RKR-6/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepański 5, 31-011 Kraków Tel./fax (12) 421-75-79, 421-74-98 E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-37/13/JKK/SJ-13/14 Kraków, dnia 16 kwietnia 2014 r. DECYZJA Nr RKR - 6/2014 Stosownie do treści przepisów art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , wobec uprawdopodobnienia w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stosowania przez AWIM – Agencję Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , polegających na zamieszczaniu w stosowanych wzorcach umów postanowień wpisanych na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, a to: 1. postanowienia w brzmieniu: Wszelkie wynikające z niniejszej umowy wierzytelności wobec strony sprzedającej mogą zostać przeniesione na osobę trzecią wyłącznie za pisemną zgodą Strony sprzedającej we wzorcach umów o nazwach: • Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; • Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; 2. postanowienia w brzmieniu: Koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach wieczystych oraz wniesienie opłat i podatków ponosi strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; 3. postanowienia w brzmieniu: Koszty sporządzenia niniejszej umowy, a takŜe koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach, oraz wniesienia opłat i podatków ponosi Strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2 po zobowiązaniu się przez AWIM – Agencję Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie do podjęcia działań zmierzających do zaniechania naruszania zbiorowych interesów konsumentów , polegających na: a) usunięciu postanowień przywołanych wyŜej w punktach: 1. – 3. z wzorców umów, w których one występują; b) przeprowadzeniu procedury aneksowania umów zawartych z dotychczasowymi klientami AWIM – Agencji Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie, w wyniku której wiąŜące ich umowy nie będą zawierać kwestionowanych postanowień; nakłada się na AWIM – Agencję Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie obowiązek wykonania tego zobowiązania w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakłada się na AWIM – Agencję Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie obowiązek złoŜenia sprawozdania o wykonaniu zobowiązania nałoŜonego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji, które powinno zawierać : − listę wszystkich konsumentów, do których wystąpiono z ofertą aneksu do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy o nazwie: Przedwstępna umowy sprzedaŜy nr …/A/2012; − listę wszystkich konsumentów, z którymi aneksowano umowy zawarte w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowy sprzedaŜy nr …/A/2012; − kopie 3 podpisanych aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; − listę wszystkich konsumentów, do których wystąpiono z ofertą aneksu do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; − listę wszystkich konsumentów, z którymi aneksowano umowy zawarte w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; − kopie 3 podpisanych aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; − listę wszystkich konsumentów, z którymi zawarto umowy w oparciu o wzorzec umowny zmieniony zgodnie z treścią zobowiązania; − kopie 3 umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny zmieniony zgodnie z treścią zobowiązania. UZASADNIENIE W ramach prowadzonej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem Urzędu”) kontroli działań deweloperów zostało wszczęte i przeprowadzone postępowanie wyjaśniające (RKR-405-14/13/ES/JKK) w sprawie wstępnego ustalenia, czy działania AWIM – Agencji Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie (zwana dalej: „AWIM”, „spółka” lub „przedsiębiorca”) uzasadniają wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 3 331, z późn. zm.) (zwanej dalej: ustawą o ochronie (...) ) oraz czy miało miejsce naruszenie chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniające podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. Prowadzona przez Prezesa Urzędu kontrola deweloperów ma na celu wstępne ustalenie, czy działania wybranych deweloperów w zakresie stosowania przez nich w obrocie konsumenckim wzorców umów w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 121 z późn. zm.) są zgodne z przepisami ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. z 2011r., Nr 232, poz. 1377 z późn. zm.). W toku tego postępowania wezwano m.in. AWIM do przesłania informacji i dokumentów objętych jego przedmiotem, w tym wzorców umów stosowanych przez AWIM w obrocie z konsumentami. Analiza dokumentów przedłoŜonych przez spółkę wykazała, Ŝe przedmiotem jej działalności jest m.in. zawieranie umów dotyczących sprzedaŜy mieszkań i lokali, budowa mieszkań i lokali usługowo-handlowych, wynajem nieruchomości na własny rachunek, zagospodarowanie i sprzedaŜ nieruchomości na własny rachunek oraz kompleksowa obsługa w budownictwie mieszkaniowym. AWIM prowadzi swoją działalność gospodarczą głównie na terenie miasta Tarnowa, a w jej ramach zawiera m.in. umowy związane z kupnem nieruchomości, w tym równieŜ z konsumentami (np. umowy przedwstępne dotyczące sprzedaŜy lokali), w oparciu o przygotowane przez siebie wzorce umów. Ich analiza wykazała, Ŝe wzorce umów pod nazwą: Przedwstępna umowy sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013 , mogą zawierać klauzule wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (zwanego dalej „Rejestrem”). Wskazane umowy były zawierane przez przedsiębiorcę z konsumentami, na podstawie tych wzorców, w formie pisemnej. Mając powyŜsze na uwadze, Prezes Urzędu wszczął – postanowieniem Nr RKR - 244/2013 z dnia 13 listopada 2013 roku – postępowanie w sprawie stosowania przez AWIM Agencję Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie, praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na zamieszczaniu w stosowanych wzorcach umów postanowień wpisanych na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, a to: 1. postanowienia w brzmieniu: Wszelkie wynikające z niniejszej umowy wierzytelności wobec strony sprzedającej mogą zostać przeniesione na osobę trzecią wyłącznie za pisemną zgodą Strony sprzedającej we wzorcach umów o nazwach: • Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; • Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; 2. postanowienia w brzmieniu: Koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach wieczystych oraz wniesienie opłat i podatków ponosi strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; 3. postanowienia w brzmieniu: Koszty sporządzenia niniejszej umowy, a takŜe koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach, oraz wniesienia opłat i podatków ponosi Strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; 4 co moŜe stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Jednocześnie – postanowieniem Nr RKR – 259/2013 z dnia 20 listopada 2013 roku – Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu informacje uzyskane w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygnaturą RKR-405-14/13/ES/JKK, w postaci pisma AWIM z dnia 9 maja 2013 roku (o sygnaturze: RKR-405-14/13/ES-2/13) wraz z załączonymi do tego pisma wzorcami umów stosowanymi przez przedsiębiorcę w obrocie konsumenckim. Pismem z dnia 15 listopada 2013 roku Prezes Urzędu zawiadomił spółkę o wszczęciu przedmiotowego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Tym samym pismem wezwano AWIM m.in. do ustosunkowania się do zarzutów niniejszego postępowania oraz przesłania dodatkowych dokumentów i informacji objętych jego zakresem, które są konieczne w celu udzielenia odpowiedzi na postawione przez Prezesa Urzędu zarzuty. W pierwszym piśmie z dnia 2 grudnia 2013 roku AWIM wyraził chęć dostosowania stosowanych wzorców umownych zgodnie z zastrzeŜeniami określonymi przez Prezesa Urzędu. Przede wszystkim spółka zaproponowała, iŜ postanowienie określone w punkcie I.1. sentencji niniejszej decyzji zostanie usunięte, a postanowienia zawarte w punktach I.2. i I.3. sentencji zostaną zmodyfikowane poprzez dodanie do ich treści drugiego zdania, tj. „KaŜda ze stron ponosi koszty związane ze sporządzeniem dla niej wypisów z niniejszego aktu.”. Takie stanowisko spółki wynika z chęci doprecyzowania kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień określonych w punktach I.2. i I.3. sentencji decyzji. W drugim piśmie z dnia 17 grudnia 2013 roku spółka zwróciła się do Prezesa Urzędu o potraktowanie jej pisma z 2 grudnia 2013 roku jako wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (…) . Jednocześnie w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 roku AWIM zmienił swoją propozycję zobowiązania, którą wskazał w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 roku. W piśmie z 17 grudnia 2013 roku AWIM zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do zapobieŜenia naruszeniom ustawy o ochronie (…) , a to poprzez usunięcie kwestionowanych zapisów z umów zawartych przez spółkę z konsumentami w terminie 2 (dwóch) tygodni od daty otrzymania decyzji. Ponadto spółka poinformowała, iŜ po upływie wskazanego w zdaniu poprzednim terminu poinformuje Prezesa Urzędu o wykonaniu zobowiązania. W piśmie z dnia 15 stycznia 2014 roku spółka przedstawiła wzorzec umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr ... w wersji poprawionej, tj. z usuniętymi postanowieniami objętymi punktami 1. – 3. postanowienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto AWIM poinformował Prezesa Urzędu o liczbie umów, które będą wymagały aneksowania. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Przedmiotem działalności AWIM – Agencji Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie jest m.in. zawieranie umów dotyczących sprzedaŜy mieszkań i lokali, budowa mieszkań i lokali usługowo-handlowych, wynajem nieruchomości na własny rachunek, zagospodarowanie i sprzedaŜ nieruchomości na własny rachunek oraz kompleksowa obsługa w budownictwie mieszkaniowym. Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w tym zakresie w formie spółki komandytowej (jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną), na podstawie wpisu dokonanego w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000204333. W ramach swojej działalności AWIM realizuje inwestycje na terenie Tarnowa, w tym m.in. zlokalizowaną przy ul. Rzemieślniczej. W kontaktach z klientami, w tym konsumentami 5 posługuje się ona wzorcami umów, w oparciu o które klienci podpisują umowy, dokonując zakupu oferowanych przez AWIM lokali. Doręczane konsumentom wzorce umów są sporządzane przez AWIM przed zawarciem umowy i zawierają gotowe jednolite postanowienia. Z tego względu naleŜy uznać, iŜ AWIM stosuje w obrocie konsumenckim wzorce umów. Analiza pism spółki i dokumentów do nich załączonych wykazała, Ŝe wzorce umów pod nazwą: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013 zawierają klauzule wpisane do Rejestru. Ponadto w toku postępowania dowodowego ustalono, iŜ AWIM co najmniej w okresie od 29 kwietnia 2012 roku do dnia otrzymania pierwszego pisma w postępowaniu wyjaśniającym o sygnaturze sprawy: RKR-405-14/13/ES/JKK, w odniesieniu do realizowanych przez nią inwestycji, stosował ww. wzorce umowne. Wskazane umowy były zawierane przez przedsiębiorcę z konsumentami, na podstawie tych wzorców, w formie pisemnej. Jednocześnie spółka wyjaśniła, iŜ treść umów przenoszących własność była opracowywana przez notariusza wybranego przez konsumenta. W wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, Ŝe AWIM stosował następujące niedozwolone zapisy w ww. wzorcach umów: 1. Wszelkie wynikające z niniejszej umowy wierzytelności wobec strony sprzedającej mogą zostać przeniesione na osobę trzecią wyłącznie za pisemną zgodą Strony sprzedającej we wzorcach umów o nazwach: • Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; • Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; 2. Koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach wieczystych oraz wniesienie opłat i podatków ponosi strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; 3. Koszty sporządzenia niniejszej umowy, a takŜe koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach, oraz wniesienia opłat i podatków ponosi Strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; Wskazać naleŜy w tym miejscu, iŜ do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone wpisane zostały - na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego – postanowienia, o następującej treści (wg numeracji wskazanej w sentencji decyzji): Ad. I.1. Poz. 1501: „Nabywca moŜe dokonać przelewu wierzytelności wynikających z niniejszej umowy za zgodą spółki.” (wpis dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 17 października 2006 roku, sygn. akt: XVII AmC 122/05); Ad. I.2. i I.3. Poz. 3365: „Wszystkie koszty związane z zawarciem niniejszej umowy, wpisem ewentualnych roszczeń oraz przeniesieniem własności przedmiotu umowy (zawarcie aktu notarialnego) poniesie Kupujący (opłata notarialna, opłata skarbowa i sądowa, podatki itp.)" (§ 10 wzorca)” (wpis dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 20 października 2011 roku, sygn. akt: XVII AmC 1333/10). Wszystkie powyŜsze postanowienia przeniesione zostały następnie i znajdują się aktualnie w poszczególnych rodzajach umów zawartych przez AWIM z konsumentami. 6 NiezaleŜnie od powyŜszego, w trakcie niniejszego postępowania pismem z dnia 2 grudnia 2013 roku spółka wyraziła chęć dostosowania stosowanych wzorców umownych zgodnie z zastrzeŜeniami określonymi przez Prezesa Urzędu. Przede wszystkim spółka zaproponowała, iŜ kwestionowane postanowienie określone w punkcie I.1. sentencji niniejszej decyzji zostanie usunięte, a postanowienia wskazane w punktach I.2. i I.3. sentencji zostaną zmodyfikowane poprzez dodanie do ich treści drugiego zdania, tj. „KaŜda ze stron ponosi koszty związane ze sporządzeniem dla niej wypisów z niniejszego aktu.”. Takie stanowisko spółki wynika z chęci doprecyzowania kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień określonych w punktach I.2. i I.3. sentencji decyzji. W drugim piśmie z dnia 17 grudnia 2013 roku spółka zwróciła się do Prezesa Urzędu o potraktowanie jej pisma z 2 grudnia 2013 roku jako wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (…) . Jednocześnie w piśmie z dnia 17 grudnia 2013 roku AWIM zmienił swoją propozycję zobowiązania, którą wskazał w piśmie z dnia 2 grudnia 2013 roku. W piśmie z 17 grudnia 2013 roku AWIM zobowiązał się do podjęcia działań zmierzających do zapobieŜenia naruszeniom ustawy o ochronie (…) , a to poprzez usunięcie kwestionowanych zapisów z umów zawartych przez spółkę z konsumentami w terminie 2 (dwóch) tygodni od daty otrzymania decyzji. Ponadto spółka poinformowała, iŜ po upływie wskazanego w zdaniu poprzednim terminu poinformuje Prezesa Urzędu o wykonaniu zobowiązania. W piśmie z dnia 15 stycznia 2014 roku AWIM przedstawił wzorzec umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr … w wersji poprawionej z usuniętymi postanowieniami objętymi punktami 1. – 3. postanowienia o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto przedsiębiorca poinformował Prezesa Urzędu o liczbie umów przedwstępnych, które będą wymagały aneksowania. Mając powyŜsze ustalenia na uwadze Prezes Urzędu zwaŜył, co następuje: Interes publiczny Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie (…) , ma ona zastosowanie wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowanej w interesie publicznym. Oznacza to, Ŝe warunkiem koniecznym do uruchomienia procedur i zastosowania instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców – naruszając jej przepisy – stanowią chociaŜ potencjalne zagroŜenie interesu publicznego. Ma to miejsce wówczas, gdy skutkami działań sprzecznych z przepisami ustawy o ochronie (…) dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska 1 . Niniejsze postępowanie dotyczy postanowień stosowanych przez AWIM wzorców: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr … /A/2013 . Wzorce te stosowane były i są nadal wobec nieograniczonego kręgu adresatów, tj. przy zawieraniu umów z wszystkimi klientami spółki zainteresowanymi korzystaniem ze świadczonych przez nią usług polegających na zawieraniu umów dotyczących nieruchomości np. umów przedwstępnych sprzedaŜy. Wobec tego dotyczą one obecnych i wszystkich potencjalnych klientów przedsiębiorcy, co oznacza, iŜ mogą mieć zastosowanie wobec nieokreślonego z góry kręgu adresatów. Stwierdzić, zatem naleŜy, Ŝe postępowanie poprzedzające wydanie niniejszej decyzji oraz zawarte w niej rozstrzygnięcie mają na celu ochronę interesu publicznego. Zdaniem Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąŜe się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są 1 Por.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 1991 roku (sygn. akt: XV Amr 8/90) oraz wyroki Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 4 lipca 2001 roku (sygn. akt: XVII Ama 108/00) oraz z dnia 23 lutego 2002 roku (sygn. akt: XVII Ama 133/2001). 7 lub będą klientami AWIM – Agencji Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie. W konsekwencji przyjąć naleŜy równieŜ, iŜ do oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy znajdą zastosowanie przepisy ustawy o ochronie (…) . Praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie zaś do art. 24 ust. 2 tej ustawy , przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga, więc spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania przedsiębiorcy i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Zaznaczyć naleŜy w tym miejscu, Ŝe konsumentem - w myśl art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 22 1 Kodeksu cywilnego - jest osoba fizyczna dokonująca czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Natomiast przez przedsiębiorcę - zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) - rozumie się w szczególności przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. W świetle art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), przedsiębiorcą jest m.in. jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawna, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, która we własnym imieniu wykonuje działalność gospodarczą. AWIM wykonuje swoją działalność w formie spółki komandytowej (jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną) na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000204333. A zatem - w świetle powyŜszego - jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…) . Oznacza to, iŜ przepisy tej ustawy odnoszą się do spółki wprost. Powołany wyŜej przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) zawiera w punktach 1 - 3 przykładowe wyliczenie praktyk zakazanych przez ustawodawcę. Katalog ten precyzuje, Ŝe praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów są w szczególności: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego , nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji oraz naruszenia szeroko ujmowanych praw konsumenta do informacji. W związku z tym kolejne punkty art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) dookreślają klauzulę generalną wyraŜoną na początku tego przepisu, poprzez egzemplifikację najczęściej występujących rodzajów praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jak juŜ zasygnalizowano powyŜej, aby moŜliwe było stwierdzenie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj.: - działania przedsiębiorcy muszą nosić znamiona bezprawności, - działania te muszą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Przesłanka bezprawności Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) , tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić naleŜy, iŜ pojęcie bezprawności nie jest pojęciem prawnie zdefiniowanym. Z tego względu naleŜy przyjąć, zgodnie z literalnym jego brzmieniem, Ŝe „działanie bezprawne” to takie zachowanie, które jest sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie 8 zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współŜycia społecznego (dobrymi obyczajami). Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. nie zaleŜy od wystąpienia szkody, ani zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. RozwaŜenia przy ocenie bezprawności wymaga natomiast kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy teŜ niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Podobnie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „SOKiK”) zwrócił uwagę, iŜ przepisy ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy. SOKiK stwierdził, iŜ art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000 r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007 r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności naleŜy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyŜ dopiero na ich podstawie moŜliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Niemniej jednak ustawa o ochronie (…) w jednym przypadku wprost identyfikuje działanie przedsiębiorcy jako bezprawne – mianowicie działanie polegające na stosowaniu postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone i wpisanych do Rejestru prowadzonego przez Prezesa Urzędu 2 . To ostatnie stanowisko wyraŜone zostało równieŜ w innym wyroku, w którym SOKiK wywiódł, iŜ moŜna sformułować samoistną przesłankę bezprawności, jeŜeli ustali się, Ŝe przedsiębiorca stosował postanowienia wzorców umów wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c. Zatem wykazanie, Ŝe przedsiębiorca wprowadził do obrotu wzorzec umowny, zawierający postanowienia o treści juŜ wpisanej do Rejestru klauzul abuzywnych, stanowi wystarczającą przesłankę dla stwierdzenia bezprawności działania tego przedsiębiorcy 3 . Analizując przesłankę bezprawności naleŜy mieć na uwadze, iŜ zarzut bezprawnego działania spółki w przedmiotowej sprawie dotyczy stosowania postanowień wzorców umów wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c., tj. naruszenia art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) . Ocena działań spółki, objętych punktami I.1. – I.3. sentencji decyzji Do stwierdzenia praktyki określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest wykazanie, iŜ przedsiębiorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zostały wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone. Podkreślenia wymaga, Ŝe wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca umowy jako takiego (art. 479 36 - 479 45 K.p.c. ) dokonuje się niezaleŜnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy teŜ nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje SOKiK i wyłącznie do kompetencji tego Sądu naleŜy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 K.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili 2 Por.: wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 czerwca 2006 roku (sygn. akt: XVII Ama 32/05) . 3 Por.: wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 marca 2004 roku (sygn. akt: XVII Ama 51/03) . 9 wpisania postanowienia wzorca umowy do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c. Konsekwencją prawną umieszczenia postanowienia umownego w ww. Rejestrze jest to, Ŝe posłuŜenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego. Wpis do Rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, Ŝe od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych, tj. stosowanych takŜe przez innych przedsiębiorców. Prezes Urzędu moŜe stwierdzić stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na posługiwaniu się postanowieniem wzorca umownego, które zostało wpisane do Rejestru, bez względu na to, czy wpis dotyczy tego przedsiębiorcy, przeciwko któremu jest prowadzone postępowanie, czy teŜ nie. Podobnie stanowisko w tej sprawie zajął Sąd Apelacyjny w Warszawie uznając, Ŝe zgodnie z art. 23a ust. 2 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000 r., praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest posługiwanie się postanowieniem wpisanym do Rejestru w oderwaniu od zagadnienia, czy wpis do Rejestru powstał w związku ze stosowaniem wzorca umowy przez ten podmiot, co do którego bada się stosowanie praktyki. Sąd wskazał teŜ, Ŝe naruszenie interesów konsumentów moŜe nastąpić w wyniku działań podmiotów, które stosują klauzule abuzywne wpisane do Rejestru, podczas gdy wpis do Rejestru związany jest z działaniami innych kontrahentów konsumentów 4 . Analogicznie orzekł Sąd Apelacyjny w Warszawie w innym swoim wyroku, w którym powołując się na uchwałę Sądu NajwyŜszego 5 stwierdził, Ŝe wyrok uwzględniający powództwo przez uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma – zgodnie z art. 479 43 K.p.c. – od chwili wpisania do odpowiedniego Rejestru, skutek takŜe wobec osób trzecich 6 . Z kolei zgodnie ze stanowiskiem SOKiK, dla uznania, iŜ określona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do Rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, Ŝe mieści się ona w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru i nie jest konieczna literalna zgodność porównywanych klauzul. Czynnikiem przesądzającym o podobieństwie dwóch klauzul powinien być wobec tego zamiar, cel, jakiemu ma słuŜyć kwestionowane postanowienie. Jeśli cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformułowania klauzuli uznanej za niedozwoloną, oba zapisy moŜna uznać za toŜsame 7 . Podobne stanowisko zajął takŜe Sąd NajwyŜszy, który stwierdził, iŜ „(...) stosowanie postanowień wzorców umów o treści toŜsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 K.p.c., moŜe być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (...)” . W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd NajwyŜszy uznał m.in., Ŝe „(...) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów z art. 23a uokik (obecnie art. 24 – przyp. własny Urzędu) obejmuje równieŜ przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych, polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeŜeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, Ŝe jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliŜonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecieŜ tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyŜej rozszerzająca wykładnia art. 23a uokik znajduje równieŜ uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27, a takŜe orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (...).” Z tego względu nie jest konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do Rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą takŜe 4 Por.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2005 roku (sygn. akt: VI ACa 760/05) . 5 Por.: uchwała Sądu NajwyŜszego z dnia 19 grudnia 2003 roku (sygn. akt: III CZP 95/03) . 6 Por.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2005 roku (sygn. akt: VI ACa 381/05) . 7 Por.: wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 25 maja 2005 roku (sygn. akt: XVII Ama 46/04) . 10 takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do Rejestru, których treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną ich wykładnię 8 . Przedmiotem niniejszego postępowania jest m.in. wykazanie, Ŝe zakwestionowane przez Prezesa Urzędu zapisy wzorców: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013 , stosowanych przez AWIM, są toŜsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami SOKiK, wymienionymi w niniejszej decyzji i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c. Ocena działania spółki, objętego punktem I.1. sentencji decyzji Odnośnie zapisu wzorców umownych: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr .../A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013 o treści: „Wszelkie wynikające z niniejszej umowy wierzytelności wobec strony sprzedającej mogą zostać przeniesione na osobę trzecią wyłącznie za pisemną zgodą Strony sprzedającej” , Prezes Urzędu uznał, Ŝe jest on toŜsamy z klauzulą niedozwoloną wpisaną pod poz. 1501 Rejestru, która brzmi: „Nabywca moŜe dokonać przelewu wierzytelności wynikających z niniejszej umowy za zgodą spółki.” (wpis dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 17 października 2006 roku, sygn. akt: XVII AmC 122/05). Na podstawie wskazanego wyŜej postanowienia moŜliwość dokonania przez konsumenta przelewu jego wierzytelności względem przedsiębiorcy została uzaleŜniona od zgody spółki. Stosowanie tego rodzaju zapisu zostało uznane przez SOKiK za niedozwolone ze względu na fakt umieszczenia go we wzorcu umowy jednostronnie przygotowanym przez przedsiębiorcę. Ponadto SOKiK wskazał, iŜ: Pozwany, wykorzystując swoją przewagę kontraktową, uzaleŜnia prawo konsumenta do dokonania przelewu wierzytelności od wyraŜenia swojej zgody w tym przedmiocie. W ocenie Sądu kwestionowany zapis de facto pozbawia konsumenta uprawnienia do dokonania przelewu wierzytelności. Przywołana przez pozwanego okoliczność, iŜ zakwestionowane postanowienie jest dopuszczalne w świetle art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego nie zmienia jego oceny jako niedozwolonego postanowienia umownego, naleŜy bowiem pamiętać, iŜ zastrzeŜenie umowne uzaleŜniające dokonanie przelewu wierzytelności od zgody dłuŜnika stanowi wyjątek od ogólnej zasady , zgodnie z którą wierzyciel moŜe przenieść wierzytelność bez zgody dłuŜnika. O ile w przypadku dwóch równorzędnych podmiotów dokonanie przewidzianego prawem zastrzeŜenia jest w pełni dopuszczalne, o tyle w przypadku umów zawieranych przez profesjonalnie działającego przedsiębiorcę z konsumentem, przy uŜyciu nie podlegającego negocjacjom wzorca umownego, zastosowanie kwestionowanego postanowienia uznać naleŜy za działanie sprzeczne z dobrymi obyczajami i raŜąco naruszające interesy konsumenta. Pozwany wykorzystując swoja przewagę kontraktową pozbawia konsumenta moŜliwości swobodnego dysponowania wierzytelnościami, co w ocenie Sądu uzasadnia stanowisko o abuzywnym charakterze tego postanowienia (…).” 9 . ToŜsamość porównywanych klauzul przejawia się przede wszystkim w braku moŜliwości swobodnego dysponowania wierzytelnością przez konsumenta, która mu przysługuje względem przedsiębiorcy, przez co naleŜy zauwaŜyć, iŜ oba zapisy wywołują ten sam skutek oraz mają taki sam cel. 8 Por.: uchwała Sądu NajwyŜszego z dnia 13 lipca 2006 roku (sygn. akt: III SZP 3/06) . 9 Por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 października 2006 roku (sygn. akt: XVII AmC 122/05). 11 Ocena działań spółki, objętych punktami I.2. i I.3. sentencji decyzji W kwestii tych postanowień, tj. zapisów o następującej treści: - Koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach wieczystych oraz wniesienie opłat i podatków ponosi strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013, - Koszty sporządzenia niniejszej umowy, a takŜe koszty sporządzenia umowy przyrzeczonej, wszelkich wpisów w odpowiednich księgach, oraz wniesienia opłat i podatków ponosi Strona kupująca we wzorcu umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012, Prezes Urzędu uznał je za toŜsame z klauzulą niedozwoloną wpisaną do Rejestru pod poz. 3365: „Wszystkie koszty związane z zawarciem niniejszej umowy, wpisem ewentualnych roszczeń oraz przeniesieniem własności przedmiotu umowy (zawarcie aktu notarialnego) poniesie Kupujący (opłata notarialna, opłata skarbowa i sądowa, podatki itp.)" (§ 10 wzorca)” (wpis dokonany na podstawie wyroku SOKiK z dnia 20 października 2011 roku, sygn. akt: XVII AmC 1333/10). Wskazane wyŜej klauzule nie konkretyzują, jakie opłaty i podatki powinien ponieść konsument w związku z zawarciem umowy przedwstępnej, jak i umowy przyrzeczonej. Ze względu na to niedookreślenie omawiane zapisy mogą doprowadzić do sytuacji, w których konsument zostanie obciąŜony kosztami, które powinna ponieść spółka np. opłaty za wypis aktu notarialnego dla przedsiębiorcy. NaleŜy zauwaŜyć, iŜ postanowienia, które umoŜliwiają przedsiębiorcy po zawarciu umowy w formie aktu notarialnego otrzymanie jej wypisu bez ponoszenia kosztów z tym związanych, powodują przerzucenie tych kosztów na konsumenta (koszt wydania wypisu aktu notarialnego to wydatek około 200-300 zł w zaleŜności od objętości aktu notarialnego). Takie działanie przedsiębiorcy godzi w interesy konsumentów, gdyŜ przyjmuje się, iŜ kaŜda ze stron powinna ponosić koszty umowy zwyczajowo przyjęte lub wynikające z treści obowiązujących przepisów. Z tego względu postanowienia tego rodzaju kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, raŜąco naruszając jego interesy i z tego powodu zostały uznane przez SOKiK 10 za klauzulę abuzywną w rozumieniu art. 385¹§ 1 Kodeksu cywilnego . ToŜsamość porównywanych klauzul wynika przede wszystkim z faktu braku wskazania jednolitego katalogu opłat i podatków, które powinien ponieść konsument, gdyŜ w klauzuli wpisanej do Rejestru pod poz. 3365 uŜyto zwrotu „itp.” , a w kwestionowanych klauzulach spółka nie sprecyzowała dokładnie rodzaju opłat i podatków, jakie dotyczą konsumenta. Przesłanka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Przepisy ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów”. Uregulowanie art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, Ŝe nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź moŜe dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów moŜe polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagroŜeniu ich naruszenia. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, Ŝe konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, 10 Por. wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 20 października 2011 roku (sygn. akt: XVII AmC 1333/10). 12 Ŝe nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym moŜliwość (chociaŜby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości, przesądza o naruszeniu zbiorowych interesów. PowyŜsze stanowisko jest trwale utrzymywane w orzecznictwie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 11 . Stanowisko to potwierdzone zostało równieŜ w orzecznictwie Sądu NajwyŜszego, który stwierdził, Ŝe „nie jest zasadne uznawanie, Ŝe postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej moŜna wszczynać tylko wtedy, gdy zagroŜone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to moŜliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni takŜe funkcję prewencyjną, słuŜy bowiem ochronie takŜe nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” 12 . Stosowane przez spółkę wzorce: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013 wykorzystywane były i nadal są przy nawiązywaniu stosunków prawnych z klientami, którzy są zainteresowani zakupem lokali mieszkalnych oferowanych przez AWIM. Z tego względu krąg adresatów ww. wzorców umów nie jest z góry określony. Biorąc natomiast pod uwagę, Ŝe klienci spółki nie mają wpływu na zapisy zawieranych z nimi umów związanych z zakupem lokalu mieszkalnego, gdyŜ nie są one z nimi indywidualnie negocjowane, uznać naleŜy, Ŝe wszelkie zawarte w nich bezprawne zapisy godzą w interesy ekonomiczne lub prawne konsumentów. Wydawane orzeczenie ma wymiar znacznie szerszy, pełni takŜe funkcję prewencyjną, gdyŜ słuŜy ochronie takŜe nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów, którzy zapoznają się z ofertą sprzedaŜy lokali mieszkalnych oferowanych przez AWIM. Oceniane w niniejszej decyzji działania spółki (określone w punktach I.1. – I.3. sentencji) odnoszą się do wszystkich jej aktualnych i przyszłych (potencjalnych) klientów, dlatego teŜ nie ulega wątpliwości, Ŝe rozwaŜane działania mogą godzić lub mogły godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Mając na uwadze wszystkie powyŜsze ustalenia, argumenty i wnioski przyjąć naleŜy, Ŝe spełnione zostały wszystkie przesłanki niezbędne do zakwalifikowania działań AWIM jako praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Uwzględniając opisane i przeanalizowane powyŜej uwarunkowania faktyczne i prawne, Prezes Urzędu uznał, Ŝe działania AWIM zakwalifikować naleŜy jako praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, określone w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) . Zastosowanie art. 28 ustawy o ochronie (...) Stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (...) , po uprawdopodobnieniu w toku postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów – m. in. na podstawie okoliczności sprawy – Ŝe przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie (…) , a takŜe po przyjęciu zobowiązania przedsiębiorcy do zaniechania zarzucanych mu praktyk, jak równieŜ do podjęcia działań zmierzających do zapobieŜenia wskazanym naruszeniom, Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, nałoŜyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Analiza przedłoŜonych przez AWIM w toku postępowania dokumentów i wyjaśnień wykazała, Ŝe spółka zobowiązała się do dokonania zmiany wzorców: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013 . AWIM 11 Por. np. wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: z dnia 4 lipca 2001 r. (sygn. akt: XVII Ama 108/00) oraz z dnia 23 lutego 2002 r. (sygn. akt: XVII Ama 133/2001). 12 Por. wyrok Sądu NajwyŜszego z dnia 12 września 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01). 13 przedstawił zmieniony wzorzec umowy o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr … , w którym usunięto postanowienia określone w punktach I.1. – I.3 sentencji niniejszej decyzji. Jednocześnie spółka zobowiązała się do przeprowadzenia procedury aneksowania umów zawartych z dotychczasowymi jej klientami. W ocenie Prezesa Urzędu, działania objęte złoŜonym przez AWIM zobowiązaniem pozwolą na zapobieŜenie naruszeniom art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) w odniesieniu do postawionych w niniejszej decyzji zarzutów. Realizacja działań, do których spółka zobowiązała się w trakcie postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie doprowadzi do pełnego wyeliminowania z obrotu prawnego zarzucanych spółce uchybień dotyczących treści wzorców: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012 oraz Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr … /A/2013. Wobec powyŜszego Prezes Urzędu postanowił skorzystać z rozwiązania przewidzianego przepisem art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie (...) i nałoŜyć na AWIM obowiązek wykonania przyjętych przez nią w toku niniejszego postępowania zobowiązań. Termin wykonania przedmiotowych zobowiązań – zgodnie z przepisem art. 28 ust. 2 ustawy o ochronie (...) – ustalony został z uwzględnieniem propozycji spółki dotyczącej czasu potrzebnego na wykonanie zadeklarowanych działań. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu określił, iŜ wykonanie opisanych wyŜej zobowiązań nastąpi w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania niniejszej decyzji. Mając na uwadze wszystkie wskazane wyŜej uwarunkowania faktyczne i prawne niniejszej sprawy, orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji . Stosownie do treści przepisu art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie (…) , w decyzji wydanej na podstawie art. 28 ust. 1 tej ustawy Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. W związku z powyŜszym nałoŜono na AWIM obowiązek złoŜenia sprawozdania o wykonaniu zobowiązania nałoŜonego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji , które powinno zawierać : − listę wszystkich konsumentów, do których wystąpiono z ofertą aneksu do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowy o nazwie: Przedwstępna umowy sprzedaŜy nr …/A/2012; − listę wszystkich konsumentów, z którymi aneksowano umowy zawarte w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowy sprzedaŜy nr …/A/2012; − kopie 3 podpisanych aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2012; − listę wszystkich konsumentów, do których wystąpiono z ofertą aneksu do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; − listę wszystkich konsumentów, z którymi aneksowano umowy zawarte w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; − kopie 3 podpisanych aneksów do umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny o nazwie: Przedwstępna umowa sprzedaŜy nr …/A/2013; − listę wszystkich konsumentów, z którymi zawarto umowy w oparciu o wzorzec umowny zmieniony zgodnie z treścią zobowiązania; 14 − kopie 3 umów zawartych w oparciu o wzorzec umowny zmieniony zgodnie z treścią zobowiązania; Zdaniem Prezesa Urzędu powyŜsze informacje są konieczne, a zarazem wystarczające do oceny, czy AWIM wykonał nałoŜone niniejszą decyzją obowiązki. Mając powyŜsze na uwadze Prezes Urzędu orzekł, jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji . Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Otrzymują: 1. AWIM – Agencja Wspierania Inicjatyw Mieszkaniowych Dorota Wielgus spółka komandytowa z siedzibą w Tarnowie, ul. Nowy Świat 10/4, 33 – 100 Tarnów, 2. RKR a/a.