RKR-9/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK W KRAKOWIE Pl. Szczepański 5, 31-011 Kraków Tel./fax (0-12) 421-75-79, 421-74-98, E-mail: krakow@uokik.gov.pl RKR-61-3/11/WJ-10/11 Kraków, dnia 15 kwietnia 2011 r. DECYZJA Nr RKR - 9/2011 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm.) oraz stosownie do treści przepisów art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu, z urzędu, postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie przedsiębiorcy - Tomasza Żyżyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut” w Opolu, polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez niepodanie na stronie internetowej Przedsiębiorcy www.shortcut.pl jego imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP), co stanowi naruszenie art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.) oraz art. 21 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), i jednocześnie stwierdza się zaniechanie stosowania tej praktyki z dniem 1 listopada 2010 r. II. Na podstawie art. 77 ust. 1 i z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , po przeprowadzeniu, z urzędu, postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, obciąża się przedsiębiorcę - Tomasza Żyżyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut” w Opolu, kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów 2 oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE W ramach prowadzonej przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem Urzędu”) kontroli stron internetowych oferujących bilety na wydarzenia kulturalne i sportowe, w dniu 10 sierpnia 2010 r. zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy warunki świadczenia usług drogą elektroniczną, za pośrednictwem strony internetowej www.shortcut.pl, na której oferowana jest sprzedaż biletów na wydarzenia kulturalne, stanowią naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Jednocześnie do przedsiębiorcy, który jest właścicielem i prowadzi ww. stronę internetową - www.shortcut.pl, wystosowano wezwanie do przesłania szczegółowych wyjaśnień i dokumentów objętych zakresem przedmiotowego postępowania wyjaśniającego. W trakcie postępowania wyjaśniającego – w oparciu o ww. wezwanie – zamierzano m.in. ustalić, jaka jest dokładana nazwa, forma prawna i adres przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą za pośrednictwem strony internetowej www.shortcut.pl. Przedsiębiorca ten nie zawarł bowiem stosownych informacji we wskazanym zakresie na swojej stronie internetowej. Pomimo jednak kilkakrotnie kierowanych, na różne adresy podawane przez przedsiębiorcę na jego stronie internetowej www.shortcut.pl, wezwań Prezesa Urzędu, nie udzielał on żadnych odpowiedzi na przedmiotowe wezwania. Pierwsze wyjaśnienia w spawie przedsiębiorca przedstawił dopiero w dniu 26 listopada 2010 r. (pismem datowanym na 3 listopada 2010 r.). Poinformował w nim, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą Tomasz Żyżyk „Shortcut” w Opolu przy ul. Katowickiej 73/9 (w dalszej części decyzji nazywany będzie „Przedsiębiorcą”), w ramach której dla potrzeb sprzedaży swoich usług korzysta ze strony internetowej - www.shortcut.pl. Ponadto Przedsiębiorca wyjaśnił, że aktualnie prowadzi bezpośrednią sprzedaż m.in. biletów na wydarzenia kulturalne i sportowe w Warszawie przy ul. Nowy Świat 27. Niezależnie od powyższego, Przedsiębiorca przedstawił aktualnie stosowane przez niego wzorce umów pod nazwą: „Regulamin zakupu biletów na imprezy sprzedawane za pośrednictwem Shortcut” oraz „Regulamin uczestnictwa Shortcut.pl”, jak również aktualne zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, które potwierdziło powyższe wyjaśnienia Przedsiębiorcy. Pismem z dnia 17 grudnia 2010 r. – odpowiadając na kolejne wezwanie Prezesa Urzędu - Przedsiębiorca udzielił dalszych wyjaśnień, informując m.in., że 1 listopada 2010 r. uzupełnił swoją stronę internetową www.shortcut.pl o dane dotyczącego jego imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Uwzględniając powyższe, zwłaszcza zaś fakt, że analiza strony internetowej www.shortcut.pl wykazała, iż nie zamieszczono na niej ww. danych identyfikujących Przedsiębiorcę, Prezes Urzędu uznał za konieczne podjęcie dalszych działań w przedmiotowej sprawie. W tym stanie rzeczy, postanowieniem Nr RKR - 5/2011 z dnia 12 stycznia 2011 r. 3 zostało wszczęte postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez przedsiębiorcę - Tomasza Żyżyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut” w Opolu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na niedopełnieniu obowiązków wynikających z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.) oraz art. 21 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), poprzez niepodanie na stronie internetowej Przedsiębiorcy www.shortcut.pl jego imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) - co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Jednocześnie - postanowieniem Nr RKR - 6/2011 z dnia 12 stycznia 2011 r. - Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów w niniejszym postępowaniu dokumenty i informacje uzyskane w trakcie opisanego wyżej postępowania wyjaśniającego. Pismem z dnia 12 stycznia 2011 r. Prezes Urzędu zawiadomił Przedsiębiorcę o wszczęciu przedmiotowego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Tym samym pismem wezwano Przedsiębiorcę do ustosunkowania się do zarzutów postępowania oraz udzielenia informacji w zakresie przyczyn, dla których jego strona internetowa www.shortcut.pl nie zawierała informacji o imieniu i nazwisku oraz adresie, a także numerze identyfikacji podatkowej (NIP) Przedsiębiorcy. Ustosunkowując się do postawionych zarzutów - pismem datowanym na 1 lutego 2011 r. (doręczonym w dniu 11 lutego 2010 r.) – Przedsiębiorca oświadczył, iż: „nie sądził, że są to informacje (dotyczące imienia i nazwiska, adresu oraz NIP – przyp. własny Urzędu) wymagane tym bardziej, że każdy kto ich potrzebował miał do nich dostęp kontaktując się z nami drogą telefoniczną, e-mailową etc” . Przedsiębiorca podkreślił, że informacje w powyższym zakresie umieścił na stronie internetowej www.shortcut.pl niezwłocznie po uzyskaniu, za pośrednictwem Prezesa Urzędu wiedzy, iż są one wymagane obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto Przedsiębiorca wyjaśnił, że jest autoryzowanym dystrybutorem biletów na wydarzenia kulturalne i rozrywkowe, działającym w oparciu o umowy zawarte z organizatorami oraz operatorami systemów biletowych. Przedsiębiorca zapewnił, że w ciągu kilkuletniej działalności wystawił swoim klientom setki faktur i biletów, na których zamieszczona była informacja o nazwie, adresie i pozostałych danych dotyczących jego działalności. W ocenie Przedsiębiorcy wszystkie wskazane wyżej okoliczności dają gwarancję jego rzetelności i uczciwości wobec klientów i kontrahentów. Ostatecznie w dniu 15 marca 2011 r. - po kolejnych wezwaniach Prezesa Urzędu skierowanych do Przedsiębiorcy - przedstawił on wyliczanie przewidywanego wyniku finansowego za rok 2010 r., stanowiącego podstawę do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jakiemu Przedsiębiorca podlega. Przedsiębiorca uściślił jednocześnie, że zeznanie podatkowe za rok 2010 jest w trakcie przygotowywania, więc opracowując ww. dane finansowe bazował na zestawieniu przychodów i kosztów w poszczególnych miesiącach 2010 r. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Przedsiębiorca - Tomasz Żyżyk prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut” w Opolu, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Opola pod numerem 32735. Przedmiotem jego działalności gospodarczej ujawnionej w ewidencji jest m.in. pozostała działalność usługowa w zakresie 4 rezerwacji, gdzie indziej niesklasyfikowana, działalność związana i wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych, działalność portali internetowych, działalność agentów turystycznych oraz pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna. Działalność ta jest prowadzona od 2003 r. na terytorium całego kraju. Za pośrednictwem strony internetowej www.shortcut.pl Przedsiębiorca od 2003 r. prowadzi sprzedaż biletów na koncerty i festiwale oraz inne wydarzenia kulturalne i rozrywkowe odbywające się w Polsce i zagranicą. Z jego oferty korzystać mogą zarówno osoby fizyczne, w tym konsumenci, jak również inne podmioty. Warunkiem dokonania zakupu biletu na imprezę jest złożenie zamówienia drogą e-mailową, telefonicznie lub w punkcie obsługi bezpośredniej, zlokalizowanym w Warszawie przy ul. Nowy Świat 27. Pełne określenie zasad zakupu biletów na imprezy kulturalne lub rozrywkowe oraz udziału w nich uregulowane zostało na stronie internetowej Przedsiębiorcy www.shortcut.pl, w zamieszczonym na niej „Regulaminie zakupu biletów na imprezy sprzedawane za pośrednictwem Shortcut”, a także „Regulaminie uczestnictwa Shortcut.pl”. W toku przeprowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił ponadto, iż strona internetowa Przedsiębiorcy www.shortcut.pl może nie spełniać wymogów określonych w ustawie z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.). Analiza dostępnych na stronie www.shortcut.pl danych wykazała, iż nie zamieszczono na niej informacji dotyczących imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) Przedsiębiorcy. Dopiero w ramach prowadzonego w sprawie postępowania ustalono, że ww. strona internetowa jest prowadzona przez Tomasza Żyżyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut” w Opolu przy ul. Katowickiej 73/9, któremu nadany został NIP o numerze: 7541935384. W toku tego postępowania ustalono także, że Przedsiębiorca prowadzi również działalność gospodarczą w Warszawie przy ul. Nowy Świat 27, gdzie znajduje się punkt obsługi bezpośredniej Przedsiębiorcy. Na podstawie analizy materiału dowodowego należy przyjąć, iż w dacie wszczęcia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie na stronie internetowej Przedsiębiorcy www.shortcut.pl brak było informacji dotyczących imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) Przedsiębiorcy. Niemniej jednak jeszcze przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego i wszczęciem - będącego jego efektem - postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, tj. w dniu 1 listopada 2010 r. Przedsiębiorca zaprzestał stosowania tej praktyki. W tym dniu bowiem Przedsiębiorca uzupełnił swoją stronę internetową www.shortcut.pl o dane dotyczącego jego imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP). Fakt ten został potwierdzony przez Prezesa Urzędu, w wyniku kontroli strony internetowej Przedsiębiorcy - www.shortcut.pl. Niezależnie od powyższego, Prezes Urzędu - na skutek wezwania Przedsiębiorcy – ustalił dodatkowo, że przewidywany przychód osiągnięty przez Przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym 2010 wyniósł: 201.450,74 zł. Mając powyższe ustalenia na uwadze Prezes Urzędu zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, iż treść art. 1 ust. 1 powoływanej wyżej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331, z późn. zm. – zwanej dalej „ustawą o ochronie (…)” ) wyraźnie wskazuje, że jej przepisy mają zastosowanie wyłącznie do ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów, 5 podejmowanej w interesie publicznym. Zatem warunkiem koniecznym do uruchomienia instrumentów określonych w tej ustawie jest zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorcy naruszają przepisy ustawy o ochronie (…) i jednocześnie stanowią zagrożenie dla interesu publicznego bądź też naruszają ten interes. Niniejsze postępowanie dotyczy nieprawidłowości na stronie internetowej Przedsiębiorcy www.shortcut.pl, która nie zawierała informacji wymaganych przez bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa, tj. informacji dotyczących imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) Przedsiębiorcy. Strona ta jest wykorzystywana przez Przedsiębiorcę dla potrzeb sprzedaży biletów na imprezy kulturalne lub rozrywkowe na terenie całej Polski, zaś dostęp do niej mógł mieć nieograniczony krąg konsumentów, będących klientami Przedsiębiorcy lub zainteresowanych świadczonymi przez niego usługami pośrednictwa w sprzedaży biletów. Praktyka polegająca na niepodawaniu na stronie internetowej Przedsiębiorcy danych identyfikujących jego działalność gospodarczą dotyczyła zatem obecnych i wszystkich potencjalnych kontrahentów Przedsiębiorcy, co oznacza, iż mogła mieć zastosowanie do nieokreślonego z góry kręgu adresatów. Stwierdzić zatem należy, że postępowanie poprzedzające wydanie niniejszej decyzji oraz zawarte w niej rozstrzygnięcie mają na celu ochronę interesu publicznego. Zdaniem Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami Przedsiębiorcy. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów nakazuje rozumieć godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy. Stwierdzenie istnienia przedmiotowej praktyki wymaga zatem spełnienia dwóch przesłanek: bezprawności działania przedsiębiorcy i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Powołany wyżej przepis ustawy o ochronie (…) zawiera w punktach 1 - 3 przykładowe wyliczenie praktyk, zakazanych przez ustawodawcę. Katalog ten precyzuje, że praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów są w szczególności: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umownych uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego , nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji oraz naruszenia szeroko ujmowanych praw konsumenta do informacji. A zatem kolejne punkty art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) dookreślają klauzulę generalną wyrażoną na początku tego przepisu, poprzez egzemplifikację najczęściej występujących rodzajów praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Z kolei miarodajny dla potrzeb oceny niniejszej sprawy przepis art. 24 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wprost nakazuje traktować jako praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Jak już zasygnalizowano powyżej, aby możliwe było stwierdzenie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, tj.: - działania przedsiębiorcy muszą nosić znamiona bezprawności, - działania te muszą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Przesłanka bezprawności Odnosząc się do pierwszej z przesłanek art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) , tj. bezprawności działań przedsiębiorcy, stwierdzić należy, iż bezprawność nie jest pojęciem 6 prawnie zdefiniowanym. Należy zatem przyjąć, zgodnie z literalnym jego brzmieniem, że „działanie bezprawne” to takie zachowanie, które jest sprzeczne z nakazem lub zakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych oraz z zasadami współżycia społecznego (dobrymi obyczajami). Chodzi tu mianowicie o sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, jako całością. Bezprawność jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, tj. nie zależy od wystąpienia szkody, ani zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych. Podobnie Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej w skrócie „SOKiK”) zwrócił uwagę, iż przepisy ustawy o ochronie (…) nie definiują pojęcia bezprawności działań przedsiębiorcy. W wyroku z dnia 23 czerwca 2006 r. (sygn.: XVII Ama 32/05) SOKiK stwierdził, iż art. 23a ust. 1 ustawy o ochronie (…) z 15 grudnia 2000 r. – którego odpowiednikiem w ustawie o ochronie (…) z dnia 16 lutego 2007 r. jest art. 24 ust. 2 – nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, lecz powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. W związku z tym, w celu konkretyzacji przesłanki bezprawności należy sięgnąć do przepisów innych ustaw, gdyż dopiero na ich podstawie możliwe jest dokonanie oceny działań przedsiębiorcy w aspekcie ich zgodności z prawem. Przedmiotem niniejszej decyzji jest ocena praktyki Przedsiębiorcy, polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez niepodanie na stronie internetowej www.shortcut.pl imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) Przedsiębiorcy. Ocena w analizowanym zakresie - jak wynika z dotychczasowych ustaleń prawnych decyzji – powinna być dokonana m.in. pod kątem bezprawności tego działania. Uwzględniając powyższe zauważyć należy w pierwszej kolejności, iż cechą charakterystyczną procedury stosowanej przez Przedsiębiorcę przy sprzedaży biletów na imprezy kulturalne lub rozrywkowe, za pośrednictwem strony internetowej www.shortcut.pl, jest brak jednoczesnej obecności stron przy zawieraniu umowy, wywołany okolicznością wykorzystania technik komunikowania się na odległość. Do zawarcia umowy dochodzi z chwilą, gdy adresat oferty złoży oferentowi (Przedsiębiorcy), przy wykorzystaniu środka porozumiewania się na odległość jakim jest internet, oświadczenie woli o przyjęciu przedstawionej mu oferty. Oznacza to, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem usługi drogą elektroniczną. Pod tym pojęciem - zgodnie z treścią art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204, z późn. zm.) - rozumie się „wykonywanie usługi świadczonej bez jednoczesnej obecności stron (na odległość), poprzez przekaz danych na indywidualne żądanie usługobiorcy, przesyłanej i otrzymywanej za pomocą urządzeń do elektronicznego przetwarzania, włącznie z kompresją cyfrową, i przechowywania danych, która jest w całości nadawana, odbierana lub transmitowana za pomocą sieci telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo Telekomunikacyjne” . Z kolei stosownie do treści przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271, z późn. zm. – zwanej dalej „ustawą z o ochronie niektórych praw konsumentów” ) - umowy zawierane z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, w szczególności drukowanego lub elektronicznego formularza zamówienia niezaadresowanego lub zaadresowanego, listu seryjnego w postaci drukowanej lub elektronicznej, reklamy w postaci elektronicznej, telefonu, telefaksu, poczty elektronicznej lub innych środków komunikacji elektronicznej, w rozumieniu ustawy 7 o świadczeniu usług drogą elektroniczną , są umowami na odległość, jeżeli kontrahentem konsumenta jest przedsiębiorca, który w taki sposób zorganizował swoją działalność. Zwrócić należy również uwagę na treść przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów , zgodnie z którym: „konsument powinien być poinformowany, przy użyciu środka porozumiewania się na odległość, najpóźniej w chwili złożenia mu propozycji zawarcia umowy, o imieniu i nazwisku (nazwie), adresie zamieszkania (siedziby) przedsiębiorcy oraz organie, który zarejestrował działalność gospodarczą przedsiębiorcy, a także numerze, pod którym przedsiębiorca został zarejestrowany” . A zatem, jak wprost i jednoznacznie wynika z treści cytowanego przepisu, przedsiębiorca powinien poinformować konsumenta o swoim imieniu i nazwisku, nazwie oraz adresie zamieszkania. Dane identyfikujące przedsiębiorcę powinny być udzielone konsumentowi już na etapie zaproszenia do zawarcia umowy. Przede wszystkim jednak obowiązek podawania na stronie internetowej przedsiębiorcy informacji dotyczących jego imienia i nazwiska oraz adresu wynika z regulacji ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną . Stosownie bowiem do treści art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną – „usługodawca podaje, w sposób wyraźny, jednoznaczny i bezpośrednio dostępny poprzez system teleinformatyczny, którym posługuje się usługobiorca, informacje podstawowe określone w ust. 2 - 5” . Zgodnie natomiast z przepisem art. 5 ust. 2 pkt 2 tej ustawy – ”usługodawca podaje imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę lub firmę oraz siedzibę i adres” . Z kolei w myśl art. 21 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm. – zwanej dalej „ustawą o swobodzie działalności gospodarczej” ) – „jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na odległość za pośrednictwem środków masowego przekazu, sieci teleinformatycznych lub druków bezadresowych, jest on obowiązany do podania w ofercie co najmniej następujących danych: 1) firmy przedsiębiorcy; 2) numeru identyfikacji podatkowej (NIP), o ile taki posiada; 3) siedziby i adresu przedsiębiorcy” . Należy przyjąć, że obowiązek udzielenia konsumentom podstawowych informacji identyfikujących przedsiębiorcę stanowi realizację zasady jawności jego działań. W przypadku zawierania umów za pośrednictwem internetu dane te (imię i nazwisko oraz adres, a także numer identyfikacji podatkowej przedsiębiorcy) powinny być dostępne dla każdego odwiedzającego stronę internetową przedsiębiorcy, bez konieczności występowania o nie przez konsumenta, jak również bez względu na to, czy w przyszłości zawrze on umowę z przedsiębiorcą, czy też nie. Tymczasem w rozważanej sprawie Przedsiębiorca umieścił na swojej stronie internetowej - www.shortcut.pl tylko swoją nazwę, bez podania imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) Przedsiębiorcy. Niewskazanie tych danych na stronie internetowej Przedsiębiorcy narusza jego obowiązki wynikające z wyżej powołanych, bezwzględnie obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej . Skutkiem niedopełnienia określonych wyżej obowiązków mogło być utrudnienie konsumentom możliwości weryfikacji danych dotyczących Przedsiębiorcy oraz sprawdzenia, czy faktycznie podmiot taki istnieje, działa i gdzie prowadzi działalność gospodarczą. Taki stan rzeczy z kolei mógł wywołać negatywne skutki po stronie konsumenta, w sytuacji gdyby był on zmuszony ustalić precyzyjne dane dotyczące Przedsiębiorcy lub chciał sprawdzić wiarygodność danych przekazywanych przez Przedsiębiorcę jeszcze przed zawarciem umowy. 8 Informacje wskazane powyżej, których zabrakło na stronie internetowej Przedsiębiorcy - www.shortcut.pl, powinny być pełne, rzetelne i prawdziwe, ponieważ tylko oferta handlowa zawierająca takie informacje pozwoli konsumentowi na podjecie prawidłowej decyzji rynkowej. Prawidłowa realizacja obowiązku przekazania konsumentom informacji dotyczących m.in. imienia, nazwiska, adresu oraz numeru NIP Przedsiębiorcy umożliwia im skuteczne skorzystanie z przysługujących uprawnień, w tym np. złożenia reklamacji lub dochodzenia innych roszczeń. Natomiast niedopełnienie wskazanych powyżej obowiązków informacyjnych spoczywających na Przedsiębiorcy może utrudnić weryfikację dotyczących go danych. Bezprawność działania Przedsiębiorcy – jak wykazano powyżej - wyprowadzona została z naruszenia przez niego przepisów art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz art. 21 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej , w konsekwencji czego przyjąć należy, że Przedsiębiorca naruszył ciążący na nim obowiązek udzielania konsumentom rzetelnej i pełnej informacji. Przesłanka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Odnosząc się z kolei do drugiej przesłanki art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie (…) , tj. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, stwierdzić należy, iż przepisy ustawy o ochronie (…) nie definiują tego pojęcia. Uregulowanie art. 24 ust. 3 tej ustawy stanowi jedynie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z całą pewnością mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy dotyczy, bądź może dotyczyć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości, przesądza o naruszeniu zbiorowych interesów. Powyższe stanowisko jest trwale ugruntowane w orzecznictwie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (por.: wyroki SOKiK z dnia 4 lipca 2001 r., sygn.: XVII Ama 108/00 oraz z dnia 23 lutego 2002 r., sygn.: XVII Ama 133/2001). Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 września 2003 r. (sygn.: I CKN 504/01) stwierdził, że „nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” . W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem interesów nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się do końca zidentyfikować. Oczywiste jest bowiem, iż oferta przedstawiana przez Przedsiębiorcę za pomocą jego strony internetowej - www.shortcut.pl skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu odbiorców i dotyczy wszystkich aktualnych i przyszłych (potencjalnych) klientów Przedsiębiorcy. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie został naruszony zbiorowy interes konsumentów. 9 Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że obie przesłanki niezbędne dla stwierdzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zostały w niniejszej sprawie spełnione. Uwzględniając zatem opisane i przeanalizowane powyżej warunki faktyczne i prawne, Prezes Urzędu uznał, że działanie Przedsiębiorcy zakwalifikować należy jako praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, określoną w art. 24 ust. 1 i ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…) . Z ustaleń dokonanych w niniejszej decyzji wynika, że Przedsiębiorca zaprzestał stosowania kwestionowanej przez Prezesa Urzędu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w dniu 1 listopada 2010 r. W tym dniu bowiem Przedsiębiorca uzupełnił swoją stronę internetową www.shortcut.pl o dane dotyczące jego imienia i nazwiska oraz adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP), co zostało potwierdzone w wyniku kontroli strony internetowej Przedsiębiorcy przez Prezesa Urzędu. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie (…) , nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 tej ustawy . W takim przypadku, Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 27 ust. 2 ustawy ), przy czym ciężar udowodnienia okoliczności zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsiębiorcy (art. 27 ust. 3 ustawy ). Wobec spełnienia przesłanek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…) oraz przesłanek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania, wskazanych w art. 27 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy , Prezes Urzędu orzekł jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Koszty postępowania Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie (…) – „Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie” . Natomiast w myśl art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie (…) – „jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania” . Podobnie w treści przepisu art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzono wymóg, zgodnie z którym „jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia” . Natomiast stosownie do dyspozycji przepisu art. 263 § 1 - „do kosztów postępowania zalicza się (…) również koszty doręczenia stronom pism urzędowych” . Postępowanie w sprawie stosowania przez Przedsiębiorcę - Tomasza Żyżyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut” w Opolu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes Urzędu - w punkcie I. sentencji decyzji - stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie (…) . 10 Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną - Przedsiębiorcą. W związku z powyższym postanowiono obciążyć Przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych). Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu orzekł, jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji . Koszty niniejszego postępowania Przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) w związku z art. 479 28 § 2 K.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach, zawartego w punkcie II sentencji niniejszej decyzji - stosownie do treści art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie (…) w związku z 479 32 K.p.c. oraz art. 264 § 2 K.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie (…) - przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodniowym od dnia doręczenia tej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Krakowie. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Krakowie Leszek Piekarz Otrzymują: 1. Tomasz Żyżyk, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą „Shortcut”, ul. Katowicka 73/9, 45 – 061 Opole , 2. RKR a/a.