RKT-40/2011

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W KATOWICACH Katowice, dn. 05.12 2011r. RKT-61-10/11/SB DECYZJA Nr RKT-40/2011 Stosownie do art. 33 ust. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz § 2 pkt 4 i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887) po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów przeciwko A. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „MEDISAN” w Gliwicach - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, do którego ma zostać skierowane oświadczenie, co stanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), a poprzez to stanowiło praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 24 maja 2011r. II. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze umowy, w oparciu o który zawierane są umowy poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206), a poprzez to stanowiło praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 24 maja 2011r. III. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne działanie 2 przedsiębiorcy polegające na stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia o treści: „(...) zwracany towar powinien (...) nie nosić śladów użycia. Musi zostać dostarczony w nienaruszonym opakowaniu (...), czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ”, oraz, iż „ w przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt 19 w/w regulaminu, klient straci prawo do odstąpienia od umowy- sprzedaży ”, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), a poprzez to stanowiło praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 16 sierpnia 2011r. IV. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , bezprawne działanie przedsiębiorcy polegające na stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: „ W sytuacjach konfliktowych firma „Panaceum” będzie dążyć do ich polubownego załatwienia. Gdy jednak okaże się to niemożliwe, spór będzie rozstrzygał sąd właściwy dla siedziby sprzedawcy ”, co stanowiło naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 24 maja 2011r. V. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, nakłada się na A. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „MEDISAN” w Gliwicach kary pieniężne , z tytułu naruszenia zakazów, o jakich mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie: 1) opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysokości 300 PLN (słownie złotych: trzystu), 2) opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji w wysokości 300 PLN (słownie złotych: trzystu), 3) opisanym w punkcie III sentencji niniejszej decyzji w wysokości 399 PLN (słownie złotych: trzystu dziewięćdziesięciu dziewięciu), 4) opisanym w punkcie IV sentencji niniejszej decyzji w wysokości 60 PLN (słownie złotych: sześćdziesięciu). VI. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz na podstawie art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obciąża się A. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „MEDISAN” w Gliwicach , kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz zobowiązuje się tego przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów kosztów postępowania w kwocie 23 PLN (słownie złotych: dwudziestu trzech), w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. 3 Uzasadnienie W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z urzędu przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające w sprawie wstępnego ustalenia, czy w związku z działalnością A. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą „MEDISAN” w Gliwicach (zwanej dalej także MEDISAN lub przedsiębiorcą) występuje naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 z późn. zm., zwanej dalej także uokik). W dniu 10 maja 2011r. Postanowieniem nr 1 (dowód: karty nr 1, 2) wszczęte zostało z urzędu postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez A. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „MEDISAN” w Gliwicach, bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, polegających na: 1. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, do którego ma zostać skierowane oświadczenie, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.), a poprzez to może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze umowy, w oparciu o który zawierane są umowy poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, co może stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206), a poprzez to może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 3. stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia o treści: „(...) zwracany towar powinien (...) nie nosić śladów użycia. Musi zostać dostarczony w nienaruszonym opakowaniu (...), czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ”, oraz, iż „ w przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt. 19 w/w regulaminu, klient straci prawo do odstąpienia od umowy-sprzedaży ”, co może stanowić naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, a poprzez to może stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 4. stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) o treści: „ W sytuacjach konfliktowych firma „Panaceum” będzie dążyć do ich polubownego załatwienia. Gdy jednak okaże się to niemożliwe, spór będzie rozstrzygał sąd właściwy dla siedziby sprzedawcy ”, co może stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W piśmie z dnia 25 maja 2011r. stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie powyższych praktyk przedsiębiorca wyjaśnił, co następuje (dowód: karta nr 69): Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o 4 ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów, w umowach i oświadczeniach o odstąpieniu podawane były informacje, które są wymienione w ww. ustawie jako drugie, czyli nazwa oraz siedziba. Z uwagi na to, że adres zamieszkania nie jest identyczny z adresem siedziby, podawany był adres siedziby firmy oraz nazwa, która w ustawie jest wymieniona również w nawiasie tak jak siedziba. Wynikało to jedynie ze złej interpretacji tej ustawy. Do dnia otrzymania wszczęcia niniejszego postępowania nie zwrócono przedsiębiorcy uwagi, na stosowanie złej interpretacji przepisów prawa. Zadeklarowana została również zmiana brzmienia pkt 19 „Regulaminu sprzedaży promocyjnej”. Prawo do zwykłego zarządu towarem pozwoli konsumentom sprawdzić jakość, funkcjonalność zakupionego towaru, a także zwrócić towar do sprzedawcy w stanie kompletnym, niezniszczonym i w nienaruszonym opakowaniu. Podjęte działania nie przekroczą tym samym uprawnień jakie daje prawo zwykłego zarządu towarem. Przedsiębiorca odnosząc się do zarzutu w sprawie określenia właściwości miejscowej sądu dla rozpoznawania sporów pomiędzy przedsiębiorcą, a konsumentem, stwierdził iż nie zdawał sobie sprawy, iż może w ten sposób naruszać interesy konsumentów. Stwierdzone zostało również, iż zapis nigdy wcześniej nie miał praktycznego zastosowania. Wyjaśnione zostało również, iż po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu niniejszego postępowania zmianie uległo brzmienie „Regulaminu sprzedaży promocyjnej”. Pismem z dnia 11 lipca 2011r. poinformowano, o kolejnej zmianie brzmienia Regulaminu z dniem 13 lipca 2011r. (dowód: karta nr 83). Wyjaśnione zostało, iż przez zamieszczenie zapisu „towar musi zostać dostarczony w nieuszkodzonym i niezniszczonym opakowaniu …” nie wyłączono prawa konsumentów do otwarcia opakowania, wyjęcia sprzętu, podłączenia do sieci, sprawdzenia czy urządzenie działa i jest sprawne technicznie, oraz czy jest zgodne ze złożonym zamówieniem. Działania te nie wpływają na jakość opakowania, gdyż sprzęt można wielokrotnie wypakować i zapakować nie uszkadzając przy tym opakowania. Stosowane opakowania nie są opakowaniami jednorazowego użytku. Pismem z dnia 15 września 2011r. wyjaśnione zostało, iż ze względu na przerwę urlopową, pierwsze zamówienie sporządzono na nowym druku w dniu 16 sierpnia 2011r. (dowód: karta nr 88). Przedmiotowe zamówienie zostało dołączone do pisma. Zadeklarowane zostało, iż wszelkie zawarte zamówienia od tego terminu są sporządzane na podstawie tego samego nowego wzoru umowy. Pismem z dnia 20 października 2011r. (dowód: karta nr 92) przedsiębiorca został zawiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: A. B. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą „MEDISAN” w Gliwicach od dnia 28 kwietnia 2011r. Wcześniej przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „PANACEUM”. Działalność jest prowadzona na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (dowód: karty nr 9, 72). Przedsiębiorca zawiera umowy z konsumentami w systemie sprzedaży prowadzonej poza lokalem przedsiębiorstwa. Na podstawie zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym dokumentów i informacji dokonano następujących ustaleń. Integralnym elementem umowy sprzedaży jest 5 „ Regulamin sprzedaży promocyjnej ” zawierający następujące postanowienia (dowód: karta nr 68): Pkt 1 „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” stanowił, iż „ Organizatorem sprzedaży promocyjnej jest firma P.H.U. „PANACEUM” z siedzibą w Gliwicach przy ul. …, zajmująca się sprzedażą wyrobów zdrowotnych oraz artykułów gospodarstwa domowego ”, natomiast w dokumencie „ Umowa sprzedaży ” przedsiębiorca został określony w następujący sposób: „ Panaceum wyroby zdrowotne Biuro Handlowe Gliwice, ul. … ”. Pkt 18 „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” stanowił, iż „ Kupujący w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.) ma prawo odstąpić od niniejszej umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia składając oświadczenie woli o następującej treści : Ja niżej podpisany/a (imię i nazwisko) oświadczam, że na podstawie pkt 18 umowy sprzedaży nr .... zawartej w (miejsce), dnia ... odstępuję od w/w umowy. Powyższe oświadczenie kupujący zobowiązany jest wysłać listem poleconym z dopiskiem „Odstąpienie” pod adres firmy P.H.U. „Panaceum” 44-100 Gliwice ul. … w wyżej wymienionym terminie (o zachowaniu terminu decyduje data stempla pocztowego) ”. Pkt 19 „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” stanowił, iż „(...) Zwracany towar powinien (...) nie nosić śladów użycia. Musi zostać dostarczony w nienaruszonym opakowaniu (...), czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ” Pkt 22 „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” stanowił, iż „ W przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt 19 w/w regulaminu, klient straci prawo do odstąpienia od umowy-sprzedaży ”, Pkt 3 postanowień końcowych „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” stanowił, iż „ W sytuacjach konfliktowych firma „Panaceum” będzie dążyć do ich polubownego załatwienia. Gdy jednak okaże się to niemożliwe, spór będzie rozstrzygał sąd właściwy dla siedziby sprzedawcy ”. W trakcie prowadzenia niniejszego postępowania przedsiębiorca z dniem 24 maja 2011r. dokonał zmiany stosowanych praktyk poprzez zmianę postanowień „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” (dowód: karty nr 70, 71): Pkt 1 otrzymał brzmienie „ Organizatorem sprzedaży promocyjnej jest „MEDISAN – A. B. z siedzibą w Gliwicach przy ul. …, zajmująca się sprzedażą wyrobów zdrowotnych oraz artykułów gospodarstwa domowego ”. Pkt 18 otrzymał brzmienie „ Kupujący w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr. 22 poz. 271 z późn. zm.) ma prawo odstąpić od niniejszej umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, składając oświadczenie woli o następującej treści: Ja niżej podpisany/a (imię i nazwisko) oświadczam, że na podstawie pkt 18 umowy sprzedaży nr …. zawartej w (miejsce), dnia … odstępuję od w/w umowy. Powyższe oświadczenie kupujący zobowiązany jest wysłać listem poleconym z dopiskiem „Odstąpienie” pod adres: „Median” A. B., 44-122 Gliwice ul. … w wyżej wymienionym terminie (o zachowaniu terminu decyduje data stempla pocztowego)” . Pkt 3 postanowień końcowych otrzymał brzmienie „ W sytuacjach konfliktowych firma, będzie dążyć do ich polubownego załatwienia. Gdy jednak okaże się to niemożliwe, spór będzie rozstrzygany na drodze cywilno-prawnej ”. Przedmiotowa zmiana praktyki została potwierdzona przez dostarczenie umowy zawartej z konsumentem w dniu 24 maja 2011r. (dowód: karta nr 71). W trakcie prowadzonego postępowania przedsiębiorca z dniem 13 lipca 2011r. kolejny raz zmienił warunki „Regulaminu sprzedaży promocyjnej” (dowód: karta nr 89). 6 Pkt 19 otrzymał brzmienie „ W przypadku korzystania przez Kupującego z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. zwrot przedmiotu umowy sprzedaży winien dokonać się do siedziby firmy. Zwracany towar powinien być, kompletny i nie zniszczony. Musi zostać dostarczony w nieuszkodzonym i niezniszczonym opakowaniu wraz z kompletem załączonych akcesoriów i dokumentów zakupu, czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ”. Pkt 22 stanowi, iż „ W przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt 19 w/w regulaminu, klient straci prawo do odstąpienia od umowy – sprzedaży ”. Przedmiotowa zmiana praktyki została potwierdzona przez dostarczenie pierwszej umowy zawartej z konsumentem w oparciu o nowy wzór umowy w dniu 16 sierpnia 2011r. (dowód: karta nr 89) W postępowaniu dokonano ustaleń co do przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę w roku 2010r. na podstawie „Informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2010r.” (dowód: karty nr 74-79). W toku niniejszego postępowania Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w art. 24 ust. 2 stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego, naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji. W przypadku, gdy doszło do naruszenia art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu na podstawie art. 26 ust. 1 tej ustawy uznaje określoną praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W przypadku określonym w art. 27 ust. 1 ww. ustawy Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 27 ust. 2 ww. ustawy). Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Działania oparte na przepisach niniejszej ustawy są zatem podejmowane w interesie publicznym, w celu ochrony interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek do uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy oceniane działania godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku i poprzez to powodują zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. Do naruszenia interesu publicznego dochodzi, gdy skutki określonych działań mają charakter powszechny, dotykają wszystkich potencjalnych podmiotów na danym rynku 1 . 1 Konrad Kohutek: Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2008r., strona 47 7 W przedmiotowym przypadku w opinii Prezesa Urzędu oceniana sprawa ma charakter publicznoprawny, gdyż wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, z którymi przedsiębiorca zawarł umowy poza lokalem przedsiębiorstwa w oparciu o oceniony wzór umowy. Objęte zarzutami określonymi w punktach od I do IV sentencji niniejszej decyzji działania przedsiębiorcy wymierzone są w szeroki i bliżej nieokreślony krąg uczestników rynku, ponieważ są one skierowane do członków określonej zbiorowości tj. wszystkich rzeczywistych i potencjalnych klientów przedsiębiorcy. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów, co oznacza, iż naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie przedmiotowa przesłanka została spełniona, istniała możliwość poddania zachowania przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania przez niego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Na mocy art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: - oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, - praktyka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów, - praktyka musi być bezprawna. Status przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez przedsiębiorcę rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz. U. z 2010r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) wynika, że przedsiębiorcą jest osoba fizyczna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. W rozważanym przypadku podmiot będący stroną postępowania posiada status przedsiębiorcy, gdyż prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie definiuje pojęcia zbiorowych interesów konsumentów, stąd przy ustalaniu jego treści należy odwołać się do orzecznictwa sądowego. Pojęcie zbiorowych interesów konsumentów zostało szeroko omówione przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 kwietnia 2008r. (sygn. akt III SK 27/07). W uzasadnieniu Sąd Najwyższy podał, iż gramatyczna wykładnia tego pojęcia prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka przedsiębiorcy skierowana jest do „nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów”. Wystarczające powinno być w jego ocenie ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów, za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy orzekł też, że „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w 8 skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy ”. W rozważanym przypadku doszło do zagrożenia interesu publicznego w sposób opisany w punktach od I do IV sentencji niniejszej decyzji. Oceniane zachowania przedsiębiorcy dotyczyły szerokiego kręgu najsłabszych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. Dotyczyły one wszystkich tych osób, które zawarły z przedsiębiorcą umowy o sprzedaż poza lokalem przedsiębiorstwa, jak i zagrażały interesom wszystkich jego potencjalnych klientów. Rozważane działania przedsiębiorcy, o których mowa w punktach od I do IV godziły więc w zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność działań Kolejną przesłanką, która musi być spełniona, aby było możliwe stwierdzenie naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest bezprawność działania przedsiębiorcy rozumiana jako sprzeczność działania z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Jako „sprzeczne z prawem” należy kwalifikować zachowania sprzeczne z nakazem zawartym w ustawie, rozporządzeniu wydanym na podstawie i dla wykonania ustawy, umową międzynarodową mającą bezpośrednie zastosowanie w stosunkach wewnętrznych. Sprzeczne z prawem są czyny: zabronione i zagrożone sankcją karną, czyny zabronione pod sankcjami dyscyplinarnymi, czyny zakazane przepisami administracyjnymi lub przepisami prawa gospodarczego publicznego, czyny zabronione przepisami o charakterze cywilnym, sprzeczne z nakazami zawartymi w prawie cywilnym lub prawie administracyjnym. Bezprawność jest taką cechą działania, która polega na jego sprzeczności z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa /Por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Komentarz, pod redakcją prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH BECK, Warszawa 2000, s.117 - 118/. I W zakresie punktu I sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, do którego ma zostać skierowane oświadczenie, co stanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 o ochronie niektórych praw konsumentów. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien przed jej zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1, i wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby); obowiązany jest także wręczyć konsumentowi pisemne potwierdzenie zawarcia umowy, stwierdzające jej datę i rodzaj oraz przedmiot świadczenia i cenę. Powołany powyżej art. 2 ust. 1 stanowi, iż konsument, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, może od niej odstąpić bez podania przyczyn, składając stosowne oświadczenie na piśmie w terminie dziesięciu dni od zawarcia umowy. Powyższy przepis daje konsumentowi prawo odstąpienia od umowy. Uprawnienie to nie może być w żaden sposób uwarunkowane lub ograniczone umową. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca za pośrednictwem warunków umowy informuje o możliwości odstąpienia od niej w terminie 10 dni od jej zawarcia. Pkt 18 „ Regulaminu sprzedaży promocyjnej ” stanowił, iż „ Kupujący w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o 9 odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. Nr 22, poz. 271 z późn. zm.) ma prawo odstąpić od niniejszej umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia składając oświadczenie woli o następującej treści : Ja niżej podpisany/a (imię i nazwisko) oświadczam, że na podstawie pkt 18 umowy sprzedaży nr .... zawartej w (miejsce), dnia ... odstępuję od umowy. Powyższe oświadczenie kupujący zobowiązany jest wysłać listem poleconym z dopiskiem „Odstąpienie” pod adres firmy P.H.U. „Panaceum” 44-100 Gliwice ul. … w wyżej wymienionym terminie (o zachowaniu terminu decyduje data stempla pocztowego) ”. Na podstawie powyższego postanowienia, a także innych informacji wzoru umowy konsument nie otrzymywał danych o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy, z którym zawiera umowę. Pomimo wymogu wynikającego z ustawy, przedsiębiorca nie podawał w treści określającej brzmienie oświadczenia o odstąpieniu od umowy imienia i nazwiska, które to dane zgodnie z ustawą powinny się znaleźć we wzorze oświadczenia. W przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, określeniem przedsiębiorcy jest jego imię i nazwisko. Dlatego też za bezprawne oraz naruszające interesy konsumentów, należało uznać pominięcie przedmiotowej informacji. Biorąc pod uwagę specyfikę umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa, a więc ich zawieranie w miejscach, w których przedsiębiorca nie prowadzi stałej działalności gospodarczej, konsumenci mają utrudnioną możliwość identyfikacji przedsiębiorcy. Podejmując decyzje nabywcze, opierają się jedynie na informacjach jakie sam przedsiębiorca im dostarczy w trakcie prezentacji, przy czym nie mają możliwości weryfikacji ich prawdziwości. Dotyczy to szczególnie danych określających przedsiębiorcę, z którym zawierają oni umowy. Wymóg ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, w zakresie informacji, jakie mają być zamieszczone we wzorcu oświadczenia o odstąpieniu od umowy, ma zapewnić konsumentom łatwość w odstąpieniu od tego typu umów. Brak określenia w sposób pełny przedsiębiorcy do którego ma zostać skierowane takie oświadczenie może uniemożliwić konsumentom skorzystanie z tego prawa. Przedsiębiorca, którego dotyczy niniejsze postępowanie, dokonał zmiany nazwy pod którą prowadzi działalność gospodarczą. W efekcie tego oświadczenie konsumenta, które zawierałoby jedynie nieaktualną nazwę przedsiębiorcy, mogłoby nie zostać skutecznie dostarczone. Dlatego też tak ważne jest, aby w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą konsument otrzymywał informacje, które pozwolą na skorzystanie z przysługujących mu praw. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie przedmiotowego postępowania przedsiębiorca przedstawił zmieniony wzorzec umowy, który jest wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami od dnia 24 maja 2011r. (dowód: karty nr 70, 71). Pkt 18 „ Kupujący w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr. 22 poz. 271z późn. zm.) ma prawo odstąpić od niniejszej umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia, składając oświadczenie woli o następującej treści: Ja niżej podpisany/a (imię i nazwisko) oświadczam, że na podstawie pkt. 18 umowy sprzedaży nr …. zawartej w (miejscu) dnia … odstępuję od w/w umowy. Powyższe oświadczenie kupujący zobowiązany jest wysłać listem poleconym z dopiskiem „Odstąpienie” pod adres: „Median” A. B., 44-122 Gliwice ul. … w wyżej wymienionym terminie (o zachowaniu terminu decyduje data stempla pocztowego)” . 10 Na podstawie powyżej opisanych podjętych przez przedsiębiorcę czynności, zostało stwierdzone, iż przedsiębiorca wykonuje obowiązki informacyjne nałożone na niego przez art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów w zakresie podawania imienia i nazwiska. Pomimo, iż w nazwie przedsiębiorcy umieszczonej w treści oświadczenia wystąpiła omyłka, to dzięki podaniu konsumentom imienia i nazwiska przedsiębiorcy mają oni możliwość skutecznego odstąpienia od umów. Istotne jest, iż w nowym dokumencie umowy podana jest nazwa zgodna z wpisem przedsiębiorcy do ewidencji działalności gospodarczej. Wprowadzenie do treści wzorca umowy powyżej przytoczonych informacji powoduje, iż przedsiębiorca wykonał obowiązek informacyjny w powyżej opisanym zakresie. Fakt wprowadzenia do stosowania nowego wzorca umowy oraz treści oświadczenia o odstąpieniu od umów został potwierdzony przykładową umową zawartą 24 maja 2011r. (dowód: karta nr 71). W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 24 maja 2011r. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt I sentencji decyzji. II W zakresie punktu II sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła naruszania obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze umowy, w oparciu o który zawierane są umowy poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Pkt 1 „ Regulaminu sprzedaży promocyjnej ” stanowił, iż „ Organizatorem sprzedaży promocyjnej jest firma P.H.U. „PANACEUM” z siedzibą w Gliwicach przy ul. …, zajmująca się sprzedażą wyrobów zdrowotnych oraz artykułów gospodarstwa domowego ”, natomiast w dokumencie „ Umowa sprzedaży ” przedsiębiorca został określony w następujący sposób: „ Panaceum wyroby zdrowotne Biuro Handlowe Gliwice, ul. … ”. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął, w przypadku propozycji nabycia produktu, za istotne informacje, o których mowa w ust. 1, uznaje się w szczególności: imię i nazwisko (nazwę) i adres przedsiębiorcy (siedzibę) oraz przedsiębiorcy, na którego rzecz działa. W niniejszej sprawie zakwestionowaną praktykę stosuje osoba fizyczna. W sytuacji, gdy działalność gospodarcza prowadzona jest przez osobę fizyczną, to jej dane osobowe stanowią firmę identyfikującą przedsiębiorcę. Nazwa którą wykorzystuje przedsiębiorca jest określeniem dodatkowym, natomiast nie może zostać uznana za określenie identyfikujące przedsiębiorcę. W żadnym z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym, które były stosowane przy zawieraniu umów z konsumentami nie zostały podane imię i nazwisko przedsiębiorcy. Ustawa o nieuczciwych praktykach rynkowych w sposób jednoznaczny określa informacje, które są istotne dla konsumenta w momencie podjęcia decyzji o zawarciu umowy i które mają na nią wpływ. Posługiwanie się przez przedsiębiorcę jedynie nazwą przy prezentowaniu oferty może u konsumenta wywołać przeświadczenie, iż zawiera umowę ze Spółką, a nie osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. Może to wprowadzać konsumentów w błąd, co do formy prawnej podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Taki sposób przedstawienia formy działalności przedsiębiorcy, może powodować, iż jest on postrzegany przez konsumentów, jako wiarygodniejszy, o większym majątku, czy też 11 dłuższym stażu prowadzenia działalności. Wynika to z faktu, iż najczęściej osoby rozpoczynające prowadzenie działalności gospodarczej rozpoczynają ją od prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a następnie przekształcają ją w spółkę osobową, aby następnie ewaluować w kierunku formy spółki handlowej. W przedmiotowym przypadku oceniany wzór umowy jest wykorzystywany przy zawieraniu umów poza lokalem przedsiębiorstwa, a więc konsument jest zapoznawany z przedsiębiorcą w miejscu w którym nie prowadzi on biura, a jedynie organizuje spotkania, lub przebywa czasowo. Taka forma działalności dodatkowo utrudnia identyfikację przedsiębiorcy. Tym samym przedsiębiorca powinien wykazywać szczególną dbałość o dopełnienie obowiązku informacyjnego w zakresie określenia danych go identyfikujących w dokumentach na podstawie, których konsumenci podejmują decyzje nabywcze oraz, którymi dysponują po zawarciu umów. Jak opisano we wcześniejszej części decyzji, przedsiębiorca w trakcie prowadzenia działalności zmienił nazwę pod którą prowadzi działalność gospodarczą. W przypadku nieposługiwania się imieniem i nazwiskiem przez osobę fizyczną w sytuacji zmiany nazwy, utrudniona jest możliwość identyfikacji przedsiębiorcy, gdy konsument będzie chciał zgłosić reklamację z tytułu niezgodności towaru z umową. Jest to bym bardziej istotne, iż konsument z tego prawa może skorzystać przez 2 lata, zgodnie z ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 141, poz. 1176 ze zm.). Posiadając jedynie wiedzę o nazwie przedsiębiorcy konsument nie będzie w stanie skutecznie złożyć reklamacji, gdy nie będzie istniał podmiot o jemu znanej nazwie. Biorąc pod uwagę powołany przepis ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, zgodnie z którym dane o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy uznaje się za istotne informacje, które mają wpływ na podejmowane decyzje konsumentów, w efekcie stosowanej praktyki konsumenci podejmowali decyzje o zawarciu umów, a także w trakcie realizacji tych umów inne niż te, które mogliby podjąć w przypadku posiadania pełnych i rzetelnych informacji. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie przedmiotowego postępowania przedsiębiorca przedstawił zmieniony wzorzec umowy, który jest wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami od dnia 24 maja 2011r. (dowód: karty nr 70, 71). Do nowego zmienionego wzoru umowy wprowadzone zostały dane o imieniu i nazwisku przedsiębiorcy. Dodatkowo w regulaminie określającym warunki świadczenia usług wprowadzone zostały zmiany poprzez dodanie imienia i nazwiska przedsiębiorcy oprócz nazwy pod jaką prowadzi działalność. Dodatkowo zmianie uległo brzmienie pkt 1 nowego Regulaminu w taki sposób iż przyjęło ono brzmienie: „ Organizatorem sprzedaży promocyjnej jest „MEDISAN – A. B. z siedzibą w Gliwicach przy ul. …, zajmująca się sprzedażą wyrobów zdrowotnych oraz artykułów gospodarstwa domowego ”. Na podstawie powyżej opisanych podjętych przez przedsiębiorcę czynności, zostało stwierdzone, iż przedsiębiorca wykonuje obowiązki nałożone na niego przez art. 6 ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Wprowadzenie do treści wzorca umowy powyżej przytoczonych informacji powoduje, iż przedsiębiorca wykonał obowiązek w powyżej opisanym zakresie. 12 Fakt wprowadzenia do stosowania nowego wzorca umowy został potwierdzony przykładową umową zawartą 24 maja 2011r. (dowód: karta nr 71). W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 24 maja 2011r. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt II sentencji decyzji. III W zakresie punktu III sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła bezprawnych działań noszących znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia o treści: „(...) zwracany towar powinien (...) nie nosić śladów użycia. Musi zostać dostarczony w nienaruszonym opakowaniu (...), czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ”, oraz, iż „ w przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt 19 w/w regulaminu, klient straci prawo do odstąpienia od umowy- sprzedaży ”, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów „W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To co strony świadczyły ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty”. W Regulaminie sprzedaży promocyjnej określone zostało, iż zwracany towar nie powinien nosić śladów użycia. Zgodnie z ww. ustawą o ochronie niektórych praw konsumentów, konsument ma prawo zwrócić produkt, którym rozporządzał w zakresie zwykłego zarządu. W ramach tego uprawnienia, konsument ma prawo sprawdzić jakość, funkcjonalność zakupionego produktu. Tylko w taki sposób będzie miał możliwość oceny, czy zakupiony przez niego produkt działa np. gdy wymaga zasilenia energią elektryczną, a także czy posiada faktycznie deklarowane przez sprzedawcę cechy. Ustawowe określenie „zmiana w granicach zwykłego zarządu” obejmuje zwykłe korzystanie z rzeczy bez ingerencji w jego strukturę. Wyłączenie możliwości odstąpienia od umowy w sytuacji, gdy produkt był użyty narusza interesy konsumentów. Tym samym użycie produktu nie może zostać uznane za przekroczenie zwykłego zarządu. W treści postanowienia zamieszczone zostało odniesienie do możliwości otwarcia opakowania. Z przytoczonego fragmentu postanowienia wynika, iż produkt „ Musi zostać dostarczony w nienaruszonym opakowaniu”. Określenie, że produkt ma zostać zwrócony w nienaruszonym opakowaniu, zostało uznane za zbyt restrykcyjne i za sprzeczne z prawem do użycia produktu w ramach zwykłego zarządu. Konsumenci w efekcie tych ograniczeń mogą mieć utrudnioną możliwość odstąpienia od umów. Przedsiębiorca mógłby zinterpretować pojęcie „nienaruszone opakowanie” jako „nieotwarte opakowanie”. Ponieważ w celu sprawdzenia, czy otrzymany produkt, jest tym, który zamówił konsument musi otworzyć opakowanie. Wyłączenie prawa otwarcia opakowania powoduje, iż w efekcie konsument nie ma możliwości sprawdzenia otrzymanego produktu. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 13 W trakcie przedmiotowego postępowania przedsiębiorca przedstawił zmieniony wzorzec umowy, który jest wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami od dnia 16 sierpnia 2011r. (dowód: karta nr 89). Pkt 19 „ W przypadku korzystania przez Kupującego z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000r. zwrot przedmiotu umowy sprzedaży winien dokonać się do siedziby firmy. Zwracany towar powinien być, kompletny i nie zniszczony. Musi zostać dostarczony w nieuszkodzonym i niezniszczonym opakowaniu wraz z kompletem załączonych akcesoriów i dokumentów zakupu, czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ”. Pkt 22 „ W przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt. 19 w/w regulaminu, klient stracie prawo do dostąpienia od umowy – sprzedaży ”. Analiza przedmiotowego postanowienia wykazała, iż użyte w nim pojęcia umożliwiają konsumentom otwarcie opakowania i użycie nabytego urządzenia. Taki sposób określenia praw konsumentów nie narusza interesów konsumentów w zakresie objętym we wszczęciu postępowania. Fakt wprowadzenia do stosowania nowego wzorca umowy został potwierdzony przykładową umową zawartą 16 sierpnia 2011r. (dowód: karta nr 89). W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 16 sierpnia 2011r. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt III sentencji decyzji. IV W zakresie punktu IV sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła stosowania we wzorcu umownym postanowienia wzorca umowy, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 K.p.c. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów dokonując oceny postanowienia umownego ocenia określony zapis i w momencie jego wpisania do rejestru klauzula przestaje być postanowieniem konkretnego wzorca umownego, a staje się samodzielnie funkcjonującą zasadą, która została zakwestionowana. Ze względu na rozszerzoną skuteczność klauzul (art. 479(43) K.p.c.) spełnia ona funkcję podobną do przepisów prawa. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2006r. (sygn. akt III SZP 3/06) Sąd stwierdził, co następuje: „Sąd Najwyższy akceptuje stanowisko doktryny, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do rejestru skutkuje tym, że zakazane jest posługiwanie się wpisaną klauzulą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 kc. Potwierdza to dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego, jak również treść przykładowego katalogu niedozwolonych postanowień umownych, który został sformułowany w oderwaniu od rodzaju umowy lub gałęzi gospodarki, w której umowa została zawarta. Za takim rozwiązaniem, obok argumentów językowo-systemowych, przemawiają także względy celowościowe i funkcjonalne, których uwzględnianie w sprawach takich jak niniejsza jest powszechnie akceptowane (zob. m.in. uchwała SN z dnia 19 grudnia 2003 r. III CZP 95/2003, OSNC 2005/2 poz. 25). Przyjęcie powyższego rozwiązania pozwala uniknąć sytuacji, w której konieczne jest prowadzenie kilku postępowań, z których każde musiałoby kończyć się identycznym rozstrzygnięciem merytorycznym. Stanowisko to znajduje również oparcie w charakterze postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, którego celem podstawowym jest usunięcie postanowień wzorca uznanych za niedozwolone z obrotu ze skutkiem nie tylko dla stron procesu, lecz także wobec osób trzecich (erga omnes) (uchwała z dnia 19 grudnia 2003 r. III CZP 95/2003, OSNC 2005/2 poz. 25). Przedmiotem kontroli nie jest bowiem kwestia ustalenia treści umowy w drodze wykładni, ale wyjaśnienie, czy konkretne postanowienie wzorca umownego 14 stanowi niedozwoloną klauzulę umowną i z tej przyczyny nie wiąże nie tylko stron postępowania, ale nieograniczonego kręgu konsumentów. Chodzi tu o kontrolę abstrakcyjną, skuteczną erga omnes, nie zaś o ograniczoną w skutkach do stron wykładnię konkretnej umowy (wyrok SN z dnia 6 października 2004 r. I CK 162/2004, Monitor Prawniczy 2004/21 str. 966)”. „Sąd Najwyższy uznaje również, iż jeżeli SOKiK uzna określoną klauzulę za niedozwoloną w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do rejestru, o którym mowa w art. 479[45] § 2 kpc, to praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 uokik dopuszcza się każdy z przedsiębiorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegające np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie użytych wyrazów, jeżeli zmiany te nie prowadzą do zmiany istoty klauzuli”. Pomimo, iż powyżej powołana uchwała zapadła pod rządami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2000r., to orzecznictwo to należy uznać za aktualne także w obecnym stanie prawnym. Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów z 2007r. rozważana kwestia została uregulowana w analogiczny sposób, a zatem nie występują różnice, które nakazywałyby odejście od ustalonej linii orzecznictwa i w konsekwencji tego odmienną ocenę prawną badanego zagadnienia. W zakresie punktu IV sentencji niniejszej decyzji oceniana praktyka dotyczyła bezprawnego działania noszącego znamiona praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegającego na stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia, które zostało wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks postępowania cywilnego o treści: „ W sytuacjach konfliktowych firma „Panaceum” będzie dążyć do ich polubownego załatwienia. Gdy jednak okaże się to niemożliwe, spór będzie rozstrzygał sąd właściwy dla siedziby sprzedawcy ”, Postanowienie przytoczone poniżej zostało uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 4 czerwca 2003r. Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów sygn. akt XVII Amc 60/02, a do rejestru niedozwolonych postanowień wzorców umowy wpisane w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 77: „ Strony niniejszej umowy zobowiązują się do dołożenia wszelkich starań w celu polubownego rozstrzygnięcia ewentualnych sporów. Sądem właściwym do rozstrzygania będzie sąd miejsca siedziby EFB ”. Również postanowienie przytoczone poniżej zostało uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 21.08.2002r. sygn. akt XVII Amc 50/01 przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a następnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień wzorców umowy w dniu 14 sierpnia 2003r. pod numerem 76: „ Strony wykorzystają wszelkie możliwości do polubownego rozwiązania ewentualnych spraw wynikających z niniejszej umowy. Sprawy wymagające rozstrzygnięcia sądowego będą prowadzone przed Sądem Rejonowym w Tychach lub przed Sądem Okręgowym w Katowicach ”. Postanowienie o zbliżonej treści jak zakwestionowane zostało również uznane za niedozwolone wyrokiem z dnia 31 stycznia 2003r. sygn. akt XVII Amc 31/02 przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a następnie wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień wzorców umowy w dniu 30 czerwca 2003r. pod numerem 41: „ Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zamówienie". Oceniane postanowienie wzorca umowy stosowane przez przedsiębiorcę podobnie jak i ww. postanowienia wpisane do rejestru, na zasadzie wyłączności narzucały konsumentowi rozpoznanie sprawy przez sąd wskazany przez przedsiębiorcę, który zgodnie z ustawą nie 15 zawsze będzie sądem właściwym miejscowo. Przykładowo w sprawach dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od konsumenta z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, zgodnie z właściwością ogólną sądu, sądem właściwym byłby sąd miejsca zamieszkania konsumenta (art. 27 k.p.c.), natomiast zgodnie z właściwością przemienną sądu, sądem właściwym byłby sąd miejsca wykonania umowy (art. 34 k.p.c.). Tym samym, zarówno kwestionowane postanowienie, jak i przytoczone postanowienia wpisane do rejestru niedozwolonych postanowień umownych, mogą wyłączać rozpoznanie sprawy zarówno przez sąd właściwy według właściwości ogólnej, jak i przemiennej zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego. W związku z powyższym, postanowienia te spełniają przesłanki niedozwolonej klauzuli umownej, o której mowa w art. 385(3) pkt 23 k.c. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, postanowienia narzucające rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie zawsze jest miejscowo właściwy, stanowią niedozwolone postanowienia umowne. Analiza porównawcza kwestionowanego postanowienia stosowanego przez przedsiębiorcę, z wymienionymi wyżej postanowieniami uznanymi przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone i wpisanymi do rejestru niedozwolonych klauzul umownych, wskazuje na identyczność skutków ich stosowania, pomimo różnic w zakresie użytych sformułowań i wyrazów. Stąd też przyjąć należy, iż kwestionowane postanowienie mieściło się w hipotezach przywołanych klauzul umownych wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowień umowy. Przedstawione argumenty dają podstawę do uznania stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki za bezprawną. W związku z faktem, że zaistniały łącznie przesłanki wynikające z art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy oraz naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał ocenianą praktykę za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. W trakcie przedmiotowego postępowania przedsiębiorca przedstawił zmieniony wzorzec umowy, który jest wykorzystywany przy zawieraniu umów z konsumentami. Do nowego zmienionego wzoru umowy wprowadzone zostało postanowienie o treści: Pkt 3 postanowień końcowych stanowi, iż „ W sytuacjach konfliktowych firma, będzie dążyć do ich polubownego załatwienia. Gdy jednak okaże się to niemożliwe, spór będzie rozstrzygany na drodze cywilno-prawnej ” (dowód: karty nr 70, 71). Fakt wprowadzenia do stosowania nowego wzorca umowy został potwierdzone przykładową umową zawartą 24 maja 2011r. (dowód: karta nr 71). W związku z powyższym uzasadnione stało się uznanie na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzenie zaniechania jej stosowania z dniem 24 maja 2011r. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt IV sentencji decyzji. V Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może skorzystać z uprawnienia do nałożenia na przedsiębiorcę stosującego praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów kary pieniężnej w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara taka może być nałożona bez względu na to, czy przedsiębiorca dopuścił się naruszania celowo, czy też nieumyślnie. Dlatego też Prezes Urzędu ma prawo nałożyć karę pieniężną z tytułu stosowania praktyki, gdy narusza ona interesy konsumentów. Stosownie do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustaleaniu wysokości kar pieniężnych, w tym kar określonych w art. 106 tej ustawy, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszania przepisów ustawy, a także uprzednie naruszanie przepisów ustawy. 16 Należy także podnieść, iż w ocenie Prezesa Urzędu brzmienie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pozwala na nałożenie odrębnych kar pieniężnych za poszczególne naruszenia stwierdzone w niniejszej decyzji. Zgodnie bowiem z przedmiotowym przepisem Prezes Urzędu może nałożyć karę pieniężną na przedsiębiorcę, jeżeli ten dopuścił się naruszenia art. 24 ww. ustawy, z czego wynika, że określona w tym przepisie kara może dotyczyć każdego naruszenia stwierdzonego względem danego przedsiębiorcy. W ocenie Prezesa Urzędu zastosowanie takiego rozwiązania jest pożądane z tego względu, iż pozwala na uwzględnienie przy nakładaniu kar w sposób zindywidualizowany wszystkich okoliczności związanych ze stosowaniem określonych naruszeń, które mogą różnić pod wieloma względami (np. wagą naruszenia, zasięgiem oddziaływania praktyki, skutkami, jakie praktyka wywołuje na rynku i ich dotkliwością dla kontrahentów, czasem jej trwania itp.), a tym samym pozwala na nałożenie kary adekwatnej do danego naruszenia. Kara nakładana przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorcę, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów służy podkreśleniu naganności ocenianego zachowania. Zawodowy (profesjonalny) charakter świadczenia usług wymaga prowadzenia działalności w sposób zapewniający poszanowanie dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów, co wiąże się z respektowaniem obowiązujących przepisów prawa. Podstawą obliczenia wysokości niniejszych kar jest przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. w 2010r. (dowód: karta nr 78). Przychód osiągnięty przez przedsiębiorcę w 2010r. wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.1 Załącznika), w związku z czym maksymalna kara, jaka mogłaby w niniejszym przypadku zostać wymierzona, to [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt I.2 Załącznika). V.1 Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie I sentencji decyzji polegającego na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, do którego ma zostać skierowane oświadczenie, co stanowiło naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowe zaniechanie naruszało interesy konsumentów Prezes Urzędu za celowe uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wyliczając wysokość kary, w tym określając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. Analizując powyższą sytuację, stwierdzone zostało, iż przedsiębiorca dopuścił, się stosowania przedmiotowej praktyki na etapie zawarcia kontraktu z wpływem na jego wykonanie. Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu bierze pod uwagę spełnienie przesłanki określonej w ww. przepisie tj. uznanie, iż naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Zdaniem Prezesa Urzędu, przedsiębiorca powinien przewidywać, że jego działania podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień złożonych przez przedsiębiorcę, wskazuje na co, najmniej nieumyślne naruszenie przepisów ustawy. Brak natomiast wystarczających dowodów, które pozwoliłyby na przypisanie przedsiębiorcy umyślności działania tj. zamiaru takiego naruszenia. 17 W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę długi przekraczający rok okres stosowania zakwestionowanej praktyki, tj. od czerwca 2009r. (dowód: karta nr 51). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie I sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 428 PLN (słownie złotych: czterystu dwudziestu ośmiu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.a Załącznika) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Istotne jest, iż w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przedsiębiorca rozpoczął podawać we wzorze oświadczenia o odstąpieniu informacje o swoim imieniu i nazwisku. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie I sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu brak było okoliczności obciążających. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 30%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 300 PLN (słownie złotych: trzystu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.b Załącznika) osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2010r. przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.1.c Załącznika) maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt V.1 sentencji decyzji. V.2 Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie II sentencji decyzji polegającego na naruszaniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej informacji poprzez nieokreślanie we wzorze umowy, w oparciu o który zawierane są umowy poza lokalem przedsiębiorstwa imienia i nazwiska przedsiębiorcy, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 i 4 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowe zaniechanie naruszało interesy konsumentów Prezes Urzędu za celowe uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wyliczając wysokość kary, w tym określając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. Analizując powyższą sytuację, stwierdzone zostało, iż przedsiębiorca dopuścił, się stosowania przedmiotowej praktyki na etapie zawarcia kontraktu z wpływem na jego wykonanie. Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu bierze pod uwagę spełnienie przesłanki określonej w ww. przepisie tj. uznanie, iż naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Zdaniem Prezesa Urzędu, przedsiębiorca powinien przewidywać, że jego działania podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności 18 wyjaśnień złożonych przez przedsiębiorcę, wskazuje na co, najmniej nieumyślne naruszenie przepisów ustawy. Brak natomiast wystarczających dowodów, które pozwoliłyby na przypisanie przedsiębiorcy umyślności działania tj. zamiaru takiego naruszenia. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę długi przekraczający rok okres stosowania zakwestionowanej praktyki, tj. od czerwca 2009r. (dowód: karta nr 51). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie II sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 428 PLN (słownie złotych: czterystu dwudziestu ośmiu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.a Załącznika) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Istotne jest, iż w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przedsiębiorca rozpoczął przekazywać konsumentom za pośrednictwem wzoru umowy sprzedaży informację o swoim imieniu i nazwisku. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie II sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu brak było okoliczności obciążających. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 30%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 300 PLN (słownie złotych: trzystu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.b Załącznika) osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2010r. przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.2.c Załącznika) maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt V.2 sentencji decyzji. V.3 Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego w punkcie III sentencji decyzji polegającego na stosowaniu w „Regulaminie sprzedaży promocyjnej” postanowienia o treści: „(...) zwracany towar powinien (...) nie nosić śladów użycia. Musi zostać dostarczony w nienaruszonym opakowaniu (...), czyli w takim stanie w jakim został dostarczony do kupującego ”, oraz, iż „ w przypadku, gdy towar nie będzie spełniał warunków określonych w pkt. 19 w/w regulaminu, klient straci prawo do odstąpienia od umowy- sprzedaży ”, co stanowiło naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy z o ochronie niektórych praw konsumentów. Biorąc pod uwagę fakt, iż przedmiotowe zaniechanie naruszało interesy konsumentów Prezes Urzędu za celowe uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wyliczając wysokość kary, w tym określając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. Analizując powyższą sytuację, stwierdzone zostało, iż przedsiębiorca dopuścił, się stosowania przedmiotowej praktyki na etapie zawarcia kontraktu z wpływem na jego wykonanie. 19 Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu bierze pod uwagę spełnienie przesłanki określonej w ww. przepisie tj. uznanie, iż naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Zdaniem Prezesa Urzędu, przedsiębiorca powinien przewidywać, że jego działania podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień złożonych przez przedsiębiorcę, wskazuje na co, najmniej nieumyślne naruszenie przepisów ustawy. Brak natomiast wystarczających dowodów, które pozwoliłyby na przypisanie przedsiębiorcy umyślności działania tj. zamiaru takiego naruszenia. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę długi przekraczający rok okres stosowania zakwestionowanej praktyki, tj. od czerwca 2009r. (dowód: karta nr 51). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie III sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 570 PLN (słownie złotych: pięciuset siedemdziesięciu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.a Załącznika) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Istotne jest, iż w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przedsiębiorca dokonał zmiany treści warunków umowy. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie III sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu brak było okoliczności obciążających. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 30%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 399 PLN (słownie złotych: trzystu dziewięćdziesięciu dziewięciu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.b Załącznika) osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2010r. przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.3.c Załącznika) maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt V.3 sentencji decyzji. V.4 Prezes Urzędu uznał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy istnieją podstawy do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej z tytułu naruszenia stwierdzonego, w punkcie IV sentencji decyzji tj. z tytułu stosowania we wzorcu umowy postanowienia wpisanego do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. Zakwestionowane postanowienie dotyczyło narzucenia rozpoznania sprawy przez sąd, który wedle ustawy może nie być miejscowo właściwy. Biorąc pod uwagę fakt, iż wykorzystywanie zakwestionowanego postanowienia umownego naruszało interesy konsumentów Prezes Urzędu za celowe uznał nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej, o jakiej mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 20 Wyliczając wysokość kary, w tym określając wagę naruszenia Prezes Urzędu wziął pod uwagę bezpośredni wpływ stosowania zakwestionowanej praktyki na pogorszenie się sytuacji konsumentów w stosunku do praw przyznanych im przez przepisy prawa. Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu bierze pod uwagę spełnienie przesłanki określonej w ww. przepisie tj. uznanie, iż naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Zdaniem Prezesa Urzędu, przedsiębiorca powinien przewidywać, że jego działania podejmowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej mogą naruszać zbiorowe interesy konsumentów. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności wyjaśnień złożonych przez przedsiębiorcę, wskazuje na co, najmniej nieumyślne naruszenie przepisów ustawy. Brak natomiast wystarczających dowodów, które pozwoliłyby na przypisanie przedsiębiorcy umyślności działania tj. zamiaru takiego naruszenia. W kontekście analizy wagi stwierdzonego naruszenia wzięto także pod uwagę długi przekraczający rok okres stosowania zakwestionowanej praktyki, tj. od czerwca 2009r. (dowód: karta nr 51). W oparciu o osiągnięty przez przedsiębiorcę przychód ustalono kwotę bazową stanowiącą punkt wyjścia dla dalszych obliczeń. W przypadku zakwestionowanej praktyki w punkcie IV sentencji decyzji kwotę bazową ustalono na poziomie 86 PLN (słownie złotych: osiemdziesięciu sześciu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.a Załącznika) przychodu osiągniętego przez przedsiębiorcę. Wyliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność łagodzącą. Istotne jest, iż w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania przedsiębiorca dokonał zmiany warunków umowy. Podjęte przez przedsiębiorcę działania w przedmiotowej sprawie zostały uznane za wystarczające do stwierdzenia zaniechania stosowania zakwestionowanej w punkcie IV sentencji decyzji praktyki. Procent obniżeń zastosowany z uwagi na występującą w sprawie okoliczność łagodzącą wyniósł w przypadku przedmiotowej praktyki 30%. Obliczając ostateczny wymiar kary Prezes Urzędu brak było okoliczności obciążających. W oparciu o powyższe przesłanki ostatecznie wysokość kary obniżono o 30%. W związku z powyższym ustalono wysokość kary na kwotę 60 PLN (słownie złotych: sześćdziesięciu), co stanowi [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.b Załącznika) osiągniętego przez przedsiębiorcę w 2010r. przychodu oraz [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (pkt II.4.c Załącznika) maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jest ona adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych przedsiębiorcy. Prezes Urzędu uznał, że orzeczona kara powinna pełnić funkcję dyscyplinującą i prewencyjną tak, aby zapobiec w przyszłości stosowaniu podobnych naruszeń. Niniejsza kara powinna pełnić również funkcję edukacyjną i wychowawczą, a także podkreślać naganność zakwestionowanych w niniejszym postępowaniu zachowań przedsiębiorcy. Wobec powyższego należało orzec jak w pkt V.4 sentencji decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. VI. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z 21 art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Postępowanie przeciwko przedsiębiorcy w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostało wszczęte z urzędu. Na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie postępowania w punktach I – IV sentencji decyzji stwierdzone zostało naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania dla Prezesa Urzędu są wydatki w wysokości 23 PLN związane z korespondencją prowadzoną z przedsiębiorcą. W związku z powyższym, Prezes Urzędu postanowił obciążyć przedsiębiorcę kosztami postępowania w wysokości 23 PLN (słownie: dwudziestu trzech). Wobec powyższego orzeka się jak w punkcie VI sentencji decyzji. Na podstawie art. 264 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w zw. z art. 83 i 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na uiszczenie kosztów niniejszego postępowania. Powyższą kwotę należy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie VI niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 § 1 i § 2 k.p.c., przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Maciej Fragsztajn