RKT-8/2001

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W KATOWICACH ____________________________________________________________________________ 40-024 Katowice, ul. Powstańców 41a Tel./Fax (0-32) 256-46-96, Tel/Fax (0-32) 255-26-47, Tel. /Fax (0-32) 255-44-04 E-mail: katowice@uokik.gov.pl Katowice, dn.28.03.2001r. RKT-565/03/00/MK DECYZJA nr RKT- 08/2001 Na podstawie art.479 29 § 2 k.p.c. po rozpatrzeniu odwołań „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panów Zbigniewa Sz. i Romana H. właścicieli Zakładu Usług Pogrzebowych s.c. w Głubczycach, złoŜonych w Urzędzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach w dniu 14.02.2001r. od decyzji nr RKT-02/2001 wydanej w sprawie postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Pana Ryszarda W. właściciela Zakładu Usług Pogrzebowych „Charon” w Głubczycach przeciwko Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. prowadzącym Zakład Usług Pogrzebowych s.c. w Głubczycach oraz spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchyla się zaskarŜoną decyzję w całości. I. Na podstawie art.104 k.p.a oraz art.8 ust.1 w związku z art.4 pkt.4 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. Nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. Nr 31, poz. 381, Dz.U. z 2000r. Nr 60, poz.704 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Pana Ryszarda W. właściciela Zakładu Usług Pogrzebowych „Charon” w Głubczycach przeciwko Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. prowadzącym Zakład Usług Pogrzebowych w Głubczycach s.c. oraz spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazuje się zaniechania stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na przyznaniu przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, co jest porozumieniem 2 polegającym na ograniczeniu dostępu do rynku przedsiębiorcom nie objętym porozumieniem. II. Na podstawie art.104 k.p.a oraz art.8 ust.1 w związku z art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381 , Dz.U. z 2000r. nr 60, poz.704 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Pana Ryszarda W. właściciela Zakładu Usług Pogrzebowych „Charon” w Głubczycach przeciwko Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. prowadzącym Zakład Usług Pogrzebowych s.c. w Głubczycach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazuje się zaniechania stosowania przez Panów Z.Sz.i R.H.-Zakład Usług Pogrzebowych w Głubczycach, praktyki monopolistycznej polegającej na niedopuszczaniu Pana Ryszarda W. i innych przedsiębiorców do wykonywania czynności kopania grobów, budowy, montaŜu i demontaŜu nagrobków, ekshumacji, otwierania grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, przez co Panowie Z.Szymczyk i R.Hauptman, przeciwdziałają ukształtowaniu się warunków do powstania i rozwoju konkurencji. III. Na podstawie art.104 k.p.a oraz art.8 ust.1 w związku z art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381 , Dz.U. z 2000r. nr 60, poz.704 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Pana Ryszarda W. właściciela Zakładu Usług Pogrzebowych „Charon” w Głubczycach przeciwko spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazuje się zaniechania stosowania przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach praktyki monopolistycznej polegającej na przyznaniu Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, przez co „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach przeciwdziałają ukształtowaniu się warunków do powstania i rozwoju konkurencji. IV. Na podstawie art.104 k.p.a w związku z art.4 pkt 4 i art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381 , Dz.U. z 2000r. nr 60, poz.704 ), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Pana Ryszarda W. właściciela Zakładu Usług Pogrzebowych „Charon” w Głubczycach przeciwko spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. prowadzącym Zakład Usług Pogrzebowych s.c. w Głubczycach, w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdza się stosowania przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panów Z.Sz. i R.H. praktyki monopolistycznej polegającej na przyznaniu przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach Panom Z.Sz. i R.H. prawa wyłączności na uŜytkowanie kaplicy cmentarnej. V. Na podstawie art.104 k.p.a oraz art.14 ust.1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381 , Dz.U. z 2000r. nr 60, poz.704 ), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Pana Zbigniewa Sz. i Romana H.–prowadzących Zakład Usług Pogrzebowych s.c. w Głubczycach karę pienięŜną w wysokości 1.000 PLN (słownie: tysiąc złotych ) płatną do budŜetu państwa. 3 VI. Na podstawie art.104 k.p.a oraz art.14 ust.1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381 , Dz.U. z 2000r. nr 60, poz.704 ), w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na „ Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach karę pienięŜną w wysokości 2.500 PLN (słownie: dwa tysiące pięćset złotych ) płatną do budŜetu państwa. Uzasadnienie W dniu 29 sierpnia 2000r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach (zwany dalej organem antymonopolowym) wpłynął wniosek Pana Ryszarda W. prowadzącego Zakład Usług Pogrzebowych „Charon” w Głubczycach, dotyczący wszczęcia postępowania antymonopolowego przeciwko Panom Zbigniewowi Sz., Romanowi H. prowadzącym Zakład Usług Pogrzebowych s.c. w Głubczycach. Z uzasadnienia w/w wniosku wynikało, iŜ spółka „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach, której Gmina Głubczyce przekazała administrowanie cmentarzem komunalnym, podpisała z Panami Z.Sz. i R.H. umowę, która zagwarantowała im wyłączność na wykonywanie wszystkich usług cmentarnych tj.: kopanie grobów, budowę grobowców, ekshumacje, wynajem kaplicy cmentarnej, montaŜ i demontaŜ nagrobków w przypadku ponownego pochówku, otwieranie grobowców do pochówku. śadnej z w/w usług nie mogła wykonywać na terenie cmentarza firma Pana R.W., ani teŜ Ŝaden inny przedsiębiorca. Uregulowania zawarte w w/w umowie pozwalały zdaniem wnioskodawcy, Panu R.W. na wykonywanie usług na terenie cmentarza komunalnego, związanych tylko z tzw. asystą pogrzebową. Zdaniem wnioskodawcy moŜliwość świadczenia pozostałych usług na terenie cmentarza, powinna być zapewniona tak jak i w innych gminach na terenie województwa opolskiego, wszystkim podmiotom prowadzącym działalność na terenie miasta i gminy Głubczyce. Organ antymonopolowy w związku ze złoŜonym wnioskiem, w dniu 09.10.2000r. wszczął przeciwko spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. –Zakład Usług Pogrzebowych w Głubczycach postępowanie antymonopolowe w sprawie nakazania zaniechania stosowania praktyk monopolistycznych polegających na przyznaniu wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, wynajem kaplicy pogrzebowej, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, co mogło zdaniem organu antymonopolowego być praktyką monopolistyczną określoną w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381) W odpowiedzi na wszczęcie postępowania administracyjnego Panowie Z.Sz. i R.H. stwierdzili, iŜ podpisanie umowy z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. nastąpiło w drodze negocjacji. MoŜliwość wykonywania usług kopania grobów, ekshumacji oraz budowy grobowców przez tylko jedną firmę, wynika z konieczności zachowania ostroŜności przy wykonywaniu tego typu prac na cmentarzu. MoŜliwość uszkodzenia w czasie wykonywania tych prac, innych nagrobków oraz wynikająca z tego odpowiedzialność uzasadniają fakt, aby usługi te wykonywała tylko jedna firma. 4 Takie teŜ stanowisko zajęła w ustosunkowaniu się do wszczęcia postępowania „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. Spółka ta stwierdziła, iŜ z racji moŜliwości uszkodzenia nagrobków, usługi cmentarne powinny być wykonywane tylko przez jedną firmę. Natomiast usługi pogrzebowe mogą być prowadzone przez kaŜdy zarejestrowany zakład pogrzebowy, z ograniczeniem czynności dotyczących kopania grobów, budowy grobowców. KaŜdy zakład pogrzebowy moŜe na terenie cmentarza prowadzić ceremonię pogrzebu. Ograniczenia obejmują jedynie czynności związane z kopaniem grobów, budową grobowców oraz ekshumacją zwłok. Ponadto spółka stwierdziła, iŜ w okresie administrowania cmentarzem przez R.W., posiadał on równieŜ wyłączność na wykonywanie usług cmentarnych. Pan Ryszard W. nie zgodził się z twierdzeniem, iŜ w okresie administrowania cmentarzem w latach 1991-1996 posiadał on wyłączność na wykonywanie pewnego rodzaju usług i inne firmy mogły budować grobowce na terenie cmentarza. Ponadto „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w trakcie postępowania stwierdziła, iŜ w okresie 2- letnim tj. 1996-1998 , równieŜ Pan R.W. mógł po uzgodnieniu z administratorem wykonywać usługi kopania grobów. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, organ antymonopolowy ustalił, iŜ zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 1996r. Nr 13, poz. 74) jednym z zadań własnych gminy jest zaspokojenie potrzeb wspólnoty samorządowej w zakresie spraw cmentarzy gminnych. Gmina Głubczyce, która jest właścicielem cmentarza komunalnego przekazała zadania związane z administracją tego cmentarza jednoosobowej spółce Gminy, która została utworzona w dniu 01.01.1996r. W latach 1991-1996 administratorem cmentarza komunalnego był Pan Ryszard W. Umową nr 1/96 z dnia 22 grudnia 1996r. (karta nr 26), spółka „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. przekazała Panu Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. prowadzenie działalności na terenie cmentarza komunalnego w zakresie usług pogrzebowych. Zgodnie z zapisami tej umowy, zakład Panów Sz. i H. został zobowiązany do utrzymania czystości i porządku na terenie cmentarza. Ponadto zgodnie z § 3 tej umowy, firma Panów Sz. i H. miała prawo do kopania grobów, formowania mogił, prowadzenia ceremonii pogrzebowych, budowy grobowców i nagrobków, ekshumacji zwłok. W treści umowy nie dokonano ścisłego rozgraniczenia danych usług na usługi cmentarne i pogrzebowe. Z treści § 9 tej umowy wynikało, iŜ usługi pogrzebowe na terenie miasta mogły wykonywać inne zakłady pogrzebowe, z wyłączeniem czynności dotyczących kopania i porządkowania grobów. Taki zapis w umowie zapewnił de facto Panom Sz. i H. wyłączność na świadczenie usług kopania i porządkowania grobów na terenie tego cmentarza. Ponadto w regulaminie Cmentarza Komunalnego w Głubczycach (karta nr 48), w pkt.3 zapisano, iŜ „Usługi cmentarne związane z pochówkiem takie jak: kopanie grobu, budowa grobowca, ekshumacja zwłok, demontaŜ i montaŜ nagrobków, wynajem kaplicy cmentarnej z obsługą lub bez, wykonuje wyłącznie zakład pogrzebowy świadczący usługi na terenie cmentarza”, tj. zakład Panów Sz. i H. Wskutek tej umowy oraz obowiązującego regulaminu inne zakłady pogrzebowe mogły na terenie cmentarza komunalnego, świadczyć tylko usługi związane z asystą pogrzebową, do momentu złoŜenia trumny w grobie. Pozostałe czynności związane z chowaniem zmarłych tj. kopanie grobów, otwieranie grobowców, budowa grobowców, montaŜ i demontaŜ grobowców oraz ekshumacje, co wynika z informacji przedłoŜonych przez strony postępowania, mogła wykonywać tylko firma Panów Sz. i H. Na podstawie powyŜszych ustaleń, w efekcie złoŜonych przez strony postępowania wyjaśnień a takŜe zgromadzonych dowodów, organ antymonopolowy w dniu 31.01.2001r. wydał decyzję nr RKT-02/2001. 5 W punkcie I sentencji tej decyzji, organ antymonopolowy nakazał zaniechania stosowania przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panów Z.Sz. i R.H. porozumienia monopolistycznego polegającego na przyznaniu przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H. wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, uŜytkowanie kaplicy pogrzebowej, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, co było zdaniem organu antymonopolowego porozumieniem o jakim mowa w art.4 ust.4 ustawy antymonopolowej, polegającym na ograniczeniu dostępu do rynku przedsiębiorcom nie objętym porozumieniem, Ponadto w punkcie II i III sentencji decyzji, organ antymonopolowy nakazał zaniechania odpowiednio przez Panów Z.Sz. i R.H. oraz „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. praktyki monopolistycznej polegającej na niedopuszczeniu przez Panów Z.Sz. i R.H. oraz przyznaniu tym Panom ze strony „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach, wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, uŜytkowanie kaplicy pogrzebowej, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, przez co „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panowie Z.Sz. i R.H. przeciwdziałali ukształtowaniu się warunków do powstania i rozwoju konkurencji, co zdaniem organu antymonopolowego było praktyką monopolistyczną o jakiej mowa w art.5 ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. W związku ze stwierdzeniem w punkcie I, II i III sentencji decyzji, stosowania przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panów Z.Sz. i R.H praktyk monopolistycznych o jakich mowa w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 w/w ustawy, organ antymonopolowy w punkcie IV i V sentencji tej decyzji, nałoŜył na podstawie art.14 ust.1 ustawy antymonopolowej, na Pana Z.Sz. i R.H. oraz „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. karę pienięŜną w wysokości odpowiednio 3.700 PLN oraz 17.350 PLN płatną do budŜetu państwa. W terminie przewidzianym w art.10 ust.1 ustawy antymonopolowej, „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panowie Z.Sz. i R.H., złoŜyli za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach, odwołania od decyzji RKT-02/2001 z dnia 31.01.2001r. do Sądu Okręgowego w Warszawie-Sądu Antymonopolowego. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w wniesionym odwołaniu wniosły o zmianę przedmiotowej decyzji i częściowe uchylenie pkt III oraz uchylenie pkt V oraz wstrzymanie wykonania zaskarŜonej decyzji w części dotyczącej pkt V do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Antymonopolowy. Natomiast Panowie Z.Sz. i R.H. w swoim odwołaniu, wnieśli o uchylenie decyzji RKT-02/2001 w całości. W uzasadnieniu wniesionego odwołania „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zarzuciły organowi antymonopolowemu niezgodność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie poprzez ustalenie iŜ „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. stosowały praktyki monopolistyczne polegające na przyznaniu wyłączności Panom Z.Sz. i R.H. na budowę-montaŜ i demontaŜ nagrobków oraz uŜytkowanie kaplicy pogrzebowej na cmentarzu komunalnym. Zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. z § 9 umowy nr 1/96 wynika, iŜ usługi pogrzebowe na terenie miasta mogą prowadzić inne zakłady pogrzebowe z wyłączeniem czynności dotyczących kopania grobów i uporządkowania mogił. Natomiast § 10 tej umowy mówi o tym, iŜ wykonywanie usług pogrzebowych przez podmioty spoza terenu gminy będzie moŜliwe jedynie za zgodą administratora. Wobec czego zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. naleŜy stwierdzić, iŜ w/w umową ograniczono innym podmiotom działającym na terenie miasta w tym m.in. Panu R.W., 6 wykonywanie usług kopania grobów oraz porządkowania mogił. Takie ograniczenie działalności było zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. spowodowane złą jakością wykonywanych przez Pana R.W. usług na cmentarzu komunalnym. Ponadto zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w zawartej umowie nr 1/96 nie przyznano wyłączności Panom Z.Sz. i R.H.na budowę , montaŜ i demontaŜ nagrobków, otwieranie grobowców do pochówku. Zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. ustalenia Urzędu, iŜ takie praktyki miały miejsce są bezpodstawne. Dowodem na bezpodstawność tych ustaleń jest zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. fakt, iŜ w trakcie trwania postępowania Pan.R.W. otwierał grobowiec oraz zbudował nagrobek. Ponadto „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. wskazują, iŜ nagrobki w większości przypadków są budowane przez firmy kamieniarskie a nie pogrzebowe. Nie słuszny zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. jest równieŜ zarzut stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na przyznaniu prawa wyłączności uŜytkowania kaplicy cmentarnej Panom Z.Sz. i R.H.. Zdaniem „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. prawo do korzystania z kaplicy mają wszyscy o czym świadczy uchwała Zarządu Gminy ustalająca maksymalne stawki opłat za wynajem kaplicy cmentarnej. Ponadto ze względu na sytuację finansową spółki oraz planowany zysk za 2000r., „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. wniosły o uchylenie nałoŜonej w pkt.V sentencji decyzji nr RKT-02/2001, kary pienięŜnej. Jako dodatkowy argument przemawiający za uchyleniem przez organ antymonopolowy kary pienięŜnej, Spółka podniosła fakt, iŜ w swoich poczynaniach kierowała się chęcią stworzenia na cmentarzu godnych warunków do pochówku oraz naleŜytym dbaniem o stan cmentarza. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w odwołaniu uznały, iŜ sposób osiągnięcia takiego stanu rzeczy, w świetle orzecznictwa antymonopolowego nie był właściwy. Dlatego teŜ chcąc naprawić taki stan rzeczy „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. aneksem zmieniły umowę nr 1/96 oraz regulamin cmentarza komunalnego. Jako dowód powyŜszego do odwołania dołączono nowy obowiązujący od 12.02.2001r. regulamin cmentarza komunalnego oraz aneks nr 1 z dnia 12.02.2001r. do umowy nr 9 z dnia 31.10.2000r., w którym strony postanowiły wykreślić postanowienia § 9 i 10 umowy. Natomiast Panowie Z.Sz. i R.H. w treści odwołania zarzucili niezgodność treści ustaleń w niej zawartych ze stanem faktycznym oraz naruszenie w prowadzonym postępowaniu zasady wynikającej z art.7 k.p.a poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu swojego odwołania uznali za nieprawdziwy fakt, iŜ z umowy nr 1/96 zawartej z Gminą wynika, Ŝe posiadają wyłączność na kopanie grobów, demontaŜ i montaŜ nagrobków. Ponadto odwołujący się wskazują, iŜ w przewaŜającej ilości nagrobki są wykonywane przez inne podmioty a oni sami w rozpatrywanym okresie wykonali jedynie dwa nagrobki. Ponadto odwołujący się wskazują, Ŝe nie mają Ŝadnego wpływu na kreowanie zasad funkcjonowania tego rynku, a otrzymywanie zleceń zaleŜy wyłącznie od jakości, ceny i kompleksowości świadczonych usług. Odwołujący się nie mają równieŜ Ŝadnego wpływu na ustalanie zasad funkcjonowania i organizacji cmentarza komunalnego w Głubczycach, są to ich zdaniem samodzielne decyzje Zarządu Gminy i administratora cmentarza zatem przeniesienie odpowiedzialności za ograniczenie wykonania części usług na odwołujących się uwaŜają oni za nieporozumienie nie mające uzasadnienia prawnego i faktycznego. Ograniczenie Panu R.W. działalności na cmentarzu komunalnym było spowodowane nierzetelnością świadczonych usług i nie dostosowywaniem się do zaleceń administratora. Zdaniem odwołujących się brak otrzymywania przez R.Wojciechowskiego zleceń, jest 7 spowodowany złą jakością świadczonych przez niego usług oraz brakiem dostatecznej liczby pracowników do wykonywania odpowiednich prac. Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył co następuje: I. Do stwierdzenia stosowania praktyki z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, konieczne jest udowodnienie przedsiębiorcom objętym porozumieniem, ograniczenia dostępu do rynku lub eliminowania z rynku przedsiębiorców nie objętych tym porozumieniem. Artykuł 4 ustawy antymonopolowej wymienia przykładowo jakie zachowania przedsiębiorców na rynku moŜna uznać za porozumienia pomiędzy przedsiębiorcami. Porozumienie o jakim mowa w art.4 ust.4 ustawy, moŜe być zawarte zarówno przez konkurentów na danym rynku, jak przez kolejnych uczestników obrotu gospodarczego. Przejawem zawarcia takiego porozumienia jest istotne ograniczenie konkurencji na rynku np. poprzez zawarcie pomiędzy przedsiębiorcami umów zawierających klauzule wyłączności. JednakŜe wyłączność sprzedaŜy określonych towarów lub usług nie jest sama przez się praktyką monopolistyczną. Aby moŜna mówić, iŜ zawarcie w umowie takiej klauzuli jest niedozwolone, konieczne jest wykazanie, iŜ prawo do wyłączności ogranicza dostęp do rynku innym przedsiębiorcom. Jak wskazano to wcześniej, Gmina Głubczyce przekazała administrowanie cmentarzem spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. , która to umową z dn.22.12.1996r. nr 1/96 przekazała utrzymanie cmentarza Panom Sz. i H. Poprzez zapisy w tej umowie oraz w regulaminie cmentarza komunalnego, iŜ usługi związane z pochówkiem takie jak: kopanie grobu, budowa grobowca, ekshumacja zwłok, montaŜ i demontaŜ nagrobków moŜe na terenie tego cmentarza świadczyć tylko zakład Panów Z.Sz. i R.H., przyznała tym przedsiębiorcom prawo do wyłączności na świadczenie tych usług. Ten punkt regulaminu przewiduje równieŜ wyłączność na wynajem kaplicy cmentarnej, jednakŜe organ antymonopolowy swoje stanowisko co do tego zapisu w regulaminie zajął w punkcie IV tej decyzji. Ponadto jak wynika z korespondencji przesłanej przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. do Pana R.W. (karta nr 6), nie mógł on wykonywać usługi otwierania grobowców. W efekcie czego pozostałe zakłady pogrzebowe w tym i zakład Pana R.W. zostały pozbawione moŜliwości świadczenia tego rodzaju usług na cmentarzu, a ich działalność poprzez takie zapisy zawarte w umowie 1/96 oraz w regulaminie, została ograniczona do moŜliwości tzw. asysty pogrzebowej tj. do momentu złoŜenia trumny w grobie. W efekcie zawartej umowy pomiędzy „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. a Z.Sz. i R.H., została konkurentom Panów Z.Sz. i R.H.- w tym i Panu Ryszardowi W., ograniczona moŜliwość świadczenia usług na terenie cmentarza komunalnego w porównaniu do zakresu usług wykonywanych przez Panów Z.Sz.i R. H.. Gmina, a takŜe i spółka „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. były uprawnione do przekazania innemu podmiotowi zarządu cmentarzem. Jednak przekazanie pewnych zadań innemu przedsiębiorcy nie powinno skutkować ograniczeniem konkurencji, poprzez zawarcie w umowie oraz regulaminie zapisu, przyznającego jednemu przedsiębiorcy wyłączności prawa do kopania grobów, budowy nagrobków itd. Zawarcie takiego zapisu skutkowało na rynku ograniczeniem dostępu do prowadzenia działalności tj. świadczenia tych usług na cmentarzu komunalnym innym zakładom pogrzebowym, w tym i Panu R.W. Ponadto taki zapis w umowie, pozbawił klientów tj. rodziny zmarłych prawa wyboru firmy, która moŜe dokonać wykopania grobu a takŜe 8 i budowy nagrobka. Uzasadnia to zarzut uczestnictwa „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panów Zbigniew Sz. i Roman H. prowadzących Zakład Usług Pogrzebowych w Głubczycach w porozumieniu monopolistycznym o jakim mowa w art.4 ust.4 ustawy antymonopolowej. W ocenie organu antymonopolowego względy organizacyjne oraz ewentualnej odpowiedzialności za szkody powstałe w trakcie wykonywania prac związanych z kopaniem, budową i demontaŜem grobów, nie uzasadniają przyznania prawa do wykonywania tych praw tylko jednemu przedsiębiorcy. Kwestia naprawienia powstałych szkód przez przedsiębiorcę, który tę szkodę wyrządził oraz inne kwestie organizacyjne i techniczne w tym takŜe i kwestia odpłatności za korzystanie z urządzeń cmentarza, mogą zostać uregulowane w drodze oddzielnej umowy pomiędzy kaŜdym z przedsiębiorców wykonujących te usługi na terenie cmentarza a zarządcą cmentarza. Tym samym zdaniem organu antymonopolowego uzasadnione jest stwierdzenie w pkt.I. sentencji decyzji, stosowania przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach oraz Panów Z.Sz. i R.H. prowadzących Zakład Usług Pogrzebowych w Głubczycach, praktyk monopolistycznych o jakich mowa w art.4 pkt.4 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. II. Przesłankami koniecznymi do stwierdzenia stosowania przez Panów Z.Szymczyk i R.Hauptman praktyki monopolistycznej z art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów jest oprócz posiadania przez przedsiębiorcę pozycji dominującej, udowodnienie przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Zdaniem organu antymonopolowego pod względem geograficznym rynek właściwy w tej sprawie naleŜy ograniczyć do terenu danego cmentarza komunalnego. Decyduje o tym przesłanka substytutywności cmentarzy wyznaniowych i komunalnych po stronie popytu. Zdaniem organu antymonopolowego taka substytutywność cmentarzy jest bardzo niska. Decydują o tym takie przesłanki jak lokalizacja cmentarza, wola osoby zmarłej, wyznaniowy charakter cmentarza, groby innych zmarłych. Dlatego teŜ zdaniem organu antymonopolowego oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Antymonopolowego (sygn. akt Ama 28/99, wyrok z dnia 14 lipca 1999r.) za uzasadnione naleŜy przyjąć, iŜ rynek właściwy pod względem geograficznym w tej sprawie stanowi teren cmentarza komunalnego zarządzanego przez Panów Szymczyk i Hauptman. Na cmentarzu tym są wykonywane dwa rodzaje usług tj. usługi cmentarne oraz usługi pogrzebowe. Zdaniem organu antymonopolowego w zakres usług cmentarnych wchodzą usługi związane z zarządzaniem i utrzymaniem cmentarza, jak np. utrzymanie czystości i porządku na cmentarzu, odśnieŜanie, prowadzenie księgi cmentarnej, utrzymanie urządzeń na cmentarzu, nadzór nad korzystaniem z cmentarza. Tak więc są to usługi związane tylko i wyłącznie z utrzymaniem cmentarza. Natomiast rynek usług pogrzebowych dotyczy usług związanych z kopaniem grobów, montaŜem i demontaŜem grobów, budową grobowców, ekshumacją zmarłych, asystą pogrzebową, przewozem zwłok i ich przygotowaniem do pochówku. 9 Takie stanowisko organu antymonopolowego w kwestii podziału obu rynków, jest zgodne ze stanowiskiem Sądu Antymonopolowego zawartym w wyroku z dnia 14 lipca 1999r. (sygn. akt. Ama 28/99). Obydwa rynki są ze sobą powiązane pod względem strukturalnym. Gmina będąc właścicielem cmentarza posiada monopol prawny na rynku świadczenia usług cmentarnych. Poprzez przekazanie spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zadań związanych z administracją cmentarza, Spółka ta uzyskała pozycję monopolistyczną na tym rynku. W efekcie podpisania umowy 1/96, pozycję taką posiada równieŜ na rynku usług cmentarnych przedsiębiorstwo Panów Sz.i H. Przedsiębiorca ten zgodnie z zapisami zawartymi w umowie 1/96 stał się zarządcą tego cmentarza, a więc jako jedyny moŜe świadczyć usługi cmentarne. Wobec czego do Panów Sz. i H.odnoszą się rygory o jakich mowa w art.5 ust.1 ustawy antymonopolowej (patrz. wyrok SA z dn.14.07.1999r. , sygn. akt XVII Ama 28/99). Zgodnie z wspomnianą umową 1/96, a w szczególności zgodnie z § 3 tej umowy Panowie Sz. i H. mogą świadczyć równieŜ na tym cmentarzu usługi pogrzebowe. Jak wynika z informacji przekazanych przez strony postępowania, na terenie cmentarza komunalnego usługi pogrzebowe mogą równieŜ świadczyć i inni przedsiębiorcy tj. Pan R.W. oraz zakłady pogrzebowe z innych pobliskich miejscowości. Wobec czego na rynku usług pogrzebowych Panowie Z.Sz., R.H. oraz Pan R.W. działają w warunkach konkurencji. Na rynku usług pogrzebowych, podpisując z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. umowę nr 1/96 Panowie Sz.i H. uzyskali wyłączność na czynność kopania oraz porządkowania grobów. Skutkiem zawartej umowy był obowiązek stosowania się do treści regulaminu cmentarza komunalnego. Zgodnie z zapisami tego regulaminu, uzyskali wyłączność na wykonywanie czynności określonych w pkt.3 tego regulaminu tj. budowę grobowca, ekshumację zwłok, demontaŜ i montaŜ nagrobków. Ten punkt regulaminu przewiduje równieŜ wyłączność na wynajem kaplicy cmentarnej, jednakŜe organ antymonopolowy swoje stanowisko co do tego zapisu w regulaminie zajął w punkcie IV tej decyzji. Ponadto jak wynika z korespondencji przesłanej przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. do Pana R.W. (karta nr 6), nie mógł on wykonywać usługi otwierania grobowców. Fakt posiadania przez Panów Z.Sz. i R.H. wyłączności na świadczenie części usług pogrzebowych, znajduje potwierdzenie w korespondencji złoŜonej przez strony przeciwko którym było prowadzone postępowanie (karty nr 4,6,21,25,46,50). Oprócz tego dowodem na świadczącym o stosowaniu przez Panów Z.Sz. i R.H. praktyk monopolistycznych o jakich mowa w pkt.II sentencji tej decyzji jest treść pkt. 3 regulaminu obowiązującego na cmentarzu komunalnym (karta nr 48). Zgodnie z pkt 3 tego regulaminu, Panowie Z.Sz. i R.H. posiadali wyłączność na świadczenie usług demontaŜu i montaŜu nagrobków. W efekcie czego Panowie Sz. i H. uzyskali monopol na świadczenie części usług pogrzebowych (m.in.kopanie grobów i budowę grobowców, ekshumacje oraz montaŜ i demontaŜ nagrobków oraz otwierania grobowców do pochówku), a działalność Pana Ryszarda W. i innych przedsiębiorców, na cmentarzu komunalnym została znacznie ograniczona do m.in. transportu zwłok oraz asysty pogrzebowej. Zostali oni natomiast pozbawieni moŜliwości wykonywania części usług pogrzebowych związanych np. z budową nagrobków i kopaniem grobów. W punkcie 3 Regulaminu Cmentarza Komunalnego zawarto zapis, iŜ usługi takie jakie jak: kopanie grobu, budowa grobowca, ekshumacja zwłok, demontaŜ i montaŜ nagrobków, wykonuje wyłącznie zakład pogrzebowy świadczący usługi na terenie cmentarza. Taki zapis w regulaminie w sposób bezpośredni przyznawał wyłączność na świadczenie pewnych usług Panom Z.Sz. i R.H. Z uregulowań zawartych w tym 10 regulaminie wynika, iŜ Z.Sz.i R.H. posiadali wyłączność na montaŜ i demontaŜ nagrobków. Treść regulaminu zawiera w sobie ustalenia, które moŜna odmiennie interpretować. GdyŜ zgodnie z pkt.3 tego regulaminu, demontaŜ i montaŜ nagrobków mogła wykonywać na terenie cmentarza tylko firma Panów Z.Sz.i R.H. Natomiast punkt 6 tego regulaminu sugeruje, iŜ równieŜ i inne firmy mogą wykonywać usługi w zakresie budowania nagrobków na terenie cmentarza. Wobec czego powołując się na jeden lub drugi zapis w regulaminie, Panowie Z.Sz. i R.H. mogli zabronić wykonywania pewnych usług na terenie cmentarza tj. montaŜu lub demontaŜu nagrobka lub teŜ umoŜliwić wykonanie tej usługi określając tę usługę jako budowę nagrobka. PowyŜsze zapisy w regulaminie mogły spowodować moŜliwość zabraniania przez Panów Z.Sz. i R.H. wykonania usług związanych z budową nagrobka, przez ich konkurentów, zaistniała praktyka potwierdza tę tezę gdyŜ powołując się na zapisy w obowiązującej umowie oraz regulaminie nie pozwolono panu R.W. wykonywać usług, które chciał on na cmentarzu komunalnym świadczyć. Tak więc w rozpatrywanym przypadku ze strony Panów Sz. i H. praktyką z art. 5 ust. 1 pkt 1 było niedopuszczanie Pana R.W. i innych przedsiębiorców, do wykonywania czynności kopania grobów, budowy grobowców, ekshumacji zwłok, demontaŜu i montaŜu nagrobków, z powołaniem się na uzgodnienia zawarte w umowie z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz w obowiązującym regulaminie. Działania Panów Sz. i H. zapobiegały utworzeniu na terenie cmentarza warunków do rozwoju konkurencji. Wskutek stosowania podpisanej przez nich umowy oraz regulaminu cmentarza komunalnego, przyznających wyłączność na świadczenie pewnych usług pogrzebowych tylko Panom Sz. i H. uległa ograniczeniu działalność na tym rynku m.in. Pana R.W.. Poprzez uregulowania zawarte w w/w dokumentach, pozycję monopolistyczną na rynku usług cmentarnych, zarządca przeniósł na rynek usług pogrzebowych. Strony umowy a więc takŜe Panowie Z.Sz. i R.H., naruszyły w ten sposób, zasadę wolnej konkurencji na rynku usług pogrzebowych, gdyŜ powinno zostać umoŜliwione zlecanie wykonania usługi m.in. kopania grobu i montaŜu i demontaŜu nagrobka, dowolnemu, wybranemu przez klienta przedsiębiorcy, a nie narzuconemu w umowie nr 1/96 oraz regulaminie cmentarza komunalnego. Przyznanie prawa wyłączności, do wykonywania części usług pogrzebowych Panom Sz. i H., było barierą wejścia na ten rynek innych konkurentów. Panowie Sz. i H. będąc monopolistą na rynku usług cmentarnych mieli moŜliwość wpływania na stan konkurencji, na rynku usług pogrzebowych gdzie teŜ prowadzą działalność, gdyŜ są jedynym przedsiębiorcą mogącym wykonywać kompleksową usługę pogrzebową. Posiadali więc przewagę nad pozostałymi przedsiębiorcami-zakładami pogrzebowymi, nie posiadającymi takich moŜliwości. Odmawiając innym przedsiębiorcom m.in. prawa kopania grobów, Panowie Sz. i H. naduŜyli zatem swojej pozycji rynkowej. Zdaniem organu antymonopolowego nie ma prawnych ani Ŝadnych innych racjonalnych powodów aby w zakresie wykonywania takich usług jak: kopanie grobów, budowa nagrobków i pozostałych działań wynikających z punktu II sentencji decyzji, Panowie Sz. i H. w związku z zawartą z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. umową, nie spotykali się z konkurencją ze strony innych przedsiębiorców. Eliminacja konkurentów z rynku powinna odbywać się przy uŜyciu uczciwych zasad konkurencji tj. poprzez poprawę jakości świadczonych usług lub kształtowanie korzystnych dla klientów cen, a nie poprzez kreowanie nakazów administracyjnych, czym w rozwaŜanym przypadku było przyznanie Panom Sz. i H. prawa wyłączności do wykonywania części usług pogrzebowych. Dlatego teŜ zdaniem organu antymonopolowego poprzez uregulowania zawarte w umowie Panowie Sz. i H. stworzyli barierę wejścia na rynek wykonywania części usług pogrzebowych innym konkurentom. Tym samym przedstawione powyŜej zachowania Panów Sz. i H. 11 przeciwdziałały ukształtowaniu się na rynku usług pogrzebowych warunków do powstania i rozwoju konkurencji. O słuszności zajętego przez organ antymonopolowy stanowiska świadczy dokonana po wydaniu decyzji RKT-02/2001, zmiana regulaminu cmentarza komunalnego oraz umowy pomiędzy „Usługi Komunalne” Sp. z o.o., a Panami Z.Sz.i R.H. W nowym regulaminie „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zrezygnowały z zapisu mówiącego o wykonywaniu kopania grobu, budowy nagrobków, ekshumacji zwłok, demontaŜu i montaŜu nagrobków, wynajmu kaplicy cmentarnej z obsługą lub bez, wyłącznie przez zakład pogrzebowy świadczący usługi na terenie cmentarza. Ponadto strony umowy tj. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panowie Z.Sz. i R.H. aneksem z dnia 12.02.2001r. zmienili umowę nr 9 z dnia 31.10.2000r. (będącą kontynuacja umowy nr 1/96, która obowiązywała strony do 31.12.2000r.- karta nr 99-103), wykreślając z treści umowy, postanowienia zawarte w § 9 i 10 tej umowy, a dotyczące przyznaniu Panom Z.Sz. i R.H. wyłączności na wykonywanie czynności dotyczących kopania grobów i uporządkowania mogił. Ponadto w odwołaniu Panowie Z.Sz.i R.H. stanęli na stanowisku, iŜ nie powinni oni ponosić odpowiedzialności za kreowanie zasad funkcjonowania tego rynku przez Zarząd Gminy. Organ antymonopolowy nie moŜe zgodzić się z tym zarzutem, stronami umowy nr 1/96 byli Panowie Z.Sz.i R.H. oraz „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. Treść zawieranej umowy jest skutkiem negocjacji pomiędzy stronami, które korzystając z zasady swobody kształtowania treści umów, kształtują stosunek umowy według swego uznania. Następstwem zawarcia w/w umowy, było przyjęcie i stosowanie przez Panów Z.Sz. i R.H. warunków określonych przez administratora w regulaminie cmentarza komunalnego. Przyjęcie tych warunków, a tym samym i zgoda na posiadanie wyłączności na wykonywanie pewnych usług na cmentarzu komunalnym, spowodowały ujemne skutki na rynku usług pogrzebowych dla konkurentów Panów Z.Sz. i R.H. Wobec czego Z.Sz. i R.H. nie mogą stwierdzić, iŜ nie mają wpływu na kreowanie zasad funkcjonowania tego rynku w Głubczycach. III. Przesłankami koniecznymi do stwierdzenia stosowania przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. praktyki monopolistycznej z art.5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, jest oprócz posiadania przez przedsiębiorcę pozycji dominującej, udowodnienie przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Zdaniem organu antymonopolowego pod względem geograficznym rynek właściwy w tej sprawie naleŜy ograniczyć do terenu danego cmentarza komunalnego. Decyduje o tym przesłanka substytutywności cmentarzy wyznaniowych i komunalnych po stronie popytu. Zdaniem organu antymonopolowego taka substytutywność cmentarzy jest bardzo niska. Decydują o tym przesłanki określone przez organ antymonopolowy w pkt.II uzasadnienia tej decyzji. Dlatego teŜ rynkiem geograficznym w tej sprawie jest teren cmentarza komunalnego zarządzanego przez Panów Sz. i H. Na cmentarzu tym są wykonywane dwa rodzaje usług tj. usługi cmentarne oraz usługi pogrzebowe. Zakres poszczególnych usług wchodzących w zakres usług cmentarnych i pogrzebowych został przedstawiony przez organ antymonopolowy w pkt.II uzasadnienia tej decyzji. Takie stanowisko organu antymonopolowego w kwestii 12 podziału obu rynków, jest zgodne ze stanowiskiem Sądu Antymonopolowego zawartym w wyroku z dnia 14 lipca 1999r. (sygn. akt. Ama 28/99). Gmina będąc właścicielem cmentarza posiada monopol prawny na rynku świadczenia usług cmentarnych. Poprzez przekazanie spółce „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zadań związanych z administracją cmentarza, Spółka ta uzyskała pozycję monopolistyczną na tym rynku. Nie utraciła tej pozycji przekazując zarządzanie cmentarzem Panom Z.Sz. i R.H. w umowie 1/96. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. podpisując z Panami Sz. i R.H., umowę nr 1/96, przekazali tym przedsiębiorcom wyłączność na czynność kopania i porządkowania grobów. Na rynku usług pogrzebowych, podpisując z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. umowę nr 1/96, Panowie Sz. i H. uzyskali wyłączność na wykonywanie czynności kopania oraz porządkowania grobów. Skutkiem zawartej umowy był obowiązek stosowania się do treści regulaminu cmentarza komunalnego. Zgodnie z zapisami tego regulaminu, uzyskali wyłączność na wykonywanie czynności określonych w pkt.3 tego regulaminu tj. budowę grobowca, ekshumację zwłok, demontaŜ i montaŜ nagrobków. Ten punkt regulaminu przewiduje równieŜ wyłączność na wynajem kaplicy cmentarnej, jednakŜe organ antymonopolowy swoje stanowisko co do tego zapisu w regulaminie zajął w punkcie IV tej decyzji. Ponadto jak wynika z korespondencji przesłanej przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. do Pana R.W. (karta nr 6), nie mógł on wykonywać usługi otwierania grobowców. Fakt posiadania przez Panów Z.Sz. i R.H. wyłączności na świadczenie części usług pogrzebowych, znajduje potwierdzenie w korespondencji złoŜonej przez strony przeciwko, którym było prowadzone postępowanie (karty nr 4,21,25,46,50). Oprócz tego dowodem świadczącym o posiadaniu przez Panów Z.Sz.i R.H. wyłączności na wykonywanie części usług pogrzebowych, jest treść pkt. 3 regulaminu obowiązującego na cmentarzu komunalnym (karta nr 48). Na treści tego regulaminu oparł się równieŜ organ antymonopolowy wydając decyzję nr RKT-02/2001. Zgodnie z pkt 3 tego regulaminu, Panowie Z.Sz. i R.H. posiadali wyłączność na świadczenie usług demontaŜu i montaŜu nagrobków. W efekcie czego Panowie Sz. i H. uzyskali monopol na świadczenie części usług pogrzebowych (m.in. kopanie grobów i budowę grobowców, ekshumacje oraz montaŜ i demontaŜ nagrobków), a działalność Pana Ryszarda W. i innych przedsiębiorców, na cmentarzu komunalnym została znacznie ograniczona do m.in. transportu zwłok oraz asysty pogrzebowej. Zostali oni natomiast pozbawieni moŜliwości wykonywania części usług pogrzebowych związanych np. z budową nagrobków i kopaniem grobów. Taki zapis w punkcie 3 regulaminu, w sposób bezpośredni przyznawał wyłączność na świadczenie pewnych usług Panom Z.Sz. i R.H. Z uregulowań zawartych w tym regulaminie wynika, iŜ Z.Sz. i R.H. posiadali wyłączność na montaŜ i demontaŜ nagrobków. Treść regulaminu zawiera w sobie ustalenia, które moŜna odmiennie interpretować. GdyŜ zgodnie z pkt.3 tego regulaminu, demontaŜ i montaŜ nagrobków mogła wykonywać na terenie cmentarza tylko firma Panów Z.Sz. i R.H. Natomiast punkt 6 tego regulaminu sugeruje, iŜ równieŜ i inne firmy mogły wykonywać usługi w zakresie budowania nagrobków na terenie cmentarza. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zawierając taki zapis w regulaminie, umoŜliwiły Panom Z.Sz. i R.H. w przypadkach według nich uzasadnionych, zabraniania wykonywania pewnych usług przez inne firmy, gdyŜ poprzez powoływanie się na odpowiednie zapisy w w/w regulaminie, mogli zabronić lub teŜ nie, wykonania danej usługi na cmentarzu komunalnym np. przez Pana R.W. Powołując się na jeden lub drugi zapis w regulaminie, Panowie Z.Sz. i R.H. mogli zabronić wykonywania pewnych usług na terenie cmentarza tj. montaŜu lub demontaŜu nagrobka lub teŜ umoŜliwić wykonanie tej usługi określając tę usługę jako budowę nagrobka. PowyŜsze zapisy w regulaminie 13 mogły spowodować moŜliwość zabraniania przez Panów Z.Sz. i R.H. wykonania usług związanych z budową nagrobka, przez ich konkurentów, zaistniała praktyka potwierdza tę tezę, gdyŜ powołując się na zapisy w obowiązującej umowie oraz regulaminie nie pozwolono Panu R.W. wykonywać usług, które chciał on na cmentarzu komunalnym świadczyć. Działania „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zapobiegły utworzeniu na terenie cmentarza warunków do rozwoju konkurencji. Wskutek podpisanej przez obie strony umowy oraz opracowanego regulaminu, przyznających wyłączność na świadczenie pewnych usług pogrzebowych tylko Panom Sz. i H., uległa ograniczeniu działalność na tym rynku Pana R.W. i innych zakładów pogrzebowych. Poprzez uregulowania zawarte w tych dokumentach, pozycję monopolistyczną na rynku usług cmentarnych administrator przeniósł na rynek usług pogrzebowych. Strony umowy a więc takŜe „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. , naruszyły w ten sposób, zasadę wolnej konkurencji na rynku usług pogrzebowych, gdyŜ klientowi powinno zostać umoŜliwione, zlecanie wykonania usługi m.in. kopania grobu i budowy nagrobka, dowolnemu, wybranemu przez siebie przedsiębiorcy, a nie narzuconemu w umowie nr 1/96. Przyznanie przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. prawa wyłączności, do wykonywania części usług pogrzebowych Panom Sz. i H., było barierą wejścia na ten rynek innych konkurentów. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. podpisując z Panami Sz. i H. umowę nr 1/96, wpłynęły na stan konkurencji, na rynku usług pogrzebowych. W efekcie zawartej umowy oraz obowiązującego regulaminu, Z.Sz. i R.H. uzyskali przewagę nad swoimi konkurentami, gdyŜ byli jedynym przedsiębiorcą mogącym wykonywać kompleksową usługę pogrzebową. Skutkiem czego „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. wpłynęły na stan konkurencji na rynku usług pogrzebowych w ten sposób, iŜ skutkiem zawarcia w/w umowy było przyznanie wyłączności na wykonywanie części usług pogrzebowych tylko jednemu przedsiębiorcy. Zdaniem organu antymonopolowego nie ma prawnych ani Ŝadnych innych racjonalnych powodów aby w zakresie wykonywania takich usług jak np. kopanie grobów, montaŜ i demontaŜ nagrobków, oraz pozostałych usług wymienionych w pkt.III sentencji decyzji, Panowie Sz. i H. w związku z zawartą z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. umową, nie spotykali się z konkurencją ze strony innych przedsiębiorców. Tym samym „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. stworzyły barierę wejścia na rynek wykonywania usług pogrzebowych w zakresie wykonywania usług np. kopania grobów, Panu R.W. i innym przedsiębiorcom, będącym konkurentami Panów Sz. i H. na rynku usług pogrzebowych. Taką teŜ barierę napotkał kaŜdy nowy przedsiębiorca chcący wejść na rynek usług pogrzebowych w Głubczycach. Przedstawione powyŜej zachowania „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. przeciwdziałają ukształtowaniu się na rynku usług pogrzebowych warunków do powstania i rozwoju konkurencji. O słuszności zajętego przez organ antymonopolowy stanowiska świadczy dokonana po wydaniu decyzji RKT-02/2001, zmiana regulaminu cmentarza komunalnego oraz umowy pomiędzy „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. a Panami Z.Sz. i R.H. W nowym regulaminie „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. zrezygnowały z zapisu mówiącego o wykonywaniu kopania grobu, budowy nagrobków, ekshumacji zwłok, demontaŜu i montaŜu nagrobków, wynajmu kaplicy cmentarnej z obsługą lub bez, wyłącznie przez zakład pogrzebowy świadczący usługi na terenie cmentarza. Ponadto strony umowy tj. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panowie Z.Sz.i R.H. aneksem z dnia 12.02.2001r. zmienili umowę nr 9 z dnia 31.10.2000r. (będącą kontynuacją umowy nr 1/96, która obowiązywała strony do 31.12.2000r.) wykreślając z treści umowy, postanowienia zawarte w § 9 i 10 tej umowy, a dotyczące przyznaniu Panom 14 Z.Sz. i R.H. wyłączności na wykonywanie czynności dotyczących kopania grobów i uporządkowania mogił. Ponadto organ antymonopolowy pragnie wskazać, iŜ rozpatrzył w całości odwołanie „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. od decyzji Nr RKT-02/2001 w tym równieŜ i rozpatrzył zarzut niezgodności ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. W uzasadnieniu punktu III sentencji niniejszej decyzji organ antymonopolowy wskazał, iŜ skutkiem zawarcia przez Panów Z.Sz. i R.H. umowy nr 1/96, był obowiązek stosowania się przez tych przedsiębiorców do regulaminu cmentarza komunalnego. Dlatego teŜ organ antymonopolowy zarzutu bezpodstawności stwierdzenia w decyzji nr RKT-02/2001 powyŜej opisanych praktyk monopolistycznych, nie uznał za uzasadniony. IV . Do stwierdzenia stosowania przez przedsiębiorcę praktyki monopolistycznej z art. 4 pkt 4 ustawy antymonopolowej, konieczne jest udowodnienie przedsiębiorcom objętym porozumieniem, ograniczenia dostępu do rynku lub eliminowania z rynku przedsiębiorców nie objętych porozumieniem. Natomiast do stwierdzenia stosowania przez danego przedsiębiorcę praktyki monopolistycznej z art.5 ust.1 pkt 1 konieczne jest wykazanie przez organ antymonopolowy posiadania przez tego przedsiębiorcę pozycji co najmniej dominującej w rozumieniu art.2 pkt 7 ustawy antymonopolowej oraz udowodnienie przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania i rozwoju konkurencji. Posiadanie przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panów Z.Sz. i R.H., pozycji co najmniej dominującej zostało wykazane przez organ antymonopolowy w pkt.II i III uzasadnienia niniejszej decyzji . Aby organ antymonopolowy mógł stwierdzić, iŜ poprzez przyznanie w regulaminie cmentarza w pkt.3 wyłączności na wynajem kaplicy cmentarnej, „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panowie Z.Sz. i R.H. stosują praktyki monopolistyczne o jakich mowa w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1, organ antymonopolowy musiałby wykazać, iŜ takie zachowanie tych podmiotów jest porozumieniem ograniczającym dostęp do rynku lub eliminowaniem z rynku przedsiębiorców nie objętych porozumieniem oraz, iŜ przeciwdziała ukształtowaniu się warunków do powstania i rozwoju konkurencji. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Antymonopolowego (sygn.akt XVII Amr 11/95 z dnia 14 czerwca 1995r.), w związku z posiadanym tytułem własności, gmina moŜe pobierać poŜytki i inne dochody płynące z nieruchomości. MoŜe równieŜ wydzierŜawić cmentarz innemu przedsiębiorcy i powierzyć mu jego zarząd. Art.698 k.c. daje dzierŜawcy prawo poddzierŜawienia przedmiotu dzierŜawy za zgodą wydzierŜawiającego. Z tytułu zarządu cmentarza zarządca cmentarza (tj. dzierŜawca lub poddzierŜawiający) ponosi określone koszty stałe jak np. z tytułu comiesięcznego czynszu dzierŜawnego, koszty energii, uŜytkowania infrastruktury cmentarza itp. Wydatki te, stanowią koszt działalności tego przedsiębiorcy. Dlatego teŜ uzasadnione jest aby zakłady pogrzebowe, korzystające z infrastruktury cmentarza zobowiązane byłyby uiszczać na rzecz zarządcy odpowiednie opłaty, tak aby ponosić równieŜ w odpowiedniej części koszty stałe jego utrzymania. Dopuszczając innych przedsiębiorców (konkurentów zarządcy), do wykonywania usług na cmentarzu komunalnym, zarządcy naleŜy się wynagrodzenie, gdyŜ z racji dzierŜawy przekazuje on wydzierŜawiającemu co miesięczną opłatę stałą, stanowiącą koszt tego przedsiębiorcy. Tak więc nie ma Ŝadnych przeszkód do ustalenia przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach pobierania przez Panów Z.Sz. i R.H. opłat za wynajem kaplicy pogrzebowej. 15 Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iŜ uchwałą zarządu Gminy w Głubczycach nr 348/2000 w sprawie zasad zarządu mieniem gminy-Cmentarzem Komunalnym w Głubczycach (karta nr 49 i 51), ustalono opłaty za wynajem kaplicy cmentarnej z obsługą lub bez. Wobec czego kaŜdy podmiot chcący wykonywać pewne czynności w kaplicy cmentarnej moŜe za odpłatnością wynikająca z tej uchwały, wynająć to pomieszczenie. Jak wynika z informacji zebranych w aktach sprawy „Usługi Komunalne”Sp. z o.o. umoŜliwiały wykonywanie przez Pana R.W. usług pogrzebowych polegających na m.in. transporcie zmarłego do kaplicy, ubieraniu, myciu, makijaŜu oraz czynności otwarcia i zamknięcia trumny (karta nr 47). Ponadto jak określiły w odwołaniu „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. (karta nr 86) „prawo korzystania z kaplicy cmentarnej za odpłatnością mają wszyscy, o czym świadczy uchwała zarządu Gminy w Głubczycach z dnia 15 lutego 2000r. ustalająca maksymalne stawki opłat stosowanych przez administratora za usługi cmentarne, w której określono maksymalną opłatę za wynajem kaplicy. Korzystający z kaplicy ma prawo wyboru zakresu świadczenia. MoŜe wynająć kaplicę z obsługą lub bez”. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. jako administrator mienia stanowiącego własność Gminy, mają prawo do pobierania poŜytków z uŜytkowania tego mienia przez innych przedsiębiorców. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. umową nr 1/96 a takŜe 9/2000, zobowiązały Panów Z.Sz. i R.H. do utrzymania domu pogrzebowego. Z § 4 pkt 6 umowy nr 1/96 wynika (karta nr 27), iŜ z tytułu prowadzonej działalności na cmentarzu komunalnym, w tym najmu kaplicy cmentarnej, przedsiębiorcy ci zostali zobowiązani do płacenia comiesięcznego czynszu. Podobny zapis znalazł się równieŜ w umowie 9/2000. Paragrafem 5 tej umowy (karta nr 108), Panowie Z.Sz. i R.H. zostali zobowiązani do uiszczania comiesięcznej opłaty za najem kaplicy cmentarnej. Wobec czego z tytułu najmu kaplicy cmentarnej, Panowie Z.Sz. i R.H. ponoszą comiesięczne koszty, obciąŜające ich działalność. Dlatego teŜ zarówno inni przedsiębiorcy w tym i ich konkurenci, jak i rodziny zmarłych, chcące uŜytkować infrastrukturę kaplicy cmentarnej, najmowanej przez Panów Z.Sz.i R.H., powinni w części uczestniczyć w kosztach jej utrzymania. Wobec czego zdaniem organu antymonopolowego, nie ma przeszkód do pobierania przez Panów Z.Sz. i R.H. opłat za wynajem kaplicy cmentarnej w wysokości ustalonej przez Zarząd Gminy w Głubczycach. KaŜdy podmiot tj. zarówno rodzina zmarłego jak i inny przedsiębiorca w tym i konkurent Panów Z.Sz. i R.H., powołując się na zapisy zawarte w tej uchwale moŜe wynająć kaplicę cmentarną z obsługą lub bez. Pobieranie przez Panów Z.Sz.i R.H. opłat za wynajem kaplicy, nie jest zdaniem organu antymonopolowego porozumieniem ograniczającym dostęp do rynku przedsiębiorcom nie objętym tym porozumieniem. Takie zachowanie, nie przeciwdziałała równieŜ ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania i rozwoju konkurencji. V. Artykuł 14 ust.1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (Dz.U. z 1999r. nr 52, poz.547 ze zmian. Dz.U. z 2000r. nr 31, poz. 381 , Dz.U. z 2000r. nr 60, poz.704 ), przewiduje, iŜ w decyzjach wydanych na podstawie art.8 ust.1 i 3 oraz art.9 w/w ustawy, stwierdzających stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki monopolistycznej i nakazującej jej zaniechania, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów moŜe ustalić karę pienięŜną płatną do budŜetu państwa. W punkcie I i II sentencji tej decyzji, organ antymonopolowy na podstawie art.8 ust.1 w/w ustawy, nakazał zaniechania stosowania praktyk monopolistycznych polegających na posiadaniu przez Panów Zbigniew Sz. i Roman H. wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, co w 16 ocenie organu antymonopolowego jest praktyką monopolistyczną określoną w art.4 ust.4 oraz 5 ust.1 pkt 1 w/w ustawy. Stwierdzenie stosowania praktyki monopolistycznej oznacza, iŜ stosujący praktykę doprowadził do trwałych zmian na rynku niemoŜliwych do osiągnięcia bez stosowania praktyk monopolistycznych, naraŜając jednocześnie konkurentów na niepowetowaną szkodę (wyrok Sądu Antymonopolowego sygn. akt XVII Amr 74/94). NałoŜenie kary pienięŜnej ma być sankcją za stosowanie praktyk monopolistycznych, które są konsekwencją naduŜycia pozycji dominującej na rynku co wskazano w pkt. II oraz I sentencji decyzji. NałoŜenie kary ma charakter prewencyjny ale równocześnie i represyjny, gdyŜ z jednej strony powinno spowodować zaprzestanie stosowania w przyszłości praktyk określonych w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej a takŜe powinno być sankcją za naruszenie przepisów ustawy i naduŜycie pozycji monopolistycznej na rynku. Stosowane przez Pana Zbigniewa Sz. i Romana H.- właścicieli Zakładu Usług Pogrzebowych w Głubczycach, wyŜej opisanych praktyk monopolistycznych, które są konsekwencją zajmowania przez tego przedsiębiorcę pozycji monopolistycznej na rynku usług cmentarnych i pogrzebowych, spowodowały ujemne skutki na rynku. Pozbawienie Pana R.W. oraz innych konkurentów, moŜliwości wykonywania usług np. kopania grobów, montaŜu i demontaŜu nagrobków na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, ograniczyło moŜliwości działania tych przedsiębiorców na rynku usług pogrzebowych. Z.Sz.i R.H. naruszyli zasadę wolnej konkurencji na rynku usług pogrzebowych, gdyŜ poprzez zawarcie porozumienia z „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. uniemoŜliwili wykonanie usługi m.in. kopania grobu i budowy- montaŜu i demontaŜu nagrobka dowolnemu, wybranemu przez klienta przedsiębiorcy m.in. R.W. Posiadanie prawa wyłączności na wykonywanie powyŜszych usług spowodowało powstanie bariery wejścia na ten rynek innych konkurentów. Tak więc stosowanie przez Pana Zbigniewa Sz.i Romana H. praktyk monopolistycznych o jakich mowa w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 spowodowało na rynku świadczenia usług pogrzebowych ujemne skutki dla konkurencji a w wyniku jej braku równieŜ i dla konkurentów. Zgodnie z art.14 ust.1 Prezes Urzędu moŜe ustalić karę pienięŜną w wysokości 100% przychodu w rozumieniu art.2 pkt 10 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Wobec czego organ antymonopolowy mógł nałoŜyć na Panów Zbigniewa Sz. i Romana H. karę w maksymalnej wysokości 37.018,5 PLN, natomiast w decyzji nr RKT-02/2001 postanowił o nałoŜeniu kary w wysokości 3.700 PLN tj. około 10% kary maksymalnej. Wysokość nałoŜonej kary została zmiarkowana. Kara pienięŜna została ustalona w wysokości znacznie poniŜej kary maksymalnej jaką zgodnie z przepisami w/w ustawy mógł nałoŜyć organ antymonopolowy. JednakŜe na skutek złoŜonego przez Panów Z.Sz.i R.H. odwołania oraz wydania przez organ antymonopolowy nowej decyzji w tej sprawie, postanowiono obniŜyć pierwotnie nałoŜoną do wysokości 1.000 zł. Na obniŜenie kary pienięŜnej miało wpływ uchylenie decyzji nr RKT-02/2001, czego skutkiem było nie stwierdzenie w pkt.IV sentencji tej decyzji praktyki monopolistycznej o jakiej mowa w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 polegającej na przyznaniu Panom Z.Sz. i R.H. wyłączności na uŜytkowanie kaplicy cmentarnej. 17 Ponadto na obniŜenie nałoŜonej decyzją nr RKT-02/2001 kary pienięŜnej, miała wpływ zmiana aneksem nr 1 z dnia 12.02.2001r. przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panów Z.Sz. i R.H., umowy nr 9/2000 z dn.31.10.2000r. (będącej kontynuacją umowy 1/96), dotyczącej oddania Cmentarza Komunalnego Zakładowi Usług Pogrzebowych Panów Z.Sz. i R.H. w odpłatne uŜytkowanie celem prowadzenia działalności w zakresie usług pogrzebowych. Zgodnie z tym aneksem, strony umowy, w związku z decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RKT- 02/2001 z dnia 31.01.2001r., postanowiły o wykreśleniu z umowy postanowień o jakich mowa w § 9 i 10 tj. postanowień przyznających Panom Z.Sz. i R.H. wyłączność na wykonywanie czynności dotyczących kopania grobów, uporządkowania mogił oraz budowy grobowców. Ponadto została zmieniona treść regulaminu cmentarza komunalnego w Głubczycach, w którym zrezygnowano z postanowień przyznających zakładowi pogrzebowemu świadczącemu usługi na terenie cmentarza wyłączność na: kopanie grobów, budowę grobowca, ekshumację zwłok, demontaŜ i montaŜ nagrobków. PowyŜsze świadczy o tym, iŜ Panowie Z.Sz. i R.H. zaprzestali stosowania praktyk monopolistycznych o jakich mowa w art.4 ust.4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Biorąc jednak pod uwagę art.21 ust.1 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy postanowił w sentencji tej decyzji, stwierdzić stosowanie przez Panów Z.Sz. i R.H. praktyk monopolistycznych o jakich mowa w pkt.I i II tej decyzji. Wysokość nałoŜonej decyzją nr RKT-02/2001 kary pienięŜnej na Panów Z.Szymczyk i R.Hauptman, została przez organ antymonopolowy zmiarkowana. JednakŜe przede wszystkim z racji tego, iŜ Panowie Z.Sz. i R.H. podpisując aneks numer 1 z dnia z dnia 12.02.2001r. do umowy nr 9 z dnia 31.10.2000r. zaprzestali stosowania praktyk monopolistycznych o jakich mowa w pkt.I i II sentencji tej decyzji, organ antymonopolowy postanowił o znacznym obniŜeniu kary pienieznej nałoŜonej na tych przedsiębiorców decyzją nr RKT-02/2001, do symbolicznej wysokości 1.000 PLN. Zdaniem organu antymonopolowego kara w takiej wysokości spełnia rolę represyjną, czyli jest sankcją finansową za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej, a takŜe i prewencyjną gdyŜ moŜe zapobiec stosowaniu w przyszłości praktyk monopolistycznych określonych w tej ustawie. VI. Artykuł 14 ust.1 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów, przewiduje, iŜ w decyzjach wydanych na podstawie art.8 ust.1 i 3 oraz art.9 w/w ustawy, stwierdzających stosowanie przez przedsiębiorcę praktyki monopolistycznej i nakazującej jej zaniechania, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów moŜe ustalić karę pienięŜną płatną do budŜetu państwa. W punkcie I i III sentencji tej decyzji, organ antymonopolowy na podstawie art.8 ust.1 w/w ustawy, nakazał zaniechania stosowania praktyk monopolistycznych polegających na przyznaniu przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. Panom Zbigniewowi Sz. i Romanowi H.wyłączności na kopanie grobów, budowę, montaŜ i demontaŜ nagrobków, ekshumacje, otwieranie grobowców do pochówku, na cmentarzu będącym własnością Gminy Głubczyce, co w ocenie organu antymonopolowego jest praktyką monopolistyczną określoną w art.4 ust.4 oraz 5 ust.1 pkt 1 w/w ustawy. Stwierdzenie stosowania praktyki monopolistycznej oznacza, iŜ stosujący praktykę doprowadził do trwałych zmian na rynku niemoŜliwych do osiągnięcia bez stosowania praktyk monopolistycznych, naraŜając jednocześnie konkurentów na niepowetowaną szkodę (wyrok Sądu Antymonopolowego sygn. akt XVII Amr 74/94). 18 NałoŜenie kary pienięŜnej ma być sankcją za stosowanie praktyk monopolistycznych, które są konsekwencją naduŜycia pozycji dominującej na rynku co wskazano w pkt. I oraz III sentencji decyzji. NałoŜenie kary ma charakter prewencyjny ale równocześnie i represyjny, gdyŜ z jednej strony powinno spowodować zaprzestanie stosowania w przyszłości praktyk określonych w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej a takŜe powinno być sankcją za naruszenie przepisów ustawy i naduŜycie pozycji monopolistycznej na rynku. Stosowane przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. , wyŜej opisanych praktyk monopolistycznych, które są konsekwencją zajmowania przez tego przedsiębiorcę pozycji monopolistycznej na rynku usług cmentarnych i pogrzebowych w zakresie usług związanych z kopaniem grobów oraz ich budową, montaŜem i utrzymaniem, spowodowały ujemne skutki na rynku, które organ antymonopolowy przedstawił w treści uzasadnienia pkt. I i III sentencji tej decyzji. Tak więc stosowanie przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. praktyk monopolistycznych o jakich mowa w art.4 pkt 4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 spowodowało na rynku świadczenia usług pogrzebowych ujemne skutki dla konkurencji i konsumentów Zgodnie z art.14 ust.1 Prezes Urzędu moŜe ustalić karę pienięŜną w wysokości 100% przychodu w rozumieniu art.2 pkt 10 ustawy z dnia 24 lutego 1990r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów. Wobec czego organ antymonopolowy mógł nałoŜyć na „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w Głubczycach karę w maksymalnej wysokości 173.566,6 PLN, natomiast w decyzji RKT-02/2001 postanowił o nałoŜeniu kary w wysokości 17.350 PLN tj. około 10% kary maksymalnej. „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. w złoŜonym odwołaniu wniosły o obniŜenie kary pienięŜnej nałoŜonej decyzją nr RKT-02/2001. W uzasadnieniu odwołania spółka podniosła, iŜ nałoŜoną w/w decyzją kara pienięŜna w wysokości 17.350 PLN, pochłonie większą część zaplanowanego na 2000r. zysku w wysokości 25 500 PLN. Organ antymonopolowy postanowił uznać wniosek strony za uzasadniony i niniejszą decyzją postanowił obniŜyć pierwotnie nałoŜoną karę pienięŜną do wysokości 2.500 PLN. tj. do około 10% zaplanowanego na 2000r. zysku „Usługi Komunalane” Sp. z o.o. Ponadto na obniŜenie nałoŜonej decyzją nr RKT-02/2001 kary pienięŜnej miała wpływ zmiana aneksem nr 1 z dnia 12.02.2001r. przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panów Z.Szymczyk i R.Hauptman, umowy nr 9/2000 z dn.31.10.2000r. (będącej kontynuacją umowy 1/96), dotyczącej oddania Cmentarza Komunalnego Zakładowi Usług Pogrzebowych Panów Z.Sz. i R.H. w odpłatne uŜytkowanie celem prowadzenia działalności w zakresie usług pogrzebowych. Zgodnie z tym aneksem, strony umowy, w związku z decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr RKT- 02/2001 z dnia 31.01.2001r. postanowiły o wykreśleniu z umowy postanowień o jakich mowa w § 9 i 10 tej umowy tj. postanowień przyznających Panom Z.Sz. i R.H. wyłączność na wykonywanie czynności dotyczących kopania grobów, uporządkowania mogił oraz budowy grobowców. Ponadto została zmieniona treść regulaminu cmentarza komunalnego w Głubczycach, w którym zrezygnowano z postanowień przyznających zakładowi pogrzebowemu świadczącemu usługi na terenie cmentarza wyłączność na: kopanie grobów, budowę grobowca, ekshumację zwłok, demontaŜ i montaŜ nagrobków. PowyŜsze świadczy o tym, iŜ „Usługi Komunelane” Sp. z o.o. zaprzestały stosowania praktyk monopolistycznych o jakich mowa w art.4 ust.4 oraz art.5 ust.1 pkt 1 ustawy antymonopolowej. Biorąc jednak pod uwagę art.21 ust.1 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy postanowił w sentencji tej 19 decyzji stwierdzić stosowanie przez „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. praktyk monopolistycznych o jakich mowa w pkt.I i III tej decyzji. Wysokość nałoŜonych decyzją nr RKT-02/2001 kar pienięŜnych na „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. została zmiarkowana. JednakŜe z racji tego iŜ „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. podpisując aneks nr 1 z dnia 12.02.2001r. do umowy nr 9 z dnia 31.10.2000r. zaprzestaly stosowania praktyk monopolistycznych o jakich mowa w pkt.I i III sentencji tej decyzji, organ antymonopolowy postanowił o znacznym obniŜeniu kary nałoŜonej na tego przedsiębiorcę decyzją nr RKT-02/2001, do symbolicznej wysokości 2.500PLN. Wysokość nałoŜonej kary została zmiarkowana. Kara pienięŜna została ustalona w wysokości znacznie poniŜej kary maksymalnej jaką zgodnie z przepisami w/w ustawy mógł nałoŜyć organ antymonopolowy. Zdaniem organu antymonopolowego kara w takiej wysokości spełnia jednakŜe rolę represyjną, czyli jest sankcją finansową za naruszenie przepisów ustawy antymonopolowej, a takŜe i prewencyjną gdyŜ moŜe zapobiec stosowaniu w przyszłości praktyk monopolistycznych określonych w tej ustawie. Art.479 29 § 2 k.p.c. przewiduje, iŜ jeśli Prezes Urzędu uzna odwołanie za słuszne, moŜe nie przekazując akt sądowi-uchylić albo zmienić swoją decyzję w całości lub w części. Korzystając z moŜliwości zmiany lub uchylenia decyzji, organ antymonopolowy po ponownym przeanalizowaniu akt zgromadzonych w trakcie postępowania, biorąc pod uwagę powyŜsze ustalenia, uznał odwołania „Usługi Komunalne” Sp. z o.o. oraz Panów Z.Sz. i R.H., za w części uzasadnione i postanowił uchylić decyzję nr RKT-02/2001 z dnia 31 stycznia 2001r. a następnie wydać niniejszą decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę organ antymonopolowy orzekł jak w sentencji decyzji. Kary pienięŜne naleŜy wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NPB o/o Warszawa 10101010-7878-223-1 Od niniejszej decyzji słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Katowicach, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. DYREKTOR DELEGATURY Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL 20