RKT-63/2002

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH 40-024 Katowice, ul. Powstańców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn.31.12.2002r. RKT-560-s-08/02/MF Decyzja nr RKT-63/2002 Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 28 ust. 6 oraz art. 11 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319; z 2001r. Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1800 oraz z 2002r. Nr 129, poz. 1102), po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek „Transportowiec” Sp. z o.o. ul. Cicha 10, 40-116 Katowice przeciwko „Przedsiębiorstwu Komunikacji Miejskiej” Sp. z o.o. ul. Krakowska 10 43-600 Jaworzno w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdza się stosowania przez „Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej” Sp. z o.o. w Jaworznie praktyki ograniczającej konkurencję polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku zarobkowego przewozu osób poprzez bezpośrednie narzucanie nieuczciwych cen w tym raŜąco niskich, wyraŜające się pobieraniem opłat za przewóz osób na linii komunikacyjnej, na której działalność prowadzi „Transportowiec” Sp. z o.o. poniŜej obowiązującej w „Przedsiębiorstwie Komunikacji Miejskiej” Sp. z o.o. tabeli cen. Uzasadnienie Do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Organem Antymonopolowym) wpłynął wniosek „Transportowiec” Sp. z o.o., ul. Cicha 10, 40-116 Katowice (zwanej dalej Wnioskodawcą) o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko „Przedsiębiorstwu Komunikacji Miejskiej” Sp. z o.o., ul. Krakowska 10, 43-600 Jaworzno (zwane dalej PKM). W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, Ŝe PKM pobierając opłatę w wysokości 1,10 PLN, tj. ceny poniŜej kosztów własnych przedmiotowej usługi za przewóz osób na liniach komunikacyjnych, na których działalność prowadzi równieŜ Wnioskodawca stosuje praktykę ograniczającą konkurencję, o której mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwanej dalej ustawą antymonopolową – karty nr 1-2). Zdaniem Wnioskodawcy PKM zajmuje pozycję dominującą na rynku. Wykorzystując ten fakt PKM pobiera na linii komunikacyjnej, na której konkuruje z Wnioskodawcą opłaty w wysokości 1,10 PLN, natomiast na pozostałych liniach komunikacyjnych opłatę w wysokości 2,20 PLN. Pozostali przewoźnicy w tym Wnioskodawca pobierają opłaty w wysokości 1,20 PLN. Działaniem tym PKM zamierza wyeliminować Wnioskodawcę z rynku przewozu osób. Specyfika usług transportowych nie pozwala na zbyt duŜe róŜnicowanie kosztów związanych z wykonywaniem tego typu usług, stad teŜ w sposób jednoznaczny wynika, iŜ cena w wysokości 1,10 PLN pobierana przez PKM ustalona została poniŜej kosztów własnych tego przedsiębiorcy. W dniu 12.09.2002r. wszczęte zostało postępowanie antymonopolowe w sprawie nakazania zaniechania przez „Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej” Sp. z o.o. w Jaworznie stosowania praktyki ograniczającej konkurencję polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku zarobkowego przewozu osób poprzez bezpośrednie narzucanie nieuczciwych cen w tym raŜąco niskich, wyraŜające się pobieraniem opłat za przewóz osób na liniach komunikacyjnych, na których działalność prowadzi Wnioskodawca poniŜej 2 obowiązującej w PKM Sp. z o.o. tabeli cen, co moŜe stanowić naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy. W toku postępowania antymonopolowego PKM stwierdziło, Ŝe szereg przewozów wykonuje w oparciu o umowę z Gminą Jaworzno Nr 201/2000 z dnia 29.06.2000r., której przedmiotem jest realizacja obsługi lokalnego transportu miejskiego miasta Jaworzna i połączeń ponadlokalnych. Ponadto, tak jak kaŜdy inny przewoźnik PKM prowadzi równieŜ działalność przewozową na innych liniach komunikacyjnych. W związku z tym uruchomiono przewozy na linii komunikacyjnej 350 K, gdzie wysokość opłaty za przejazd wynosi 1,10 PLN. Na przedmiotowej linii komunikacyjnej nie obowiązują uprawnienia do przejazdów ulgowych i bezpłatnych, nie obowiązują równieŜ bilety okresowe. Na linii tej kursują autobusy bardzo oszczędne w eksploatacji, istnieje równieŜ na niej duŜe zapotrzebowanie pasaŜerów. Ponadto cenę ustalono w wysokości 1,10 PLN (połowa ceny biletu jednorazowego na 1 miasto), co umoŜliwia pasaŜerowi kasowanie biletu ogólnodostępnego z jednej strony, a to pozwoliło uniknąć PKM kosztów związanych z drukowaniem biletów o nowych nominałach. Zdaniem PKM, wykonując przewozy 4 autobusami niskopojemnymi spotyka się z istotną konkurencją ze strony innych przewoźników, którzy wykonują usługi przewozowe około 50 pojazdami. RównieŜ ceny 1,10 PLN nie moŜna uznać za nieuzasadnioną dlatego, Ŝe Wnioskodawca w okresie wakacyjnym pobierał ceny w wysokości 1,00 PLN (karty nr 24-27). W toku postępowania antymonopolowego Wnioskodawca stwierdził, Ŝe jedna z linii komunikacyjnych, na której prowadzi działalność przewozową, w pełni pokrywa się z linią komunikacyjną 350 K obsługiwaną przez PKM za wyjątkiem trzech przystanków, tj. Jaworzno Dąbrowa, Jaworzno Dąbrowa Narodowa, Jaworzno Łubowiec. Na w/w linii komunikacyjnej Wnioskodawca prowadzi działalność z wykorzystaniem 2 pojazdów o pojemności 16 miejsc siedzących oraz 16 pojazdów o pojemności 12 miejsc siedzących, którymi wykonuje 120 kursów na dobę. Aktualna opłata za przewóz osób wynosi 1,20 PLN, a w okresie od 1 do 31 sierpnia 2002r. wysokość opłaty wynosiła 1 PLN. Koszt jednostkowy przewozu pasaŜera wynosi 1,20 PLN, natomiast, zdaniem Wnioskodawcy wyliczenie faktycznych cen jednostkowych z dłuŜszego okresu, z uwagi na zmienną ilość pasaŜerów jest niemoŜliwa (karty nr 60-62). W oparciu o zgromadzony w postępowaniu antymonopolowym materiał dowodowy Organ Antymonopolowy ustalił następujący stan faktyczny. PKM prowadzi działalność polegającą na wykonywaniu krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne na linii komunikacyjnej Nr 350 K na podstawie zezwolenia Nr SO.6431-15/2001 z dnia 12.10.2001r. (karta nr 52). Na przedmiotowej linii zlokalizowane są następujące przystanki: Jaworzno Os. Stałe – Jaworzno Dyr. KWK Kanty- Jaworzno Urząd Skarbowy – Jaworzno Leopold – Jaworzno Pechnik – Jaworzno Hotel Brojan – Jaworzno Centrum – Jaworzno Pocztowa – Jaworzno Hotel Brojan – Jaworzno Pechnik – Jaworzno Leopold – Jaworzno Urząd Skarbowy – Jaworzno Os. Stałe (karta nr 37). PKM na linii 350 K prowadzi działalność przewozową 4 autobusami o pojemności 23 miejsc siedzących + 21 miejsc stojących kaŜdy, łącznie 88 kursów na dobę (karty nr 25 i 27). Wnioskodawca prowadzi działalność polegającą na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne na linii komunikacyjnej Jaworzno Centrum – Pechnik – Os. Stałe – Łubowiec (linia komunikacji miejskiej MB) w oparciu o zezwolenie wydane w dniu 19.04.1999r. (karta nr 63). Linia komunikacyjna, na której działalność przewozową prowadzi Wnioskodawca, w pełni pokrywa się z linią komunikacyjną 350 K obsługiwaną przez PKM za wyjątkiem trzech przystanków, tj. Jaworzno Dąbrowa, Jaworzno Dąbrowa Narodowa, Jaworzno Łubowiec. Na w/w linii komunikacyjnej Wnioskodawca prowadzi działalność z wykorzystaniem 2 pojazdów o pojemności 16 miejsc siedzących oraz 16 3 pojazdów o pojemności 12 miejsc siedzących, którymi wykonuje 120 kursów na dobę (karty nr 60-61). Na przedmiotowej linii komunikacyjnej oprócz w/w przedsiębiorców działalność prowadzi równieŜ 18 przewoźników, którzy w całości lub w części obsługują przystanki komunikacyjne zlokalizowane na tej linii, co obrazuje poniŜsza tabela: L.p. Nazwa przewoźnika Trasa linii Ilość kursów R- dni robocze, S, N – sobota i niedziela Rodzaj pojazdu – liczba miejsc Maksymalna ilość pasaŜerów jaką moŜe przewieźć dany przewoźnik w ciągu doby w dni robocze 1 Stanisław L. Jaworzno Jaworzno: Rogatka, Pocztowa, (...), Os. Stałe, Os. Awaryjne i z powrotem 13-R, 6-S 13 169 2 K.M. Jaworzno Jaworzno: Pocztowa (...), Os. Stałe, Sosnowiec i z powrotem 3-R 13 39 3 B.P., P.P. Jaworzno Jaworzno: Rogatka, Pocztowa (...), Urząd Skarbowy, Szczakowa i z powrotem 14-R, 8-SN 26 364 4 Jerzy J. Jaworzno Jaworzno: Rogatka, Pocztowa (...), Urząd Skarbowy, Szczakowa i z powrotem 13-R, 10-S 18 234 5 Krzysztof G. Jaworzno Jaworzno: Rogatka, Pocztowa, Podwale, Os. Gigant, Leopold (...), Os. Stałe, El. III i z powrotem 10-R 14 140 6 Olga M. Jaworzno Jaworzno: Szpital, Pocztowa, (...), Os. Stałe, Kalinowa i z powrotem 6-R 2-N 15 90 7 St. M. Jaworzno Jaworzno: Szpital, Pocztowa, (...), Os. Stałe, Kalinowa i z powrotem 16-R 8-W 15 240 8 Adam M. Jaworzno Jaworzno: Pocztowa, (...), Os. Stałe, Mysłowice i z powrotem 6-R 5-SN 25 150 9 Aleksander N. Jaworzno Jaworzno: Pocztowa, (...), Os. Stałe, Mysłowice i z powrotem 11-R 6-SN 18 198 10 Zbigniew M. Jaworzno Jaworzno: Pocztowa, (...), Os. Stałe, Mysłowice i z powrotem; Jaworzno: Pocztowa, PodłęŜe, Leopold (...), Os. Stałe, Katowice i z 11-R 6-SN 6-R 2 * 29 493 4 powrotem 11 Andrzej P. Jaworzno Jaworzno: Pocztowa, (...) Os. Stałe, Mysłowice i z powrotem 7-R 7-SN 45 315 12 Bogusław A. Jaworzno Jaworzno: Pocztowa, (...) Os. Stałe, Mysłowice i z powrotem 12-R 7-SN 29 348 13 Piotr P. Jaworzno Jaworzno: Os. Stałe, (...) Centrum, Chrzanów i z powrotem 8-R 15 120 14 Paweł D. Jaworzno Jaworzno: Os. Stałe, (...) Centrum, Chrzanów i z powrotem 7-R 15 105 15 Janusz K. Chrzanów Jaworzno: Os. Stałe, (...) Centrum, Chrzanów i z powrotem 5-R 15 75 16 Marian P. Chrzanów Jaworzno: Os. Stałe, (...) Centrum, Chrzanów i z powrotem 7-R 15 105 17 PKS Chrzanów Chrzanów, Jaworzno: Pocztowa, Leopold, Urząd Skarbowy, Os. Stałe, Katowice i z powrotem 7-R 5-SN 100 700 18 DUHABEX Chrzanów Chrzanów, Jaworzno: Szpital, Stojałowskiego, Os. Stałe, Sosnowiec i z powrotem 7-R 5-SN 100 700 Maksymalna ilość pasaŜerów, jaką moŜe przewieźć PKM w ciągu doby w dni robocze, to 3872 pasaŜerów, natomiast Wnioskodawca moŜe ich przewieźć 1493 (suma: ilości miejsc w kaŜdym z pojazdów * ilość kursów w ciągu doby). Tak więc, PKM posiada 38,9 % udział w rynku przewozu osób na linii komunikacyjnej 350 K, natomiast udział Wnioskodawcy wynosi 15%. Wysokość opłaty za przejazd na linii komunikacyjnej 350 K pobieranej przez PKM wynosi 1,10 PLN. Na pozostałych liniach, na których wykonuje przewozy w oparciu o umowę z Gminą Jaworzno Nr 201/2000 z dnia 29.06.2000r., stanowiącej o realizacji obsługi lokalnego transportu miejskiego miasta Jaworzna i połączeń ponadlokalnych, cena biletu za przejazd wynosi. 2,20 PLN. Wnioskodawca za przewóz osób na linii komunikacyjnej na której konkuruje z PKM pobiera opłaty w wysokości 1,20 PLN. Ponadto w okresie od 1 do 31 sierpnia 2002r. wysokość opłaty wynosiła 1 PLN. Wnioskodawca stwierdził równieŜ, Ŝe pozostali przewoźnicy działający na w/w linii komunikacyjnej pobierają opłaty w wysokości 1,20 PLN (karta nr 2). W oparciu o ustalony stan faktyczny Organ Antymonopolowy zwaŜył co następuje. Dla uznania, Ŝe sprawa ma charakter antymonopolowy niezbędne jest ustalenie czy w okolicznościach sprawy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego. W świetle treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsiębiorców naraŜonych na stosowanie praktyk ograniczających konkurencję i ochrona interesów konsumentów. Pozwala to przyjąć, Ŝe ma ona charakter publicznoprawny i słuŜy ochronie interesu ogólnospołecznego. Znajduje więc zastosowanie tylko wówczas, gdy zagroŜony lub naruszony zostaje interes publiczny, 5 polegający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Ustawa zatem w odniesieniu do przedsiębiorców chroni konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym. Działaniami antykonkurencyjnymi, bądź antykonsumenckimi, w tym rozumieniu są jedynie takie działania, które dotykają sfery interesów szerszego kręgu uczestników rynku, a więc gdy dotyczą nie sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy czy konsumenta, lecz zaburzeń na rynku, w rozumieniu negatywnych zjawisk charakteryzujących jego funkcjonowanie. Ingerencja Prezesa UOKiK uzasadniona byłaby tylko wówczas, gdyby słuŜyła ochronie tak pojętej konkurencji lub interesu konsumentów. Celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie jest więc ochrona prywatnoprawnego interesu przedsiębiorcy bądź konsumenta. Podstawą do zastosowania przepisów w/w ustawy winno być zatem stwierdzenie, Ŝe został naruszony interes publicznoprawny, a nie interes wyłącznie grupy lub jednostki. (Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 3.04.2002r. sygn. akt XVII Ama 88/01). W rozpatrywanej sprawie skutkami ewentualnej praktyki ograniczającej konkurencję mogli zostać dotknięci wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą polegającą na krajowym transporcie drogowym konkurujący z PKM na całości lub części linii komunikacyjnej 350 K. W wypadku udowodnienia pobierania nieuczciwych cen, w tym cen poniŜej kosztów działalności przez przedsiębiorcę zajmującego pozycję dominującą na rynku naleŜałoby przyjąć, Ŝe zaburza to w istoty sposób konkurencję na tym rynku. Tak więc, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z występowaniem interesu publicznoprawnego pozwalającego na ocenę zachowania PKM w świetle postanowień ustawy antymonopolowej. Dla zastosowania mechanizmów ustawy antymonopolowej koniecznym jest wykazanie, iŜ przedsiębiorca przeciwko któremu skierowany jest zarzut stosowania praktyk określonych w art. 8 na rynku właściwym posiada pozycję dominującą. Definicję rynku właściwego zawiera art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej. Rynek właściwy to rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji. Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na rynku. Dlatego teŜ dla właściwego stosowania przepisów ustawy istotne znaczenie ma kwestia metodyki wyznaczania rynku. Rynek w ujęciu przedmiotowym odnosi się do wszystkich towarów jednego rodzaju, które poprzez szczególne właściwości, w szczególności zaś przeznaczenie, uŜytkowość i cenę odróŜniają się od innych towarów w taki sposób, Ŝe nie istnieje moŜliwość dowolnej ich zmiany. Rynek pod względem asortymentowym tworzą towary, które z punktu widzenia nabywcy charakteryzują się substytutywnością. W niniejszej sprawie rynkiem właściwym jest linia komunikacyjna 350K usytuowana na terenie Jaworzna, a w ujęciu asortymentowym jest to regularny zarobkowy przewóz osób na tej linii. Rynkiem w ujęciu produktowym są usługi przewozu osób, a wyznacznikiem rynku w ujęciu geograficznym jest stopień koncentracji usług świadczonych przez strony postępowania, określony popytem i podaŜą. Rynkiem właściwym dla usług regularnego zarobkowego przewozu osób świadczonych przez strony postępowania jest linia komunikacyjna 350 K. Powodem takiego wyznaczenia rynku geograficznego jest fakt, iŜ zezwolenie na prowadzenie działalności przewozowej dla kaŜdej linii komunikacyjnej udzielane jest odrębnie. Ponadto Wnioskodawca i PKM konkurują ze sobą wyłącznie na linii 350 K. Stosownie do zapisu art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40 %. Przepis 6 ten stwarza domniemanie prawne w rozumieniu art. 234 k.p.c. posiadania pozycji dominującej, jeŜeli procentowy udział w rynku przekracza 40 %. Oceniając udział w rynku pod kątem zdolności przewozowej stron niniejszego postępowania, wskazać naleŜy, Ŝe PKM na linii 350 K prowadzi działalność przewozową 4 autobusami o pojemności 23 miejsc siedzących + 21 miejsc stojących kaŜdy, wykonując łącznie 88 kursów na dobę. Maksymalna ilość pasaŜerów, jaką moŜe przewieźć PKM w ciągu doby w dni robocze to 3872 pasaŜerów. Na w/w linii komunikacyjnej Wnioskodawca prowadzi działalność z wykorzystaniem 2 pojazdów o pojemności 16 miejsc siedzących oraz 16 pojazdów o pojemności 12 miejsc siedzących, którymi wykonuje 120 kursów na dobę. Maksymalna ilość pasaŜerów jaką moŜe przewieźć Wnioskodawca w ciągu doby w dni robocze to 1493 pasaŜerów. Pozostałych 18 przedsiębiorców świadczących usługi przewozowe na linii 350 K dysponuje 19 pojazdami o łącznej pojemności 549 miejsc i wykonującymi łącznie 169 kursów w ciągu doby w dni robocze. Ustalając udział w rynku poszczególnych przedsiębiorców Organ Antymonopolowy wziął pod uwagę maksymalną ilość osób, jaką dany przedsiębiorca moŜe przewieźć w ciągu doby w dni robocze na linii komunikacyjnej 350 K. Z obliczeń, które zawarto w tabeli na stronach 3-4 niniejszej decyzji wynika, iŜ PKM posiada 38,9 % udział w rynku przewozu osób na linii komunikacyjnej 350 K, natomiast udział Wnioskodawcy wynosi 15%. Z powyŜszego widać , iŜ w stosunku do PKM nie spełnione zostało domniemanie prawne z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej zgodnie z którym przedsiębiorca posiada pozycję dominującą na rynku, jeŜeli jego udział w tym rynku przekracza 40 %. Oceniając udział PKM w rynku naleŜy zwrócić równieŜ uwagę na fakt, Ŝe na linii 350 K działalność prowadzi 20 przedsiębiorców, dysponujących pojazdami o róŜnej wielkości (zarówno autobusami, jak i tzw. minibusami) i wykonujących znaczną ilość kursów w ciągu doby. Największym konkurentem PKM jest Wnioskodawca, który równieŜ prowadzi działalność przewozową na innych rynkach niŜ linie komunikacyjne w Jaworznie (np. w Zabrzu). Stąd teŜ naleŜy stwierdzić, Ŝe na przedmiotowej linii komunikacyjnej PKM spotyka się z silną konkurencją innych podmiotów, w tym Wnioskodawcy, a więc nie moŜna stwierdzić, Ŝe PKM moŜe podejmować działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Silna konkurencja na rynku powoduje, Ŝe PKM swoje zachowania rynkowe musi dostosowywać do sytuacji aktualnie panującej na tym rynku. Egzymplifikacją takiego działania jest polityka cenowa stosowana przez PKM na linii 350 K, gdzie przedsiębiorca ten ustalając wysokość cen brał pod uwagę ich wysokość pobieraną przez dotychczasowych przewoźników. NaleŜy równieŜ zwrócić uwagę na fakt, Ŝe pasaŜerowie zamierzający korzystać z usługi przewozu na linii komunikacyjnej 350 K, mają bardzo szeroką moŜliwość wyboru przewoźnika, który wykona tą usługę. Oferty poszczególnych przewoźników naleŜy uznać za substytutywne i tylko od woli pasaŜera zaleŜy z usług którego przedsiębiorcy skorzysta. PKM nie posiada trwałej przewagi konkurencyjnej i swoim zachowaniem nie jest w stanie ograniczyć konkurencji na rynku. A zatem naleŜy stwierdzić, Ŝe PKM nie zajmuje pozycji dominującej na rynku zarobkowego przewozu osób na linii komunikacyjnej 350 K w Jaworznie. Tak więc, nie spełniona została podstawowa przesłanka dla oceny zachowania PKM pod kątem stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyk ograniczających konkurencję na rynku właściwym. Zgodnie z zapisem art. 8 ust. 1 ustawy antymonopolowej zakazane jest naduŜywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Art. 8 ust. 2 pkt 1 stanowi, Ŝe naduŜywanie pozycji dominującej polega w szczególności na bezpośrednim lub pośrednim narzucaniu nieuczciwych cen, w tym cen nadmiernie wygórowanych albo raŜąco niskich, odległych terminów płatności lub innych warunków albo sprzedaŜy towarów. 7 Jakkolwiek PKM nie posiada na rynku właściwym pozycji dominującej, co wyklucza moŜliwość stwierdzenia stosowania przez niego praktyk ograniczających konkurencję, to Organ Antymonopolowy w celu pełnego zbadania sprawy dokonał oceny zachowania PKM równieŜ w świetle pozostałych przesłanek zawartych w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Wnioskodawca zarzucił PKM bezpośrednie narzucanie nieuczciwych cen w tym raŜąco niskich, wyraŜające się pobieraniem opłat za przewóz osób na liniach komunikacyjnych na których działalność prowadzi „Transportowiec” Sp. z o.o. poniŜej obowiązującej w tabeli cen. Dla bytu przedmiotowej praktyki podstawową kwestią jest wykazanie przedsiębiorcy, który ją stosuje nieuczciwości w zachowaniu. Jak wskazano to we wcześniejszej części niniejszej decyzji PKM zasadniczą część przewozów wykonuje w oparciu o umowę z Gminą Jaworzno Nr 201/2000 z dnia 29.06.2000r., której przedmiotem jest realizacja obsługi lokalnego transportu miejskiego miasta Jaworzna i połączeń ponadlokalnych. Zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) do zadań własnych gminy naleŜy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, a w szczególności w zakresie lokalnego transportu zbiorowego. PKM zawierając umowę z Gminą Jaworzno zobowiązało się m.in. do obsługi linii komunikacyjnych wskazanych przez Gminę i odpowiednio do zakresu podjętych zobowiązań skalkulowało wysokość opłat za świadczone na tych liniach usługi przewozowe. Ponadto PKM w 2001r. podjęło równieŜ działalność przewozową na linii komunikacyjnej 350 K w oparciu o odrębne zezwolenie. W zakresie obsługi powyŜszej linii komunikacyjnej PKM nie jest związane Ŝadną umową z Gminą Jaworzno. Na przedmiotowej linii komunikacyjnej nie obowiązują uprawnienia do przejazdów ulgowych i bezpłatnych, nie obowiązują równieŜ bilety okresowe. Na linii tej kursują autobusy bardzo oszczędne w eksploatacji, istnieje równieŜ na niej duŜe zapotrzebowanie pasaŜerów. W związku z odmiennymi warunkami ekonomicznymi prowadzenia działalności na linii 350 K w porównaniu z pozostałymi liniami komunikacyjnymi, na których działalność prowadzi PKM cenę ustalono w wysokości 1,10 PLN. Z kalkulacji przesłanej przez PKM nie wynika, aby prowadziło ono działalność przewozową na linii 350 K pobierając ceny poniŜej kosztów świadczonych usług. Wnioskodawca w toku postępowania stwierdził, Ŝe koszt jednostkowy przewozu pasaŜera wynosi w jego przedsiębiorstwie 1,20 PLN i w takiej teŜ wysokości pobiera opłaty od pasaŜerów. Wnioskodawca stwierdził równieŜ, Ŝe pozostali przewoźnicy oprócz PKM pobierają opłaty w wysokości 1,20 PLN, za przewóz osób na linii 350 K. W tym miejscu naleŜy zwrócić uwagę na fakt, Ŝe koszty ponoszone przez poszczególnych przedsiębiorców mogą się róŜnić, stąd teŜ zróŜnicowana moŜe być wysokość cen przez nich pobieranych i dlatego teŜ, sam fakt pobierania przez jednego z przedsiębiorców ceny niŜszej od pobieranych przez pozostałych nie moŜe zostać uznany za naruszenie prawa. NaleŜy w tym miejscu zwrócić uwagę, Ŝe Wnioskodawca w sierpniu 2002r. pobierał opłaty w wysokości 1 PLN, czyli w wysokości niŜszej niŜ opłaty pobierane przez PKM. Ponadto PKM rozpoczęło działalność na przedmiotowej linii komunikacyjnej później niŜ Wnioskodawca i pozostali przewoźnicy. Podejmując działalność przewozową na linii 350 K PKM ustalając wysokość opłat za przewóz osób musiało wziąć pod uwagę wysokość cen pobieranych przez konkurentów. Z powyŜszych ustaleń wynika, Ŝe PKM pobiera opłaty za przewóz osób na linii komunikacyjnej 350 K, na której działalność prowadzi równieŜ Wnioskodawca poniŜej obowiązującej w PKM tabeli cen obowiązujących na liniach komunikacyjnych obsługiwanych na zlecenie Gminy Jaworzno, ceny te nie mogą jednak zostać uznane za nieuczciwe w tym raŜąco niskie, gdyŜ ich wysokość wynika z warunków ekonomicznych działalności przewozowej na linii 350 K. 8 NaleŜy równieŜ zwrócić uwagę na fakt, Ŝe zachowanie PKM nie godzi w konkurencję na rynku właściwym. Wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność przewozową na linii komunikacyjnej 350 K pobierają opłaty za przewóz osób w zbliŜonej wysokości. Konkurują przede wszystkim nie tylko ceną, ale jakością i dostępnością świadczonych usług. Podmioty działające w warunkach konkurencji zmuszane są do racjonalnego kalkulowania swoich kosztów, co w efekcie powoduje, Ŝe mają mniejsze, w przeciwieństwie do podmiotów zajmujących dominującą pozycję na rynku, moŜliwości wkalkulowania do ceny pozornych kosztów działalności. Powoduje to, Ŝe sytuacja taka jest korzystna przede wszystkim dla konsumentów, którzy uiszczają opłaty za usługę przewozu w wysokości adekwatnej do rodzaju i jakości tej usługi. Stąd teŜ, pobieranie przez PKM opłat w wysokości 1,10 PLN za przewóz osób na linii komunikacyjnej 350 K jest korzystne dla konsumentów, którzy równocześnie mają moŜliwość korzystania z usług innych przewoźników za niewiele wyŜszą opłatą. W związku z faktem, iŜ PKM nie zajmuje pozycji dominującej na rynku, co jest podstawowym warunkiem dla oceny zachowania przedsiębiorcy w świetle przepisów ustawy antymonopolowej, a ceny w wysokości 1,10 PLN za przewóz osób na linii 350 K nie są nieuczciwe naleŜy stwierdzić, Ŝe PKM nie dopuściło się naruszenia art. 8 ust.2 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Stąd naleŜało orzec jak w sentencji. Od niniejszej decyzji stronom słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. W imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach Alicja Kral