RKT-12/2019

1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ Katowice , 30 grudnia 201 9 r. RKT . 610 . 0 2 . 20 1 8 . MZ DECYZJA nr RKT – 12 /201 9 Stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 201 9 r. poz. 36 9 ze zm. ) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko Frisco Spółce Akcyjnej z siedzibą w Warszawie , - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów I. na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów praktykę polegającą na: 1. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie sposobu odstąpienia od umowy zawartej na odległość, o którym mowa w art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( Dz. U. z 201 9 r., poz. 1 3 4 ze zm. ) poprzez wskazanie, że ww. odstąpienie od umowy możliwe jest poprzez przesłanie pisemnego oświadczenia o odstąpieniu na adres spółki, które to dzia łanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 207 0) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 października 2019 r. ; 2. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie uprawnienia do zwrotu kosztów przysyłki towaru (od sprzedawcy do konsumenta) w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez wskazanie jedynie iż klient otrzyma zwrot należności uiszczonej za zwrócone towary, które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciw ej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2070) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 5 czerwca 201 8 r. ; 3. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie terminu zwrotu uiszczonej należności, w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez informowanie jedynie, że zwrot nastąpi po otrzymaniu przez sprzedawcę oświadczenia 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl klienta o odstąpieniu od umowy oraz otrzymaniu zwróconych produktów, które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej pr aktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2070) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 5 czerwca 2018 r. ; 4. stosowaniu na stronie sklepu internetowego frisco.pl postanowienia „W razie niezgodności towaru żywnościowego z umową, kupują cy ma prawo żądać wymiany towaru bądź obniżenia jego ceny albo odstąpienia od umowy pod warunkiem, że zawiadomi o tym sprzedawcę w terminie 1 dnia od otwarcia opakowania (jednakże nie później niż przed upływem daty minimalnej trwałości towaru lub jego przy datności do spożycia) w przypadku towaru paczkowanego lub otrzymania towaru sprzedawanego luzem”, które jest niezgodne z art. 568 § 1 i § 2 w zw. z art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm. ) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 października 2019 r. ; 5. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia o obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad, co jest niezgodne z art. 12 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( Dz . U. z 201 9 r., poz. 134 ze zm. ) i stanowi naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 21 października 2019 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 27 us t. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów określa się środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów polegające na obowiązku poinformowania konsumentów o stwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów narusze nia zbiorow ych interes ów konsumentów, poprzez wysłanie przez Frisco Spół kę Akcyjn ą z siedzibą w Warszawie , w terminie trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji , wiadomości e - mail do konsumentów, którzy w okresie obowiązywania kwestionowan ych postanowie ń tj. od dnia 24 marca 2017 r. do dnia 21 października 2019 r. zawarli umowy za pośrednictwem sklepu internetowego frisco .pl o następującej treści: „ Szanowna Pani/Szanowny Panie, in formujemy, że decyzją nr RKT - 12 /2019 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że Frisco Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie stosowała praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, polegające na: 1. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakre sie sposobu odstąpienia od umowy zawartej na odległość, o którym mowa w art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( Dz. U. z 201 9 r., poz. 1 3 4 ze zm. ) poprzez wskazanie, że ww. odstąpienie od umowy możliwe jest poprzez przesłanie pisemnego oświadczeni a o odstąpieniu na adres spółki ; 2. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie uprawnienia do zwrotu kosztów przysyłki towaru (od sprzedawcy do konsumenta) w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez wskazanie jedyn ie iż klient otrzyma zwrot należności uiszczone j za zwrócone towary ; 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie terminu zwrotu uiszczonej należności, w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez informowanie jedynie, że zwr ot nastąpi po otrzymaniu przez sprzedawcę oświadczenia klienta o odstąpieniu od umowy oraz otrzymaniu zwróc onych produktów ; 4. stosowaniu na stronie sklepu internetowego frisco.pl postanowienia „W razie niezgodności towaru żywnościowego z umową, kupujący ma p rawo żądać wymiany towaru bądź obniżenia jego ceny albo odstąpienia od umowy pod warunkiem, że zawiadomi o tym sprzedawcę w terminie 1 dnia od otwarcia opakowania (jednakże nie później niż przed upływem daty minimalnej trwałości towaru lub jego przydatnośc i do spożycia) w przypadku towaru paczkowanego lub otrzyma nia towaru sprzedawanego luzem” ; 5. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęc ia spełniania świadczenia o obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad . Treść decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dostępna jest na stronie internetowej www.frisco.pl . ” ; przy czym obowiązek ten powinien być zrealizowany z zastosowaniem następujących zasad: a) w przypadku zmiany nazwy przedsiębiorcy, jego przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, powyższy obowiązek powinien być zrealizowany odpowiednio przez lub za pośrednictwem d anego przedsiębiorcy lub jego następcy prawnego, ze wskazaniem nazwy dawnej i nowej, b) w przypadku zmiany adresu strony internetowej, należy niniejsze rozstrzygnięcie zastosować odpowiednio do strony internetowej funkcjonującej w dacie uprawomocnienia się n iniejszej decyzji, c) w razie zmiany treści sentencji decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi zastosowania środków usunięcia skutków naruszenia, należy obowią zek ten wykonać zgodnie ze zmienioną treścią decyzji. III. Na podstawie art. 26 ust. 3 w zw. z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakazuje się w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia niniejszej decyzji, na koszt Frisco Spółki Akcyjnej z siedzibą w Warszawie , na stronie internetowej sklepu frisco .pl, która na dzień wydania niniejszej decyzji mieści się pod adresem www. frisco .pl, publikację całości treści niniejszej decyzji , przez okres 3 miesięcy, z zaznaczeniem, że decyzja ta jest praw omocna, przy czym treść decyzji powinna być dostępna za pomocą hiperłącza (linku) widocznego na stronie głównej, a tekst hiperłącza powinien wyglądać następująco: napis „ Decyzja Prezesa UOKiK ” w kolorze cz arn ym, czcionką Times New Roman, wielkości co najmniej 13 pkt; przy czym obowiązek ten powinien być zrealizowany z zastosowaniem następujących zasad: a) w przypadku zmiany nazwy przedsiębiorcy, jego przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, powyższy obowiązek publikacyjny powinien być zrealizowany odpowiednio przez lub za pośrednictwem danego przedsiębiorcy l ub jego następcy prawnego, ze wskazaniem nazwy dawnej i nowej, 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl b) w przypadku zmiany adresu strony internetowej, należy niniejsze rozstrzygnięcie zastosować odpowiednio do strony internetowej funkcjonującej w dacie uprawomocnienia się niniejszej decyzji, c) w razie zmiany treści sentencji decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi publikacji, należy obowiązek ten wykonać zgodnie ze zmienioną treścią decyzji. IV. Na pods tawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 201 8 r. poz. 2096 ze zm. ), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów post anawia się obciążyć Frisco Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów kwoty 54 zł (słownie: pięćdziesiąt cztery złot e ), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji . Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zw anego dalej „Prezesem Urzędu”) zostało przeprowadzone z urzędu postępowanie wyjaśniające (RKT - 405 - 02/17/MZ) , w sprawie wstępnego ustalenia, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone przez wybranych p rzedsiębiorców prowadzących sprzedaż poprzez Internet, w tym przez Frisco.pl sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, obecnie Frisco Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie (dalej także jako „Spółka” i „Przedsiębiorc a ”). W toku przedmiotowego postępowania zbadano regulaminy dotyczące prowadzonej przez Spółkę sprzedaży przez Internet . Na podstawie analizy treści stosowanych przez Przedsiębiorcę wzorców umownych Prezes Urzędu powziął podejrzenie, iż w zakresie opisanym w sentencji niniejsze j decyzji mogło dojść do na ruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2019 r. poz. 369 ze zm. , dalej jako „ u.o.k.k. ” lub „ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ” ) . Zgodnie z powołanymi przepisami z akazane jest stoso wanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym , P ostanowieniem nr 1 z dnia 15 ma j a 201 8 r. (dowód: karty nr 2 - 5 ) wszczęto postępowani e w sprawie podejrzenia stosowania przez Spółkę praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na : 1. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie sposobu odstąpienia od umowy zawartej na odległość, o którym mowa w art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( Dz. U. z 2017 r., poz. 683 ) poprzez wskazanie, że ww. odstąpienie od umowy możliwe jest poprzez przesłanie pisemnego oświadczenia o odstąpieniu na adres spółki, które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 p kt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 201 7 r., poz. 2070 ) i może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i kons umentów; 2. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie uprawnienia do zwrotu kosztów przysyłki towaru (od sprzedawcy do konsumenta) w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez wskazanie jedynie iż klient otrzyma zwrot 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl należnoś ci uiszczonej za zwrócone towary , które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 201 7 r., poz. 2070 ) i może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 3. wprowadzaniu konsumentów w błąd w zakresie terminu zwrotu uiszczonej należności, w razie odstąpienia pr zez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez informowanie jedynie, że zwrot nastąpi po otrzymaniu przez sprzedawcę oświadczenia klienta o odstąpieniu od umowy oraz otrzymaniu zwróconych produktów , które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 20 1 7 r., poz. 2070 ) i może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 4. stosowaniu na stronie sklepu internetowego frisco.pl postanowienia „W razie niezgodności towaru żywnościowego z umową, kupujący ma prawo żądać wymiany towaru bądź obniżenia jego ceny albo odstąpienia od umowy pod warunkiem, że zawiadomi o tym sprzedawcę w terminie 1 dnia od otwarcia opakowania (jednakże nie później niż przed upływem daty minimalnej trwałości towaru lub jego przydatności do spożycia) w przypadku towaru paczkowanego lub otrzymania towaru sprzedawanego luzem”, które może być niezgodne z art. 568 § 1 i § 2 w zw. z art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm. ) i może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; 5. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zakresie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia o obowiązku przed siębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad, co może być niezgodne z art. 12 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( Dz. U. z 2017 r., poz. 683) i może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i ko nsumentów. P ismem z dnia 15 maja 201 8 r. zawiadomi ono Spółk ę o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i wystąpi ono , na podstawie art. 50 ust. 1 i 2 u . o . k . k, do ustosunkowania się do postawionego zarzutu oraz o przesłanie określonych informacji (dowód: karty nr 6 - 7 ) . Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, pismem z dnia 31 lipc a 201 9 r., Spółka zosta ł a poinformowan a o zakończeniu zbierania ma teriału dowodowego (dowód: karty nr 79 - 81 ). Przedsiębiorc a w dniu 21 sierpnia 2019 r. skorzystał z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (dowód: karty nr 82 ) . Następnie pismem z dnia 20 listopada 2019 r. Spółkę ponownie poinformowan o o zakończeniu zbierania ma teriału dowodowego (dowód: kart a nr 1 40 ) , a w wyznaczonym terminie Spółka nie skorzystała z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny W toku postępowania ustalono, że Spółka prowadzi na podstawie wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego działalność, której przedmiotem jest m.in. sprzedaż detaliczna prowadzona przez Internet (dowód: karty nr 10 - 1 3 ). W toku postępowania nastąpiło p ołączenie spółki pod firmą Frisco S.A. z siedzibą w W arszawie, jako spółki przejmującej, ze spółką Frisco.pl sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, jako spółką przejmowaną poprzez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej na rzecz spółki przejmującej 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (dowód: karta nr 94). Przedsiębiorca prowadzi sklep internetowy, dost ępny pod adresem www. frisco.pl . Na stronie tego sklepu Spółka zamieściła „ Regulamin supermarketu internetowego Frisco.pl obowiązujący od 24.03.2017” (dalej jako „Regulamin”), który był dostępny pod adresem https://www.frisco.pl/stn,pomoc/page,topic/id,115002065269 (dowód: karty nr 14 i 22 - 27) . Na podstawie materiału zebranego w toku postępowania ustalono, że Przedsiębiorca w Regulaminie za mieścił następujące postanowienia: 1. „Klient przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z przepisem art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2014 r. poz. 827 z późn.zm.) przy sługuje mu prawo do odstąpienia od Umowy zawartej na odległość bez podania przyczyn poprzez złożenie pisemnego oświadczenia na adres: Frisco.pl Sp. z o.o., ul. (…) , 04 - 128 Warszawa; w terminie 14 dni od dnia wydania Towaru.” (pkt 3.5.1 Regulaminu); 2. „Po otr zymaniu przez Sprzedawcę oświadczenia Klienta o odstąpieniu od umowy oraz otrzymaniu zwróconych produktów, Klient otrzyma zwrot należności uiszczonej za zwrócone towary” (pkt 3.5.4 Regulaminu); 3. „W razie niezgodności towaru żywnościowego z umową, kupujący m a prawo żądać wymiany towaru bądź obniżenia jego ceny albo odstąpienia od umowy pod warunkiem, że zawiadomi o tym sprzedawcę w terminie 1 dnia od otwarcia opakowania (jednakże nie później niż przed upływem daty minimalnej trwałości towaru lub jego przydatn ości do spożycia) w przypadku towaru paczkowanego lub otrzymania towaru sprzedawanego luzem” (pkt 6.3 zd. 1 Regulaminu) . W toku postępowania stwierdzono, że Spółka nie zamieszcza na stronie sklepu internetowego frisco.pl postanowień, w sposób jasny i zrozu miały informujących o obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad. W treści Regulaminu zamieszczono pewne informacje dotyczące reklamacji ( rozdział 6 „Reklamacje i zwroty” ) , w tym cytowane wyżej postanowienie dotyczące niezgodności z umową „towaru żywnościowego ”, jednakże żadne z nich nie zawiera informacji o obowiązku dostarczenia rzeczy bez wad, spoczywającym na przedsiębiorcy (dowód: karty nr 16 - 2 7 ) . Regulamin stosowany b ył od 24.03.2017 r. (dowód: kart y nr 14 i 16 ). P rzedsiębiorca dokonał zmiany Regulaminu, obowiązującej od dnia 25.05.2018 r. (dowód: karty nr 36 - 49 ) , przy czym zmiany nie dotyczy ły ww. postanowień . Przedsiębiorca, odnosząc się do zarzutów postawionych w P ostanowieniu nr 1, oświadczył w piśmie z dnia 5.06.2018 r. , że wprowadzenie wymogu złożenia pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość miało na celu zagwarantowanie, by każde oświadczenie złożone przez konsumenta dotarło do Spółki, a przez to by było złożone skutecznie. Przedsiębiorca zaznaczył, ż e nie kwestionuje uprawnienia konsumentów do złożenia oświadczenia w dowolnej formie, lecz w je go ocenie „brak sprecyzowanej formy i sposobu dostarczenia oświadczenia mógł prowadzić do pomyłek po stronie konsumentów (…), w wyniku których nie doszłoby do skutecznego złożenia oświadczenia Spółce o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość . W ocenie Spó łki, zachowanie formy pisemnej, wraz ze wskazaniem adresu, na który oświadczenia należy kierować, pozwalało na wyeliminowanie tego ryzyka ” . Spółka podnosiła także, iż wprowadzenie formy pisemnej podyktowane było chęcią zapewnienia konsumentowi posiadania d owodu w razie ewentualnego sporu ze Spółką. Spółka podnosi, że każde oświadczenie o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość - niezależnie od formy – zostałoby uwzględnione. Jednakże Spółka „z najwyższej ostrożności” wprowadziła w dniu 5.06.2018 r. zmian ę w treści Regulaminu, usuwając wymóg zachowania formy pisemnej. Zgodnie ze zmienionym postanowieniem: „ Klient przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z przepisem art. 27 ustawy z 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (…) przysługuje mu prawo do odstąpieni a od Umowy zawartej na odległość bez podania przyczyn poprzez złożenie Sprzedawcy oświadczenia w terminie 14 dni od dnia wydania Towaru. Oświadczenie o odstąpieniu od umowy można złożyć między innymi przy użyciu formularza, którego treść znajduje się w (…) ” (dowód: karty nr 29 i 54 ). Odnośnie zarzutu dotyczącego zwracania kosztu przesyłki (punkt I.2 sentencji decyzji) Spółka oświadczyła, że „pkt 3.5.4 Regulaminu odnosił się wyłącznie do kwestii ceny uiszczonej za towar podlegający zwrotowi w razie złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość , w związku z czym informacja o zwrocie należności konsekwentnie odnosiła do tej ceny” . Spółka podniosła, że jej intencją ani praktyką nie było pozbawiania konsumentów zwrotu należności za dostarczen ie towarów w przypadku odstąpienia od umowy zawartej na odległość. Jednakże Spółka „z najwyższej ostrożności” wprowadziła w dniu 5.06.2018 r. zmianę w treści Regulaminu, nadając punktowi 3.5.4 Regulaminu treść: „ W terminie 14 dni po otrzymaniu przez Sprzed awcę oświadczenia Klienta o odstąpieniu od umowy Klient otrzyma zwrot uiszczonej należności , w tym koszty dostarczenia rzeczy odpowiadające kosztom najtańszego zwykłego sposobu dostawy oferowanego przez Sprzedawcę . ” (dowód: karty nr 29 - 30 i 54 ). Przedsiębiorca oświadczył, że co do zarzutu wprowadzenia w błąd w zakresie terminu zwrotu należności w razie odstąpienia od umowy zawartej na odległość (punkt I.3 sentencji decyzji) nie pozbawiał w praktyce konsumentów „możliwości otrzymania zwrotu płatnoś ci w przypadku złożenia oświadczenia o odstąpieniu do umowy oraz dostarczenia przez konsumenta dowodu odesłania rzeczy”. Spółka podniosła, że jej celem było zapewnienie wysokiego poziomu zadowolenia klientów, w związku z czym stawianie dodatkowych przeszkó d w postaci wstrzymywania się ze zwrotem płatności nie leżał o w jej interesie. Spółka oświadczyła, że „każdy klient, który skutecznie złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy, otrzymywał zwrot płatności”. Spółka dokonała w dniu 5.06.2018 r. zmiany Regula minu, nadając punktowi 3.5.4 treść cytowaną w poprzednim akapicie (dowód: karty nr 30 i 54 ). Odnosząc się do zarzutu, o którym mowa w puncie I. 4 sentencji decyzji, Spółka wyjaśniła, że jej celem było ułatwi enie rozpatrywani a reklamacji i wyeliminowanie wąt pliwości co do tego, czy wada towaru istniała w momencie jego wydania konsumentowi czy powstała na skutek niewłaściwego przechowywania żywności przez konsumenta. Spółka dokonała w dniu 5.06.2018 r. zmiany Regulaminu, usuwając postanowienia dotyczące niezgo dności towaru żywnościowego z umową i określające 1 - dniowy termin reklamacji oraz nadając punktowi 6.4 zd. 1 Regulaminu (wcześniej 6.3 zd. 1) treść: „ W razie niezgodności towaru z umową, kupujący ma prawo żądać wymiany towaru bądź obniżenia jego ceny albo odstąpienia od umowy ” (dowód: karty nr 30 - 31 i 59 ). Odnośnie zarzutu narusz e nia obowiązku udzielenia konsumentom informacji o obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad (punkt I. 5 sentencji decyzji) Spółka po d niosła, że w jej ocenie informacje za mieszczone na stronie sklepu internetowego frisco.pl jednoznacznie wskazują na istnienie takiego obowiązku. Zdaniem Spółki świadczy o tym w szczególności postanowienie pkt. 6.2 Regulaminu, określając e sposób postępowania konsumenta „w przypadku uszkodzenia towaru w czasie transportu lub dostarczenia towaru z wadą fabryczną”. Zdaniem Spółki „nawet bowiem brak literalnego wyartykułowania omawianego obowiązku, przy jednoczesnym zapewnieniu możliwości i [informacji o] sposobie złożenia reklamacji (…) zapewnia w ymagany prawem poziom doinformowania klienta, umożliwiający mu ochronę jego interesów i dochodzenia roszczeń od Spółki ” . Jednakże Spółka „z najwyższej ostrożności” wprowadziła w dniu 5.06.2018 r. zmianę w treści 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Regulaminu, nadając punkt owi 6.1 Regulaminu treś ć „ Obowiązkiem Sprzedawcy jest dostarczenie Klientowi zamówionego towaru wolnego od wad ” (dowód: karty nr 31 i 59 ). W toku postępowania stwierdzono, że od dnia 1.01.2019 r. obowiązuje zmieniony Regulamin, w którym przywrócono poprzednią (sprzed 5 czerwca 2018 r. ) treść postanowień R egulaminu: a) pkt 3.5.1 (praktyka o której mowa w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji), b) pkt 6.3 zd. 1 (praktyka o której mowa w pkt I.4 sentencji niniejszej decyzji), c) pkt 6.1 (praktyka o której mowa w pkt I.5 sentencji n iniejszej decyzji). Jednocześnie zmieniona od 1.01.2019 r. treść punktu 3.5.4 R egulaminu ( praktyki o której mowa w punktach I.2 i I.3 sentencji niniejszej decyzji ) różni ła się zarówno od wersji regulaminu obowiązującej od dnia 5 czerwca 2018 r. jak i zakw estionowanej w postanowieniu o wszczęciu niniejszego postępowania: „W terminie 14 dni po otrzymaniu przez Sprzedawcę oświadczenia Klienta o odstąpieniu od umowy Klient otrzyma zwrot uiszczonej należności” (dowód: karty nr 105 - 111) . W odpowiedzi na wezwani e Spółka w piśmie z dnia 21.10.2019 r. oświadczyła, że przyczyną ww. sytuacji był „ […] ”, polegający na tym, iż „ […] ”. Spółka podniosła, że takie działanie nie było intencjonalne i nie spowodowało negatywnych konsekwencji dla konsumentów (dowód: karta nr 11 2). Spółka z dniem 21.10.2019 r. wprowadziła zmiany w Regulaminie, przywracając brzmienie postanowień z wersji, która obowiązywała od dnia 5.06.2018 r. (dowód: karty nr 112 - 123). Prezes Urzędu zważył, co następuje W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy w okolicznościach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia interesu publicznego . Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju i ochrony konkurencji, a także podejmowana w interesie publicznym ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów ma zatem charakter publicznoprawny i służy ochronie interesu ogólnospołecznego; w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Instrumenty w niej przewi dziane mogą być stosowane jedynie wówczas, gdy na skutek działań sprzecznych z przepisami prawa naruszony został interes publiczny. Ma to miejsce w szczególności wtedy, gdy określonymi działaniami dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, g dy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska (wyrok Sądu Antymonopolowego z 24 października 1991 r., sygn. akt XV Amr 8/90). W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumen tów, którzy byli lub mogli stać się klientami Spółki , tj. skorzystać z zakupów poprzez stronę internetową prowadzoną przez Spółkę . Działania Przedsiębiorc y nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indyw idualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, kontrahentów Przedsiębiorc y , których sytuacja była identyczna. Naruszenie interesu publicznego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania P rzedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie prakty k naruszających zbiorowe interesy konsumentów . Art. 24 ust. 2 tej ustawy, zawierający definicję praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określa jednocześnie otwarty katalog zakazanych praktyk. Taką praktykę stanowi w szczególności stosowanie n ieuczciwych praktyk rynkowych ( art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ). Konsumentem w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością go spodarczą lub zawodową, zgodnie z art. 22 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. z 201 9 r., poz. 1145 ze zm. , dalej jako „KC” i „ Kodeks cywilny ” ) , w związku z art. 4 pkt 12 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami polegającymi na sprzecznych z prawem lub dobrymi obyczajami działania mi przedsiębiorców. Uznanie określonego działania przedsiębiorcy za niezgodne z zakazem stosow ania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów wymaga wykazania, że spełnione zostały kumulatywnie następujące przesłanki:  oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,  zachowanie przedsiębiorcy nosi znamiona bezprawności,  praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów . Działanie przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się między innymi przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 201 9 r. poz. 1292 ). Stosownie do art. 4 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną wykonująca działalność gospodarczą . Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej . W niniejszym postępowaniu podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność na podstawi e wpisu do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego . Zachowania tego podmiotu podlegają zatem bez wątpienia kontroli dokonywanej na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym Prezes Urzędu stwierdził, że z akwesti onowane zachowania są zachowani em przedsiębiorc y i podlegają ocenie pod kątem ich zgodności z przepisami ustaw y o ochronie konkurencji i konsumentów. Bezprawność – sprzeczność z prawem lub naruszenie dobrych obyczajów Kolejną przesłanką, która musi być sp ełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność działania przedsiębiorcy rozumiana jako sprzeczność działania z powszechnie o bowiązującymi przepisami prawa lub sprzeczność z dobrymi obyczajami. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 ww. ustawy przez prakty kę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie godzące w nie 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy , w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; nieuczciwe prakt yki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji; proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cech tych konsumentów lub propono wanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów . Jako „sprzeczne z prawem” należy kwa lifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sa nkcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lu b prawie administracyjnym. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera również przykładowe wyliczenie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , wśród których znajduje się w szczególności stosowani e przez przedsiębiorcę nieuczciwych praktyk rynkowych (art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Pojęcie nieuczciwych praktyk rynkowych zostało zdefiniowane w ustaw ie z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 201 7 r. poz. 2070 – zwanej dalej „ upnpr ” ) . Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, stosowana przez przedsięb iorcę praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Art. 4 ust. 2 upnpr stanowi z kolei, że za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu dobrych praktyk, a prakty ki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w ust. 1 tego artykułu. Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 upnpr ) , jak i zaniechaniu (art. 6 upnpr ). „Interpretując pojęcie praktyki wprowadzającej w błąd nale ży stwierdzić, że jest to każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzenia w błąd „przeciętnego konsumenta”, do którego jest skierowana lub dociera, i która ze względ u na swoją zwodniczą naturę może zniekształcić jego zachowanie rynkowe” 1 . Ustawa jednocześnie przewiduje definicję legalną pojęcia „decyzji dotyczącej umowy”, przez co należy rozumieć podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania (art. 2 pkt 7 upnpr). Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr p raktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dot yczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie 1 por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 9 lutego 2011 r., sygn. akt VI ACa 694/10 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd (art. 5 ust. 2 pkt 2 upnpr ). Wprowadzające w błąd działanie może w szczególnoś ci dotyczyć praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4 upnpr ). Zaznaczyć należy, że dokonanie oceny, czy dana praktyka ma charakter działania bądź zaniechania wprowadzającego w błąd, wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jednocześnie ustawa definiując pojęcie przeciętnego konsumenta nakazuje przez nie rozumieć konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, przy czym oceny powyższych cech dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfi kować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa (art. 2 pkt 8 upnpr) . Definicja przeci ętn ego konsumenta zamieszczona w u pnpr jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. R ozwój orzecznictwa Trybunału doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mające go prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. W świetle orzecznictwa Trybunału, poziom percepcji i uwagi konsumenta różni się w zależności od tego, jakieg o produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nabywany. W niniejszej sprawie adresatem działań Spółki jest ogół konsumentów , nabywających towary w sklepie internetowym , poprzez ogólnodostępną stronę internetową , do korzystania z której wystarczające są powszechnie używane przeglądarki internetowe . Konieczność posiadania dostępu do Internetu, uwzględniając powszechność tej usługi, nie ogranicza odbiorców praktyki do szczególnej grupy konsumentów . Oferta Spółki nie był a kierowan a do określonej, dającej się wyodrębnić grupy konsumentów, uznać należy więc , że była on a skierowan a do nieograniczonego kręgu odbiorców , korzystają cych z Internetu . Z a przeciętnego konsumenta, z perspektywy którego o ceniono praktyk i Spółki , nale ży uzna ć osobę, która jest dostatecznie dobrze poinformowana, uważna i ostrożna przy zawieraniu umów i zapoznaniu się z otrzymanymi od przedsiębiorcy informacjami, przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla p olskiego konsumenta. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Kolejną przesłanką, jaką należy wziąć pod uwagę w niniejszej sprawie jest udowodnienie, iż kwestionowane zachowanie przedsiębiorc y narusza zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Naj wyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określ ony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów” nie można opierać się tylko i 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowany ch konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjaln ie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencja lnym klientem przedsiębiorcy”. Spełnienie przesłanek bezprawności i narusz enia zbioro wych interesów konsumentów zostanie omówione poniżej osobno dla każdej z kwestionowanych praktyk. Ad I .1 W przedmiotowym postępowaniu pierwszy postawiony Przedsiębiorc y zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , dotyczy wprowadzania konsumentów w błąd w zakresie sposobu odstąpienia od umowy zawartej na odległość, o którym mowa w art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta ( Dz. U. z 2019 r., poz. 134 ze zm. – dalej jako „upk” lub „ustawa o prawach konsumenta ” ) poprzez wskazanie, że ww. odstąpienie od umowy możliwe jest poprzez przesłanie pisemnego oświadczenia o odstąpieniu na adres spółki, które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz u st. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr . W Regulamin ie Spółka zamieściła postanowienie o treści „Klient przyjmuje do wiadomości, że zgodnie z przepisem art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2014 r. poz. 827 z późn.zm.) przysługuje mu prawo do odstąpienia od Umowy zawartej na odległość bez podania przyczyn poprzez złożen ie pisemnego oświadczenia na adres: Frisco.pl Sp. z o.o., ul. (…) , 04 - 128 Warszawa; w terminie 14 dni od dnia wydania Towaru.” (pkt 3.5.1 Regulaminu). Zgodnie z art. 27 ustawy o prawach konsumenta konsument , który zawarł umowę na odległość lub poza lokale m przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35. Na podstawie art. 30 ust. 1 upk k onsument może odstąpić od umowy, składając p rzedsiębiorcy oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Oświadczenie można złożyć na formularzu, którego wzór stanowi załącznik nr 2 do ustawy. Jak z tego wynika, przepisy upk nie przewidują szczególnej formy oświadczenia konsumenta o odstąpieniu do umowy, wobe c czego może być ono złożone w formie dowolnej, a korzystanie z formularza nie jest obligatoryjne. Konsument może złożyć oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy m.in. przez: wysłanie e - maila na adres poczty elektronicznej przedsiębiorcy, wysłanie wiadomoś ci SMS, ustne oświadczenie w rozmowie telefonicznej, poprzez komunikator internetowy lub wysłanie listu pocztą tradycyjną 2 . Na podstawie art. 60 Kodeks u cywiln ego z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej m oże być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób 2 Tomasz Czech „Prawa konsumenta. Komentarz”, komentarz do art. 30 ustawy o prawach konsumenta, WKP 2017. Witold Chomiczewski, w: „Ustawa o prawach konsumenta. Komentarz” (pod red. D. Lubasz i M. Namysłowskiej), komentarz do art. 30 ustawy o prawach konsumenta, WK 2015. 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Spółka wskazuje wyłącznie formę pisemnego oświadczenia, skierowanego n a jej adres, jednocześnie powołując się na cytowany wyżej przepis upk. Wskazana forma odstąpienia od umowy jest oczywiście dopuszczalna, lecz stanowi jedynie jedną z możliwości, jakimi dysponuje konsument. Tymczasem żaden przepis prawa nie wymaga dla skute czności złożonego oświadczenia zachowania formy pisemnej. Tym samym Spółka może wprowadzać w błąd konsumentów, wywołując u nich przekonanie, iż zgodnie z obowiązującym prawem jedynie wskazana wprost forma jest dopuszczalna, a już na przykład zazwyczaj dużo wygodniejsze dla konsumenta wysłanie e - maila nie spełni ustawowych wymogów odstąpienia od umowy. Przekonanie to jest wzmacniane podaną podstawą prawną, co może wywoływać przeświadczenie, że ustawa o prawach konsumenta wymaga pisemnej formy oświadczenia. Takie zachowanie Spółki , godz ące w równowagę kontraktową stron , jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż wprowadza dysproporcję praw i obowiązków stron umowy, sugerując odstępującemu od umowy konsumentowi konieczność zachowania formy pisemnej . Działanie S półki może wprowadza ć w błąd konsumentów, którzy złożyli lub chcieli złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy w innej formie niż pisemna, co może ograniczać prawo konsumenta do odstąpienia od umowy. W niniejszej sprawie dobre obyczaje nale ż y ocenić jako prawo konsumenta do otrzymania od przedsiębiorcy informacji, któr e nie wprowadzają go w błąd . D obry obyczaj nakaz uje umożliwienie konsumentowi dokonanie świadomego wyboru sposobu postępowania przy składaniu oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Praktyka Przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów , gdyż m ógł być na nią narażony każdy konsument – klient Przedsiębiorcy . Bezprawne działanie nie dotyczyło zatem interesów poszczególnych osób, lecz naruszenia uprawnień szerokiego kręgu konsumentów, któr ych sytuacja była identyczna i wspólna dla całej grupy konsumentów , korzystających z oferty Przedsiębiorcy . Praktyka narusza interes każdego konsumenta, który korzystał lub chciał skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy. W tym miejscu należy odnieść się do stanowiska Przedsiębiorcy, iż miał na celu zagwarantowanie, by każde oświadczenie złożone przez konsumenta dotarło do Spółki, a przez to by było złożone skutecznie . Takie dążenie jest oczywiście zrozumiałe, jednakże nie może wyrażać się poprzez ogranic zenie możliwych form złożenia oświadczenia. Spółka z dniem 21.10.2019 r. dokonała zmiany w Regulaminie, usuwając informację o „pisemnym” oświadczeniu o odstąpieniu , w związku z tym stwierdzono zaniechanie stosowania praktyki z tym dniem. Należy zauważyć, że wcześniej – po wszczęciu niniejszego postępowania – Spółka dokonała takiej samej zmiany, modyfikując treść Regulaminu w dniu 5.06.2018 r., jednakże następnie od dnia 1.01.2019 r. przywrócona została poprzednia wersja regulaminu sklepu internetowego. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów n ie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowan ia praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I . 1 sentencji niniejszej de cyzji. Ad I. 2 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W przedmiotowym postępowaniu drugi postawiony Przedsiębiorc y zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy wprowadzani a konsumentów w błąd w zakresie uprawnienia do zwrotu kosztów przysyłki towaru (od sprzedawcy do konsumenta) w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez wskazanie jedynie iż klient otrzyma zwrot należności uiszczonej za zwró cone towary, które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 upnpr . W Regulaminie Spółka zamieściła postanowienie „Po otrzymaniu przez Sprzedawcę oświadczenia Klienta o odstąpieniu od umowy oraz otrzymaniu zwróconych produktów, Klient otrzyma zwrot należności uiszczonej za zwrócone towary” (pkt 3.5.4 Regulaminu). Na podstawie a rt. 32 ust . 1 upk p rzedsiębiorca ma obowiązek niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu od umowy, zwrócić konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostarczenia rzeczy. Przedsiębiorca dokonuje zwrotu płatności przy użyciu takiego samego sp osobu zapłaty, jakiego użył konsument, chyba że konsument wyraźnie zgodził się na inny sposób zwrotu, który nie wiąże się dla niego z żadnymi kosztami. Zgodnie z art. 33 upk jeżeli konsument wybrał sposób dostarczenia rzeczy inny niż najtańszy zwykły sposó b dostarczenia oferowany przez przedsiębiorcę, przedsiębiorca nie jest zobowiązany do zwrotu konsumentowi poniesionych przez niego dodatkowych kosztów. Przepis ten dotyczy wyłącznie przypadków oferowania konsumentom różnych sposobów dostarczenia rzeczy, kt óre wiążą się z różnymi kosztami. Jak z tego wynika, przedsiębiorca zobowiązany jest do zwrotu wszelkich otrzymanych należności, w tym kosztów dostarczenia rzeczy (od sprzedawcy do konsumenta), a jedynie w przypadku wybrania przez konsumenta innego niż naj tańszy zwykły sposób dostarczenia, może zwrócić jedynie część kosztów dostarczenia, równych kosztowi taki ego najtańsz ego zwykł ego spos o b u dostarczenia . Spółka nie wyłączyła wprost prawa konsumenta do otrzymania zwrotu należności za koszty dostarczenia rzeczy, jednakże sposób sformułowania informacji odnośnie zwrotów, pomijający takie uprawnienie, może wprowadzać w błąd konsumentów. Takie zachowanie Spółki godzi w równowagę kontraktową stron i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż sugeruj e odstępując emu od umowy konsumentowi, że należny jest zwrot wyłącznie ceny towaru, bez kosztów dostarczenia . Konsumenci mogą być wprowadzani w błąd, gdyż nie uzyskują pełnej informacji w przedmiotowym zakresie i mogą nie mieć wiedzy o przysługującym im uprawnieniu do zwrotu przez przedsiębiorcę także kosztów dostarczenia towaru, a tym samym mogą nie korzystać z tego uprawnienia. Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów , gdyż mógł być na nią narażony każdy konsument – klient Przedsiębiorcy . Bezprawne działanie nie dotyczyło zatem interesów poszczególnych osób, lecz naruszenia uprawnień szerokiego kręgu konsumentów, których sytuacja była identyczna i wspólna dla całej grupy konsumentów , korzystających z oferty Przedsiębiorcy . Praktyka narusz a interes każdego konsumenta, który korzystał lub chciał skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy . W tym miejscu należy odnieść się do stanowiska Przedsiębiorcy, iż ww. postanowienie dotyczyło wyłącznie kwestii ceny uiszczonej za towar podlegający zwrot owi w razie złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej na odległość, w związku z czym informacja o zwrocie należności konsekwentnie odnosiła do tej ceny . Wbrew stanowisku Spółki postanowie nie, poprzez sposób jego sformułowania, mogło wprowadzić w błąd przeciętnego 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl konsumenta, który nie znał intencji Spółki, a opiera się na treści udostępnionych mu informacji. Spółka z dniem 5.06.2018 r. dokonała zmiany w Regulaminie, zmieniając postanowienie w taki sposób, iż konsumenci są informowani, że po otr zymaniu przez s przedawcę oświadczenia klienta o odstąpieniu od umowy klient otrzyma zwrot uiszczonej należności , w tym koszty dostarczenia rzeczy odpowiadające kosztom najtańszego zwykłego sposobu dostawy oferowanego przez s przedawcę , w związku z tym stwierdzono zaniechanie stosowania praktyki z tym dniem. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochr onie konkurencji i konsumentów n ie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I . 2 sentencji niniejszej decyzji. Ad I. 3 W przedmiotowym postępowaniu trzeci postawiony Przedsiębiorc y zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy wprowadzani a konsumentów w błąd w zakresie terminu zwrotu uiszczonej należności, w razie odstąpienia przez konsumenta od umowy zawartej na odległość, poprzez informowanie jedynie, że zwrot nastąpi po otrzymaniu przez sprzedawcę oświadczenia klienta o odstąpieniu od um owy oraz otrzymaniu zwróconych produktów, które to działanie wyczerpuje znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 pkt 4 w związku z art. 4 ust. 2 u pnpr . Na podstawi e cytowanego wyżej postanowienia pkt 3.5.4 Regulaminu Spółka przewiduje, że zwrot uiszczonej należności nastąpi po otrzymaniu przez Spółkę oświadczenia klienta o odstąpieniu od umowy oraz otrzymaniu zwróconych produktów. Tym samym dla dokonania zwrotu należności konieczne jest spełnienie dwóc h przesłanek: otrzymanie przez Spółkę oświadczenia klienta o odstąpieniu od umowy (co nie budzi wątpliwości) oraz otrzymani e zwróconych produktów. Jeżeli przedsiębiorca nie zaproponował, że sam odbierze rzecz od konsumenta, może wstrzymać się ze zwrotem pł atności otrzymanych od konsumenta do chwili otrzymania rzeczy z powrotem lub dostarczenia przez konsumenta dowodu jej odesłania, w zależności od tego, które zdarzenie nastąpi wcześniej ( a rt. 32 ust . 3 upk) . Jak z tego wynika, przedsiębiorca nie może wstrzy mać się ze zwrotem płatności otrzymanych od konsumenta , jeśli konsument dostarczył dowód nadania rzeczy, nawet jeśli nastąpiło to przed otrzymani em rzeczy z powrotem . Wprawdzie Spółka nie wyłączyła wprost prawa konsumenta do otrzymania zwrotu należności po przesłaniu sprzedawcy dowodu jej odesłania, jednakże sposób sformułowania informacji odnośnie zwrotów, pomijający opisaną możliwość, moż e wprowadzać w błąd konsumentów. Kwestionowane zachowanie Spółki godzi w równowagę kontraktową stron i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, gdyż sugeruj e odstępującemu od umowy konsumentowi, że zwrot należności nastąpi dopiero po otrzymaniu zwróconych produktów . Konsumenci mogą być wprowadzani w błąd, ponieważ nie uzyskują pełnej informacji w przedmiotowym zakr esie i mogą nie mieć wiedzy o obowiązujących przedsiębiorcę zasadach dokonywania zwrotów należności, a tym samym nie podejmować działań w celu egzekwowania swoich uprawnień i przyjmować jako prawidłowe ewentualne zachowanie przedsiębiorcy, które nie będzie zgodne z wymogami wynikającymi z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Zachowanie Przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów , gdyż mógł być na nią narażony każdy konsument – klient Przedsiębiorcy . Bezprawne działanie nie dotyczyło zatem i nteresów poszczególnych osób, lecz naruszenia uprawnień szerokiego kręgu konsumentów, których sytuacja była identyczna i wspólna dla całej grupy konsumentów , korzystających z oferty Przedsiębiorcy . Praktyka narusza interes każdego konsumenta, który korzyst ał lub chciał skorzystać z prawa do odstąpienia od umowy. Spółka z dniem 5.06.2018 r. dokonała zmiany w Regulaminie, zmieniając informację na p ow oł aną powyżej , w związku z tym stwierdzono zaniechanie stosowania praktyki z tym dniem. Na podstawie art. 27 u st. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I . 3 sentencji niniejszej decyzji. Ad I.4 Kolejny postawiony Przedsiębiorc y zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy ko nsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy stosowani a na stronie sklepu internetowego frisco.pl postanowienia „W razie niezgodności towaru żywnościowego z umową, kupujący ma prawo żądać wymiany towaru bądź obniżenia jego ceny albo odstąpienia od umowy pod warunkiem, że zawiadomi o tym sprzedawcę w terminie 1 dnia od otwarcia opakowania (jednakże nie później niż przed upływem daty minimalnej trwałości towaru lub jego przydatności do spożycia) w przypadku towaru paczkowanego lub otrzymania towaru sprzedawanego luzem”, które jest niezgodne z art. 568 § 1 i § 2 w zw. z art. 558 § 1 Kodeksu cywilnego . Postanowienie zamieszczone zostało w p unkcie 6.3 zd. 1 Regulaminu. Na podstawie a rt. 568 § 1 Kodeksu cywilnego sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości - przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiote m sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu. Roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, l icząc od dnia stwierdzenia wady. Jeżeli kupującym jest konsument, bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem terminu określonego w § 1 ( a rt. 568 § 2 KC). Zgodnie z art. 568 1 KC jeżeli określony przez sprzedawcę lub producenta termin pr zydatności rzeczy do użycia kończy się po upływie dwóch lat od dnia wydania rzeczy kupującemu, sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi za wady fizyczne tej rzeczy stwierdzone przed upływem tego terminu; przepis art. 568 § 6 stosuje się. Powyższe przepisy KC określają ogólne zasady odpowiedzialności za wady sprzedawanych towarów, w tym także żywności. Przepisy te nie mają charakteru dyspozytywnego, zatem terminy nie mogą zostać skrócone przez przedsiębiorcę. Zgodnie z art. 558 § 1 KC s trony mogą odpowiedzialno ść z tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć. Jeżeli kupującym jest konsument, ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest dopuszczalne tylko w przypadkach określonych w przepisach szczególnych. Należy zauważyć, że z dnie m wejścia w życie upk (25 grudnia 2014 r.) utraciły moc przepisy rozporządzenia, wydanego na podstawie uchylonej ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego, 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl określające terminy zawiadomi enia sprzedawcy o stwierdzeniu niezgodności towaru żywnościowego z umową 3 . Tym samym do towarów żywnościowych znajdują zastosowanie ogólne terminy, wynikające z powołanych przepisów KC. Zdaniem Prezesa Urzędu stwierdz ona powyżej niezgodnoś ć stosowan ego przez Spółkę Regulaminu z obowiązującymi przepisami prawa jest wystarczając a dla spełnienia przesłanki bezprawności działania. Praktyka Przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów , gdyż mógł być na nią narażony każdy konsument – klient Przedsiębiorcy . Bezprawne działanie nie dotyczyło zatem interesów poszczególnych osób, lecz naruszenia uprawnień szerokiego kręgu konsumentów, których sytuacja była identyczna i wspólna dla całej grupy konsumentów , korzystających z oferty Przedsiębiorcy . P raktyka narusza interes każdego konsumenta, który korzystał lub chciał skorzystać z przysługujących uprawnień, wynikających z tytułu rękojmi . U staleni e znacznie krótsz ego termin dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi niż wynikający z przepisów prawa, może uniemożliwić lub utrudnić konsumentom skorzystanie przez nich z uprawnień, wynikających z Kodeksu cywilnego, a tym samym godzi w zbiorowe interesy konsumentów. W tym miej scu należy odnieść się do stanowiska Przedsiębiorcy, iż celem postanowienia Regulaminu było ułatwi enie rozpatrywani a reklamacji i wyeliminowanie wątpliwości co do tego, czy wada towaru istniała w momencie jego wydania konsumentowi czy powstała na skutek ni ewłaściwego przechowywania żywności przez konsumenta . Zapewnienie łatwości ustalenie stanu faktycznego, koniecznego do rzetelnego rozpatrzenia roszczenia konsumenta, nie może odbywać się poprzez skrócenie terminów zgłaszania takich roszczeń, określonych w przepisach prawa. Spółka z dniem 21.10.2019 r. dokonała zmiany w Regulaminie, usuwając przedmiotową informację, w związku z tym stwierdzono zaniechanie stosowania praktyki z tym dniem. Należy zauważyć, że wcześniej – po wszczęciu niniejszego postępowania – Spółka dokonała takiej samej zmiany, modyfikując treść Regulaminu w dniu 5.06.2018 r., jednakże następnie od dnia 1.01.2019 r. przywrócona została poprzednia wersja regulaminu sklepu internetowego. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konk urencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsume ntów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I.4 sentencji niniejszej decyzji. Ad I. 5 W przedmiotowym postępowaniu piąty postawiony Przedsiębiorc y zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dotyczy naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w zak resie potwierdzania konsumentom na piśmie, najpóźniej w momencie rozpoczęcia spełniania świadczenia o obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad , co jest niezgodne z art. 12 ust. 1 pkt 13 u pk . 3 Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 stycznia 2003 r. w sprawie terminów zawiadomienia sprzedawcy o stwierdzeniu nie zgodności towaru żywnościowego z umową (Dz. U. z 2003 r. Nr 31 , poz. 258). 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Na podstawie art. 12 ust . 1 pkt 13 upk najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o obowiązku przedsiębiorcy dostarczenia rzeczy bez wad. Przepis ten należy interpretować jako nakaz zamieszczenia w informacjach przedkontraktowych prostego przypomnienia o prawnym obowiązku, zgodnie z którym przedsiębiorca powinien dostarczyć konsumentowi rzeczy zgodne z umową 4 . Spółka nie zamieszcza ła na str onie sklepu internetowego frisco.pl takiej informacji. W treści Regulaminu zamieszczono pewne informacje dotyczące reklamacji, w tym cytowane wyżej postanowienie dotyczące niezgodności z umową towaru żyw nośc iowego, jednakże żadne z nich nie zawiera informa cji o obowiązku dostarczenia rzeczy bez wad, spoczywającym na przedsiębiorcy. Tym samym konsument nie otrzym ywał wymaganej przez prawo informacji. Zachowanie Spółki godzi w interesy konsumentów, gdyż mając na względzie cel wprowadzenia obowiązku informacyj nego , stwierdzić należy, że niedopełnienie spoczywającego na przedsiębiorcy obowiązku może powodować niedoinformowanie konsumenta, co może prowadzić do utrudnienia dochodzenia roszczeń w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez przedsiębiorcę . Zdaniem Prezesa Urzędu stwierdz ona powyżej niezgodnoś ć stosowan ego przez Spółkę Regulaminu z obowiązującymi przepisami prawa jest wystarczając a dla spełnienia przesłanki bezprawności działania. Praktyka Przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów , gdyż mógł być na nią narażony każdy konsument – klient Przedsiębiorcy . Bezprawne działanie nie dotyczyło zatem interesów poszczególnych osób, lecz naruszenia uprawnień szerokiego kręgu konsumentów, któ rych sytuacja była identyczna i w spólna dla całej grupy konsumentów , korzystających z oferty Przedsiębiorcy . Praktyka narusza interes każdego konsumenta, który korzystał lub chciał skorzystać ze sklepu internetowego. W tym miejscu należy zauważyć, że nie można podzielić stanowiska Przedsi ębiorcy, iż informacje zamieszczone na stronie sklepu internetowego jednoznacznie wskaz ywały na istnienie takiego obowiązku. Zamieszczenie informacji dotyczących reklamacji, w tym o sposobie postępowania w razie „ dostarczenia towaru z wadą fabryczną” nie spełnia wymogu poinformowa nia konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o obowiązku dostarczenia rzeczy bez wad , spoczywającym na przedsiębiorcy. Spółka z dniem 21.10.2019 r. dokonała zmiany w Regulaminie, dodając informację o przedmiotowym obowiązku, o treści „ Obowiązkiem Sprzedawcy jest dostarczenie Klientowi zamówionego towaru wolnego od wad ” , w związku z tym stwierdzono zaniechanie stosowania praktyki z tym dniem. Należy zauważyć, że wcześniej – po wszczęciu niniejszego postępowania – Spółka dokonała takiej samej zmiany, modyfikując treść Regulaminu w dniu 5.06.2018 r., jednakże następnie od dnia 1.01.2019 r. przywrócona została poprzednia wersja regulaminu sklepu internetowego. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Wobec tego orzeczono jak w punkcie I.5 sentencji niniejszej decyzji. Ad I I 4 Tomasz Czech, op. cit., komentarz do art. 12 ustawy o prawach konsumenta, WKP 2017. 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wobec decyzji wydawanej na podstawie art. 27 ust. 2 tej ustawy przepisy art. 26 ust. 2 - 4 u.o.k.k. stosuje się odpowiednio. Zgodnie z ww. przepisami w decyzji, o jakiej mowa powyżej, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Środki, o których mowa w art. 26 ust. 2 u.o.k.k. , powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia oraz konieczne do usunięcia jego skutków. Mając na uw adze powyższe, a także uwzględniając okres y stosowania poszczególnych praktyk, szeroki zasięg terytorialny ich oddziaływania, okoliczność, że praktyki wymierzone były w liczną grupę konsumentów oraz fakt, że dotyczyły istotnych z punktu widzenia konsumentó w uprawnień związanych między innymi z roszczeniami reklamacyjnymi oraz uprawnieniem do odstąpienia od umowy zawartej na odległość, Prezes Urzędu nałożył na Spółkę w pkt II niniejszej decyzji środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych intere sów konsumentów. W ocenie Prezesa Urzędu orzeczony obowiązek poinformowania konsumentów o uznaniu stosowanych przez Spółkę praktyk za naruszające zbiorowe interesy konsumentów jest proporcjonalny do wagi i rodzaju stwierdzonych naruszeń. Przede wszystkim należy podkreślić, że Spółka prowadząc sklep internetowy zobowiązana jest do zachowania należytej staranności w przygotowywaniu przekazywanych konsumentom informacji. Postanowienia stosowanego regulaminu nie mogą tym samym zawierać informacji, które są nie zgodne z obowiązującymi przepisami prawa bądź wprowadzają konsumentów w błąd co do sposobu realizacji przysługujących im uprawnień. Jeżeli zakwestionowane przez Prezesa Urzędu praktyki polegały na uchybieniach Spółki w realizacji powyższego obowiązku, poin formowanie o tym konsumentów jest w pełni uzasadnione. W wyniku działań Spółki konsumenci otrzymali informacje wprowadzające w błąd . Najlepszą więc i najskuteczniejszą metodą odwrócenia zaistniałego stanu jest zawiadomienie konsumentów o tym, że w ocenie P rezesa Urzędu, Spółka nie była uprawniona do stosowania praktyk wskazanych w pkt I sentencji decyzji . Uzyskanie informacji o treści prawomocnej decyzji administracyjnej i stwierdzonych przez Prezesa Urzędu praktykach naruszających zbiorowe interesy konsume ntów pozwoli konsumentom na weryfikację prawidłowości wykonania umowy przez Przedsiębiorcę i ewentualne dochodzenie roszczeń, którego mogli wcześniej nie podjąć, opierając się na przekazywanych przez Spółkę informacjach. K rąg adresatów wiadomości poczty elektronicznej to k onsumenci, którzy zawarli umowy w okresie od dnia 24 marca 2017 r. do dnia 21 października 2019 r. za pośrednictwem sklepu internetowego frisco .pl . W tym miejscu należy zauważyć, że ze względu na wymogi wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych krąg adresatów może się zmniejszyć, gdyż osoby, które wy cofały zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych przez Spółkę nie będą mogły być adresatami wiadomości. Forma przekazania informacji konsumentom, czyli przez pocztę elektroniczną , jest adekwatna wobec klientów sklepu internetowego, dla których jest to podstawowa forma komunikacji ze sprzedawcą przy tego typu transakcjach. Spółce zakreślono termin trzech miesięcy od dnia upra womocnienia się niniejszej decyzji , uwzględniając czas konieczny dla przygotowania i zrealizowania wysyłki wiadomości, przy czym należy zauważyć, że treść wiadomości nie wymaga personalizacji – jest identyczna dla wszystkich odbiorców. Wobec powyższego or zeka się jak w punkcie I I sentencji niniejszej decyzji. 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Ad I II Na podstawie art. 26 ust. 3 w zw. z art. 27 ust. 4 u.o.k.k., Prezes Urzędu nakazał Spółce w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia niniejszej decyzji, na jej koszt, opublikować na stronie internetowej sklepu frisco.pl, całość treści niniejszej decyzji. Zg odnie z 26 ust. 3 u.o.k.k. w decyzji, o której mowa w ust. 1 tego artykułu (o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 u.o.k.k. ), Prezes Urzędu może nakazać publikację decyzji w całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna, w określonej w niej formie, na koszt przedsiębiorcy. Przepis art. 26 ust. 3 u.o.k.k. stosuje się odpowiednio do decyzj i o uznaniu praktyki za nar uszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 27 ust. 4 u.o.k.k.). Zastosowany obowiązek publikacyjny jest ściśle związany z nałożonym na Spółkę obowiązkiem zastosowania środków usunięcia skutków naruszenia , o któ rym mowa w punkcie II sentencji decyzji . N ależy podkreślić, że obie metody zmierzają do poinformowania konsumentów o stwierdzonych przez Prezesa Urzędu nieprawidłowościach. Jednocześnie ich równoległe zastosowanie zagwarantuje wszystkim konsumentom, którzy mogli zostać narażeni na uszczuplenie uprawnień, dostęp do pełnej wiedzy o poczynionych przez Prezesa Urzędu ustaleniach i ocenie prawnej. Wobec powyższego orzeka się jak w punkcie I II sentencji niniejszej decyzji. Ad IV Stosownie do art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania . Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W punk cie I sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego przeciwko Przedsiębiorc y postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów stwierdził naruszenie przez ww. przedsiębiorcę art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 oraz art. 24 us t. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwalająca na obciążenie Przedsiębiorc y kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu wydatki w łącznej kwocie 54 zł związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z tym postanowiono obciążyć Frisco Spółkę Akcyjną z siedzibą w Warszawie kosztami przeprowadzonego postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu na rzecz Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwoty 54 zł (słownie: pięćdziesięciu czterech złotych), w terminie 14 dni od daty uprawom ocni enia się niniejszej decyzji. Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I V sentencji niniejszej decyzji. Koszty niniejszego postępowania, na podstawie art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 83 i art. 80 ustawy o ochronie konku rencji i konsumentów, przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Pouczenie 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Stosowni e do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach (40 - 048 Katowice, ul. Kościuszki 43). W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie I V niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 32 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego i art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, należy wnieść zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury U rzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach , w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 201 9 r. poz. 785 , dalej jako „ u.o.k.s.c. ” ), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł , a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu - w kwocie 500 zł . Zgodnie z art. 103 ust. 1 u.o.k.s.c., Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 1 05 ust. 1 u.o.k.s.c., wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, 3 i 4 k.p.c. strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać us tanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosz tów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn