RKT-3/2021

1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZ ĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KON SUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Katowice, 22 czerwca 2021 r. RKT.610.1.20 20 .AW DECYZJA N r RKT – 3 /2021 I. Na podstawie art. 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. , poz. 275 ), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec TD System Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku - Białej , - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – uznaj e za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania TD System Sp. z o.o. polegające na odmowie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka w różny ch lokalizacjach w kraju, którymi zarządza TD System Sp. z o.o., albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamację złożył konsument będący klientem jednego z ww. sklepów, a składając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierdz ającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie, gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową , o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2070), a w konsekwencji praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 września 2020 r . II. Na podstawie art. 26 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. , poz. 275 ), po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przez TD System Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku - Białej , – Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl nakłada na TD System Sp. z o.o. obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów opisanego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, według następujących zasad: 1. wysłanie na własny koszt w terminie 3 (trzech) miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji do wszystkich konsumentów, którym TD System Sp. z o.o. odmówiła anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy s klepie ALDI lub Biedronka albo za brak opłaty parkingowej i którzy złożyli reklamację będąc klientami jednego z ww. sklepów, a składając reklamację dysponowali biletem parkingowym oraz dowodem potwierdzającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie , gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie, sformułowanej w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji o treści: „Prezes UOKiK uzn ał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania TD System Sp. z o.o. polegające na odmowie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka w różn ych lokalizacjach w kraju, którymi zarządza TD System Sp. z o.o., albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamację złożył konsument będący klientem jednego z ww. sklepów, a składając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierd zającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie, gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie , co stanowi nieuczciwą praktykę rynkow ą, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2070) i stwierdził zaniechanie jej stosowania z dniem 1 września 2020 r. Jawna treść Decyzji Prezesa UOKiK nr RKT - 3 /2021 dostępna jest na stroni e internetowej www.uokik.gov.pl. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, w razie dokonania nieuczciwej praktyki rynkowej konsument, którego interes został na ruszony może żądać m.in. naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych. Konsumenci mogą dochodzić swoich roszczeń indywidualnie, na drodze cywilnoprawnej, mogą również zwrócić się z prośbą o pomoc do organizacji konsumenckich oraz powiatowych (miejsk ich) rzeczników konsumentów, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania konsumenta, wykonujących zadania samorządu powiatowego w zakresie ochrony konsumentów. Prawomocne decyzje Prezesa UOKiK mają charakter prejudykatu w postępowaniu sąd owym. Oznacza t o, że ustalenia U rzędu co do faktu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów są dla sądu wiążące. Nie musi on w tym zakresie prowadzić własnego postępowania dowodowego. Konsumenci mogą się 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl powołać na prawomocną decyzję Prezesa UOKiK, g dy będą chcieli dochodzić swoich praw w sądzie ”. Informacja będzie:  w warstwie wizualnej – sporządzona czcionką w rozmiarze co najmniej 11, w kolorze czarnym , na białym tle ,  dostarczona konsumentom listem zwykłym na ostatni, znany TD System Sp. z o.o. adr es korespondencyjny konsumenta lub jeżeli konsument w kontaktach z TD System Sp. z o.o. posługiwał się pocztą elektroniczną, na ostatni znany TD System Sp. z o.o. adres poczty elektronicznej. 2. opublikowani e na oficjalnej stronie internetowej TD System Sp. z o.o. (w dacie wydania niniejszej decyzji jest to strona internetowa znajdująca się pod adresem www.tdsystem.com.pl) w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji oświadcze nia o treści: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w decyzji nr RKT - 3 /2021, uznał za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działania TD System Sp. z o.o. polegające na odmowie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka w różnych lokalizacjach w kraju, którymi zarządza TD System Sp. z o.o., albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamację złożył konsument będący klientem jedne go z ww. sklepów, a składając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierdzającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie, gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszc zalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2070). Jaw na t reść D ecyzji nr RKT - 3 /2021 dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl ; w ten sposób, że ww. oświadczenie powinno zostać umieszczone na stronie głównej i być utrzymywane przez okres 6 (sześciu) miesięcy od daty opublikowania na stronie internetowej oraz powinno być:  napisane z zastosowaniem czarnej czcionki (kod szesnastkowy RGB - #000000) ARIAL na białym tle (kod szesnastkowy RGB - #ffffff),  zamieszczone w ramce o rozmiarze nie mniejszym niż 1150 px x 350 px, tak aby wielkość czcionki była dostosowana do wielkości ramki, tj. ramka była w całości wypełniona oświadczeniem, o którym mowa w niniejszym punkcie, z zachowaniem marginesu co najmniej 10 px pomiędzy tekstem a ramką,  zamieszczone w górnej części strony głównej domeny www.tdsystem.com.pl bez możliwości zamknięcia informacji przez użytkownika,  widoczne przez cały czas, gdy użytkownik jest na stronie. 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Powyższe o bowiązki określone w punktach II.1 i II.2 powinny być zrealiz owane z zastosowaniem następujących zasad:  w przypadku zmiany firmy przedsiębiorcy, jego przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, obowiązek wysłania informacji do konsumentów i obowiązek publikacyjny powinn y zostać zrealizowan e odpowiednio przez lub za pośrednictwem danego przedsiębiorcy lub jego następcy prawnego, ze wskazaniem firmy dawnej i nowej;  w razie zmiany treści sentencji decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsum entów lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi wysłania informacji do konsumentów lub publikacji, należy obowiązek ten wykonać w stosunku do zmienionej treści decyzji. III. N a podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ) - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada na TD System Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku - Białej w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 1 50 . 774 zł (słownie: sto pięćdziesiąt tysięcy siedemset siedemdziesiąt cztery złot e ) , płatną do budżetu państwa . IV. N a podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i kons umentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ) w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. ) w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – postanawia obciążyć TD System Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku - Białej kosztami niniejszego postępowania w sprawie praktyk i naruszając ej zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 49,50 zł (słownie: czterdzieści dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy ) oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Uzasadnienie (1) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej Prezesem Urzędu), n a podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 1a i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej uokik), p rzeprowadził postępowanie wyjaśniające o sygn. akt RKT.405.1.2020.AW mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z zarządzaniem parkingami przez TD System Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku - Białej (zwaną dalej również Spółką) przy sklepach Biedronka i ALDI oraz zasadami korzystania z tych parkingów nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz w sprawie o uznanie postanow ień wzorca umowy za niedozwolone. 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (2) Postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte w związku z kierowanymi do Prezesa Urzędu pismami od konsumentów i rzeczników konsumentów dotyczących działalności TD System Sp. z o.o. Konsumenci i rzecznicy konsumentów wnieśli zastrzeżenia do zasad korzystania z parkingów przy sklepach Biedronka i ALDI w różnych lokalizacjach w kraju, którymi zarządza wymieniona Spółka. (3) Źródłem problemów było wprowadzenie nowych zasad funkcjonowania tych parkingów polegających na tym, że klient sklepu w celu skorzystania z parkingu zobowiązany był niezwłocznie po zajęciu miejsca postojowego pobrać bilet parkingowy w parkomacie znajdującym się na terenie parkingu i umieścić bilet za przednią szybą pojazdu w miejscu dobrze widocznym na zewnątrz pojazdu, w sposób umożliwiający odczytanie treści biletu przez kontrolera. Mógł wówczas przez pierwsze 60 lub 90 minut parkowania (w zależności od pa rkingu i jego lokalizacji) skorzystać z tego parkingu bezpłatnie. W przypadku, gdy klient sklepu tego nie uczynił wówczas TD System Sp. z o.o. naliczała mu opłatę dodatkową w wysokości 150 zł albo 90 zł. (4) Z opisanych w ww. korespondencji przypadków wynika ło, m.in. że opłata dodatkowa nakładana była również na konsumentów, którzy skorzystali z parkingu przy sklepie w związku z zakupami w tym sklepie, pobrali bilet parkingowy uprawniający do bezpłatnego parkowania w określonym czasie, lecz nie umieścili go z a przednią szybą pojazdu w miejscu dobrze widocznym na zewnątrz pojazdu (np. umieścili go w innym miejscu, nie zdążyli umieścić biletu za przednią szybą przed wystawieniem opłaty dodatkowej). Konsumenci dysponujący biletem parkingowym kwestionowali zasadno ść wystawienia wezwania i wnosili reklamacje (zgodnie z informacją o takiej możliwości umieszczoną na wezwaniu do wniesienia opłaty dodatkowej). Reklamacje te nie były jednak uwzględniane przez Spółkę. (5) Na podstawie analizy materiału dowodowego zebranego w toku ww. postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu powziął uzasadnione podejrzenie, że TD System Sp. z o.o. , może stosować praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów opisaną w sentencji niniejsze j decyzji i Postanowieniem nr 1 z 30 września 2020 r . wszczął przeciwko TD System Sp. z o.o. postępowanie w sprawie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. (6) Strona postępowania została zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów i poinform owana o możliwości odniesienia się do postawionego zarzutu. (7) Postanowieni em nr 2 z 30 września 2020 r. , Postanowieniem nr 3 z 15 marca 2021 r. i Postanowieniem nr 5 z 25 maja 2021 r. dokumenty uzyskane przez Prezesa Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego, a także korespondencja wiążąca się z postawionym Spółce zarzutem przesłana przez konsumentów oraz miejskich/powiatowych rzeczników konsumentów została zaliczona do materiału dowodo wego w przedmiotowym postępowaniu (dowód: karty nr 18, 598 ). 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (8) Strona postępowania pismem z 25 maja 2021 r. została zawiadomiona o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy (dowód: karta nr 917 ) . Z tego prawa skorzystała , a następnie przedstawiła końcowe stanowisko w sprawie (dowód: karty nr 924 - 926) . U ST A LE N I A F A K T Y C Z N E TD System Sp. z o.o. (9) TD System Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 13 września 2017 r. pod numerem 0000694902 ( dowód: karta nr 14 ). W ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się działalnością związaną z zarządzaniem urządzeniami informatycznymi oznaczoną klasyfikacją PKD nr 62.03.Z, która sprowadza się głównie do zarządzania parkingami należącymi do pr ywatnych przedsiębiorców ( dowód: karta nr 13 ) . TD System Sp. z o.o. zgodnie z zawartymi umowami z Jeronimo Martins Polska S.A. jest administratorem parkingów przy sklepach Biedronka. TD System Sp. z o.o. zarządzała również parkingami przy sklepach ALDI. Parkingi przy sklepach Biedronka (10) TD System Sp. z o.o. była zarządcą parkingów przy sklepach Biedronka na podstawie umów na obsługę parkingów zawartych z Jeronimo Martins Polska S.A. (dalej także JMP). Umowy zawierane były w styczniu, lutym i wrześniu 2019 r., tj.:  […] umów zostało zawartych […] ,  […] umów zostało zawartych […] ,  […] umowy zostały zawarte […] ,  […] umowy zostały zawarte […] ( dowód: karty nr 628 ) (11) Według stanu na dzień 1 marca 2020 r. TD System zarządzała […] 1 aktywnymi systemami parkingowymi znajdującymi się przy sklepach Biedronka (mimo […] umów zawartych z JMP wymienionych powyżej) ( dowód: karta nr 639 ) . Były to parkingi przy sklepach znajdujących się na terenie gmin z województwa lubelskiego, śląskiego, podk arpackiego, małopolskiego, świętokrzyskiego, opolskiego, dolnośląskiego. (12) JMP wyjaśniła, że główną przyczyną wprowadzenia systemu zarządzania parkingami była konieczność zapewnienia dostępności przestrzeni parkingowej klientom sklepów Biedronka. Taki był cel budowy parkingów przy sklepach. JMP zdecydowała się na wprowadzenie sys temu parkingowego w związku z informacjami przekazywanymi przez pracowników i/lub skargami klientów, z których wynikało, że miejsca parkingowe na parkingu przy sklepie są permanentnie zajęte przez osoby niebędące klientami sklepu, 1 Na dzień 1 marca 2020 r. JMP miała zawartych z TD System […] umów na obsługę parkingów, przy czym w […] spośród lokalizacji systemy parkingowe były zdemontowane i przeniesione na inne lokalizację (w ramach […] zawartych umów). Dodatkowo na [..] parking[…] system parkingowy został trwale zdemontowany oraz na […] parking […] mimo pozostawienia urządzeń system parkingowy został wyłączony (stan na 1 marca 2020 r.). 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl np. w centrach miast lub na niektórych osiedlach mieszkaniowych, co uniemożliwiało zrobienie zakupów konsumentom poruszającym się samochodami ( dowód: karta nr 610 ) . (13) Zgodnie z zawartymi umowami oznakowanie parkingu oraz przekazanie konsumentom informacji o obowiązujących na nich zasadach parkowania wchodzi ło w zakres obowiązków TD System Sp. z o.o. […] ( dowód: karty nr 15, 628, 637 ). (14) Tablice informacyjne przy wjeździe na parking zawierają wskazanie, że parking jest płatny, opłaty dokonuje się w parkomacie, parking jest dla klientów sklepu Biedronka, że należy pobrać darmowy bilet z parkomatu i umieścić go za przednią szybą wewnątrz pojazdu oraz cennik parkowania i informacje o wysokości kar umownych ( dowód: karty nr 14, 26 ) . (15) Oprócz tablic informacyjnych z najważniejszymi informacjami dotyczącymi parkowania, przy każdym sklepie obok parkomatu umieszczana jest pełna treść regulaminu. Parkomat i regulamin parkingu jest montowany przez operatora parkingowego obok wej ścia do sklepu, w miejscu dostrzegalnym i dostępnym dla każdego klienta ( dowód: karta nr 631 ) . (16) Zasady korzystania z parkingów przy sklepach Biedronka zostały ujęte w Regulaminie Parkingu Niestrzeżonego przy obiekcie BIEDRONKA położonym przy …. . Treść regulaminu 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl parkingu została ustalona wspólnie przez TD System Sp. z o.o. i Jeronimo Martins Polska S.A. przed podpisaniem umów na zarządzanie parkingami. Regulamin stał się integralną częścią kolejnych umów zawieranych przez strony ( dowód: karty nr 13, 627 ) . (17) TD System Sp. z o.o. posług iwała się dwoma wzorami regulaminu parkingu przy sklepach Biedronka ( dowód: karty nr 17 - 19, 20 - 22, 642 - 648, 646 - 649 ) . W trakcie realizacji umów na obsługę parkingów strony uzgodniły zmianę obowiązującej wersji regulaminu. Z regulaminu usunięto z § 3 ust. 2 zd. 2 2 i § 7 ust. 2 3 ( dowód: karty nr 13, 636 ). Zmiany te TD System Sp. z o.o. wprowadzała stopniowo do regulaminów na parkingach i na dzień 1 marca 2020 r., nowe regulaminy z których dwa wskazane punkty zostały usunięte, z ostały wprowadzone na […] parkingach przy sklepach Biedronka. Po 1 marca 2020 r. Spółka wprowadziła zmiany na kolejnych […] lokalizacjach. Następnie w związku z sytuacją epidemiczną w Polsce, zmiany regulaminów na parkingach Biedronka zostały tymczasowo ws trzymane ( dowód: karta nr 636 ) . (18) W treści regulaminu znajd owały się przytoczone poniżej postanowienia. W § 2.6 zdefiniowana została Opłata Dodatkowa . I tak Opłata Dodatkowa to kara umowna w kwocie wskazanej w informacji umieszczonej na Parkomacie lub w Cenniku, płatna przez Korzystającego z Parkingu w przypadkach określonych w paragrafie 7 Regulaminu . Zgodnie z § 4.1 W celu skorzystania z Parkingu, Korzystający zobowiązany jest niezwłocznie po zajęciu miejsca postojowego pobrać bilet parkingowy w Parkoma cie znajdującym się na terenie parkingu lub zobowiązany jest pobrać bilet parkingowy w Parkomacie znajdującym się na terenie Parkingu i uiścić w nim Opłatę Parkomatową określoną w Cenniku, w zależności od przewidywanego czasu postoju. Po upływie 90 minut o d pobrania biletu, Korzystający z parkingu zobowiązany jest do wniesienia opłaty, jeśli nie wniósł jej pobierając bilet. Jak stanowi ł § 4.3 regulaminu Dowodem uiszczenia Opłaty Parkomatowej lub uprawnienia do nieodpłatnego parkowania Pojazdu jest bilet par kingowy wydawany przez Parkomat po uiszczeniu Opłaty Parkomatowej lub wydawany bez opłaty, jeżeli Cennik tak stanowi . Zgodnie z § 4.4 Korzystający z Parkingu jest zobowiązany umieścić bilet parkingowy za przednią szybą Pojazdu, w miejscu dobrze widocznym z zewnątrz Pojazdu, w sposób umożliwiający odczytanie treści biletu parkingowego, w tym wysokości uiszczonej Opłaty Parkomatowej i dopuszczalnego Czasu Postoju Pojazdu. (19) § 7 regulaminu regul ował kary umowne i odszkodowania. Zgodnie z § 7.1 W przypadku gdy Korzystający z Parkingu nie umieści za przednią szybą Pojazdu ważnego biletu parkingowego, tj. upoważniającego do postoju w czasie, kiedy pojazd znajduje się na terenie Parkingu, wydawanego przez Parkomat, w miejscu dobrze widocznym z zewnątrz Pojazdu, w s posób umożliwiający odczytanie treści biletu parkingowego, w tym wysokości 2 § 3 ust. 2 zd. 2 W przypadku nie opuszczenia terenu Parkingu poczytuje się iż Korzystający z Parkingu korzysta z Miejsca Parkingowego bezumownie. 3 § 7 ust.2 Naliczenie kary umownej w postaci Opłat Dodatkowej, jak i zapłata Opłaty Dodatkowej nie zwalnia Korzystającego z obowiązku uiszczenia należnej Opłaty Parkomatowej. 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl uiszczonej Opłaty Parkomatowej i dopuszczalnego Czasu Postoju Pojazdu, wówczas Wynajmujący jest uprawniony do naliczenia Korzystającemu kary umownej w postaci Opłaty Dodatkowej w wy sokości określonej w cenniku . (20) Kara umowna (opłata dodatkowa) za brak ważnego biletu parkingowego wynosi ła 150 zł. Jej wysokość była obniża na do kwoty 90 zł jeżeli należność zosta ła uiszczona w ciągu 7 dni od daty wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej ( dowód: karty nr 19, 22, 346 ) . (21) Zgodnie z § 7 ust. 5 regulaminu oryginał potwierdzenia naliczenia opłaty dodatkowej umieszcza ny był w pojeździe, w miarę możliwości na przedniej szybie. Opłatę dodatkową należało uiścić poprzez dokonanie wpłaty w sposób wskazany na dokumencie potwierdzającym naliczenie opłaty dodatkowej – Wezwaniu do wniesienia opłaty dodatkowej , w terminie wskazanym w tym dokumencie (§ 7 ust. 6 regulaminu). (22) W wezwaniach znajd owała się następująca treść : Korzystający z Parkingu kwestionujący zasadność wystawienia wezwania może wnieść reklamację emailem na adres reklamacjeslask@tdsystem.com.pl w terminie 7 dni od dnia jego wystawienia. POWÓD WEZWANIA – brak opłaty parkingowej. PODSTAWA WYSTAWIENIA WEZWANIA. W związku z zawarciem Umowy Najmu Miejsca Parkingowego, działając na podstawie Regulaminu Parkingu Firma TD System nalicza niniejszym opłatę dodatkową w kwocie 90,00 zł. Równocześnie TD System wzywa do uiszczenia opłaty dodatkowej w terminie 7 dni od dnia wystawienia niniejszego wezwania na rachunek bankowy wskazany poniżej: 97 1050 1070 1000 0090 3135 2728 Brak wpłaty w terminie skutkuje naliczeniem dodatkowych opłat zgodnie z regulaminem. POUCZENIE Nieuiszczone opłaty dodatkowe będą dochodzone w drodze postępowania egzekucyjnego na podstawie danych właściciela pojazdu uzyskanych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). Korzystający z Parkingu zostanie dodatkowo obciążony kosztami pozysk ania danych właściciela pojazdu, oraz postępowania egzekucyjnego i windykacyjnego. Podczas dokonywania płatności należy podać numer rej. i numer wezwania w tytule przelewu. Wezwanie zostanie uznane za nieopłacone w przypadku braku podania w tytule w/w dany ch ( dowód: karty nr 30 - 32, 498 - 503 ). (23) W 2019 r. z parkomatów znajdujących się na parkingach przy sklepach Biedronka zarządzanych przez TD System Sp. z o.o. pobranych zostało […] biletów. W tym czasie Spółka otrzymała […] reklamacje kwestionujące zasadność wystawienia wezwania do 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wniesienia opłaty dodatkowej, z czego Spółka uwzględniła […] reklamacji. W pierwszym kwartale 2020 r. na ww. parkingach pobranych zostało […] biletów. Spółka w tym okresie otrzymała […] zgłoszeń reklamacyjny ch, z czego anulowała […] wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej ( dowód: karty nr 15, 352 ) . (24) Systemy parkingowe przed sklepami Biedronka zarządzane przez TD System Sp. z o.o. zostały wyłączone od 23 marca 2020 r. do odwołania. Nastąpiło to z inicjatywy JMP , za obopólną zgodą stron. Pismo o czasowym wyłączeniu zostało wysłane do TD System Sp. z o.o. na adres e - mail 23 marca 2020 r. Jednocześnie TD System Sp. z o.o. została poproszona o przesłanie zwrotnej informacji o wyłączeniu systemów, co też uczyniła pot wierdzając zawieszenie wykonywania kontroli na parkingach, jak również wyłączenie parkom a tów. Według stanu na 11 sierpnia 2020 r. systemy parkingowe były nadal wyłączone. JMP planowała ponowne uruchomienie systemów parkingowych najwcześniej na drugą połowę sierpnia 2020 r. Był to jedynie plan JMP, który choćby z uwagi na dynamiczną sytuację związaną z rozwojem wirusa COVID - 19 w każdej chwili mógł ulec zmianie ( dowód: karty nr 346, 348, 660, 759 ) . (25) 1 września 2020 r. JMP zawarła z TD System Sp. z o.o. Umowę na obsługę parkingów obejmującą […] nieruchomości . Na mocy §1 ust. 4 ww. umowy Spółka jest uprawniona do wystawiania wezwań do zapłaty naliczonych opłat i kar zgodnie z regulaminem parkingu, […]. (26) Strony ustaliły […] że proces reklamacyjny związany z obsługą parkingów będzie prowadzony przez JMP. Wszelkie reklamacje, uwagi, skargi itp. użytkowników parkingów powinny być kierowane do JMP na dane kontaktowe podane przez JMP. […] (dowód: karty nr 591 - 598). (27) W wezwaniu do wniesienia opłaty dodatkowej, którego wzór stanowi załącznik do Umowy o obsługę parkingów , znajduje się informacja, że Korzystający z parkingu kwestionujący zasadność wystawienia wezwania może wnieść reklamacje emailem na adres bok@biedronka.pl lub telefonicznie na numery 800 080 010 22 205 33 00 w terminie 7 dni od d nia jest wystawienia (dowód: karty nr 586 - 590 ). (28) Zgodnie z § 11 ust. 2 Regulaminu Parkingu Ni e strzeżonego stanowiącego załącznik do ww. u mowy Wszelkie reklamacje dotyczące nieprawidłowego lub nienależnego naliczenia Opłaty Dodatkowej należy zgłaszać do Właściciela Sklepu Biedronka na poniższe adresy, jednocześnie załączając dokumentację (albo jej skan) lub pod numerem telefonu (22) 205 33 00 ( z telefonu komórkowego) lub 800 080 010 (z telefonów stacjonarnych). Adresy i telefony dostępne również na stronie www.biedronka.pl (dowód: karta nr 840). (29) Systemy parkingowe przed sklepami Biedronka zostały ponownie uruchomione 1 września 2020 r. Zgodnie z §3 ust. 4 ww. umowy o d 1 września do 4 października 2020 r. prowadzona była na parkingach Biedronki akcja informacyjna dla klientów sklepu m.in. w formie ulotek. Od 24 września na parkingach Biedronki były wystawio ne wyłącznie upomnienia za brak biletu, natomiast kontrole na parkingach wraz z czynnościami 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wystawiania wezwań za brak biletu zostały wznowione przez TD System Sp. z o.o. od 5 października 2020 r. (dowód: kart y nr 570 , 581 - 586 ). Parkingi przy sklepach ALDI (30) 14 listopada 2018 r. ALDI Sp. z o.o. zawarła z TD System Sp. z o.o. umowę na zarządzanie parkingami przy obiektach ALDI. Rozpoczęcie wykonywania umowy nastąpiło 31 grudnia 2018 r. ( dowód: karta nr 769, 774 - 806 ). (31) ALDI Sp. z o.o. zdecydowała się na ten krok ponieważ w związku z rozmieszczeniem części jej marketów w centrach miast bądź w strategicznych punktach usługowych ulokowanych nieopodal jej nieruchomości zauważyła, że parkingi będące jej własnością służą jako darmowe parkingi miejskie, na których można pozostawić samochód w czasie załatwiania spraw osobistych lub jako miejsce postojowe na czas pobytu w pracy. Klienci niejednokrotnie napotykali problem z zaparkowaniem samochodu przy jej marketach chcąc udać się na zakupy. W celu zapewnienia jej klie ntom dostępności miejsc parkingowych ALDI Sp. z o.o. zdecydowała się na wprowadzenie kontroli na parkingach przy części jej nieruchomości ( dowód: karta nr 769 ). (32) Według stanu na 1 marca 2020 r. TD System Sp. z o.o. zarządzała […] parkingami, które znajdowały się przy sklepach ALDI na terenie gmin z województwa śląskiego, mazowieckiego i małopolskiego. Przy dwóch obiektach ALDI TD System Sp. z o.o. świadczyła usługi parkingowe jednakże nie na zlecenie ALDI, a właściciela nieruchomo ści ( dowód: karta nr 15, 769 ) . (33) Za oznakowanie parkingów przy sklepach ALDI odpowiedzialna była TD System Sp. z o.o. Każdy wjazd na parking administrowany przez TD System Sp. z o.o. był oznakowany jako parking płatny. Na każdym parkingu były zainstalowane tablice informujące o tym co należy zrobić, aby móc z niego skorzystać, a także – w obrębie wejścia do sklepu - parkomat z regulaminem i cennikiem. Konsument otrzymywał w ten sposób informację, że jest to parking płatny, opłaty dokonuje się w parkomacie, parking jest dla klientów sklepu ALDI, że aby parkować bezpłatnie należy pobrać bilet z parkomatu i umieścić go za przednią szybą wewnątrz pojazdu, a także informację o cenniku i wysokości kar umownych. Przykładowa tablica informacyjna została przedstawion a poniżej ( dowód: karty nr 16, 366 ) . 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (34) Na parkingach zlokalizowanych przy sklepach ALDI obowiązywał jeden regulamin – Regulamin Parkingu Niestrzeżonego przy obiekcie ALDI przy ul. … . ( dowód: kart y nr 15, 355 - 359, 801 - 804 ). (35) W treści regulaminu znajdowały się postanowienia identyczne z postanowieniami przytoczonymi powyżej, pochodzącymi z regulaminu stosowanego na parkingach przy sklepach Biedronka. (36) Kara umowna (opłata dodatkowa) za brak ważnego biletu parkingowego wynosiła 90 zł, a na jedn ym z parkingów b yło to 80 zł ( dowód: karty nr 23 - 25, 352, 803 ) . (37) Wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej stosowane przez TD System Sp. z o.o. na parkingach przy sklepach ALDI miały taką treść, jak te stosowane na parkingach przy sklepach Biedronka ( dowód: karty nr 33 - 35 ) . (38) W 2019 r. z parkomatów znajdujących się na parkingach przy sklepach ALDI pobrano […] bilety. Od osób, które skorzystały z parkingu przy sklepie ALDI TD System Sp. z o.o. w 2019 r. otrzymała […] reklamacji kwestionujących zasadność wystawienia wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, z czego uwzględniła […] reklamacje. W pierwszym kwartale 2020 r. z parkomatów pobranych zostało […] biletów (karta nr 352 ) . TD System Sp. z o.o. otrzymała […] reklamacje od osób kwestionujących zasadność wystawienia wezwani a do wniesienia opłaty dodatkowej, z czego Spółka uwzględniła i anulowała wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej […] osobom ( dowód: karta nr 347 ) . 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (39) Umowa z 14 listopada 2018 r. została wypowiedziana przez ALDI Sp. z o.o. w dniu 28 lutego 2020 r. z zachow aniem 3 - miesięcznego okresu wypowiedzenia ( dowód: karty nr 347, 770, 774 - 806 ) . Sygnały od konsumentów (40) Z sygnałów pochodzących od konsumentów i opisanych przez nich sytuacji, którymi dysponuje Prezes Urzędu, wynika, m.in. że opłata dodatkowa nakładana była przez TD System Sp. z o.o. również na konsumentów, którzy skorzystali z parkingu przy sklepie w związk u z zakupami w tym sklepie, pobrali bilet parkingowy uprawniający do bezpłatnego parkowania w określonym czasie, lecz nie umieścili go za przednią szybą pojazdu w miejscu dobrze widocznym na zewnątrz pojazdu (np. umieścili go w innym miejscu, nie zdążyli u mieścić biletu za przednią szybą przed wystawieniem opłaty dodatkowej). Konsumenci dysponujący biletem parkingowym kwestionowali zasadność wystawienia wezwania i wnosili reklamacje (zgodnie z informacją o takiej możliwości umieszczoną na wezwaniu do wniesi enia opłaty dodatkowej), wykazując przy tym, że w czasie, gdy wystawiono wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, byli klientami sklepu ALDI lub Biedronka. Reklamacje te nie były jednak uwzględniane przez TD System Sp. z o.o. O powyższym mogą świadczyć na stępujące fragmenty przykładowych pism konsumentów dotyczące działań osób reprezentujących i działających w imieniu i na rzecz Spółki: 1. „(…) Proceder działalności pracowników spółki jw. wygląda w ten sposób, iż zarządca parkingu typuje osoby, które nie pobrały biletu uprawniającego do darmowego postoju lub osoby, które pobrały bilet parkingowy, ale omyłkowo nie umieściły ich w widocznym miejscu, tj. przed przednią szybą pojazdu (tak jest w moim przypadku), wykonuje zdjęcia pojazdu oraz obciąża go wyżej w skazaną opłatą. Reklamacje na tego typu działania nie są uwzględniane (…). Z opisaną praktyką firmy miałem możliwość się zapoznać robiąc zakupy w dniu 22.11.2019 r. w sklepie BIEDRONKA przy ul. Łużyckiej 43F w Krakowie” (…). Konsument 24 listopada 2019 r. złożył wniosek o anulowanie opłaty dodatkowej wraz z kopią Wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej z 22 listopada 2019 r. wystawionego o godzinie 11.36. Konsument dysponował również:  biletem parkingowym wystawionym 22 listopada 2019 r. o godzinie 11.13 u prawniającym do bezpłatnego parkowania przez 90 minut, tj. do godziny 12.43,  paragonem z zakupów w sklepie Biedronka z 22 listopada 2019 r. godzina 12.01. Mimo to TD System Sp. z o.o. w mejlu z 19 grudnia 2019 r. odmówiła anulowania wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej ponieważ „… nie został wypełniony punkt 4.1 i 4.4 Regulaminu, który zobowiązuje Użytkownika pojazdu po wjeździe na parking do pobrania biletu parkingowego i umieszczenia go w widocznym miejscu za przednią szybą wewnątrz pojazdu w celu moż liwości skontrolowania czasu parkowania. (…) Bezpłatne parkowanie przysługuje tylko po pobraniu biletu parkingowego i pozostawieniu go w widocznym miejscu za przednią szybą w samochodzie. (…)” ( dowód: karty nr 510 - 514) . 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2. „W dniu 27.04.2019 zaparkowałem na parkingu: Kraków Łokietka Biedronka w celu zrobienia zakupów. Po pobraniu biletu parkingowego (godz. 13:44:14) wróciłem do samochodu gdzie za wycieraczką znalazłem wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, wystawione o godz. 13:45. Czas 46 sekund jest s tanowczo za krótki na zapoznanie się z regulaminem parkingu i powrót z biletem parkingowym do auta na drugi koniec parkingu (…). Konsument przedstawił również:  kopię biletu parkingowego wystawionego 27 kwietnia 2019 r. o godzinie 13.44 uprawniającego do be zpłatnego parkowania przez 90 minut, tj. do godziny 15.14,  kopię paragonu z zakupów w sklepie Biedronka z 27 kwietnia 2019 r. godzina 14.02,  kopię W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 27 listopada 2019 r. wystawionego o godzinie 13.45,  kopię m ejla TD System Sp. z o.o. z 23 maja 2019 r. - odmowa anulowania wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) ponieważ „… nie został wypełniony punkt 4.1 i 4.4 Regulaminu, który zobowiązuje Użytkownika pojazdu po wjeździe na parking do pobrania biletu pa rkingowego i umieszczenia go w widocznym miejscu za przednią szybą wewnątrz pojazdu w celu możliwości skontrolowania czasu parkowania. (…) Bezpłatne parkowanie przysługuje tylko po pobraniu biletu parkingowego i pozostawieniu go w widocznym miejscy za prz e dnią szybą w samochodzie. (…)” ( dowód: karty nr 515 - 523). 3. „(…) Ojciec pobrał bilet parkingowy w parkomacie nr (…) o godz. 13.18.58. Wezwanie do zapłaty zostało wystawione o godz. 13.23 – CZTERY MINUTY PO WYDRUKOWANIU BILETU PARKINGOWEGO. Należy podkr eślić, że uwzględniając czas potrzebny kontrolerowi na podejście do auta, wykonanie zdjęcia i wydruk wezwania, oznacza to, że kontroler nr 77 podjął czynności represyjne wobec mojego Ojca znacznie wcześniej, niż przed upływem 4 minut, tj. tuż po opuszczeni u auta przez mojego Ojca udającego się do parkomatu. Ojciec – klient ww. sklepu Biedronka 4 – dokonał niewielkich zakupów, zapłacił za nie o godz. 13.35 i z wezwaniem do zapłaty wyjechał z parkingu” . Konsument przedstawił również:  kopię biletu parkingowego wystawionego 7 lutego 2020 r. o godzinie 13.18 uprawniającego do bezpłatnego parkowania przez 90 minut, tj. do godziny 14.46,  kopię paragonu z zakupów w sklepie Biedronka z 7 lutego 2020 r. godzina 13.35,  kopię W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr ( …) z 7 lutego 2020 r. wystawionego o godzinie 13.23 ( dowód: karty nr 524 - 527) . 4. „(…) 01 lutego 2020 robiłam zakupy w sklepie Aldi na ul. Kotucza w Rybniku. Za wycieraczką znalazłam wezwanie do zapłaty za brak biletu. Przyznam, że bardzo się śpieszyłam i nie zauważyłam że przy zamykaniu drzwi bilet spadł na ziemię. Znalazłam go dopiero po wejściu do samochodu. Składałam reklamację która nie 4 Nowy Sącz ul. Krakowska 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl została uwzględniona. W załączniku przesyłam scan wezwania, biletu i paragonu (…)” . Konsumentka przedstawiła:  kopię biletu parkingowego wystawionego 1 lutego 2020 r. o godzinie 10.49 uprawniającego d o bezpłatnego parkowania przez 60 minut, tj. do godziny 11.49,  kopię paragonu z zakupów w sklepie ALDI z 1 lutego 2020 r. godzina 11.00,  kopię W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 1 lutego 2020 r. wystawionego o godzinie 10.57 ( dowód: karty nr 528 - 530) . 5. „Niniejszym składam skargę na działania firmy TD system (…), która zarządza parkingiem przy sklepie BIEDRONKA w Opolu, ul. Oleska 104, polegające na krzywdzącym dla klientów sposobie załatwiania reklamacji dotyczących wystawianych przez tę firmę ‘Wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej’ za korzystanie z parkingu. W dniu 7 września 2019 r. (sobota) byłam na zakupach w sklepie Biedronka w Opolu, ul. Oleskiej 104. Zaparkowałam samochód na parkingu, pobrałam bilet parkingowy w parkomacie nr (…) o godz. 09:20:48 – nr biletu (…) z czasem parkowania do godz. 10.50 (kopia biletu w załączeniu). Bilet umieściłam w samochodzie na kokpicie i poszłam na zakupy. Sklep opuściłam ok. godz. 9.51, czego dowodem jest paragon fiskalny wystawiony o tej godzinie w kasie (skan w załączeniu). Gdy podeszłam do samochodu zastałam umieszczone na szybie za wycieraczką ‘Wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej’ (dalej: ‘wezwanie’) w związku z brakiem opłaty parkingowej – biletu parkingowego (kopia ‘wezwania’ w załączeniu). ‘Wezwanie’ zostało wystawione o godz. 9.49, czyli na dwie minuty przed moim powrotem do samochodu. Otworzyłam samochód i zaczęłam szukać bilety parkingowego. Po chwili znalazłam go na podłodze auta (…). Reklamację złożyłam w dniu 9 września 2019 r. (kopia w załączeniu i przesłałam pocztą na podany w ‘wezwaniu’ adres e - mail: reklamacjeopolskie@td system.com.pl. do reklamacji dołączyłam skany biletu parkingowego oraz paragonu fiskalnego. W dniu 26 września 2019 r. otrzymałam odpowiedź na złożoną reklamację ( …). Uważam, że sposób w jaki załatwiono została moja reklamacja (…) jest niesprawiedliwy i krzywdzący”. Do pisma dołączone zostały kopie:  biletu parkingowego wystawionego 7 września 2019 r. o godzinie 09.20 uprawniającego do bezpłatnego parkowania przez 90 minut, tj. do godziny 10.50,  kopię paragonu z zakupów w sklepie Biedronka z 7 września 2019 r. godzina 09.51,  W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 7 września 2019 r. wystawionego o godzinie 09.49,  mejla TD System Sp. z o.o. z 26 września 2019 r. - odmowa anulowania wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) ponieważ „… nie został wypełniony punkt 4.1 i 4.4 Regulaminu, który zobowiązuje Użytkownika pojazdu po wjeździe na parking do pobrania biletu parkingowego i umieszczenia go w widocznym miejscu za przednią szybą wewnątrz pojazdu w celu możliwości skontrolowania czasu parkowania. (…) Bezpłatne parkowanie przysługuje tylko po pobraniu biletu 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl parkingowego i pozostawieniu go w widocznym miejscy za przednią szybą w samochodzie. (…)” ( dowód: k arty nr 531 - 536) . 6. „Dnia 11.01.2019 wjechałem na parking marketu ALDI przy ul. Sobieskiego w Tarnowskich Górach. Po zaparkowaniu o godz. 8.42 pobrałem bilet parkingowy i po umieszczeniu go na przedniej desce w samochodzie, udałem się na zakupy, które wg paragonu fiskalnego zakończyłem o godz. 9.07. Po powrocie do samochodu zauważyłem, że bilet parkingowy zsunął się z deski na lewe przednie siedzenie. W międzyczasie o godz. 8.55 kontroler wystawił wezwanie do wniesienia dodatkowej opłaty, nie zauważając l eżącego na siedzeniu biletu parkingowego. Ponieważ posiadałem ważny bilet parkingowy i dowód zakupów w ALDI, zwróciłem się zgodnie z pouczeniem na wezwaniu e - mailem do TD System Sp. z o.o. z prośbą o anulowanie ww. wezwania na co otrzymałem odpowiedź negat ywną. Uważam odpowiedź na reklamację za krzywdzącą ponieważ:  jako powód wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej wymieniony jest ‘brak opłaty parkingowej’, co jest niezgodne ze stanem faktycznym (bilet parkingowy o godz. 8.42 pobrałem),  zarzut braku możliw ości skontrolowania czasu parkowania jest niesłuszny, gdyż jednoznacznie wynika z biletu parkingowego i paragonu fiskalnego,  prawo do parkowania wynika z potwierdzonych paragonów fiskalnych za zakupy dokonywane w markecie ALDI (…)”. Do pisma dołączona jest kopia:  biletu parkingowego wystawionego 11 stycznia 2019 r. o godzinie 8.42 uprawniającego do bezpłatnego parkowania przez 60 minut, tj. do godziny 9.42,  paragonu z zakupów w sklepie ALDI w Tarnowskich Górach, ul. Sobieskiego 3, z 11 stycznia 2019 r. godz ina 9.07,  W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 11 stycznia 2019 r. wystawionego o godzinie 8.55 ( dowód: karty nr 537 - 548) . 7. „Niniejszym składam skargę na niesumienne rozpatrzenie reklamacji przez TD System Sp. z o.o. (…) Proceder działalnoś ci pracowników spółki TD System wygląda w ten sposób, iż zarządca parkingu typuje osoby, które pobrały bilet uprawniający do parkowania i nie pozostawiły go w aucie, wykonuje zdjęcia pojazdu oraz obciąża go wyżej wskazaną opłatą. Powód nieuznania reklamacj i jest dla mnie niejasny i powoduje podejrzenie, że firmie TD System zależy jedynie na jak największych przychodach firmy, a nie na zapobieżeniu wykorzystania parkingu przez kierowców aut, nie mających na celu dokonania zakupów w Biedronce. Z opisaną prakt yką w/w firmy miałam możliwość się zapoznać robiąc zakupy w sklepie Biedronka w Lublinie przy ul. Ruciana w dniu 9 listopada 2019. (…) przyznaję, że z powodu pośpiechu oraz odebrania telefonu, który mnie zdekoncentrował, nie pozostawiłam biletu wewnątrz au ta, W czasie dokonywania zakupów otrzymałam wezwanie do uiszczenia opłaty w kwocie 90 zł. Pokazałam ‘obsługentowi’ parkingu bilet, ale polecił zwrócić się do firmy TD System z prośbą o anulowanie wezwania do zapłaty, które było już zarejestrowane w systemi e. Skorzystałam zatem z przysługującej mi procedury 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl reklamacyjnej w dniu 11 listopada, załączając zdjęcie wydrukowanego biletu z godziny 13:49 (uprawnienie do parkowania do godziny 15.19) oraz wezwania do zapłaty z godziny 14:15 (w tym czasie dokonałam zak upów, podchodząc do kasy Biedronki o godzinie 14:19). Reklamacja nie została uwzględniona (…). Sposób rozpatrzenia reklamacji jest dla mnie niezrozumiały. W jakim celu firma TD System daje możliwość złożenia reklamacji na nałożoną opłatę, jeśli wydruk bile tu z parkomatu w/w firmy nie stanowi dla niej wystarczającego dowodu na zgodne z przeznaczeniem wykorzystanie ich parkingu …” . Do pisma dołączone zostały kopie:  biletu parkingowego wystawionego 9 listopada 2019 r. o godzinie 13:49 uprawniającego do bezpłat nego parkowania przez 90 minut, tj. do godziny 15:19,  paragonu z zakupów w sklepie Biedronka w Lublinie przy ul. Ruciana z 9 listopada 2019 r. godzina 14:19,  W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 9 listopada 2019 r. wystawionego o godzinie 14:1 5,  mejla konsumentki z 11 listopada 2019 r. wysłanego na adres reklamacje lubelskie@tdsytstem.com.pl . – prośba o anulowanie ww. wezwania do zapłaty nr (…),  mejla TD System z 21 listopada 2019 r. do konsumen tki informującego o odmowie anulowania ww. wezwania ( dowód: karty nr 549 - 554) . 8. „W dniu 28 - 12 - 2019 r. robiłam zakupy w Biedronce przy ul. Bielskiej w Tychach. Wydrukowałam bilet przy wejściu do sklepu i poszłam robić zakupy, zapomniałam się wrócić i bilet włożyć do auta. W tym czasie kontroler 88 zostawił wezwanie 1462377 do zapłaty. W załączeniu wysyłam bilet i paragon z Biedronki. W związku z zaistniałą sytuacją proszę o anulowanie wezwania do zapłaty.” Dokumentacja zawiera również:  mejl TD System Sp. z o.o. (brak daty) - odpowiedź na powyższy wniosek konsumentki z odmową anulowania wezwania do zapłaty,  bilet parkingowy wystawiony 28 grudnia 2019 r. o godzinie 11.58 uprawniający do bezpłatnego parkowania przez 90 minut, tj. do godziny 13.28,  paragon z zakupów w sklepie Biedronka w Tychach przy ul. Bielskiej z 28 grudnia 2019 r. godzina 12.34,  W ezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 28 grudnia 2019 r. wystawionego o godzinie 11.58 ( dowód: karty nr 555 - 560) . 9. „(…) W dniu 09.03.2020 r. złoż yłam reklamację do w/w firmy odnośnie wezwania do zapłaty nr (…), które zostało mi wystawione przez firmę TD System Sp. z o.o. w dniu 07.03.2020 r. z prośbą o jego anulowanie, wyjaśniając całą sytuację, z dokładnym opisem wraz ze stosownymi załącznikami, t j. biletem parkingowym, paragonem ze sklepu ALDI oraz wezwaniem do zapłaty, które zostało mi wystawione. Dokonując zakupów w Chorzowie przy ul. Kościuszki 3 (sklep ALDI) w dniu 07.03.2020 r. pobrałam bilet z parkometru o godzinie 11.54 (bilet w załączeni u) i umieściłam go w samochodzie na desce rozdzielczej za przednią szybą. Zamykając drzwi, bilet pod 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wpływem podmuchu powietrza zsunął się z widocznego miejsca, spiesząc się nie zauważyłam tego. W załączeniu do reklamacji przesłałam bilet parkingowy oraz p aragon z zakupów w sklepie ALDI, na którym również jest widoczna godzina dokonywania zakupów w sklepie tj. 12.10. Natomiast godzina wystawienia wezwania do zapłaty to 12.08. Pomimo załączenia dowodów i wyjaśnienia całego zdarzenia reklamacja została rozpat rzona negatywnie (…)”. Do pisma dołączone są kopie:  mejla konsumentki wysłanego na adres reklamacje slaskie@tdsystem.com.pl 9 marca 2020 r. z prośbą o anulowanie wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej nr (…),  biletu parkingowego wystawionego 7 marca 2020 r . o godzinie 11.54 uprawniającego do bezpłatnego parkowania przez 60 minut, tj. do godziny 12.54,  paragonu z zakupów w sklepie ALDI w Chorzowie przy ul. Kościuszki z 7 marca 2020 r. godzina 12.10,  W ezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 7 marca 2 020 r. wystawionego o godzinie 12.08,  mejla TD System Sp. z o.o. z 24 marca 2020 r. do ww. konsumentki zawierającego odnowę anulowania wezwania nr (…) ( dowód: karty nr 561 - 569) . 10. „W dniu wczorajszym (28.02.2020 r.) po raz pierwszy w życiu przyjechałam do sklepu ALDI w Pszczynie (…). Pobrałam z parkomatu bilet i zostawiłam go w samochodzie na siedzeniu kierowcy – było ciemno a na to miejsce najmocniej świeciła latarnia. Po zrobieniu zakupów za wycieraczką miałam wezwanie do zapłaty z powodu braku biletu. 1) bilet był w samochodzie w miejscu widocznym 2) w załączeniu wspomniany bilet, wezwanie do zapłaty orz paragon ze sklepu – godziny na nich są spójne z omawianą sytuacją (…). Proszę o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż nie stało się nic przez co powinnam otrzymać takie wezwanie (…)” . Dokumentacja zawiera również:  bilet parkingowy wystawiony 28 lutego 2020 r. o godzinie 19.12 uprawniający do bezpłatnego parkowania przez 60 minut, tj. do godziny 20.12,  paragon z zakupów w sklepie ALDI w Pszczynie przy ul. Br oniewskiego z 28 lutego 2019 r. godzina 19.59,  W ezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…) z 28 lutego 2020 r. wystawione o godzinie 19.42,  mejl TD System Sp. z o.o. z 18 marca 2020 r. adresowany do ww. konsumentki z odmową anulowania wezwania nr (…) d o wniesienia opłaty dodatkowej ( dowód: karty nr 416 - 419) . (41) Na reklamacje podobne do tych opisanych powyżej TD System Sp. z o.o. udzielała odpowiedzi zawierających następującą treść: 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl „W związku z prośbą o anulowanie wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej nr (…), informujemy, że zgodnie z zamieszczonym na parkingu Regulaminem Parkingu Niestrzeżonego nie anulujemy powyższego wezwania. Z przykrością stwierdzamy, że nie został wypełniony punkt 4.1 i 4.4 Regulaminu, który zobowiązuje Użytkownika pojazdu po wjeź dzie na parking do pobrania biletu parkingowego i umieszczenia go w widocznym miejscu za przednią szybą wewnątrz pojazdu w celu możliwości skontrolowania czasu parkowania. Wobec powyższego należna do zapłaty pozostaje opłata dodatkowa w kwocie 90,00 zł na numer rachunku bankowego (…), wpłatę należy dokonać w terminie 7 dni od otrzymania odpowiedzi reklamacyjnej. W tytule należy wpisać numer rejestracyjny pojazdu i numer wezwania. Decyzja reklamacyjna jest ostateczna. W przypadku nieuiszczenia opłaty dodatk owej może zostać wszczęte postępowanie sądowe, a w razie dalszego braku zapłaty, także postępowanie egzekucyjne. Bezpłatne parkowanie przysługuje tylko po pobraniu biletu parkingowego i pozostawieniu go w widocznym miejscu za przednią szybą w samochodzie” ( dowód: kart y nr 371, 374, 388, 513, 517, 535 ) . Obrót osiągnięty przez stronę postępowania (42) W 2020 r. TD System Sp. z o.o. uzyskała obrót w wysokości 2.771.582,28 zł (dowód: karta nr 83 0 ). P ropozycja TD System złożenia zobowiązania do określonego działania (43) W toku postępowania, w piśmie z 20 kwietnia 2021 r., Spółka „ celem swego rodzaju możliw i e polubownego załatwienia sprawy i zwiększenia ochrony konsumentów korzystających z parkingów zarządzanych przez Spółkę” oraz w przypadku uznania przez Preze sa Urzędu, że mogło dojść do uprawdopodobnienia stosowania przez Spółkę zarzucanej jej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, przedstawiła propozycję zobowiązania Spółki do określonego działania polegającego na dodatkowym i jeszcze lepiej wid ocznym oznakowaniu terenu parkingu przy sklepach sieci Biedronka poprzez: 1. jeszcze lepsze oznakowanie i umieszczenie dodatkowych tablic informacyjnych o odpowiednich , dużych wymiarach, które będą znajdować się przy wjeździe na teren parkingu sklepów Biedro nka, którymi zarządza TD System w miejscu widocznym dla każdego konsumenta wjeżdżającego na parking, 2. umieszczenie dodatkowej tablicy informacyjnej obok każdego parkomatu znajdującego się przy wejściu do sklepu Biedronka. (44) Spółka wskazała, że napis na dodat kowej tablicy, wymienionej powyżej w punkcie 1, o treści - „PARKING PŁATNY. POBIERZ BILET W PARKOMA CIE PRZY WEJŚCIU DO SKLEPU” , będzie o odpowiednio dużych wymiarach, sporządzonych drukowanymi literami, aby był wystarczająco widoczny. Cele m , umieszczenia takiej tablicy będzie jeszcze wyraźniejsze zakomunikowanie konsumentowi, że parking jest prywatny i płatny oraz, że na terenie 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl parkingu przy markecie obowiązuje nakaz określonego zachowania się, tj. nakaz pobrania biletu z parko mat celem sko rzystania z bezpłatnego parkowania. (45) Spółka zadeklarowała, że t ablica informacyjna obok parkomatu będzie zawierała krótką instrukcję korzystania z parkingu na terenie sklepu o treści: „POBIERZ BILET W PARKOMACIE. UMIEŚĆ BILET W WIDOCZNYM MIEJSCU ZA PRZEDNI Ą SZYBĄ WEWNĄTRZ POJAZDU. SPRAWDŹ, CZY BILET JEST WIDOCZNY DLA KONTROLERA”. Dodatkowo obok każdego polecenia zostanie umieszczona niewielka grafika, obrazująca daną czynność. Napis na tablicy będzie odpowiednio duży i widoczny dla każdego konsumenta. Celem umieszczenia tablicy zawierającej instrukcję będzie jeszcze bardziej wyraźne poinformowanie konsumenta o konieczności pobrania oraz umieszczenia biletu w widocznym miejscu za przednią szyb ą wewnątrz pojazdu i sprawdzenia, czy bilet jest widoczny dla kontr olującego. (46) Zdaniem Spółki umieszczenie krótkiej i widocznej, dodatkowo wyeksponowanej graficznie, informacji odnośnie wyciągu z zasad korzystania z parkingu, na tablicy zaraz przy wejściu do sklepu pozwoli zwrócić uwagę konsumenta, wskazując mu w jasny sposób zasady korzystania z parkingu, w tym z bezpłatnego parkowania. (47) W ocenie Spółki realizacja zaproponowane go przez nią zobowiązania poprzez umieszczenie dodatkowych tablic informacyjnych doprowadzi do wyeliminowania przypadków powoływania się przez konsumentów na niewiedzę w przedmiocie konieczności pobrania biletu celem bezpłatnego parkowania i umieszczenia p obranego biletu w widocznym miejscu za szybą pojazdu oraz sprawdzenia, czy jest widoczny dla kontrolera. Proponowane rozwiązanie, zdaniem Spółki, znacznie ograniczy liczbę reklamacji konsumentów, którzy otrzymają dodatkowy, jasny i zrozumiały dla każdego k omunikat i pozwoli zapewnić jeszcze lepsz ą organizację i bezpieczeństwo na obsługiwanych przez Spółkę parkingach (dowód: karty nr 868 - 869). O C E N A P R AW N A U ST A L O N Y C H F AK T Ó W Interes publiczny (48) Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów określa ona „warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów” . Tak określony cel ustawy oznacza, że ma ona charakter publiczny i służy ochronie interesu publicznego (ogólnospołecznego), a Prezes Urzędu nie może podejmować działań w celu ochrony interesów indywidualnych. Interpretacja pojęcia interesu publicznego, wymaga odniesienia do ukształtowanego w tym zakresie orzecznictwa, zgodnie z którym naruszenie interesu publicznego ma miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z przepisami prawa dotknięty jest „szerszy krąg uczestników rynku” , a także, gdy działania te wywołują na rynku inne niekorzystne zjawiska . 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (49) Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, ponieważ wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy skorzystali lub mogli skorzystać z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka w różnych lokalizacjach w kraju, k tórymi zarządza lub zarządzała TD System Sp. z o.o. Objęte zarzutem działanie przedsiębiorcy wymierzone jest w szeroki krąg uczestników rynku, gdyż jest ono skierowane do członków określonej zbiorowości, tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych klientó w sklepów Biedronka. Było także skierowane do wszystkich i rzeczywistych klientów sklepów ALDI. Działania Spółki nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miały charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, al e szerszego kręgu konsumentów, którzy skorzystali lub mogli skorzystać z parkingów zarządzanych przez TD System Sp. z o.o., których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu kon sumentów. W tym stanie rzeczy uznać należy, że w niniejszej sprawie możliwość zagrożenia interesu publicznoprawnego uzasadnia ocenę zachowań Spółki w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (50) Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się go dzące w nie bezprawne działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuc zciwej konkurencji (pkt 3), proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cech tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru (pkt 4). (51) Dla stwierdzenia, że zachowanie przedsiębiorcy spełnia przesłanki ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. Status przedsiębiorcy (52) Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów adresowany jest wyłącznie do przedsiębiorców. Zgodnie z definicją przedsiębiorcy, zawartą w art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod pojęciem tym należ y rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162 ). W myśl аrt. 4 ust. 1 ww. ustаwy, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąc a osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalność gospodarcza to zgodnie z art. 3 ww. ustawy zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły. Za 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl przedsiębio rcę uznaje się więc podmiot, który spełnia łącznie określone ww. przepisami kryteria podmiotowe i przedmiotowe: po pierwsze jest osobą fizyczną, osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, po dr ugie wykonuje działalność gospodarczą. (53) Strona niniejszego postępowania jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi działalność gospodarczą, posiada zatem status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo przedsiębiorców. W konsekwencj i jest ona również przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik i podlega regulacjom tej ustawy, w tym mają do niej zastosowanie przepisy dotyczące zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność (54) Jako bezprawne należy kwalifikować zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z pr zepisami prawa. (55) Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Jest kategorią obiektywną , tj. niezależną od wystąpienia szkody czy też zamiaru po stronie przedsiębiorcy dopuszczającego się działań bezprawnych . (56) Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów 5 . O bezprawności działania decyduje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego 6 . (57) W ocenie Prezesa Urzędu działania podejmowane przez Spółkę wypełniają znamiona bezprawności poprzez naruszenie zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych określonego w art. 3 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017, poz. 2070, dalej także jako: upnpr). Nieuczc iwe praktyki rynkowe (58) Zgodnie z art. 3 upnpr, stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zawiera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, że za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. 5 wyrok SOKiK z 13 listopada 2007 r., sygn. XVII AmA 45/0 7 6 wyrok SN z 8 maja 2002 r., sygn. I PKN 267/2001 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (59) Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. Jak stanowi art. 2 pkt . 3 upnpr produktem jest każdy towar lub usługa, w tym nieruchomości, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniechanie), oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklama i marketing). (60) Z akwestionowana niniejszą decyzją praktyka polegająca na odmowie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniające go do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka była związana bezpośrednio z korzystaniem przez konsumentów z usługi parkingowej oferowanej im na czas zrobienia zakupów w ww. sklepach oraz uprawnieniami i obowiązkami konsument ów wiążącymi si ę z tą usługą . (61) Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy wskazać należy, że zakwestionowane czyny TD System Sp. z o.o. mieszczą się w ustawowym pojęciu praktyk rynkowych. Praktyka rynkowa przedsiębiorcy może polegać zarówno na działaniu, jak i zaniechaniu przedsiębiorcy i obejmuje każdą formę działania przedsiębiorcy . Nie ulega wątpliwości, że wskazana w art. 2 pkt 4 upnpr definicja praktyki rynkowej obejmuje działanie TD System Sp. z o.o. opisane w punkcie I sentencji niniejszej decyzji polegające na odmow ie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka w różnych lokalizacjach w kraju, albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamacje złożył konsument będą cy klientem jednego z ww. sklepów, a składając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierdzającym fakt pozostawania klientem tego sk lepu, w czasie, gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej , a nie upłyn ął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie. (62) Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr, praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób znie kształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przepis ten ma charakter klauzuli generalnej, która w celu wykazania stosowania danej prakty ki wymaga odpowiedniej konkretyzacji. Model przeciętnego konsumenta (63) Stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej należy rozpatrywać w kontekście jej oddziaływania na przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 upnpr przez przeciętnego konsumenta rozumie s ię konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest więc stały, zmienia się bowiem w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. (64) Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w upnpr jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Un ii Europejskiej (dalej również TSUE lub Trybunał ). Stopniowy rozwój orzecznictwa TSUE doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawieraj ącej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia danego towaru. Na każdym etapie zawarcia umowy przeciętny konsument ma prawo odbierać kierowane do niego przekazy w sposób dosłowny zakładając, że przedsiębiorca, od którego pochodzą, przeka zuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. (65) W niniejszej sprawie mamy do czynienia z konsumentami korzystającymi z usług parkingowych na parkingach znajdujących się przy sklepach ALDI lub Biedronka. Są to konsumenci rozważni, przeciętnie zorientowani, posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami, a zatem mający wiedzę o zasadach uczestnictwa w ruchu drogowym i doświadczenie w korzystaniu z miejsc postojowych, zarówno na parkingach publicznych, jak i prywatnych. Od takiego konsumenta można wymagać pewnego stopnia wiedzy i rozeznania w rzeczywistośc i związanej z korzystaniem z pojazdów, w tym z korzystaniem z miejsc postojowych. Z drugiej strony nie można jednak od niego oczekiwać, że zawsze, w stu procentach, będzie kontrolować swoje zachowanie i jego skutki pod kątem zgodności z procedurą ustaloną przez zarządcę parkingu, aby nie popełnić błędów takich, jak niesprawdzenie po zamknięciu drzwi samochodu, czy bilet parkingowy, który umieścił za przednią szybą samochodu jest z zewnątrz widoczny, albo odruchowe włożenie biletu parkingowego do kieszeni i udanie się na zakupy. Praktyka opisana w punkcie I sentencji niniejszej decyzji (66) Z informacji przekazywanych przez konsumentów wynika, że TD System Sp. z o.o. odmawiała uwzględnienia reklamacji składanych przez konsumentów, którzy otrzymali wezwanie do wn iesienia opłaty dodatkowej za brak ważnego biletu parkingowego (brak opłaty parkingowej), mimo to, że konsumenci ci dysponowali biletem parkingowym i wykazywali, że w czasie, gdy wystawiono wezwanie byli klientami sklepu Biedronka lub ALDI i możliwe było u stalenie, że dany konsument nie przekroczył czasu, w którym mógł bezpłatnie korzystać z parkingu, a po upływie którego konieczne byłoby uiszczenie przez niego opłaty parkingowej określonej w cenniku parkowania. W gronie konsumentów, których reklamacje nie zostały uwzględnione znaleźli się zarówno ci, którzy pobrali bilet parkingowy i z różnych względów nie umieścili go w samochodzie (np. odruchowo włożyli go do kieszeni i poszli robić zakupy, nie zdążyli wrócić z pobranym biletem do samochodu przed wystawie niem wezwania), jak również ci, którzy wrócili do samochodu i umieścili w nim bilet, lecz bilet ten z różnych powodów w czasie kontroli nie był widoczny za przednią szybą pojazdu (np. zsunął się na siedzenie lub podłogę samochodu). 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (67) Zgodnie z art. 4 ust. 1 upnpr praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy do tyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. (68) Przepis ten określa dwie przesłanki, których łączne spełnienie kwalifikuje praktykę rynkową jako nieuczciwą. Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciw a, jeżeli jest: sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. (69) Zauważyć należy, że w ykładnia pojęcia dobrych obyczajów użytego w upnpr powinna być dokonywana w świetle brzmienia i celów dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U.UE.L.2005.149.22 z dnia 2005.06.11 – dalej: dyrektywa 2005/29/WE), oraz zastosowanego tam pojęcia staranności zawodowej. Jak wskazał Sąd Najwyższy „polski ustawodawca implementując dyrektywę postanowił odejść od literalnego brzmienia art. 5 ust. 1 dyrektywy zastępując przesłankę staranności zawodowej klauzulą dobrych obyczajów. Nie są to zaś pojęcia tożsame. Zgodnie z art. 2h dyrektywy, staranność zawodowa oznacza standard dotyczący szczególnej wiedzy i profesjonalizmu, których można w racjonalny sposób oczekiwać od przedsiębiorc y w jego relacjach z konsumentami, zgodnie z uczciwymi praktykami rynkowymi lub ogólną zasadą dobrej wiary w zakresie jego działalności. ( … ) Z uregulowania tego wynika, że mierniki słusznościowe, takie jak dobra wiara lub dobry obyczaj, mają pełnić służebną, uzupełniającą funkcję przy wypełnianiu konkretną treścią tego kluczowego dla całej regulacji dyrektywy pojęcia. Na treść pojęcia staranność zawodowa składają się przede wszystkim w miarę precyzyjnie określone kryteria wewnątrzprawne, tj. konkretn e co do wiedzy i sposobów jej przekazywania konsumentom wymagania wynikające z komentowanej dyrektywy oraz innych aktów prawa wtórnego transponowane do porządków krajowych. Natomiast dobre obyczaje, o których stanowi art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., należy trakto wać jako normy moralne i zwyczajowe, jakimi przedsiębiorca powinien kierować się w swojej działalności gospodarczej. W relacjach z konsumentami naruszenie dobrych obyczajów następuje na skutek nierzetelnych lub nieuczciwych zachowań przedsiębiorców odbiega jących od powszechnie przyjmowanych zasad. Przeciętny konsument może oczekiwać od przedsiębiorcy działania profesjonalnego, zgodnego z prawem i pows zechnie stosowanymi standardami ” 7 . 7 w yrok SN z 16 kwietnia 2015 r. sygn. III SK 24/14 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (70) Dobre obyczaje to uczciwe zasady postępowania i ustalone zwyczaje w ujęc iu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzupełnienie porządku prawnego. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. działania wykorzystujące niewiedzę, brak doświ adczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron stosunku, działania zmierzające do dezinformacji i wywołania błędnego przekonania konsumenta. Chodzi więc o działania potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od standardów postępowania. (71) Analizując przesłankę dobrych obyczajów w okolicznościach przedmiotowej należy wskazać, że systemy parkingowe przy sklepach Biedronka i ALDI zostały wprowadzone po to, aby zapewnić miejsca parkingowe klientom ww. sklepów przez czas, jaki je st im potrzeby na zrobienie zakupów lub załatwienie innych spraw w ww. sklepach. Pobranie biletu parkingowego przez klienta ma służyć ustaleniu momentu, w którym zaparkował i od którego rozpoczyna się bieg czasu korzystania z miejsca postojowego, co jest i stotne ponieważ parking jest bezpłatny tylko przez pierwsze 60 lub 90 minut parkowania. Natomiast umieszczenie biletu parkingowego za przednią szybą pojazdu w miejscu dobrze widocznym w sposób umożliwiający jego odczytanie jest czynnością techniczną, która ma umożliwić kontrolerowi ustalenie dopuszczalnego czasu postoju danego pojazdu (bez konieczności wnoszenia opłaty parkingowej). Klient Biedronki lub ALDI, który nie wykona ł tej czynności, powinien liczyć się z otrzymaniem Wezwania do wniesienia opłaty do datkowej mógł jednak zakwestionować to wezwanie zgodnie z umieszczonym w nim pouczeniem. Z zebranego materiału dowo dowego wynika jednak, że mimo, ż e dyspon ował biletem parkingowym i dowodem, że w czasie wystawiania wezwania był klien tem sklepu Biedronka lu b ALDI mógł nie uzyskać anulowania opłaty dodatkowej. (72) Wezwanie niejednokrotnie było wystawiane po godzinie rozpoczęcia parkowania wskazanej na bilecie parkingowym pobranym przez konsumenta (godzinie wydrukowania biletu), a przed upływem dopuszczalnego czasu parkowania niewymagającego opłacenia (również wskaza nego na bilecie). Istotne jest to, że konsumenci byli w stanie wykazać, że po pobraniu biletu parkingowego udali się do sklepu. Z porównania godziny wydrukowania paragonu z zakupów z godziną wystawienia wezwania wynika, że wezwania były wystawiane także wt edy, gdy konsumenci byli w sklepie. (73) Trudno zaakceptować sytuację, w któr ej TD System Sp. z o.o. odmówiła pozytywnego rozpatrzenia reklamacji wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, do której konsument dołączył dokumenty pozwalające na ustalenie chronologii zdarzeń i wyprowadzenie wniosku, że : po pierwsze - konsument po zaparkowaniu samochodu pobrał bilet p arkingowy i był klientem sklepu, po drugie - w czasie, gdy przebywał w sklepie, wystawiono mu wezwanie, chociaż nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania. (74) Jakkolwiek kontroler TD System Sp. z o.o. z powodu braku (z różnych przyczyn) bil etu w widocznym miejscu w zaparkowanym pojeździe nie mógł zweryfikować czasu parkowania, to Spółka mogła to zrobić bez trudu w toku postępowania reklamacyjnego w oparciu o 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl dowody dostarczone przez konsumenta, a także będące w jej posiadaniu. Odmowę anulowa nia wezwania wystawionego przed upływem dopuszczalnego czasu bezpłatnego parkowania można uznać za naruszającą dobre obyczaje rozumiane jako uczciwe i rzetelne traktowanie konsumentów korzystających z przeznaczonych dla nich usług, którymi w okolicznościac h sprawy są usługi parkingowe dla klientów sklepów ALDI i Biedronka. (75) Odmowa uwzględnienia reklamacji składanych przez konsumentów, którzy jako klienci ww. sklepów, skorzystali z przeznaczonego dla nich parkingu, pobrali bilet parkingowy i byli w stanie to udowodnić (dyspon owali biletem parkingowym i paragonem lub innym, dowodem wskazującym na fakt pozostawania klientem sklepu), a wezwanie do wniesienia kary umownej (opłaty dodatkowej) zostało wystawione przed upływem dopuszczalnego czasu parkowania budzi w ątpliwości. (76) Podstawą do poboru opłaty dodatkowej staje się bowiem nie tyle obiektywny brak biletu parkingowego lub przekroczenie bezpłatnego czasu parkowania, ale domniemanie, że konsument dokonał nadużycia, bezpłatnie korzystając z miejsca postojowego , wysnute na podstawie okoliczności umieszczenia bądź nieumieszczenia biletu w określonym miejscu w samochodzie. Tym samym konsument, w którego pojeździe bilet parkingowy nie był widoczny w czasie kontroli, dysponujący ww. dowodami, nie był w stanie w drod ze postępowania reklamacyjnego uzyskać zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej. (77) W niniejszej sprawie dobre obyczaje należy definiować jako postulat stosowania takiej procedury reklamacyjnej, która z jednej strony będzie uwzględniać cel wprowa dzenia systemów parkingowych na parkingach przy sklepach Biedronka i ALDI, tj. zapewnienie miejsc parkingowych klientom tych sklepów, a z drugiej strony umożliwi konsumentom, którym wystawiono wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, wyjaśnienie i wykazan ie w toku postępowania reklamacyjnego, że skorzystali z parkingu właśnie jako klienci ww. sklepów w dopuszczalnym czasie bezpłatnego parkowania, co powinno stanowić podstawę do uzyskania anulowania opłaty dodatkowej. (78) Podsumowując, wskazać należy że TD Sys tem Sp. z o.o. swoim działaniem narusza ła dobry obyczaj rzetelnego traktowania konsumentów i realizowania przysługującego im prawa do zakwestionowania decyzji Spółki o ukaraniu ich karą umowną. Udowodnienie przez konsumenta w toku postępowania reklamacyjne go, że był klientem sklepu Biedronka lub ALDI w czasie korzystania z parkingu i wykazanie, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej zostało wystawione przed upływem dopuszczalnego czasu bezpłatnego parkowania, nie stanowi ło bowiem dla Spółki podstaw do zwolnienia konsumenta z obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. (79) Odmowa uwzględnienia reklamacji opłaty dodatkowej w opisanej powyżej sytuacji mo gła być niezrozumiała dla konsumentów – klientów sklepów Biedronka lub ALDI. Konsume nci pod wpływem tej praktyki TD System Sp. z o.o. mog li uznać, że odmowa uwzględnienia reklamacji jest ostateczna i zrezygnować z dalszego dochodzenia anulowania wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej, np. na drodze sądowej, co oznacza, że praktyka TD 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Sy stem Sp. z o.o. mo gła w sposób istotny zniekształcić ich zachowanie po zawarciu umowy o usługę parkowania. (80) Polski ustawodawca podjął decyzję o niedefiniowaniu przesłanki „ istotnego zniekształcenia zachowania rynkowego konsumenta” jako pojęcia niedookreśl onego, uznając, że nie jest to konieczne (zob. uzasadnienie projektu upnpr, Druk sejmowy V kadencji, Nr 1682, s. 25). Jej wykładni należy więc dokonywać w świetle brzmienia dyrektywy 2005/29/WE. Pojęcie to odpowiada bowiem zdefiniowanemu w art. 2 lit. e dy rektywy 2005/29/WE pojęciu „istotne zniekształcenie zachowania gospodarczego konsumentów” , które oznacza wykorzystanie praktyki handlowej w celu znacznego ograniczenia zdolności konsumenta do podjęcia świadomej decyzji i skłonienia go tym samym do podjęcia decyzji dotyczącej transakcji, której inaczej by nie podjął. Jeżeli określonej praktyce stosowanej przez przedsiębiorcę nie można zarzucić możliwości istotnego zniekształcenia (w sytuacji, gdy wpływ praktyki rynkowej na zachowanie gospodarcze konsumenta j est mało istotny lub nieistotny), to nie może być mowy o nieuczciwej praktyce rynkowej. Zatem za wystarczające dla uznania praktyki rynkowej za nieuczciwą (oprócz przesłanki sprzeczności z dobrymi obyczajami) uznaje się wykazanie potencjalnej możliwości zn iekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta (co oznacza, że nie musi do niego dojść). Wystarczy więc, że praktyka ma potencjał wpływania na decyzję konsumenta w postaci jej zniekształcenia. (81) Mając powyższe na uwadze uznać należy, że odmowa a nulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingu przy sklepie ALDI lub Biedronka albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamację złożył konsument będący klientem jednego z ww. sklepów, a s kładając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierdzającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie, gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatneg o parkowania określony na bilecie, stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 4 ust. 1 upnpr. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów (82) Zbiorowe interesy konsumentów to prawa nieograniczonej liczby konsumentów. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie , że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana j est do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiot ów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że praktyką 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjaln ym klientem przedsiębiorcy 8 . (83) Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę za zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, iż określenie stałego czy zamkn iętego katalogu interesów konsumentów nie jest możliwe, ani też zasadne 9 . Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte eko nomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych (wymiar niemajątkowy). (84) W niniejszej sprawie doszło do naruszenia interesu prawnego konsumentów mającego wymiar zarówno ekonomiczny, jak i pozaekonomiczny poprzez dopuszczenie się przez TD System Sp. z o.o. stosowania bezprawnej praktyki w rozumieniu art. 4 ust. 1 upnpr. Aspekt ekonomiczny naruszenia inter esów konsumentów w niniejszej sprawie wiąże się z obciążeniem konsumentów opłatą dodatkową (karą umowną) za skorzystanie z parkingu oraz ponoszeniem kosztów związanych z udziałem w procedurze reklamacyjnej (np. przygotowaniem dowodów dołączanych do reklama cji). Aspekt niemajątkowy wiąże się z narażeniem konsumentów na stres i uciążliwości związane z przechodzeniem przez procedurę reklamacyjną, która mimo wykazania przez nich, że skorzystali z parkingu jako klienci sklepu Biedronka lub ALDI, pobrali bilet pa rkingowy przed udaniem się do sklepu, a wezwanie zostało wystawione przed upływem dopuszczalnego czasu bezpłatnego parkowania, kończyła się dla nich odmową zwolnienia z obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej. (85) W tym stanie rzeczy, Prezes Urzędu uznał, że wszy stkie przesłanki z art. 24 ust. 1 i 2 uokik zostały spełnione, co oznacza, ż e S półka dopuściła się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Zaniechanie ww. praktyki (86) Zgodnie z art. 27 ust. 1 uokik nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. Stosownie do art. 27 ust. 2 uokik, w przypadku określonym w ust. 1 Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą 8 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SK 27/07 9 M. Szydło, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów , Monitor Prawniczy 2004, nr 17, s. 791. 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zaniechanie jej stosowania. Wskazać również należy, że ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 27 ust. 3 uokik). (87) Praktyka będąca przedmiotem zarzutu postawionego TD System Sp. z o.o. w niniejszym postępowaniu polegała na odmowie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka, gdy reklamację złożył konsument będący klientem jednego z ww. sklepów, a składając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierdzającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesi enia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania. Praktyka dotyczy więc zachowania TD System Sp. z o.o. w toku procesu reklamacyjnego, który prowadzi ła i za przebieg którego odpowiada ła , w czasie gdy wykonywała umowy n a zarządzanie parkingami przy sklepach ALDI i Biedronka, a więc od stycznia 2019 r. (88) W toku postępowania ustalono, że TD System Sp. z o.o. nie zarządza już parkingami przy sklepach ALDI ponieważ ALDI Sp. z o.o. wypowiedziała 28 lutego 2020 r. umowę łączącą ją z TD System Sp. z o.o. Umowa na zarządzanie parkingami uleg ła rozwiązaniu wraz z upływem 3 - miesięcznego okresu wypowiedzenia, tj. od 1 czerwca 2020 r. (89) TD System Sp. z o.o. pozostała administratorem parkingów przy sklepach Biedronka. Jednak obsługę tą reguluje nowa umowa – Umowa na obsługę parkingów – zawarta 1 września 2020 r. Na mocy tej umowy TD System Sp. z o.o. nadal zarządza systemami parkingowymi przy sklepach Biedronka i jest uprawniona do wystawiania wezwań do zapłaty naliczonych opłat i kar, z godnie z regulaminem parkingu, jednak zasadniczej zmianie uległ proces reklamacyjny. Proces ten prowadzony jest przez JMP. Wszelkie reklamacje, w tym reklamacje od konsumentów, którzy nie zgadzają się z wystawionym im przez TD System Sp. z o.o. wezwaniem d o wniesienia opłaty dodatkowej, powinny być kierowane do JMP, na dane kontaktowe JMP wskazane zarówno w treści wezwania , jak i w regulamin ie parkowania . […] . (90) W wyniku zawarcia ww. umowy to nie TD System Sp. z o.o., lecz JMP decyduje o sposobie załatwienia danej reklamacji. Od 1 września 2020 r. o tym, czy reklamację konsumenta, który kwestionuje zasadność wystawienia wezwania do zapłaty opłaty dodatkowej należy uznać za zasadną i anulować to wezwanie decyduje JMP. (91) W tych okolicznościach Prezes Urzędu uzna ł, że praktyka, o której mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji została zaniechana z dniem 1 września 2020 r. (92) Wobec powyższego, Preze s Urzędu orzekł jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia (93) Zgodnie z art. 26 ust. 2 uokik w zw. z art. 27 ust. 2 - 4 uokik w decyzji stwierdzającej stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsument ów, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. W myśl art. 26 ust. 4 uokik środki, o których mowa w ust. 2, powinny być proporcjonalne do wagi i rodzaju narus zenia oraz konieczne do usunięcia jego skutków. (94) W niniejszej sprawie Prezes Urzędu zdecydował o zastosowaniu środków usunięcia trwających skutków stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów opisan ej w punkcie I sentencji niniejszej decyzji , tj. o nałoże niu na Spółkę obowiązku wysłania do konsumentów , których dotyczy stwierdzon a praktyk a, informacji o treści określonej w punkcie II.1 niniejszej decyzji oraz o nałożeniu na Spółkę obowiązku opublikowania na jej s tronie internetowej oświadczenia o treści określonej w punkcie II.2 niniejszej decyzji. (95) Zarówno listy wysłane do konsumentów, jak i o świadczenie zamieszczone na stronie internetowej Spółki , ma ją za zadanie poinformowanie konsumentów o fakcie wydania decyz ji, jej oznaczeniu i dacie wydania (w celu jej późniejsze j identyfikacji lub ułatwie nia dotarcia do jej treści) oraz przystępne wskazanie, jakie zachowania Spółki zostały uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Informacja o wydaniu de cyzji zostanie przekazana konsumentom, którzy mogli być poszkodowani w wyniku działań TD System Sp. z o.o. Posiadając taką wiedzę, będą oni mogli podjąć decyzję, co do ewentualnego dochodzenia swoich indywidualnych roszczeń , o ile roszczenia te nie ulegną przedawnieniu . (96) Ponadto, w tym miejscu wskazać należy, ż e zgodnie z poglądem występującym w orzecznictwie prawomocna decyzja Prezesa Urzę du ma charakter prejudykatu przeciwko przedsiębiorcy, któremu zarzucany był czyn z zakresu praktyk ograniczających konkurencję (i odpowiednio praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, w tym m.in. stwierdzającej stosowanie nieuczciwej praktyki rynk owej) i może znacząco ułatwić dochodzenie roszczeń przez podmiot poszkodowany przed sądem cywilnym 10 . (97) Spółka powinna poinformować konsumentów o swojej nieuczciwej praktyce, co spełni również funkcję edukacyjną. Dzięki zaprezentowanemu oświadczeniu wiedza o rozstrzygnięciu będzie mogła dotrzeć do konsumentów, a także innych przedsiębiorców działających w branży. Powyższy środek może mieć więc również znaczenie prewencyjne, zniechęcając przedsiębiorcę, któremu zarzucono stosowanie zakwestionowanej w sentencji decyzji praktyki oraz innych przedsiębiorców do stosowania podobnego rodzaju praktyk. (98) Określenie parametrów technicznych wysyłanej informacji i publikowanego oświadczenia ma zapewnić ich czytelność, a w przypadku oświadczenia także jego widoczność na str onie internetowej Spółki. W ocenie Prezesa Urzędu, obowiązk i te nie powin ny ulec modyfikacji w przypadku zmian organizacyjnych przedsiębiorcy. Dlatego też powin ny być wykonane także w razie zmiany firmy przedsiębiorcy, jej przekształcenia lub przejścia pra w i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem lub też w przypadku zmiany 10 vide: wyrok Sądu Najwyższego z 4 marca 2008 r., IV CSK 44 1/07; uchwała Sądu Najwyższego z 23 lipca 2008 r. III CZP 52/08; postanowienie Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2015 r., sygn. III SK 61/14 32 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl treści sentencji decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi wysłania informacji lub publikacji. Obowiązk i te w powyższych sytuacjach się nie deza ktualizują i winny być wówczas wykonan e z uwzględnieniem powyższych zmian i nie powin ny zostać zaniechan e . (99) Równocześnie zakres nałożon ych na S półkę obowiązków jest proporcjonalny do jej możliwości i wagi stwierdzone go naruszenia. Są to obowiązk i , któ r ych realizacja nie będzie dla S półki nadmiernie uciążliwa, a jednocześnie przyczyni się do zrealizowania funkcji edukacyjnej decyzji. (100) W związku z powyższym, Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji decyzji. Ocena wniosku TD System o wydanie decyzji na podstawie art. 28 uokik. (101) W toku niniejszego postępowania Spółka przedstawiła propozycję zobowiązania się do określonego działania. Jakkolwiek składając ten wniosek nie przytoczyła podstawy prawnej, to jego anali za prowadzi do wniosku, że Spółka wniosła o wydanie w sprawie decyzji na podstawie art. 28 uokik, który stanowi, że jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ści sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postepowania - że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 uokik, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Jak wynika z powyższego, propozycje zobowiązań przedsiębiorcy nie są wiążące dla Prezesa U rzędu albowiem decyzja w tym zakresie należy do kategorii decyzji uznaniowych. Zaistniały zatem okoliczności, aby poddać ocenie zasadność rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 28 uokik. (102) Należy wskazać, że celem wprowadzenia do ustawy o ochronie konkurenc ji i konsumentów regulacji o jakiej mowa w art. 28 było, w przypadku uprawdopodobnienia określonej praktyki, doprowadzenie do szybkiego wyeliminowania nadużyć na rynku, czyli wycofania się przedsiębiorców ze stosowanej praktyki. Przesłankami pomocnymi do o ceny zasadności wydania decyzji na podstawie art. 28 uokik jest przede wszystkim przesłanka ekonomiki postępowania jako okoliczność przemawiająca za lub przeciwko akceptacji propozycji zobowiązań przedłożonych jej przez przedsiębiorców. Im bardziej akceptacja zobowiązań umożliwi organowi zaoszczędzenie nakładów f inansowych, czasu oraz pracy, tym większe jest prawdopodobieństwo przyjęcia tych zobowiązań oraz polubownego zakończenia postępowania. (103) Należy podkreślić, że podejmując decyzję o uwzględnieniu bądź nieuwzględnieniu wniosku przedsiębiorcy o wydanie decyzji zobowiązującej go do wykonania określonych działań, bez merytorycznego rozstrzygnięcia, czy kwestionowane zachowanie przedsiębiorcy stanowi praktykę określoną w art. 24 uokik, Prezes Urzędu bierze pod 33 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl uwagę całokształt okoliczności rozstrzyganej sprawy, w tym rodzaj naruszeń przedsiębiorcy, jak również skutki uwzględnienia przedmiotowego wniosku. (104) Jak wskazano powyżej przyjęcie propozycji zobowiązań nie jest wiążące dla Prezesa Urzędu, zwłaszcza jeśli praktyka jest już na „etapie” udowodnienia, a nie uprawdo podobnienia. Jakkolwiek przedsiębiorca może złożyć propozycję zobowiązań na każdym etapie postępowania, to w skazane jest , aby miało to miejsce w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania i postawionych mu zarzutach. (105) Należy wskazać, że postępowan ie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 30 września 2020 r. Z kolei Postanowieniem nr 2 z tego samego dnia oraz Postanowieniem nr 3 z 15 marca 2021 r. zaliczono w poczet materiału dowodowego informacje i dokumenty zebrane w postępowaniu wyjaśniającym w tej spr awie, w zakresie wskazanym w tych postanowieniach, świadczące o stosowaniu przez Spółkę zarzucanej jej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów . Dlatego też złożenie 20 kwietnia 2021 r. wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 28 uokik , nie skróciło w zasadniczy sposób czasu trwania tego postępowania, nie ograniczyło pracy Prezesowi Urzędu oraz nie zmniejszyło jego kosztów, czyli nie wpłynęło na skuteczność pracy tego organu. (106) Zaznaczyć trzeba, że z zebranego materiału dowodowego wynika , że praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów została zaniechana z dniem 1 wrześni a 2020 r., co zostało wyjaśnione powyżej w uzasadnieniu niniejszej decyzji. W przypadku, gdy przedsiębiorca zaprzestał zarzucanych mu praktyk przed zakończeniem po stępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu , składając zobowiązanie powinien zobowiązać się do usunięcia ich skutków. (107) Tymczasem Spółka zadeklarowała, że umieści na zarządzanych przez nią parkingach przy sklepach Biedronka dodatkowe i lepiej widoczne tabli ce informacyjne komunikujące konsumentom, że parking jest prywatny i płatny oraz, że obowiązuje na nim nakaz pobrania biletu z parkomatu i umieszczenia go w widocznym miejscu za szybą pojazdu, co umożliwia skorzystanie z bezpłatnego parkowania. Zauważyć na leży, że treść tych zobowiązań nie przystaje do zarzucanej Spółce i stwierdzonej w punkcie I sentencji niniejszej decyzji praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów . Spółka proponuje poprawienie jakości sposobu przekazu konsumentom informacji o za sadach parkowania obowiązujących na zarządzanych przez nią parkingach przy sklepach Biedronka. Zaś stosowana przez nią praktyka dotyczyła sposobu załatwiania reklamacji wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej składanych przez konsumentów. Praktyka polega bo wiem na odmowie anulowania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka w różnych lokalizacjach w kraju, albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamację złożył k onsument będący klientem jednego z ww. sklepów, a składając reklamację dysponował biletem parkingowym oraz dowodem potwierdzającym fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie, gdy Spółka wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie. 34 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (108) Skutki praktyki dotyczyły zarówno klientów sklepów Biedronka, jak i klientów sklepów ALDI, którym Spółka odmówił a anulowania wezwania do wniesienia opłaty dodatkowej , co było równoznaczne z podtrzymaniem żądania zapłaty przez konsumentów opłaty dodatkowej . Zobowiązania proponowane przez Spółkę nie usuwają skutków tej praktyki , które w okolicznościach niniejszej sprawy dokonały się. (109) Biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności etap postępowania, na którym Spółka złożyła wniosek, oraz oceniając stan faktyczny sprawy, Prezes Urzędu nie wydał w tej sprawie decyzji na podstawie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna (110) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u stawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, c hoćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art. 106 ust. 3 uokik , wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje m.in. w pkt 1, że obrót oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypad ku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. (111) Art. 106 ust. 5 uokik stanowi przy tym, że w przypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie u st. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. (112) Z kolei art. 106 ust. 6 uokik przewiduje, że w przypadku, gdy przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębiorcy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10.000 euro. (113) Na podstawie przedstawionego przez TD System Sp. z o.o. rachunku zysków i strat ustalono, że w 2020 r. przedsiębiorca uzyskał obrót w wysokości 2.771.582,28 zł, co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2020 r., tj. 4, 61 48 zł, stanowi po zaokrągleniu równowartość 600 . 585 , 57 euro (stosownie do art. 5 uokik, przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na zł ote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary). Wysokość obrotu TD System Sp. z o.o. w roku poprzedzającym rok nałożenia k a ry przekracza zatem 100.000 euro, co u zasadnia zastosowanie przy nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej art. 106 ust. 1 uokik , bez odniesienia do szczegółowych zasad ustalania wysokości kary przewidzianych w ust. 5 i 6 tego przepisu . 35 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (114) Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 uokik, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożen ie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. (115) W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał za zasadne skorzystanie z przysługującego mu na mocy przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uprawnienia do nałożenia k ary pieniężnej na przedsiębiorcę za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsume ntów, o której mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Zdaniem Prezesa Urzędu, okoliczności niniejszej sprawy – w szczególności charakter stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki i je j negatywne skutki w sferze zarówno ekonomicznych , jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów, wskazują na celowość zastosowania tego środka represji. (116) Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsum entów nie określają przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 uokik te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczegó lności: okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natu ry naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 uokik). (117) Nakładając kary pieniężne na przedsiębiorców, Prezes Urzędu bierze pod uwagę konieczność ustalenia, czy naruszenie dokonane było umyślnie czy t eż nieumyślnie. Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokik kara pieniężna może być nałożona, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło choćby nieumyślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa, stwierdzenie nawet nieumyślnego naruszenia uokik daje zatem podsta wę do nałożenia kary pieniężnej. (118) Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na umyślne naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów ustawy. (119) Systemy parkingowe przy sklepach Biedronka i ALDI zostały wprowadzone po to, aby zapewnić miejsca parkingowe klientom ww. sklepów przez czas, jaki jest im potrzeby na zrobienie zakupów lub załatwienie innych spraw w ww. sklepach. W ocenie Prezesa Urzędu TD System Sp. z o.o. nie mogła nie mieć świadomości , że narusza dobre obyczaje odmawiając uwzględnienia reklamacji Wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej złożonych przez klientów ww. sklepów , którzy przedstawiali dokumenty pozwalające na ustalenie chronologii zdarzeń i dojście do wniosku, że konsument po zaparkowaniu samochodu pobrał bilet parkingowy był klientem sklepu, a w czasie, gdy przebywał w sklepie, wystawiono mu wezwanie, chociaż nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania. Wręcz przeciwnie TD System Sp. z o.o. akceptowała obciążanie ww. konsumentów opłatą do datkową i odmawiając pozytywnego załatwienia wnoszonych 36 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl przez nich reklamacji, czerpała z tego stanu rzeczy korzyści finansowe w postaci opłat dodatkowych. (120) N a umyślność działania wskazuje również to, że TD System Sp. z o.o. odpowiadała na reklamacje w fo rmie wystandaryzowanego pisma, nie analizując faktów i dowodów wskazanych przez konsumenta, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że konsument nie wypełnił punktu Regulaminu Parkingu (…) , który zobowiązywał go do umieszczenia pobranego biletu parkingow ego w widocznym miejscu za przednią szybą pojazdu. (121) Stąd płynie wniosek, że TD System Sp. z o.o. działała w sposób przemyślany, powtarzalny i celowy, a zarzucona przedsiębiorcy praktyka miała charakter umyślny . (122) Umyślność została wymieniona w art. 111 ust. 4 pkt 1 lit. d w zw. z pkt 2 lit. c i ust. 2 uokik jako okoliczność obciążająca, którą należy uwzględnić ustalając wysokość kary pieniężnej. W związku z tym okoliczność ta nie zostanie uwzględniona przy obliczaniu kwoty bazowej, zostanie n atomiast uwzględniona jako okoliczność obciążająca, co będzie wskazane w dalszej części decyzji, gdyż jedna okoliczność nie może być podstawą dwóch różnych obostrzeń kary. (123) Ustalenie wymiaru kary pieniężnej ma charakter wieloetapowy. Ustalając wysokość nak ładanej kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia. Na tej podstawie ustalona zostaje kwota bazowa. W dalszej kole jności należy rozważyć, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. (124) Okoliczności naruszenia zostały opisane już szczegółowo wcześniej w niniejszej decyzji. TD System Sp. z o.o. odmawiała anul owania wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej za brak biletu uprawniającego do skorzystania z parkingów przy sklepie ALDI lub Biedronka, którymi zarządzała, albo za brak opłaty parkingowej w sytuacji, gdy reklamację złożył konsument będący klientem jednego z ww. sklepów, a składając reklamację posiadał bilet parkingowy oraz dow ód potwierdzający fakt pozostawania klientem tego sklepu w czasie, gdy TD System Sp. z o.o. wystawiła wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej, a nie upłynął jeszcze dopuszczalny czas bezpłatnego parkowania określony na bilecie. (125) Oceniając stopień szkodliwości opisanej powyżej praktyki Prezes Urzędu uwzględnił, że praktyka ta naruszała bezpośrednio dobry obyczaj umożliwienia konsumentom, na których Sp ółka nałożyła opłatę dodatkową, w yjaśnienia i wykazania w toku postępowania reklamacyjnego, że skorzystali z parkingu jako klienci sklepu ALDI lub Biedronka w dopuszczalnym czasie bezpłatnego parkowania, co powinno stanowić podstawę do anulowania opłaty dodatkowej. Praktykę tą należy uznać przy tym za szkodliwą dla interesów ekonomicznych konsumentów , od których żądano opłaty dodatkowej mimo, że wykazywali, że posiadają bilet parkingowy i byli klientami sklepu w czasie, gdy wystawiono im wezwanie. Zakwestionowane w niniejszej d ecyzji zachowanie Spółki godziło także w sferę niemajątkowych interesów konsumentów ponieważ narażało ich na 37 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl stres i uciążliwości związane z przechodzeniem przez proces reklamacyjny, który kończył się odmową zwolnienia z obowiązku zapłaty opłaty dodatkowe j. (126) Prezes Urzędu wziął również pod uwagę okres trwania praktyki. TD System Sp. z o.o. zawarła umowę z ALDI Sp. z o.o. 14 listopada 2018 r. , a jej wykonanie rozpoczęło się 31 grudnia 2018 r. Umowa ta została wypowiedziana przez ALDI Sp. z o.o. 28 lutego 20 20 r. z zachowaniem 3 - miesięcznego okresu wypowiedzenia. Parkingami przy sklepach Biedronka Spółka administr owała na podstawie umów zawartych z JMP w styczniu, lutym i wrześniu 2019 r. Niemniej od 1 września 2020 r., na mocy umowy łączącej strony, o sposob ie załatwienia reklamacji Wezwań do wniesienia opłaty dodatkowej wystawionych klientom sklepów Biedronka, decyduje JMP, a nie TD System Sp. z o.o. Tym samym we wrześniu 2020 r oku doszło do zaniechania praktyki. Przedmiotowa praktyka trwała więc ponad rok , wobec czego miała charakter długotrwały. (127) Mając na względzie prz edstawione powyżej okoliczności kwotę bazową kary stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń, ustalono na poziomie 3 ,4 % obrotu osiągniętego przez TD System Sp. z o.o. w 2020 r. , czyli na poziomie 94.233,80 zł. (128) Po ustaleniu kwoty bazowej przystąpiono do analizy, czy w niniejszej sprawie zaszły okoliczności łagodzące i obciążające, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie konkure ncji i konsumentów, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających a rt. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia o raz umyślność naruszenia. (129) W niniejszej sprawie nie doszło do wystąpienia okoliczność łagodzących, które mogłyby mieć wpływ na wymiar kary. Nale ży w szczególności podkreślić, ż e jako okoliczności łagodzącej Prezes Urzędu nie może uwzględnić faktu zaniechan ia stosowania zakwestionowanej praktyki, gdyż doszło do tego dopiero na końcowym etapie prowadzonego postępowania (po kilku miesiącach trwającego postępowania). Dodatkowo należy wskazać, że zaniechanie to nie jest związane ze zmianą praktyki S półki, co z w ypowiedzeniem umowy na zarządzanie parkingami przez ALDI Sp. z o.o. i zawarciem nowej umowy z JMP , która przejęła kontrolę nad procesem reklamacyjnym . (130) Prezes Urzędu, kalkulując karę pieniężną, wziął pod uwagę jako okoliczność obciążającą znaczny zasięg terytorialny naruszenia zbiorowych interesów konsumentów z uwagi na to, że praktyki TD System Sp. z o.o. miały miejsce na terytorium wielu województw , co związane jest z lokalizacją sklepów ALDI i Biedronka, których parkingami zarządzała Spółka. Prezes Urz ędu uznał, że ta okoliczność obciążająca uzasadnia podwyższenie 38 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl kwoty bazowej o 1 0 %. Z kolei umyślność naruszenia (opisana na s. 3 6 decyzji) uzasadnia podwyższenie wymiaru kary pieniężnej o 50 %. (131) Powyższe uzasadnia zatem finalne podwyższ enie wymiaru kary pieniężnej o 6 0 %. (132) W wyniku obliczeń przeprowadzonych w wyżej opisany sposób, karę pieniężną z tytułu naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 uokik w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji określono na poziomie 150.774 zł (po zaokrągleniu d o pełnego złotego), co stanowi 5,44 % obrotu oraz 54,4 % maksymalnego wymiaru kary. Na ostatnim etapie sprawdzono, czy kara obliczona w ww. sposób nie przewyższa kary w maksymalnej wysokości, jaka została przewidziana w przepisie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sytuacja taka nie ma jednak w niniejszym przypadku miejsca. (133) Nakładając niniejszą decyzją karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu kiero wał się przesłankami wskazanymi w art. 106 oraz art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara w powyższej wysokości jest, w ocenie Prezesa Urzędu, adekwatna do okresu, stopnia zawinienia oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zaś jej wysokość może być na tyle dolegliwa dla przedsiębiorcy, że skutecznie zapobiegnie podobnym naruszeniom w przyszłości (prewencja indywidualna). Kary nakładane przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się sto sowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów służą podkreśleniu naganności ocenianych zachowań. W opinii Prezesa Urzędu należy podkreślić także aspekt edukacyjny i wychowawczy zastosowanego środka. Poza wymiarem indywidualnym kary należy zwr ócić także uwagę na jej wymiar ogólny, funkcję odstraszającą i wychowawczą w stosunku do innych uczestników. Przedmiotowe rozstrzygnięcie będzie sygnałem dla innych przedsiębiorców informującym, że w razie podjęcia w przyszłości podobnych praktyk do prakty ki ocenione j w niniejsz ej decyzji , mogą ponieść dotkliwą sankcję finansową (prewencja ogólna). (134) Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej dec yzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. (135) Wobec powyższego Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Koszty postępowania (136) Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, j eżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, 39 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. (137) Zgodnie z art. 263 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego do kosztów pos tępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie z art. 264 § 1 K odeksu postępowania administracyjnego jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. (138) W wyniku przeprowad zonego postępowania w sprawie stosowania przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu w pkt I sentencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zakresie nar uszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną przez Prezesa Urzędu ze stroną postępowania. W związku z powyższym, postanowiono obciążyć stron ę postępowania kosztami postępowania w wysokości 49,50 zł (słownie: czterdzieści dziewięć złotych pięćdziesiąt groszy ) . (139) Wobec powyższego, orzeczono jak w punkcie I V sentencji decyzji. (140) Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. P O U C Z E N I A (141) Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentó w w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postę powania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 z e zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – D elegatury UOKiK w Katowicach, ul. Kościuszki 43, 40 - 048 Katowice. (142) W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie IV sentencji niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 §1 Kodeksu postępowania cywilnego, przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręg owego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach, ul. Kościuszki 43, 40 - 048 Katowice. 40 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach ul. Tadeusza Kościuszki 43 < 40 - 048 Katowice tel. 32 256 46 96 < faks 32 256 37 64 katowice@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl (143) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cy wilnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 7 5 5 ze zm. ), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 32 ust. 2 ustawy o kosztach s ą dowych w sprawach cywilnych, za ż alenie na postanowienie Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsument ó w podlega op ł acie sta ł ej w kwocie 500 z ł . (144) Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Art. 103 ust. 2 ww. ustawy stanowi zaś, że spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. (145) Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. (146) Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 zd. 1 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. (147) Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzen ia adwokata lub radcy prawnego. (148) Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się tocz y. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Katowicach Maciej Fragsztajn