Numer decyzji
RŁO-1/2025
Decyzja UOKiK RŁO-1/2025
- Data decyzji
- 12 czerwca 2025
Treść rozstrzygnięcia
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Łódź , 12 czerwca 2025 r. RŁO.611.1.2023.MM WERSJA JAWNA tajemnica przedsiębiorstwa i inne informacje prawnie chronione oznaczone jako [informacja prawnie chroniona] DECYZJA RŁO 1/2025 I. Na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616) po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone – w imieniu Prezesa Urzędu Ochr ony Konkurencji i Konsumentów – uznaje się postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie , o treści: 1. „ Wykonawca nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od Wy konawcy w przypadku działania siły wyższej, w tym niekorzystnych warunków atmosferycznych uniemożliwiających realizację robót, w szczególności w postaci: powodzi, obfitych ulew i opadów śniegu, mrozu, upałów, huraganu lub podobnych zjawisk atmosferycznych, pożarów, nagłych i nieprzewidzianych strajków o masowej skali itp., a także innych zjawisk niedających się obiektywnie przewidzieć w dniu zawarcia Umowy, uniemożliwiających dotrzymanie terminu. ” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do w zorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będący ch załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie mo ntażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzor ca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” 2. „ Za wady istotne Strony uznają wady, które całkowicie uniemożliwiają korzystanie z instalacji. ” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznik iem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 7 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samoch odów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Wa runków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” 3. „ Inwestor ponosi koszt wszelkich prac dodatkowych niezdefiniowanych w Arkuszu Ustaleń Montażowych (Załącznik nr 1) oraz elementów uznanych przez Wykonaw cę za niezbędne do prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej. ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fo towoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 8 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków U mów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” 4. „ Inwestor ponosi koszt wszelkich prac dodatkowych niezdefiniowanych w Ankiecie Doboru (Załącznik nr 1) oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do prawidłowego działania System u, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej. ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Um ów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” 5. „ Inwestor ponosi koszt wszelk ich prac dodatkowych niezdefiniowanych w Ankiecie Doboru (Załącznik nr 1a) i/lub Ankiecie Doboru (Załącznik nr 1b) oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji l okalnej. ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załączni kiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” 6. „ Wykonawca zastrzega sobie prawo do zlecenia realizacji Umowy podmiotowi trzeciemu bez wcześniejszego informowania Inwestora. ” § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będących załączniki em do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umó w będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ” § 3 ust. 13 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 u st. 9 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 11 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „U mowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji”, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będący ch załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 11 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu inst alacji (Umowa)” 7. „ Wykonawca ma prawo do odstąpienia od Umowy w przypadku stwierdzenia braku możliwości technicznych montażu Instalacji oraz przeszkód mogących wpłynąć na poprawność i bezpieczeństwo Instalacji lub jeżeli stwierdzi nieopłacalność wykonania I nstalacji. ” § 3 ust. 13 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykona nie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 3 ust. 14 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montaż u instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacj i klimatyzacji” § 3 ust. 13 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca u mowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” 8. „ W przypadku naruszania przez Inwestora obowiązków niepieniężnych określonych w Umowie oraz w OWU, w tym powodujących niemożność wykonania przedmiotu Umowy, Wykonawca może odstąpić od Umowy w trybie natychmiastowym, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od powzięcia informacji o zaistnieniu przyczyny odstąpienia, a w przypadku zainstalowania Systemu, także do jego demontażu. W takim przypadku Wykonawca uprawniony jest do naliczenia Inwestorowi k ary umownej w wysokości 15% Wynagrodzenia, odpowiadającej wysokości całkowitego kosztu Instalacji, za każdy przypadek naruszenia. Wykonawca będzie uprawniony do dochodzenia odszkodowania w kwocie przewyższającej wysokość zastrzeżonej kary umownej na zasada ch ogólnych ”. § 3 ust. 23 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wyko nanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 3 ust. 24 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie mont ażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 22 Ogólnyc h Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instala cji klimatyzacji” § 3 ust. 23 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 22 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” 9. „ Łączna odpowiedzialność Wykonawcy za wszelkie zdarzenia związane z Umową (…) może obejmować jedynie szkody rzeczywiste z wyłączeniem utraconych korzyści. ” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będący ch załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych W arunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepł a (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Um owa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących z ałącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 za ni edozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061), co z kolei stanowi naruszenie art. 23a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji konsumentów (Dz. U. z 20 24 r., poz. 1616) i zakazuje ich wykorzystywania . II. Na podstawie art. 23b ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie środ ki usunięcia trwających skutków naruszenia zakazu stosowania we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych określonych w punkcie I niniejszej decyzji, w postaci obowiązku skierowania wiadomości e - mail lub listu zwykłego – w terminie 3 (trzech) miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji – do konsumentów, którzy zawarli umowy z Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w oparciu o wzorce umów, zawierające postanowienia, o których mowa w p unkcie I niniejszej decyzji, sformułowanej w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji o uznaniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowień wzorców umów, o których mowa w punkcie I niniejszej decyzji o treści: „ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał w dniu 1 2 czerwca 2025 r. decyzję nr RŁO 1/2025, w której uznał za niedozwolone postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w obrocie z konsumentami i zakazał ich wykorzystywania. Są to postanowienia o treści (…) [należy przytoczyć treść postanowień uznanych za niedozwolone] . Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do kt órego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji. W związku z powyższym, postanowienia te nie wiążą Pani/Pana, czyli są bezskuteczne. B ezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie. Decyzja Prezesa UOKiK nr RŁO 1/2025 dostępna jest pod adresem interne towym www.uokik.gov.pl. Decyzja jest prawomocna.” Pisemna informacja zostanie przekazana z uwzględnieniem następujących zasad: a) wysłanie wiadomości e - mail nastąpi na ostatni znany Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie adres pocz ty elektronicznej do doręczeń konsumenta, b) wiadomość e - mail zostanie wysłana do konsumentów dwukrotnie, w odstępie 14 dni, c) tytuł wiadomości e - mail będzie brzmiał: „Ważna informacja w związku z decyzją UOKiK nr RŁO 1/2025”, d) nadanie listu zwykłego nastąpi na ostatni znany Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie adres do doręczeń konsumenta, e) list zwykły zostanie wysłany do konsumentów, którzy nie podali Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie adresu poczty e lektronicznej do korespondencji, f) pisemna informacja w warstwie wizualnej sporządzona zostanie czcionką Times New Roman w rozmiarze co najmniej 11, w kolorze czarnym, na białym tle. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 III. Na podstawie art. 23b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochro nie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Sunday Polska Sp. z o.o . w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie środki usunięcia trwających skutków naruszenia zakazu stosowania we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych określonych w punkcie I niniejszej decyzji, w postaci obowiązku opu blikowania: 1) na oficjalnej stronie internetowej Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie (na dzień wydania decyzji jest to strona dostępna pod adresem: ht tps://sundaypolska.pl/ ) w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji – oświadczenia o treści: „ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał w dniu 1 2 czerwca 2025 r. decyzję nr RŁO 1/2025, w której uznał za niedoz wolone postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w obrocie z konsumentami i zakazał ich wykorzystywania. Są to postanowienia o treści (…) [należy przytoczyć treść postanowień uznanych za n iedozwolone] . Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę n a podstawie wzorca wskazanego w decyzji. W związku z powyższym, postanowienia te nie wiążą Pani/Pana, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie. Decyzja Prezesa UOKiK nr RŁO 1/2025 dostępna jest pod adresem internetowym www.uokik.gov.pl. Decyzja jest prawomocna.” Powyższe oświadczenie zostanie złożone z uwzględnieniem następujących zasad: a) tre ść przedmiotowego oświadczenia będzie dostępna i utrzymana na oficjalnej stronie internetowej Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie przez okres 6 ( sześciu ) miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji, b) oświadczenie będzie w ypełniało zawartość strony głównej, bez jakichkolwiek wyskakujących okienek (oświadczenie nie może przybrać formy np. rotacyjnego banera czy slajdera), c) oświadczenie będzie widoczne przez cały czas, gdy użytkownik jest na stronie, ale z możliwością zamknięc ia informacji przez użytkownika, d) tekst powyższego oświadczenia będzie wyjustowany oraz wpisany czarną czcionką (kod szesnastkowy RGB #000000) ARIAL na białym tle (kod szesnastkowy RGB #ffffff), e) wielkość czcionki powinna odpowiadać wielkości czcionki zwycza jowo używanej na ww. stronie internetowej, f) w przypadku zmiany nazwy Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie, jej przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zreali zowana odpowiednio przez lub za pośrednictwem Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie, lub następcy prawnego, ze wskazaniem nazw dawnej i nowej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 2) w serwisie Facebook (na dzień wydania decyzji jest to strona dostępna pod adresem : https://www.facebook.com/share/1Zd5JTvjht/ ) w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji – oświadczenia o treści: „ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał w dniu 1 2 czerwca 2025 r. decyzję nr RŁO 1/2025, w której uznał za niedozwolone postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w obrocie z konsumentami i zakazał ich wykorzystywania. Są to postanowienia o treści (…) [należy przytoczyć treść pos tanowień uznanych za niedozwolone] . Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji. W związku z powyższym, postanowienia te nie wiążą Pani/Pana, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uzn aną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie. Decyzja Prezesa UOKiK nr RŁO 1/2025 dostępna jest pod adresem internetowym www.uokik.gov.pl. Decyzja jest prawomocna.” Powyższe oświadczenie zostanie złożone z uwzględnieniem na stępujących zasad: a) ww. oświadczenie będzie dostępne w mediach społecznościowych Facebook przez okres 6 miesięcy od daty ich publikacji, b) oświadczenie zostanie zamieszczone w ww. profilu w mediach społecznościowych Facebook w sposób umożliwiający stałe zapoz nanie się użytkownika z ich treścią, tj. tak by tekst oświadczenia został umieszczony na tablicy (osi czasu) tych profili jako najbardziej aktualna informacja (post) wyświetlona przez użytkownika ww. serwisów (oświadczenie powinno zostać przypięte w formie pinezki), c) opublikowane oświadczenie nie może: i. wykorzystywać opcji „Zakończ dystrybucję w Aktualnościach” (w okresie objętym obowiązkiem publikacyjnym), ii. blokować możliwości dodawania komentarzy, iii. blokować możliwości udostępniania (przekazywania dalej), d) ośw iadczenie w formie postu zostaną dodane do relacji (Facebook) w pierwszym dniu realizacji obowiązku publikacyjnego, a po tej publikacji zostanie przypięte w prowadzonych tam profilach w sekcji „Wyróżnione relacje” i pozostaną tam przez okres 1 miesiąca, e) o świadczenie zostanie sformułowane zgodnie z przyjętą strategią komunikacyjną, tj. post o decyzji będzie opublikowany na tych samych zasadach jak wszystkie inne i z użyciem takiej samej czcionki i wizualizacji jak w przypadku innych postów i wiadomości, f) ośw iadczenia zostaną zamieszczone tak, by były dostępne dla wszystkich użytkowników ww. serwisów, tj. by w ustawieniach prywatności miały status „publiczny”, g) w przypadku zmiany profilu Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w ww. s erwisie Facebook w czasie realizacji obowiązków publikacyjnych, oświadczenie w mediach społecznościowych zostanie opublikowane na innych profilach prowadzonych przez przedsiębiorcę, h) w przypadku zmiany nazwy Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z sie dzibą w Warszawie , jej przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana - odpowiednio – przez Spółkę, za pośrednictwem Spółki lub jej następcy prawnego, ze wskazaniem dawnej i nowej nazwy, i) w razie zmiany treści sentencji decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi publikacji, należy obowiązek ten wykonać zgodnie ze zmienioną treścią decyzji . IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616), – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – nakłada się na Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyz acji z siedzibą w Warszawie : 1. karę pieniężną w wysokości 141 142 zł (słownie: sto czterdzieści jeden tysięcy sto czterdzieści dwa złote) , płatną do budżetu państwa za stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.1 niniejszej decyzji; 2. karę p ieniężną w wysokości 141 142 zł (słownie: sto czterdzieści jeden tysięcy sto czterdzieści dwa złote) , płatną do budżetu państwa za stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.2 niniejszej decyzji; 3. karę pieniężną w wysokości 164 665 zł (sł ownie: sto sześćdziesiąt cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt pięć złotych) , płatną do budżetu państwa za stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.3, I.4 i I.5 niniejszej decyzji; 4. karę pieniężną w wysokości 82 333 zł (słownie: osiemdz iesiąt dwa tysiące trzysta trzydzieści trzy złote) , płatną do budżetu państwa za stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.6 niniejszej decyzji; 5. karę pieniężną w wysokości 164 665 zł (słownie: sto sześćdziesiąt cztery tysiące sześćset s ześćdziesiąt pięć złotych) , płatną do budżetu państwa za stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.7 niniejszej decyzji; 6. karę pieniężną w wysokości 199 951 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt jede n złotych) , płatną do budżetu państwa za stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.8 niniejszej decyzji; 7. karę pieniężną w wysokości 117 618 zł (słownie: sto siedemnaście tysięcy sześćset osiemnaście złotych), płatną do budżetu państwa z a stosowanie postanowienia wzorców umów określonego w punkcie I.9 niniejszej decyzji. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616) oraz na podstawie art. 263 § 1, art. 263 § 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 83 wyżej wymienionej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencj i i Konsumentów – obciąża się Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie kosztami opisanego w punkcie I niniejszej decyzji postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone w kwocie 132,40 zł (słownie: sto trzydzieści dwa złote 40/100) i zobowiązuje się Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie do zwrotu tych kosztów Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej również: „ Prezes Urzędu ”, „ Prezes UOKiK ”) postanowieniem z dnia 8 listopada 2021 r. z urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające o sygn. RŁO.405.12.2021 w celu wstępnego ustalenia, czy nas tąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz w celu wstępnego ustalenia, czy nastąpiło naruszenie uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe inte resy konsumentów w związku z działalnością Sunday Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (na dzień wydania niniejszej decyzji Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie ; dalej również: „ Sunday Polska ”, „ Spółka ”, „ Przedsiębiorca ”), oraz podmiotów z nią współpracujących lub powiązanych, w zakresie dotyczącym w szczególności promocji i sprzedaży usług wykonania mikroinstalacji fotowoltaicznych wraz z usługami towarzyszącymi (dowód: karty 29 - 30 ). Postępowanie wyjaśniające wszczęte zost ało w związku z otrzymywanymi przez Prezesa Urzędu sygnałami od konsumentów oraz rzeczników konsumentów. W toku postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu przeanalizował wzorce umowne stosowane przez Spółkę w obrocie z udziałem konsumentów. W dniu 10 sty cznia 2023 r. Prezes Urzędu, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, postanowieniem nr 1/611.1.2023 (dowód: karty 1 - 16 ; dalej: „Postanowienie”) postanowił o wszczęciu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone w zwią zku ze stosowaniem przez Sunday Polska we wzorcach umów postanowień umownych wskazanych w sentencji niniejszej decyzji. Postanowieniem nr 2/611.1.2023 z dnia 10 stycznia 2023 r. Prezes Urzędu postanowił o zaliczeniu w poczet dowodów we wszczętym wobec S unday Polska postępowaniu w sprawie o uznanie postanowień wzorców umowy za niedozwolone o sygnaturze RŁO.611.1.2023.MM kopie pism i dokumentów uzyskanych w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego pod sygn. RŁO.405.12.2021.MM (dowód : karty 25 - 28 ). Pismem z dnia 10 stycznia 2023 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone oraz o zaliczeniu w niniejszym postępowaniu wyżej wskazanych dokumentów (dowód : karty 55 - 60) . W dniu 20 marca 2023 r. Prezes Urzędu wezwał Spółkę m.in. do przekazania informacji o obrocie osiągniętym przez Spółkę w roku 2020, 2021 oraz 2022 (dowód : karty 61 - 64 ). Spółka przekazała żądane informacje w piśmie z dnia 25 kwietnia 2023 r. ( dowód : karty 74 - 75). W piśmie z dnia 25 kwietnia 2023 r. Sunday Polska wniosła o wydanie decyzji na podstawie art. 23c ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1616, dalej również: „ustawa o ochronie konkurencji i konsum entów” lub „ uokik” ) (dowód : karty 74 - 85 ). Pismem z 26 czerwca 2023 r. Prezes Urzędu poinformował Spółkę, że ewentualna możliwość wydania decyzji na podstawie art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zostanie rozważona po uzupełnieniu stanowisk a Przedsiębiorcy o sposób usunięcia skutków naruszenia (dowód : karta 175 ) . W piśmie z dnia 13 września 2023 r. Spółka przekazała propozycję przyjęcia zobowiązania uzupełnioną o sposób usunięcia skutków naruszenia (dowód : karty 182 - 195 ). Pismem z 11 paździ ernika 2023 r. Prezes Urzędu wezwał Spółkę do uzupełniania informacji dotyczących wniosku o wydanie decyzji na podstawie art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dowód : karty 255 - 258 ). Pismem z dnia 30 października 2023 r. Sunday Polska przek azała dodatkowe informacje dotyczące propozycji przyjęcia zobowiązania (dowód : karty 262 - 266 ). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 Pismem z dnia 1 grudnia 2023 r. Sunday Polska przekazała informacje dotyczące planowanego zwrotu kar umownych konsumentom, którzy zwrócili się do niej z wnioskie m o ich zwrot (dowód : karty 270 - 272 ). Pismem z dnia 16 stycznia 2024 r. Sunday Polska przekazała informacje dotyczące dokonania zwrotu kar umownych konsumentów wskazanym w piśmie z dnia 1 grudnia 2023 r. (dowód : karta 273 ). Pismem z 20 lutego 2024 r. Preze s Urzędu wezwał Spółkę m.in. do przekazania informacji o obrocie osiągniętym w 2023 r. (dowód : karty 278 - 281 ). Pismem z 4 marca 2024 r. Prezes Urzędu poinformował Spółkę o nieprzyjęciu propozycji zobowiązania (dowód : karty 282 - 283 ). Pismem z dnia 7 marca 2024 r. Spółka przekazała informację o jej szacowanym obrocie finansowym osiągniętym w 2023 r. (dowód : karty 284 - 286 ). Pismem z 11 czerwca 2024 r. Prezes Urzędu ponownie wezwał Spółkę m.in. do przekazania informacji o obrocie osiągniętym w 2023 r. (dowód : karty 377 - 380 ). Pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. Spółka przekazała informację o jej obrocie finansowym osiągniętym w 2023 r. (dowód : karty 392 - 393 ). Pismem z dnia 4 lipca 2024 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego, wy znaczając termin na zapoznanie się z aktami niniejszej sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz materiałów ( dowód: karty 394 - 397 ). Spółka nie skorzystała z ww. uprawnienia. Pismem z dnia 15 lipca 2024 r. pełnomocnik Spółki zawiadomił Prezes a Urzędu o wypowiedzeniu pełnomocnictwa (dowód: karty 398 - 399 ). Jednocześnie w toku postępowania, na podstawie ogólnodostępnych informacji pozyskanych za pośrednictwem Portalu Publicznego Krajowego Rejestru Zadłużonych Prezes Urzędu powziął informację o z łożeniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. przez Spółkę wniosku o otwarcie przyśpieszonego postępowania układowego oraz w dniu 24 kwietnia 2024 r. wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Zgodnie z informacjami dostępnymi w rejestrze w dniu 22 sierpnia 2024 r. zostało otwarte przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy XVIII Wydział Gospodarczy postępowanie restrukturyzacyjne Spółki (sygn. sprawy WA1M/GRp/13/2024). Pismem z dnia 11 października 2024 r. Prezes Urzędu wezwał Spółkę do przekazania informacji m.in. w zakresie skutecznego odwołania członków zarządu Spółki oraz zmiany danych podmiotu w Rejestrze Przedsiębiorców w zakresie oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania Sunday Polska (dowód: karty 404 - 408 ). Spółka nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie . W toku postępowania, na podstawie ogólnodostępnych informacji pozyskanych za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych pod adresem https://rar.ms.gov.pl ustalono, że postanowieniem w sprawie WA.XIII Ns - Rej.KRS 59226/24/938 z dnia 25 października 2024 r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wykreślił dane osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentacji Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie. Tym samym Spó łka posiadała nieobsadzony zarząd - organ uprawniony do jej reprezentowania. Prezes Urzędu postanowieniem nr 3/611.1.2023 z dnia 13 listopada 2024 r. zawiesił postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorców umów za niedozwolone w związku z utratą prze z stronę zdolności do czynności prawnych (dowód: karty 409 - 412 ). Postanowieniem nr 4/611.1.2023 z dnia 31 marca 2025 r. Prezes Urzędu podjął z urzędu zawieszone postępowanie o sygn. RŁO.611.1.2023 (dowód: karty 413 - 416 ). Podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło wskutek uzyskania informacji z ogólnodostępnych źródeł pozyskanych za pośrednictwem Portalu Rejestrów Sądowych pod adresem Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 https://rar.ms.gov.pl, iż postanowieniem z dnia 28 marca 2025 r., Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydzia ł Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w sprawie o sygn. akt WA.XIII NS - REJ.KRS/013394/25/033 wpisał w rubryce organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu [informacja prawnie chroniona] jako Prezesa Zarządu Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie. Pismem z dnia 31 marca 2025 r. Prezes Urzędu wezwał Spółkę do przekazania informacji o obrocie osiągniętym w 2023 r. i 2024 r. (dowód : karty 417 - 420 ). Pismem z dnia 15 kwietnia 2025 r. Spółka przekazała informację o jej obrocie fi nansowym osiągniętym w 2023 r. i w 2024 r. (dowód : karty 421 - 423 ). Pismem z dnia 5 maja 2025 r. Prezes Urzędu ponownie zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego, wyznaczając termin na zapoznanie się z aktami niniejszej sprawy i wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz materiałów ( dowód: karty 424 - 427 ). Spółka skorzystała z ww. uprawnienia i w dniu 20 maja 2025 r. zapoznała się z aktami sprawy oraz wykonała ich fotokopie, a w dniu 22 maja 2025 r. skopiowała na własny nośnik danych dane z najdujące się na załączonych do akt sprawy płytach dvd ( dowód: karty 428 - 439 ). Pismem z dnia 23 maja 2025 r. Spółka przekazała swoje stanowisko w nawiązaniu do zawiadomienia o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód : karty 440 - 455 ). Prezes Urz ędu ustalił następujący stan faktyczny Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie została zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: „KRS) w dniu 6 maja 2015 r. pod numerem KRS : 0000556702 (ówcześ nie jako Mobiko Sp. z o.o.) . Sunday Polska jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność polegającą m.in. na kompleksowej obsłudze klientów w zakresie doradztwa, wykonywania i sprzedaży instalacji fotowoltaicznych oraz instalacji pomp ciepła. Spółka działa na obszarze całej Polski. Sunday Polska działalność na rynku instalacji fotowoltaicznych rozpoczęła w 2017 r. (dowód: karta 32 ). Potencjalnych klientów, na podstawie zawartej umowy o świadczenie usług, Spółka pozyskuje m.in. poprzez akwizycję bezpośrednią, kampanie reklamowe w radiu, telewizji, reklamę zewnętrzną oraz za pośrednictwem sieci Internet (dowód: karta 33 ). Spółka, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w stosunkach z konsumentami przy zawieraniu umów sprzedaży usług wykonania instalac ji fotowoltaicznej stosuje m.in. następujące wzorce umowne: 1. Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU), 2. Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU), 3. Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) 1 , 4. Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU), 5. Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodó w elektrycznych (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU), 6. Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa), 1 Dotyczy montażu pompy ciepła do centralnego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej (CO/CWU) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 7. Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU), 8. Umowa na wykonanie montażu i nstalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU), 9. Umowa na wykonanie montażu instalacji (umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU). Ogólne warunki umowy (OWU) są załącznikiem i stanowią integralną część każdeg o z wymienionych wyżej wzorców umów. Spółka w toku postępowania wyjaśniającego przedłożyła Prezesowi Urzędu powyżej wskazane wzorce w różnych wersjach w zależności od terminu obowiązywania. Poniżej wskazane są daty rozpoczęcia obowiązywania danego wzorca w wersji aktualnej na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego RLO.611.1.2023: • Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) – 01.04.2022 r. • Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa) z O gólnymi Warunkami Umowy (OWU) - 01.04.2022 r. • Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) - 01.04.2022 r. • Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (O WU) – 17.05.2022 r. • Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) - 01.04.2022 r. • Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa) – 15.08.2022 r . • Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) - 01.04.2022 r. • Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) – 12.05.2022 r. • Umowa na w ykonanie montażu instalacji (umowa) z Ogólnymi Warunkami Umowy (OWU) - 15.08.2022 r. W toku postępowania Spółka przekazała wzorce umowne aktualne na dzień otrzymania wezwania Prezesa Urzędu z dnia 20 marca 2023 r. (dowód: karty 74 - 76, 89 - 169 ). Wzorce te na dal zawierały kwestionowane przez Prezesa UOKiK postanowienia. Zgodnie z wyjaśnieniami Spółki umowy z konsumentami są zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa, najczęściej w miejscu zamieszkania konsumenta. Konsument ma możliwość zawarcia umowy w wersji pa pierowej (wówczas jeden egzemplarz umowy zostaje przekazany klientowi w trakcie spotkania) lub w wersji elektronicznej z wykorzystaniem tabletu udostępnionego przez Doradcę Techniczno - Handlowego Spółki. Umowa opatrzona podpisem elektronicznym jest wysyłana w pliku w formacie PDF na skazany przez konsumenta adres e - mail, Spółka zaś dysponuje potwierdzeniem wysłania i wyświetlenia umowy przez konsumenta. Wzory umów w wersji papierowej i elektronicznej różnią się tym, że w wersji elektronicznej nie są opisane alternatywne sposoby finansowania instalacji, na które konsument się nie zdecydował (dowód : karta 34 ) . Poniżej znajduje się tabela przedstawiająca ilość zawartych z konsumentami umów w oparciu o następujące wzorce umowy (odrębnie dla każdego wzorca), któr e zawierały postanowienia wymienione w postanowieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr 1/611.1.23 z dnia 10 stycznia 2023 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 14 Rodzaj umowy Okres Ilość zawartych umów Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego z OWU od 12.08.2020 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (CWU) z OWU od 15.09.2021 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (CO/CWU) z OWU od 30.11.2020 do 25.04.2023 [in formacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła z OWU od 17.05.2022 do 12.03.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektryczny ch z OWU od 09.06.2021 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Czyste Powietrze) od 08.03.2021 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu insta lacji klimatyzacji z OWU od 13.05.2021 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii z OWU od 12.05.2021 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] Umowa na wykonanie i nstalacji z OWU (Ekodom) Od 08.06.2022 do 25.04.2023 [informacja prawnie chroniona] (dowód: karty 76, 171 ) W roku obrotowym 2023 Sunday Polska osiągnęła obrót z prowadzonej ogółem działalności w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [infor macja prawnie chroniona] ; dowód : karty 381 - 391, 392 - 393, 421 - 423). Z kolei w roku obrotowym 2024 Spółka osiągnęła obrót w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ; dowód : karty 421 - 423). Stanowisko Spółki oraz wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (propozycja przyjęcia zobowiązania) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 15 W toku postępowania Spółka pismami z dnia 25 kwietnia 2023 r. (dowód: karty 74 - 85 ) oraz 13 września 2023 r. (dowód: karty 182 - 19 5 ) zwróciła się do Prezesa Urzędu z prośbą o rozważenie wydania decyzji na podstawie art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (propozycja przyjęcia zobowiązania). Jednocześnie w piśmie z dnia 25 kwietnia 2023 r. Przedsiębiorca wyraził swoje sta nowisko odnośnie treści zakwestionowanych klauzul. W odniesieniu do klauzuli wskazanej w pkt I.1. sentencji Decyzji, Spółka wskazała, że stosowana klauzula ma na celu zapewnić odpowiednie przedłużenie terminu wykonania prac w sytuacji, w której wystąpią o koliczności, których żaden podmiot, nawet zajmujący się profesjonalnym montażem instalacji fotowoltaicznych, nie jest w stanie przewidzieć. Według Przedsiębiorcy, postanowienie to ma na celu zapewnić, że nie musi on ryzykować zdrowiem i bezpieczeństwem pra cowników ani narażać integralności budynków, na którym dokonywane są prace montażowe, jeżeli w określonych w klauzuli i niemożliwych do przewidzenia warunkach atmosferycznych nie jest możliwe przeprowadzenie montażu w sposób gwarantujących odpowiedni pozio m bezpieczeństwa. W odniesieniu do klauzuli wskazanej w pkt I.2. sentencji Decyzji Spółka wskazała, że w jej opinii, klauzula ta nie pełni roli ograniczającej odpowiedzialność wobec konsumenta ani nie dąży do pozbawienia konsumenta możliwości kwestionowan ia jakości wykonanych prac, zamontowanych urządzeń czy efektywności działania instalacji. W opinii Przedsiębiorcy wszelkie obowiązujące przepisy prawa regulujące jego odpowiedzialność mają w pełni zastosowanie i nie są kontraktowo ograniczone w niniejszej sprawie. Zaproponował on jednak zobowiązanie polegające na usunięciu przedmiotowej klauzuli bez jej zastąpienia. W odniesieniu do klauzul wskazanych pkt I.3., I.4. i I.5. sentencji Decyzji Spółka wskazała, że klauzule te mają za cel umożliwienie dookreśle nia dodatkowych, nadprogramowych prac, których nawet najbardziej doświadczony przedsiębiorca nie jest w stanie przewidzieć albo których nie można oczekiwać od przedsiębiorcy, że zostaną one potwierdzone w drodze audytu wstępnego, np. dotyczących wad i uste rek, których naprawa jest konieczna dla montażu instalacji. W odniesieniu do klauzuli wskazanej w pkt I.6. sentencji Decyzji Spółka wskazała, że klauzula ta nie ma wpływu na fakt, iż to wykonawca jest prawnie stroną odpowiedzialną za należyte wykonanie um owy oraz w pełni ponosi ryzyka związane z jej wykonaniem. Zdaniem Sunday Polska konsument zawierając umowę może być pewny, ze to Spółka pozostaje przedsiębiorcą, z którym zawarł umowę oraz który zapewni wykonanie i będzie jednocześnie w pełni odpowiedzialn y za jakość wykonanych prac. W odniesieniu do klauzuli wskazanej w pkt I.7. sentencji Decyzji Spółka wskazała, że istotą tej klauzuli jest zapewnienie, że miejsce montażu jest prawidłowo przedstawione i zakres prac przewidziany w Ankiecie Doboru lub Arkus zu Ustaleń Montażowych i zdefiniowany w umowie może zostać prawidłowo wykonany. Z wyjaśnień Spółki wynika, ze strony powinny posiadać możliwość przewidzenia w jaki sposób uregulowana będzie odpowiedzialność za doprowadzenie miejsca montażu do stanu, w któr ym wykonanie umowy będzie możliwe (w przypadku, gdy wykonanie zakontraktowanych prac jest uzależnione od podjęcia przez konsumenta pewnych działań i odpowiedniego przygotowania miejsca montażu). W odniesieniu do klauzuli wskazanej w pkt I.8. sentencji Dec yzji Spółka wskazała, że kwestionowane klauzula odnosi się do obowiązku spełnienia przez konsumenta koniecznych dla możliwości wykonania umowy warunków niepieniężnych. Bez ich spełnienia przez konsumenta Spółka nie może przystąpić do wykonania umowy. W od niesieniu do klauzuli wskazanej w pkt I.9. sentencji Decyzji Spółka stoi na stanowisku, że treść klauzuli nie regulowała odpowiedzialności za brak lub nienależyte wykonanie umowy w sposób sprzeczny z przepisami kodeksu cywilnego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 16 Spółka zaproponowała, by w stosowanych wzorcach umownych zastąpić klauzule wskazane w pkt I.1, I.3 – I.9. sentencji Decyzji postanowieniami, które nie będą miały cech klauzul abuzywnych. W ramach proponowanych w piśmie z dnia 13 września 2023 r. zobowiązań Spółka była gotowa na p odjęcie następujących działań (dowód: karta 187 ): 1. zaprzestanie stosowania kwestionowanych klauzul, o których jest mowa w Postanowieniu, w umowach z klientami Spółki będącymi: (i) konsumentem lub (ii) osobą fizyczną prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową zawierającą umowę bezpośrednio związaną z jej działalności gospodarczej lub zawodowej, gdy z treści tej umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez n ią działalności gospodarczej, udostępnionego na podstawie przepisów o CEiDG ; 2. poinformowanie wszystkich konsumentów o tym, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu klauzule nie obowiązywały w stosunku do konsumentów od momentu zawarcia umowy. W związku z tym te klauzule nie wiążą Konsumenta, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie; 3. zrzeczenie się dochodzenia w stosunku do Konsumentów wszelkich roszczeń na ich podstawie oraz zobowiązuje się nie wykonywać powyższych klauzul w całości lub części wobec lub przeciwko Konsumentom . Jeżeli jednak którekolwiek z powyższych klauzul, o których jest mowa w Postanowieniu, przyznaje Konsumentom jakiekolwiek prawo, to nadal są oni uprawnieni do jego realizacji wobec Spółki. Prawa Konsumentów pozostają nienaruszone i nie nakładamy na nich żadnych nowych obowiązków ; 4. ponowne rozpatrzenie wszystkich negatywnie r ozpatrzonych reklamacji (w zakresie objętym Postanowieniem) oraz umożliwienia wszystkim Konsumentom ponownego zgłoszenia reklamacji (w zakresie objętym Postanowieniem) w związku z tym, że Spółka nie będzie dochodzić ani nie powinna była w przeszłości docho dzić roszczeń na podstawie klauzul, o których jest mowa w Postanowieniu; 5. zwrot zapłaconych przez konsumentów kar umownych oraz umorzenia wszystkich wystawionych not obciążeniowych oraz umorzenia postępowań w przedmiocie nakładania kary umownej (tj. bez wys tawiania not obciążeniowych). Przedsiębiorca również szczegółowo opisał każdy z powyższych punktów, przedstawiając jakie dokładnie działania w ramach przyjętego zobowiązania miałby podjąć. Pismem z dnia 30 października 2023 r. Spółka zaktualizowała propo zycję zobowiązania, m.in. poprzez zobowiązanie do zwrotu zapłaconych przez konsumentów kar umownych, powiększonych o równowartość należnych odsetek ustawowych. W piśmie z dnia 13 września 2023 r. (dowód: karty 182 - 195 ) Spółka wskazała, że zweryfikowała ok . { informacja prawnie chroniona] zgłoszeń konsumenckich w celu utworzenia statystyk postępowań reklamacyjnych, odnoszących się do kwestionowanych przez Prezesa Urzędu klauzul. W wyniku przeprowadzonej analizy Sunday Polska zidentyfikowała [informacja prawn ie chroniona] indywidualnych, konsumenckich reklamacji odnoszących się do kwestionowanych przez Prezesa Urzędu klauzul (z czego [informacja prawnie chroniona] reklamacji zostało rozpatrzonych częściowo, [informacja prawnie chroniona] reklamacji negatywnie, a [informacja prawnie chroniona] reklamacje – oczekują na rozstrzygnięcie) oraz informacja prawnie chroniona] pozostałych zgłoszeń, w ramach których przyznano rekompensatę w postaci bonów [informacja prawnie chroniona] (przedpłaconych kart podarunkowych – przyp. Prezesa UOKiK). Spółka przekazała następujące wnioski z analizy poszczególnych reklamacji i zgłoszeń: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 17 • Przeważająca część reklamacji dotyczy kwestii serwisowych, • Przeważająca część reklamacji została rozpatrzona pozytywnie przez Spółkę (stan na dzi eń na dzień 1 września 2023 r. [informacja prawnie chroniona] reklamacji z [informacja prawnie chroniona] ), • Reklamacje dotyczące osiągnięcia przez instalację fotowoltaiczną uzysków niższych niż planowane były rozpatrywane przez Spółkę pozytywnie poprzez pr zyznawanie konsumentom bonów [informacja prawnie chroniona] o wartości równej lub przekraczającej wartość utraconych przez konsumenta uzysków lub poniesionych szkód. Wypłata wartości utraconych uzysków odbywała się mimo brzmienia klauzuli „ Łączna odpowiedz ialność Wykonawcy za wszelkie zdarzenia związane z Umową (…) może obejmować jedynie szkody rzeczywiste z wyłączeniem utraconych korzyści ”, polegającej na wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy za utracone przez konsumenta korzyści (do których kwalifik uje się niższy uzysk), • Pojedyncze, negatywnie rozpatrzone reklamacje dotyczyły sytuacji, gdzie w wyniku działań konsumentów lub w wyniku negocjacji co do zmiany przedmiotu zamówienia, nie było możliwe znalezienie satysfakcjonującego strony rozwiązania, • Prz y rozpatrywaniu pozostałych zgłoszeń, Spółka przyznawała klientom bony [informacja prawnie chroniona] w przeważającej części bez formalnej reklamacji (dobrowolnie, dbając o dobre relacje handlowe z klientami). W tym trybie, w okresie od sierpnia 2022 do si erpnia 2023, Spółka wypłaciła [informacja prawnie chroniona] konsumentom w bonach [informacja prawnie chroniona] równowartość [informacja prawnie chroniona] zł. Wypłacone środki dotyczyły różnych wydarzeń związanych z procesem zawarcia umowy, jej realizacj i, jak i efektywności/sprawności zainstalowanej instalacji. Między innymi, Spółka wypłacała rekompensaty z tytułu wydłużonego czasu realizacji, niedogodności związanych z montażem urządzeń i wykonania umowy, opóźnień w zgłoszeniu instalacji do właściwych o rganów, usterek czy drobnych uszkodzeń elementów budynku. Wypłaty te miały charakter dobrowolny. Spółka zwróciła uwagę, że statystyki dotyczące reklamacji (mających za przedmiot kwestionowane przez Prezesa Urzędu klauzule) warto również umieścić w szerszym kontekście liczby zawartych przez Spółkę umów z konsumentami - [informacja prawnie chroniona] reklamacji, należy zatem porównać do ponad [informacja prawnie chroniona] umów zawartych przez Spółkę w przedmiotowym okresie. Nieliczne negatywnie rozpatrzone p rzez Spółkę sprawy dotyczyły szczególnych sytuacji, uzasadnionych, w opinii Przedsiębiorcy, wprowadzeniem Spółki w błąd lub innymi nieprawidłowymi działaniami konsumentów. W odniesieniu do klauzuli dotyczącej możliwości nałożenia kar umownych Sunday Polska wskazała, że możliwość nałożenia przez Spółkę kary umownej ma na celu odzyskanie poniesionych przez Spółkę kosztów wynikających z niewykonania lub zerwania przez konsumenta wiążącej strony umowy. Koszty te są związane m.in. z utrzymywaniem powierzchni mag azynowych, usługami kompletacji sprzętu składającego się na instalacje fotowoltaiczne, załadunku, rozładunku, kontroli stanów magazynowych, w tym rezerwacji sprzętu dla klienta, transportu do klienta i innych czynności logistycznych oraz operacyjnych związ anych procesem przedmontażowym. Spółka ponosi także koszty zaangażowania w ww. proces wykwalifikowanych pracowników z działu logistyki, a także z działu realizacji, odpowiadającego za przygotowanie profesjonalnego projektu instalacji fotowoltaicznej. Tym s amym, kary umowne nakładane na konsumentów miały umożliwić Spółce odzyskanie poniesionych już kosztów związanych z konkretnym zamówieniem i konkretną umową, mieszczących się w wymienionych powyżej kategoriach. Spółka ustaliła, że wystawiła [informacja pra wnie chroniona] noty obciążeniowe z tytułu nałożenia kary umownej na łączną kwotę [informacja prawnie chroniona] zł, z czego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 18 [informacja prawnie chroniona] konsumentów opłaciło kary umowne w łącznej wysokości [informacja prawnie chroniona] zł. Pismem z dn ia 1 grudnia 2023 r. Sunday Polska przekazała informacje dotyczące planowanego zwrotu kar umownych [informacja prawnie chroniona] konsumentom, którzy zwrócili się do niej z wnioskiem o ich zwrot. Szacowana wartość zwrotu miała wynieść [informacja prawnie c hroniona] zł powiększona o odsetki. Ponadto Spółka poinformowała, że dokonała już zwrotu pobranej kary umownej [informacja prawnie chroniona] (dowód : karty 270 - 272 ). Pismem z dnia 16 stycznia 2024 r. Sunday Polska przekazała informacje dotyczące dokonania zwrotu kar umownych konsumentów wskazanym w piśmie z dnia 1 grudnia 2023 r. (dowód : karta 273 ). W piśmie z dnia 7 marca 2024 r. (dowód: karta 284 - 286 ) Sunday Polska poinformowała, iż w stosowanych wzorcach umów zawieranych z konsumentami nadal znajdują się postanowienia będące przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa Urzędu. Spółka zaznaczyła jednak, że postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urzędu w przedmiotowej sprawie nie są egzekwowane w stosunku do konsumentów. Spółka w yjaśniała, że stosowanie wzorców umów zawieranych z konsumentami zawierających postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urzędu wynika z propozycji Spółki zaniechania stosowania tych postanowień we wzorcach umów i oczekiwania przez Spółkę na wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji zobowiązującej w przedmiotowej sprawie. Wprowadzenie powyższych zmian we wspomnianych wzorach umów, zgodnie z posiadaną przez Przedsiębiorcę wiedzą, mogłoby uniemożliwić wydanie takiej decyzji przez Prezesa Urzędu. Stanowisko Spółki w nawiązaniu do zawiadomienia o zakończeniu zbierania materiału dowodowego Pismem z dnia 23 maja 2025 r. Spółka przekazała swoje stanowisko w nawiązaniu do zawiadomienia o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód : karty 440 - 455 ). Spółka podtrzyma ła wcześniejszą propozycję przyjęcia zobowiązań z 13 września 2023 r. W przekonaniu Spółki, uprawnione jest zaniechanie stosowania niedozwolonego postanowienia wzorca umowy w wyniku wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 23c uokik. Jednocześn ie brak zaniechania nie powinno być kwalifikowane jako okoliczność obciążająca przedsiębiorcę. Spółka zwracała również na to uwagę w piśmie z dnia 7 marca 2024 r., zaznaczając jednocześnie, iż postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urzędu w przedmiotowy m postępowaniu nie są w żaden sposób egzekwowane przez Spółkę w stosunku do konsumentów. Dodatkowo, w ramach rozbudowy propozycji zobowiązań, Spółka wyraziła gotowość do aneksowania wciąż aktywnych umów z klientami i usunięcia bądź zmiany brzmienia kwestio nowanych przez Prezesa Urzędu postanowień, na te które były wskazywane i proponowane w piśmie Spółki z dnia 13 września 2023 r. Ponadto, w przypadku nieskorzystania z propozycji zobowiązania w trybie art. 23c uokik, Spółka przedstawiła okoliczności, które w jej opinii powinny zostać wzięte pod uwagę przez Prezesa Urzędu. Zdaniem Przedsiębiorcy brak jest skutków stosowania kwestionowanych postanowień. Spółka oświadczyła, że nigdy nie uzyskała korzyści pieniężnej w związku z zamieszczonymi we wzorach umownych klauzulami i nie wywoływały one szkody u konsumentów. Sunday Polska zwróciła uwagę, iż znajduje się obecnie w restrukturyzacji, której celem jest uniknięcie ogłoszenia upadłości poprzez umożliwienie restrukturyzacji zadłużeń i zawarcie układu z wierzyci elami, a wymierzenie przez Prezesa Urzędu ewentualnej kary Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 19 pieniężnej spowoduje, że nie zostaną spełnione w tym zakresie cele prewencji indywidualnej. Nałożenie kary pieniężnej w sytuacji w jakiej znajduje się Spółka może, w opinii Przedsiębiorcy, spowodow ać konieczność zaniechania dalszego prowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego i ogłoszenie przez Spółkę upadłości. Spółka przypomniała, że nie toczyło się poprzednio żadne postępowanie dotyczące naruszenia przepisów uokik, a w przypadku większości przy padków kwestionowanych klauzul, Spółka nie dochodziła żadnych roszczeń na ich podstawie, nie prowadziła egzekucji ani nie naliczała opłat wynikających z ich treści. W opinii Sunday Polska, analizowane naruszenie miało charakter formalny i potencjalny, a ni e rzeczywisty - w kontekście negatywnych skutków rynkowych czy strat konsumenckich. Przedsiębiorca podniósł, że naruszenie dotyczyło ograniczonego kręgu odbiorców, on sam nie zajmuje pozycji dominującej na rynku usług energetycznych, nie prowadzi działalno ści w warunkach wyłączności ani istotnego wpływu na strukturę rynku. W ocenie Spółki, powyższe przesłanki powinny zostać uwzględnione przy ocenie społecznej szkodliwości naruszenia. Sunday Polska od czerwca 2024 r. nie podpisuje umów z nowymi klientami. Ws półpraca z dotychczasowymi klientami polega wyłącznie na rozbudowie istniejących już instalacji fotowoltaicznych. Spółka ponownie podkreśliła, że działając z własnej inicjatywy, podjęła działania mające na celu zarówno zaprzestanie stosowania zakwestionowa nych postanowień wzorców umownych, jak również usunięcie ich potencjalnych skutków w relacjach z konsumentami, co powinno być uznane za przesłankę łagodzącą przy wymierzaniu kary, a dobrowolne zaniechanie i działania kompensacyjne wobec konsumentów powinny prowadzić do znaczącego miarkowania ewentualnej kary. Spółka zwróciła uwagę na kooperacyjną postawę i współpracę Spółki z Prezesem Urzędu w toku postępowania, jak również na prowadzone wobec niej postępowanie restrukturyzacyjne. Przedsiębiorca stwierdził również, że niezwłocznie przystąpił do zwrotu pobranych kwot - łącznie na rzecz [informacja prawnie chroniona] konsumentów zwrócono środki w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł powiększone o odsetki ustawowe. Działania te miały charakter dobrowolny i zostały podjęte przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Spółka przekazała również wyjaśnienia odnośnie każdego z postanowień umownych, które pokrywały się ze stanowiskiem przedstawionym w piśmie z dnia 25 kwietnia 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konku rencji i Konsumentów zważył, co następuje. Interes publiczny Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest uprzednie zbadanie przez Prezesa UOKiK, czy w danej sprawie zagrożony został interes public zny. Jak zauważył Sąd Najwyższy - celem kontroli abstrakcyjnej postanowień wzorca umowy jest ochrona interesu publicznego w postaci zbiorowego interesu konsumentów 2 . Stosownie bowiem do przepisu art. 1 ust. 1 uokik, ochrona interesów konsumentów podejmowan a jest przez Prezesa UOKiK w interesie publicznym. Prezes UOKiK podejmuje się zatem ochrony interesów konsumentów wyłącznie w interesie publicznym, tzn. wtedy, gdy działaniem przedsiębiorcy może być dotknięty każdy konsument w analogicznych okolicznościach 3 . Ingerencja Prezesa UOKiK ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie 2 Postanowienie SN z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt: I CZ 135/12 3 Por. wyr. SOKiK z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt: XVII Ama 26/08 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 20 poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Podejmując działania określone w przywołanej ustawie Prezes UOKiK występuje w funkcji rzecznika interesu publicznego 4 . Interes pu bliczny dotyczy ogółu, nieokreślonej z góry liczby osób. Jego naruszenie zachodzi głównie wtedy, gdy działaniem danego przedsiębiorcy zagrożony jest interes ogólnospołeczny lub jakiś szerszy krąg uczestników 5 . Interes publicznoprawny zawiera się w ochronie praw konsumentów, do których Przedsiębiorca kierował swoją ofertę. W ocenie Prezesa UOKiK za podjęciem działań w niniejszej sprawie przemawia interes publiczny, wyrażający się koniecznością ochrony praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, kt órzy mogli zostać narażeni na negatywne skutki stosowania przez Spółkę niedozwolonych postanowień wzorców umowy. Zakwestionowane działania Spółki nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i n ie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wynika z faktu posługiwania się przez Spółkę wzorcem umowy. Należy jednocześnie podkreślić, że art. 385 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm. ; dalej jako „ k.c. ” lub „ Kodeks cywilny ”) stanowi implementację Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej: „Dyrektywa 93/13”). Interpretacji ww. przepisu k.c. n ależy zatem dokonywać w odniesieniu do uregulowań zawartych w Dyrektywie 93/13. Zgodnie z jej preambułą, obowiązkiem Państw Członkowskich jest zapewnienie, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawierały nieuczciwych warunków. Należy zatem mieć na uwadze, że interes publiczny w niniejszej sprawie wyraża się także w konieczności zapewnienia, aby we wzorcach umów stosowanych w relacjach z konsumentami nie były stosowane niedozwolone postanowienia umowne. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu uznał, że w niniejs zej sprawie ma miejsce naruszenie interesu publicznego, a zatem możliwe jest poddanie kwestionowanych działań Spółki dalszej ocenie w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod kątem stosowania przez Spółkę niedozwolonych postanowień wzorców umowy. W toku postępowania, w dniu 20 maja 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 852). Z art. 13 tej ustawy wynika, że do spra w, w których postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczęto przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 10 stycznia 2023 r. podstawę rozstrzygnięcia Prezesa Urzędu stanowią przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w brzmieniu przed nowelizacją. Naruszenie art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zgodnie z treścią art. 23a uokik zakazane jest stosowanie we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 385 1 § 1 k.c. Źródłem polskiej regulacji dotyczącej nieuczciwych postanowień umownych jest wspomniana wyżej Dyre ktywa 93/13, zgodnie z której treścią warunki umowy, które nie były indywidualnie negocjowane, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy, praw i obowiązków stron z e szkodą dla konsumenta (art. 3 ust. 1). 4 Wyr. Sądu Antymonopolowego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt: XVII Ama 108/00 5 Wyr. SA w Warszawie z 3 kwietnia 2017 r., VI ACa 1908/15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 21 Zgodnie zaś z powoływanym w art. 23a uokik przepisem art. 385 1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzec zny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. A zatem, możl iwość uznania postanowienia za niedozwolone zależna jest od łącznego spełnienia następujących trzech przesłanek formalnych: 1. postanowienie jest stosowane przez przedsiębiorcę wobec konsumentów, 2. postanowienie nie zostało indywidualnie uzgodnione, 3. postanowie nie nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron, oraz dwóch przesłanek merytorycznych: 4. postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, 5. postanowienie narusza w sposób rażący inte resy konsumenta. Dla uznania danego postanowienia umowy za niedozwolone przesłanki sprzeczności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta muszą zachodzić równocześnie. Z reguły rażące naruszenie interesu konsumenta jest naruszeniem dobrych obyczajów, ale nie zawsze zachowanie sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco narusza ten interes (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 2010 r., sygn. akt: I CSK 694/09). Prezes UOKiK, w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu określonego w art. 23a uokik, na podstawie art. 23b ust. 1 uokik, wydaje decyzję o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone, zakazującą jego wykorzy stywania. W decyzji Prezes UOKiK przytacza treść postanowienia wzorca umowy uznanego za niedozwolone. Art. 23d uokik stanowi, że prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdz ono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji. W niniejszej sprawie wymaga oceny, czy Spółka spełnia przesłanki, które pozwalają dokonywać oceny j ej działalności jednocześnie w świetle art. 385 1 k.c. i art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym miejscu wskazać należy, że ww. trzy przesłanki formalne zostaną ocenione łącznie dla wszystkich kwestionowanych postanowień, zaś ww. dwie pr zesłanki merytoryczne zostaną ocenione oddzielnie dla każdego z kwestionowanych postanowień. Działanie przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców ( Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ). W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jedno stka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ww. ustawy). Sunday Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest osobą prawną prowadzącą działalność gospodarczą wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: „KRS”) w dniu 6 maja 2015 r. pod nr 0000556702. Zgodnie z danymi ujawniony mi w Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 22 KRS przedmiotem prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej są m.in.: działalność agentów specjalizujących się w sprzedaży pozostałych określonych towarów oraz wykonywanie instalacji elektrycznych. Sunday Polska przy prowadzeniu działalności go spodarczej posługuje się wzorcami umów, w tym wskazanymi w niniejszej decyzji. Nie ma zatem wątpliwości, że działania Sunday Polska są działaniami przedsiębiorcy. Tym samym, Przedsiębiorca przy wykonywaniu działalności gospodarczej podlega rygorom określon ym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jego działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 385 1 § 1 k.c. Przesłanka braku indywidualnego uzgodnienia W przypad ku postępowania w sprawie uznania postanowienia za niedozwolone przesłanka braku indywidualnego uzgodnienia nie ma znaczenia wobec abstrakcyjnego charakteru kontroli postanowienia wzorca umowy. Prezes Urzędu, nie bada w niniejszym postępowaniu konkretnych stosunków istniejących pomiędzy kontrahentami, ale wzorzec i treść hipotetycznych stosunków, jakie powstałyby pomiędzy Przedsiębiorcą, a potencjalnym konsumentem. Nie ma zatem znaczenia, czy jakaś konkretna umowa była między stronami negocjowana ani nawet czy wzorzec był, czy też nie był zastosowany przy zawieraniu jakiejkolwiek konkretnej umowy. Kontrola ta ma bowiem charakter oceny ex ante i obejmuje wzorzec, nie zaś konkretną umowę. Istotny jest zatem fakt, że Przedsiębiorca wprowadził oceniane wzorce d o obrotu poprzez wystąpienie z ofertą zawarcia umowy z ich wykorzystaniem. Z materiału zgromadzonego w toku postępowania wyjaśniającego wynika, że Spółka faktycznie zawierała lub zawiera z konsumentami umowy na podstawie omawianych wzorców umownych. Post anowienia określające główne świadczenia stron Przez pojęcie „głównych świadczeń stron” należy zasadniczo rozumieć elementy przedmiotowo istotne ( essentialia negotii ) umowy, które przyjmowane są przez strony na zasadzie wyraźnego, a nie domniemanego konsen susu, co wskazuje na indywidualne uzgodnienie treści tych postanowień. Nie ulega wątpliwości, że w praktyce są to postanowienia określające cenę oraz przedmiot świadczeń stron umowy. Za postanowienia określające świadczenia główne stron nie są natomiast uz nawane postanowienia dotyczące świadczeń ubocznych, np. odsetki za opóźnienie lub klauzule, które wywierają wpływ na wysokość świadczenia głównego, np. klauzule waloryzacyjne (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , dalej: „SOKiK” z 1 marca 2007 r., sygn. akt: XVII AmC 12/06). Jak podkreśla się w orzecznictwie Sąd Najwyższy (dalej także: „SN”), pojęcie głównych świadczeń stron należy interpretować raczej wąsko, w nawiązaniu do elementów przedmiotowo istotnych umowy. Ustawodawca posłużył się bowiem terminem „postanowienia określające główne świadczenia stron”, a nie zwrotem „dotyczące” takiego świadczenia, który ma szerszy zakres (por. wyrok SN z 8 czerwca 2004 r., sygn. akt: I CK 635/03). Z drugiej jednak strony nale ży odnotować pogląd, iż dla określenia pojęcia głównego świadczenia stron nie ma przesądzającego znaczenia to, czy dane świadczenie należy do essentialia negotii . Z tej przyczyny zasięg tego pojęcia musi być zawsze ustalany ad casum z uwzględnieniem wszyst kich postanowień oraz charakteru i celu zawieranej umowy (por. wyrok SN z 8 listopada 2012 r., sygn. akt: I CSK 49/12). W niniejszej sprawie głównym świadczeniem Przedsiębiorcy jest wykonanie instalacji fotowoltaicznej lub montaż pompy ciepła, zaś główny m świadczeniem konsumenta jest zapłata ceny, a zatem kwestionowane postanowienia, które dotyczą m.in. kwestii Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 23 odpowiedzialności czy ponoszenia dodatkowych kosztów, nie określają głównych świadczeń stron. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Klauzula general na dobrych obyczajów stanowi odesłanie do ocen uzasadniających reguły moralne opierające się na wartościach powszechnie akceptowanych w Polsce. Dobre obyczaje pojmowane są również jako reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecz nie normami i zasadami postępowania. Kryteriami decydującymi o sprzeczności z dobrymi obyczajami są wymóg nieusprawiedliwionego pokrzywdzenia i działanie wbrew dobrej wierze i uczciwości. Przyjmuje się, iż nieusprawiedliwione pokrzywdzenie zachodzi wówcz as, gdy stosując ogólne warunki umów lub wzorce, próbuje się chronić własne interesy kosztem partnera, bez dostatecznego brania pod uwagę jego interesów i bez przyznania mu wyrównania z tego tytułu. Poprzez dobre obyczaje należy rozumieć pewien powtarzalny wzorzec zachowań, który jest aprobowany przez daną społeczność lub grupę. Są to pozaprawne normy postępowania, którymi przedsiębiorcy winni się kierować. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez ludzkie postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moralnymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z tym praktykami życia gospodarczego. Wszystkie one podlegają zmianom w ślad za zmieniającymi się ideologiami politycznymi i społeczno - gospodarczymi oraz prze wartościowaniami moralnymi. W szczególności zaś, dobre obyczaje to normy postępowania polecające nienadużywanie w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej. Dobre obyczaje pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyz acji na okoliczność danego stanu faktycznego. Zgodnie z poglądem doktryny 6 , „ sprzeczne z dobrymi obyczajami są działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiw ności, czyli takie działanie, które potocznie określone jest jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania. W stosunkach z konsumentami „dobry obyczaj” powinien wyrażać się we właściwym informowaniu o przysługując ych uprawnieniach, niewykorzystywaniu pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. W takich stosunkach szczególne znaczenie mają te oceny zachowań podmiotów w świetle dobrych obyczajów, które odwołują się do takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość.” Rażące naruszenie interesów konsumenta Daną klauzulę będzie można uznać za abuzywną, kiedy umowne ukształtowanie praw i obowiązków konsumenta rażąco narusza jego interes y. Generalnie można przyjąć, iż chodzi tu o sytuacje, w których w sposób rażący naruszona została równowaga interesów stron umowy i to przez to, iż jedna z nich wykorzystała swoją przewagę, układając ogólne warunki lub wzorce umowne. Pojęcie „interesów” ko nsumenta należy interpretować szeroko, nie tylko jako niekorzystne ukształtowanie jego sytuacji ekonomicznej. Należy tu uwzględnić także takie aspekty, jak niedogodności organizacyjne, stratę czasu, dezorganizację, wprowadzenie w błąd, nierzetelne traktowa nie, czy naruszenie prywatności konsumenta (por. wyrok SN z 8 czerwca 2004 r., sygn. akt: I CK 635/03). 6 K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz , Warszawa 2002 r., str. 804. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 24 Interpretacji, kiedy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem interesów konsumenta, a kiedy tylko ze „zwykłym”, nie można sprowadzać do kategorii czysto ekonomicznej, gdyż nie chodzi tu o kryteria rachunkowe, a więc porównanie pieniężnej wartości świadczeń. Określenie „rażąco" należy odnieść do znacznego odbiegania przyjętego uregulowania od zasad uczciwego (słusznego) wyważenia praw i obowiązków. Za tego typu zasady konstruujące modelowe (optymalne) ukształtowanie praw i obowiązków umownych stron traktowane są przepisy ustawowe o charakterze dyspozytywnym. Stąd też nie jest możliwe ustalenie pewnych ogólnych kryteriów, których spełnienie w każdej sytuacji automatycznie prowadzić będzie do uznania, że interesy danego konsumenta zostały rażąco naruszone. Oznacza to, że ocena, czy postanowienia zawartej umowy rażąco naruszają interesy konsumenta, powinna być dokonywana in concreto , przy uwzględnieniu całokszt ałtu okoliczności danego przypadku. W tym zakresie zasadne jest ponadto sięgnięcie do dyrektywy 93/13, która stanowi, że daną klauzulę należy uznawać za niedozwoloną, gdy naruszając zasadę wzajemnego zaufania, powoduje znaczącą (istotną) i nieusprawiedliwi oną dysproporcję praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta (art. 3 ust. 1). W związku z tym pojęcie „rażącego naruszenia interesów konsumenta” można utożsamiać z istotną i nieusprawiedliwioną dysproporcją praw i obowiązków na jego niekorzyść. Ponadto, prz y określaniu stopnia naruszenia interesów konsumenta należy stosować nie tylko kryteria obiektywne (np. wielkość poniesionych czy grożących strat), lecz również względy subiektywne związane bądź to z przedsiębiorcą (np. renoma firmy), bądź to z konsumentam i (np. seniorzy, dzieci). Konieczne jest zbadanie, jaki jest zakres grożących potencjalnemu konsumentowi strat lub niedogodności (por. wyrok SA z 13 marca 2014 r., sygn. akt: VI ACa 1733/13 i wyrok SOKiK z 26 maja 2015 r., sygn. akt: XVII AmC 2615/14). W d otychczasowym orzecznictwie dotyczącym uznawania postanowień umowy za niedozwolone kluczowym orzeczeniem, powoływanym w uzasadnieniach wielu późniejszych wyroków, jest wyrok SN z 13 lipca 2005 r., sygn. akt: I CK 832/04. Sąd Najwyższy dokonał w nim wykład ni art. 385 1 k.c. wskazując, iż rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast działanie wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania tre ści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. Obie, wskazane w tym przepisie, formuły prawne służą do oceny tego, czy standardowe klauzule umowne zawa rte we wzorcu umownym przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta. W ujęciu proponowanym przez Sąd Najwyższy, wyznacznikiem dobrych obyczajów jest interes ko nsumenta w stosunku umownym z przedsiębiorcą. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są postanowienia umowne godzące w równowagę kontraktową stron, nierówno rozkładające prawa i obowiązki stron, przy czym ta nierówność ma dotyczyć praw i obowiązków teoretycznie sł abszej strony, czyli konsumenta. Pomocne przy ocenie abuzywnego charakteru postanowienia wzorca umowy może być dokonanie testu weryfikacji „przyzwoitości” danej klauzuli. Należy w związku z tym zbadać, czy oceniane postanowienie wzorca umowy jest sprzeczn e z ogólnym wzorcem zachowań przedsiębiorców wobec konsumentów. Wymaga to ustalenia, jak wyglądałyby prawa lub obowiązki konsumenta w braku takiej klauzuli lub przy zastosowaniu istniejących przepisów o charakterze dyspozytywnym. Jeżeli konsument byłby – n a podstawie ogólnych przepisów – w lepszej sytuacji, gdyby konkretnego postanowienia wzorca nie było, należy przyjąć, że może ono mieć charakter abuzywny 7 . Test taki zostanie przeprowadzony przy analizie abuzywności kwestionowanego postanowienia w dalszej części niniejszej decyzji. 7 Wyr ok SN z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt III SK 21/06, Wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. I CSK 660/12. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 25 Klauzule szare Katalog przykładowych klauzul abuzywnych określony w art. 385 3 k.c. zawiera najbardziej typowe i znane z praktyki obrotu postanowienia naruszające równowagę kontraktową stron. Samo jednak zamieszczenie klauzuli w śród postanowień wymienionych w omawianym katalogu nie powinno przesądzać automatycznie o jej niedozwolonym charakterze. Nie jest bowiem wykluczone, iż konkretna klauzula, mimo iż objęta listą, nie ma niedozwolonego charakteru. W konkretnym przypadku może się okazać, iż nie prowadzi ona do rażącego naruszenia interesów konsumentów. Dlatego też katalog klauzul zawarty w art. 385 3 k.c. należy traktować jako listę tzw. klauzul szarych. Jak wynika z orzecznictwa SN, postanowienie umowne, które zostało umieszc zone w przykładowym katalogu nieuczciwych postanowień umownych nie jest per se nieuczciwym postanowieniem umownym. Treść tego katalogu nie przesądza statusu danego postanowienia jako niedozwolonego postanowienia umownego (postanowienia wzorca umowy). Wyka z ten należy kwalifikować jako swoistą wskazówkę co do rodzaju postanowień, które mogą budzić zastrzeżenia z punktu widzenia ich zgodności z interesami i uprawnieniami konsumentów (wyrok SN z 11 października 2007 r., sygn. akt: III SK 19/07). Ocena postan owień umowy stosowanych przez Przedsiębiorcę Ad 1 „ Wykonawca nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od Wykonawcy w przypadku działania siły wyższej, w tym niekorzystnych warunków atmosferycznych uniemożliwiających real izację robót, w szczególności w postaci: powodzi, obfitych ulew i opadów śniegu, mrozu, upałów, huraganu lub podobnych zjawisk atmosferycznych, pożarów, nagłych i nieprzewidzianych strajków o masowej skali itp., a także innych zjawisk niedających się obiek tywnie przewidzieć w dniu zawarcia Umowy, uniemożliwiających dotrzymanie terminu. ” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych War unków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów b ędących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącz nikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” § 3 ust. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 u st. 3 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 26 W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowanego przez Przedsiębiorcę, zgodnie z którym Przedsiębiorca nie ponosi odpow iedzialności za opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od Wykonawcy w przypadku działania siły wyższej, w tym niekorzystnych warunków atmosferycznych uniemożliwiających realizację robót, w szczególności w postaci: powodzi, obfitych ulew i opadów śnieg u, mrozu, upałów, huraganu lub podobnych zjawisk atmosferycznych, pożarów, nagłych i nieprzewidzianych strajków o masowej skali itp., a także innych zjawisk niedających się obiektywnie przewidzieć w dniu zawarcia Umowy, uniemożliwiających dotrzymanie termi nu, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Naruszenie dobrych obyczajów Postanowienie wzorca umownego wskazane w pkt. I.1 sentencji niniejszej decyzji narusza dobry obyczaj, zgodnie z którym konsument powinien być tra ktowany rzetelnie, a działanie przedsiębiorcy nie powinno odbiegać od przyjętych standardów postępowania , jak również narusza dobry obyczaj równoważnego traktowania stron zawartej umowy. Prezes UOKiK wskazuje, iż zakwestionowane postanowienie może być odpo wiednikiem niedozwolonych postanowień wskazanych w art. 385 3 pkt 2 k.c., zgodnie z którym - w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Na podstawie art. 471 k.c. przedsiębiorca, który nie realizuje w pełni obowiązków umownych, zobowiązany jest do naprawienia poniesionej przez konsumenta szkody. Cytowane postanowienie wyłąc za taką możliwość w sytuacji kiedy nastąpi opóźnienie powstałe z przyczyn niezależnych od Wykonawcy w przypadku działania siły wyższej, w tym niekorzystnych warunków atmosferycznych uniemożliwiających realizację robót, w szczególności w postaci: powodzi, o bfitych ulew i opadów śniegu, mrozu, upałów, huraganu lub podobnych zjawisk atmosferycznych, pożarów, nagłych i nieprzewidzianych strajków o masowej skali itp., a także innych zjawisk niedających się obiektywnie przewidzieć w dniu zawarcia Umowy, uniemożli wiających dotrzymanie terminu. Spółka zatem zastrzegła, iż może w ww. okolicznościach uwolnić się od wszelkiej odpowiedzialności względem konsumentów za nieterminową realizację umowy. Zauważyć przy tym należy, iż Spółka w kwestionowanym postanowieniu odnoś nie warunków atmosferycznych używa niedookreślonych pojęć tj. „uniemożliwiające realizację robót”, „mróz”, „upał”, „nagłe i nieprzewidziane strajki o masowej skali”. Brak konkretyzacji, o jakie obiektywnie warunki pogodowe lub społeczne chodzi może utrudn ić konsumentom ocenę czy warunki te zaistniały i przez jaki okres, co z kolei może prowadzić do nadużyć ze strony Przedsiębiorcy. Zauważyć należy, iż okolicznością wyłączającą odpowiedzialność przedsiębiorcy i nie budzącą wątpliwości związaną z warunkami a tmosferycznymi może być wyłącznie zaistnienie siły wyższej. Pojęcie siły wyższej nie zostało zdefiniowane, ale wypracowane przez doktrynę i judykaturę. W nauce i orzecznictwie dominuje koncepcja obiektywna siły wyższej rozumianej jako zdarzenie zewnętrzne , o charakterze nadzwyczajnym, przejawiającym się w nieznacznym stopniu prawdopodobieństwa jego wystąpienia oraz o charakterze przemożnym, polegającym na niemożności jego "opanowania" i zapobieżenia jego skutkom na istniejącym w danej chwili poziomie rozwo ju wiedzy i techniki (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2004 r., II UK 83/04, OSNP 2005, Nr 14, poz. 215 i z dnia 18 grudnia 2002 r., I PKN 12/02, OSNP 2004, Nr 12, poz. 206). Zwykle przejawem tak rozumianej vis maior są katastrofy żywiołowe - trzęsienia ziemi, powodzie lub huragany. 8 Nie wszystkie zjawiska atmosferyczne, nawet nacechowane gwałtownością i stwarzające zagrożenie, mogą być uznane za siłę wyższą. Do takiej kategorii nie można bowiem zaliczać zjawisk, które występują regularnie, c orocznie na terenie kraju, są typowe i mogą istnieć na naszej szerokości geograficznej. 8 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt IV CSK 129/18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 27 Występowanie opadów śniegu, nawet połączonych z silnym wiatrem nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym, cechującym się nikłym stopniem prawdopodobieństwa jego wystąpienia. 9 R ównież występowanie mrozu lub upałów jest normalnym i przewidywalnym zjawiskiem atmosferycznym występującym na terenie Polski w zimowych i letnich miesiącach. Przedsiębiorca nie doprecyzował przy tym, jaka temperatura oraz okres występowania definiuje te d wa zjawiska. Spółka zastrzegła wyłączenie swojej odpowiedzialności także w przypadku „ nieprzewidzianych strajków o masowej skali ”. Ponownie to pojęcie można rozumieć bardzo szeroko, ponieważ nie zostały wskazane ani ramy geograficzne ani czasowe występowa nia tych strajków. Dlatego w ocenie Prezesa Urzędu kwestionowane postanowienie stanowi sprzeczną z dobrymi obyczajami próbę przeniesienia ryzyka gospodarczego na konsumenta. Nawet jeśli okoliczności wskazane przez Spółkę mogą być od niej niezależne to w świetle obowiązującego prawa ponosi ona za nie odpowiedzialność, a konsument nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji sytuacji, które Spółka mogła przewidzieć i odpowiednio zabezpieczyć obie strony umowy przed ich zaistnieniem. Co więcej, stosowane p rzez Sunday Polska postanowienie zawiera otwarty katalog zjawisk atmosferycznych i społecznych uznanych przez Spółkę za siłę wyższą, jak również zawiera takie sformułowania jak „lub podobnych zjawisk atmosferycznych” oraz „”itp.”. Brak konkretyzacji oraz o twarty katalog zjawisk może utrudnić konsumentom ocenę czy warunki te zaistniały i przez jaki okres, co z kolei może prowadzić do nadużyć ze strony Spółki. Zauważyć należy, iż powyższe pojęcia pozwalają na bardzo szeroką ich interpretację, co z kolei może prowadzić do nadużyć ze strony Spółki. Niezależnie od powyższego Prezes UOKiK stwierdza, że brzmienie zakwestionowanej klauzuli jest zbliżone do brzmienia postanowienia o treści: „ W przypadku wystąpienia w trakcie realizacji budowy niekorzystnych warunk ów atmosferycznych takich jak np. niskie temperatury poniżej - 5 stopni C, ulewne deszcze trwające przez co najmniej 30 dni lub też wystąpienia innych podobnych i niezależnych od Sprzedającego przeszkód. Sprzedający zastrzega sobie prawo do przedłużenia ter minów, o których mowa w ust. 1 o czas trwania tych przeszkód, nie dłużej niż o 3 miesiące. ” wpisanego do Rejestru klauzul niedozwolonych (dalej: „Rejestr”) pod numerem 833 10 . W uzasadnieniu do wyroku stanowiącego podstawę wpisu wskazanego postanowienia do Rejestru SOKiK zważył, że wskazana klauzula „narusza art. 385 3 pkt 2 k.c., który stanowi, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są takie, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzialność wzgl ędem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania”. Sad Apelacyjny w Warszawie rozpatrujący apelację od ww. wyroku wskazał 11 , iż „profesjonalista na rynku budownictwa jakim bez wątpienia jest pozwana Spółka powinna z należytą starannośc ią zorganizować proces budowy i ustalić termin realizacji świadczenia, uwzględniając jednocześnie możliwość przejściowo niekorzystnych warunków atmosferycznych. Wprowadzenie zaś do umowy powyższej klauzuli skutkuje istotnym ograniczeniem odpowiedzialności, z przyczyn które przedsiębiorcy do tego nie uprawniają.” Omawiane postanowienie zatem stanowi sprzeczną z dobrymi obyczajami, próbę przeniesienia ryzyka gospodarczego na konsumenta. Nawet jeżeli okoliczności wskazane przez Spółkę mogą być od niej bezpośre dnio niezależne to w świetle obowiązującego prawa Przedsiębiorca ponosi za nie odpowiedzialność. Konsument nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji sytuacji, które Przedsiębiorca mógł przewidzieć i odpowiednio zabezpieczyć obie strony umowy przed ich zaistnieniem. 9 Wyrok Sądu Okręgowego w Białymstoku z dnia 2 października 2020 r. sygn . akt VII Ga 456/20 10 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 18 maja 2005 r., sygn. akt. XVII AmC 86/03. 11 Wyrok z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn.. akt VI ACa 1209/05. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 28 Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 355 § 2 k.c., należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2003 r. (sygn. akt V CK 311/02), o tym, czy na tle konkretnych okoliczności można osobie zobowiązanej postawić zarzut braku należytej staranności w dopełnieniu obowiązków, decyduje nie tylko niezgodność jego postępowania z m odelem, lecz także uwarunkowana doświadczeniem życiowym możliwość i powinność przewidywania odpowiednich następstw zachowania. Z uwagi na powyższe, zdaniem Prezesa UOKiK, Przedsiębiorca jako profesjonalista działający na rynku sprzedaży i montażu instalac ji fotowoltaicznych, powinien przy określaniu terminu realizacji przedmiotu umowy mieć na względzie typowe okoliczności zewnętrzne, które mogą mieć wpływ na przedłużenie okresu prowadzenia montażu. W ocenie Prezesa Urzędu, za bezzasadne należy uznać wyłą czanie przez Przedsiębiorcę odpowiedzialności za opóźnienia w realizacji umowy wynikające np. z warunków atmosferycznych, które uniemożliwiają wykonywanie robót. Mając na względzie powyższe, zdaniem Prezesa UOKiK Spółka poprzez stosowanie omawianego posta nowienia chroni swoje interesy i przenosić ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej na konsumenta. W ocenie organu ochrony konsumentów, Przedsiębiorca stosując we wzorcach umów omawiane postanowienie mógł wykorzystać swoją pozycję profesjonalisty i w s posób nierzetelny potraktować swoich kontrahentów. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przypadku niniejszego postanowienia rażące naruszenie interesów konsumentów polega na pozbawieniu konsumentów możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu nieterminowe j realizacji umowy. Zgodnie z treścią kwestionowanej klauzuli, Spółka posługuje się określeniami, które mogą pozwolić jej na korzystną dla siebie interpretację umowy. W tym miejscu Prezes UOKiK wskazuje, że w przypadku zaistnienia opóźnienia w realizacji instalacji fotowoltaicznej mogą powstać po stronie konsumenta nie tylko niedogodności związane z faktem dłuższego oczekiwania na montaż, ale także znaczne straty finansowe, co narusza jego interesy ekonomiczne. Zauważyć bowiem należy, iż pociągnie to za so bą opóźnienie w podłączeniu do sieci elektroenergetycznej i korzystaniu z preferencyjnych warunków rozliczania energii elektrycznej, jakie niesie za sobą zainstalowanie odnawialnego źródła energii. Ponadto konsument zostaje pozbawiony możliwości uzyskania dopłaty do realizacji instalacji, bowiem każda transza dofinansowania ograniczona jest limitem, budżet poszczególnych edycji wyczerpuje się w dość szybkim czasie, a czas oczekiwania na kolejną turę może być długi 12 . Spółka stosując cytowane postanowienie w sposób niewłaściwy kształtuje swoją odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwoitości prowadzi do wniosku, że w przypadku, gdyby wzorce umów stosowane przez Przedsiębiorcę nie zawierały kwes tionowanego postanowienia, konsument byłby w korzystniejszej sytuacji, z uwagi na to, że Spółka odpowiadałaby za realizację zobowiązania na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Stosowana przez Spółkę klauzula nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Przedmiotowe postanowienie, zmierzając do istotnego ograniczenia odpowiedzialności Przedsiębiorcy wzgl ędem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, w ocenie Prezesa Urzędu, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi 12 Zob. zasady programu „Mój Prąd”: https://mojprad.gov.pl/ (dostęp: 09.06.2025) Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 29 obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, tym samym stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. art. 385 1 § 1 k.c. Ad 2 „ Za wady istotne Strony uznają wady, które całkowicie uniemożliwiają korzystanie z instalacji. ” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu ins talacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na w ykonanie montażu pompy” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 7 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzo rca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji sy stemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 8 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowanego przez Prze dsiębiorcę, zgodnie z którym Przedsiębiorca za wady istotne uznaje wady, które całkowicie uniemożliwiają korzystanie z instalacji, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumentów. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Kwestionowane po stanowienie narusza dobry obyczaj, zgodnie z którym konsument powinien otrzymać przedmiot umowy zgodny z jego potrzebami i oczekiwaniami. Przesłanka istotności wady to przesłanka umożliwiająca złożenie przez konsumenta żądania odstąpienia od umowy w ramac h reklamacji z tytułu rękojmi. Przy ocenie istotności wady należy mieć na względzie cel, dla którego kupujący nabył rzecz i jaki z niej zamierzał zrobić użytek, a nie czy jest ona niezdatna do zwykłego użytku, czy też bezwartościowa. Charakter istotności b ada się w zależności od ustalonego stanu faktycznego. W okresie stosowania przez Spółkę omawianego w tym punkcie postanowienia nastąpiła zmiana przepisów dotyczących rękojmi za wady rzeczy. Uprawnienia konsumenta uregulowane do końca 2022 r. w Kodeksie cy wilnym i nazwane rękojmią za wady, po nowelizacji zostały przeniesione do ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz. U. z 2023 r. poz. 2759; dalej: „ ustawa o prawach konsumenta ” lub „ upk ”). Od 1 stycznia 2023 r. rękojmia za wady z znaczeniu up rawnień przysługujących kupującemu – konsumentowi to „uprawnienia przysługujące konsumentowi w przypadku niezgodności Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 30 towaru z umową” 13 . W związku z tym przy uzasadnianiu niniejszego postanowienia należy przytoczyć oba reżimy dotyczące uprawnień konsumentów . Pojęcie wady istotnej znajduje się w przepisach kodeksu cywilnego regulujących rękojmię przy sprzedaży. W art. 560 § 4 k.c. pojęcie to występuje w formie zanegowanej: „Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna”. Zgodnie z art. 556 1 § 1 k.c. wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli: 1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z ok oliczności lub przeznaczenia; 2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór; 3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosi ł zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia; 4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Z kolei zgodnie z art. 560 § 1 k.c. jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sp rzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił z adość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady. Paragraf drugi tego artykułu stanowi, że jeżeli kupującym jest konsument, może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad albo zamiast wy miany rzeczy żądać usunięcia wady, chyba że doprowadzenie rzeczy do zgodności z umową w sposób wybrany przez kupującego jest niemożliwe albo wymagałoby nadmiernych kosztów w porównaniu ze sposobem proponowanym przez sprzedawcę. Przy ocenie nadmierności kos ztów uwzględnia się wartość rzeczy wolnej od wad, rodzaj i znaczenie stwierdzonej wady, a także bierze się pod uwagę niedogodności, na jakie narażałby kupującego inny sposób zaspokojenia. Wskazany we wcześniejszej części postanowienia art. 560 § 4 k.c. prz ewiduje, iż kupujący nie może odstąpić od umowy, jeżeli wada jest nieistotna. Wskazane powyżej regulacje dotyczyły roszczeń konsumentów, którzy zawarli umowę do 31 grudnia 2022 r. Od 1 stycznia 2023 r. weszły w życie przepisy regulujące uprawnienia przysł ugujące konsumentowi w przypadku niezgodności towaru z umową. Zgodnie z art. 43e ust. 4 upk „ Konsument nie może odstąpić od umowy, jeżeli brak zgodności towaru z umową jest nieistotny. Domniemywa się, że brak zgodności towaru z umową jest istotny ”. Prawod awca zatem dookreślił kwestię istotności wady, poprzez wskazanie, że „ brak zgodności towaru z umową jest istotny”. Z kolei art. 43b ust. 1 upk stanowi, że towar jest zgodny z umową, jeżeli zgodne z umową pozostają w szczególności jego: 1) opis, rodzaj, i lość, jakość, kompletność i funkcjonalność, a w odniesieniu do towarów z elementami cyfrowymi - również kompatybilność, interoperacyjność i dostępność aktualizacji; 2) przydatność do szczególnego celu, do którego jest potrzebny konsumentowi , o którym konsu ment powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w chwili zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował. 13 Por. Ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta, ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. 2022, poz. 2337). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 31 Ustęp 2 ppkt1 ww. artykułu stanowi, że „ponadto towar, aby został uznany za zgodny z umową, musi nadawać się do celów, do których zazwyczaj używa się to waru tego rodzaju, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, norm technicznych lub dobrych praktyk”. Obecnie obowiązujące przepisy zatem wskazują, że brak przydatności towaru do szczególnego celu, do którego jest potrzebny konsumentowi o którym kons ument powiadomił przedsiębiorcę najpóźniej w chwili zawarcia umowy i który przedsiębiorca zaakceptował, jest istotny, a co za tym idzie może stanowić przesłankę do odstąpienia od umowy. Konsument decydując się na zawarcie umowy, której przedmiotem jest do starczenie i montaż instalacji, albo zakup urządzeń wraz z usługą ich montażu oczekuje nie tylko samego działania instalacji, ale przede wszystkim jej efektywnego działania, które będzie w stanie zaspokoić potrzeby konsumenta. Postanowienie umowne, które z astrzega, że za wady istotne strony uznają wady, które całkowicie uniemożliwiają korzystanie z instalacji, ogranicza prawa konsumenta z tytułu rękojmi za wady. Może bowiem przydarzyć się sytuacja, gdy sama instalacja będzie działać, konsument będzie mógł z niej korzystać, ale będzie zupełnie nieefektywna oraz nie będzie spełniała celu, w jakim konsument ją nabył, i którego przedsiębiorca był świadomy. Najogólniej powiedzieć można, że wada istotna uniemożliwia, bądź znacząco utrudnia korzystanie z rzeczy w sposób zgodny z jej przeznaczeniem/celem, dla którego była nabyta. A zatem postanowienie o treści „ za wady istotne Strony uznają wady, które całkowicie uniemożliwiają korzystanie z instalacji ” jest postanowieniem, które traktuje istotność wady w sposób zna cznie węższy. Wyrażenie „korzystanie z instalacji” jest wyrażeniem niedookreślonym, które może być interpretowane na wiele sposób, np. samo posiadanie instalacji może zostać uznane przez Przedsiębiorcę za korzystanie z niej. Należy podkreślić, że pojęcie wady istotnej w rozumieniu przepisów o rękojmi przy sprzedaży nie powinno być utożsamiane z pojęciem wady istotnej w rozumieniu już nieobowiązującego art. 637 § 2 k.c. regulującego rękojmię przy umowie o dzieło, co zdaje się czynić Przedsiębiorca. W tym ostatnim przypadku pojęcie istotności było znacznie zawężone, ponieważ przez wadę istotną rozumiano wyłącznie taką wadę, która czyniła rzec z (dzieło) niezdatną do zwykłego użytku. Pogląd ten jest nieaktualny na tle art. 560 § 4 k.c. Oceny istotności wady w rozumieniu przepisó w o rękojmi przy sprzedaży należy dokonywać z punktu widzenia kupującego, nie przydatności rzeczy do zwykłego użytku i to oczekiwania nabywcy związane z funkcjonowaniem rzeczy mają podstawowe znaczenie 14 . Rażące naruszenie interesów konsumentów W przedmioto wym przypadku rażące naruszenie interesów konsumentów polega na tym, że konsument będzie miał ograniczone prawo do odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi za wady towaru w przypadku, gdy wada produktu uniemożliwia, bądź znacząco utrudnia korzystanie z rzeczy w sposób zgodny z jej przeznaczeniem . Zostanie więc naruszony interes ekonomiczny konsumenta, nie będzie bowiem mógł on odstąpić od umowy z tytułu rękojmi za wady w sytuacji gdy instalacja będzie działać, ale nie będzie działać poprawnie. Tym samym konsu ment będzie ponosił straty finansowe. Pojęcie interesów konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako interes ekonomiczny. Uwzględnione powinny zostać także inne aspekty np.: czas zbędnie stracony przez konsumenta, dezorganizacja toku życia, przykro ść, zawód itp. W ocenie Prezesa Urzędu kwestionowane postanowienie powoduje te wskazane skutki, które mogą mieć aspekt pozaekonomiczny. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwoitości prowadzi do wniosku, że w przypadku gdyby wzorzec umowy nie zawierał kwestion owanego postanowienia, konsument byłby w 14 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie - I Wydział Cywilny z dnia 26 listopada 2019 r. , sygn. I ACa 730/18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 32 korzystniejszej sytuacji, z uwagi na to, że Spółka odpowiadałaby z tytułu rękojmi za wady na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, które pojęcie „wady” traktuje szerzej, niż Spółka. Stosowana przez Spółkę klauzu la nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Przedmiotowe postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, kszta łtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, tym samym stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. art. 385 1 § 1 k.c. Ad 3 – 5 „ Inwestor ponosi koszt wszelkich prac dodatkowy ch niezdefiniowanych w Arkuszu Ustaleń Montażowych (Załącznik nr 1) oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej. ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instala cji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 8 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 9 zdan ie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” „ Inwestor ponosi koszt wszelkich prac dodatkowych niezdefiniowanych w Ankiecie Dobo ru (Załącznik nr 1) oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej. ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca um owy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikie m do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” „ Inwestor ponosi koszt wszelkich prac dodatkowych niezdefiniowanych w Ankiecie Doboru (Załącznik nr 1a) i/lub Ankiecie Doboru (Załącznik nr 1b) oraz elementów uznanych przez Wykona wcę za niezbędne do prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej. ” § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu f otowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 33 § 3 ust. 9 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” W ocenie Prezesa Urzędu postanowienia wzorca umownego stosowanego przez Prze dsiębiorcę, zgodnie z którymi Inwestor ponosi koszt wszelkich prac dodatkowych niezdefiniowanych w Arkuszu Ustaleń Montażowych lub Ankiecie doboru (w zależności od rodzaju wzorca umowy) oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do prawidłowego d ziałania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej , jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Kwestionowane postanowienia naruszają dobry obyczaj w zakresie rów nowagi kontraktowej stron. Spółka wykonuje instalacje fotowoltaiczne lub innych oferowanych przez siebie urządzeń, w oparciu o przygotowany przez siebie projekt tej instalacji. Zgodnie z § 1 ust.1 Ogólnych Warunków Umowy (OWU), będących integralną czę ścią każdego z wymienionych wyżej wzorców umów, wykonawca zobowiązuje się do wykonania Systemu, o którym mowa w §1 Umowy zgodnie z obowiązującym prawem, oczekiwaniami Inwestora określonymi przez niego w Arkuszu Ustaleń Montażowych/Ankiecie Doboru (w zależn ości od rodzaju wzorca umowy) oraz zasadami wiedzy technicznej z zakresu montażu systemów fotowoltaicznych. Informacje zamieszczone w Arkuszu Ustaleń Montażowych/Ankiecie Doboru są uzyskiwane bezpośrednio od konsumentów podczas spotkania z przedstawiciele m Spółki na miejscu montażu instalacji oraz ustalane przez tego przedstawiciela, który dokonuje oględzin miejsca i analizy możliwości wykonania instalacji na nieruchomościach konsumenta, w tym analizy przestrzeni montażowej. W zakres usługi wizji lokalnej wchodzi między innymi ocena opcji montażowych we wskazanej lokalizacji przez doradcę techniczno - handlowego. Doradca zaznajamia się z charakterystyką miejsca posadowienia modułów instalacji fotowoltaicznej, w szczególności budową konstrukcji dachowej, jej orientacją w kierunkach świata, aby prawidłowo dobrać połać lub połacie dachowe. W przypadku montażu na gruncie doradca ustala obszar posadowienia instalacji w miejscu optymalnym dla danego obiektu oraz planuje przebieg trasy kablowej i określa jej typ. Do radca sprawdza również istotne z punktu widzenia montażu instalacji fotowoltaicznej aspekty instalacji elektrycznej zasilanego obiektu będącego miejscem montażu. Wszystkie te czynności podejmowane przez Spółkę należy określić jako audyt fotowoltaiczny. Ni e ma żadnych przeszkód, aby podczas ich wykonywania przedstawiciel Spółki zażądał od konsumenta przedstawienia wszelkich informacji niezbędnych do ustalenia ostatecznej ceny, ewentualnie przedstawił zakres dodatkowych prac, jakie konsument musi wykonać w c elu umożliwienia montażu instalacji fotowoltaicznej. Z kolei w Ankiecie Doboru znajdują się pozycje dotyczące cech budynku, w którym ma zostać zainstalowane urządzenie oraz inne informacje niezbędne do odpowiedniego dobrania urządzenia (pompy ciepła lub k limatyzacji). Podobnie jak w przypadku doboru instalacji fotowoltaicznej, przedstawiciel Sunday Polska może żądać od konsumenta wszelkich niezbędnych informacji jeszcze przed zawarciem umowy. Ponieważ Spółka jest profesjonalistą, to na niej ciąży ocena mo żliwości montażowych i jako specjalista już na etapie audytu powinna ocenić konieczność wykonania prac dodatkowych oraz elementów niezbędnych do prawidłowego działania systemu instalacji fotowoltaicznej lub innych oferowanych przez siebie urządzeń. Taka oc ena jest niezbędna dla należytego wykonania przez Spółkę zobowiązania. Jeśli Spółka nie dokona starannie takiej oceny to powinna ponosić związane z tym ryzyko. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 34 Tymczasem Spółka zastrzegając w Ogólnych Warunkach Umowy, że w przypadku, gdyby powstała koniec zność wykonania prac dodatkowych niezdefiniowanych w Arkuszu Ustaleń Montażowych/Ankiecie Doboru oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej, ich koszt ponosi konsument , może przenosić ryzyko i obarczać konsumenta skutkami braku zachowania należytej staranności przez profesjonalistę. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 355 § 2 k.c., należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego dzi ałalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2003 r. (sygn. akt V CK 311/02), o tym, czy na tle konkretnych okoliczności można osobie zobowiązanej po stawić zarzut braku należytej staranności w dopełnieniu obowiązków, decyduje nie tylko niezgodność jego postepowania z modelem, lecz także uwarunkowana doświadczeniem życiowym możliwość i powinność przewidywania odpowiednich następstw zachowania. Z uwagi n a powyższe, należy stwierdzić, iż Przedsiębiorca jako profesjonalista działający na rynku sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznych lub innych oferowanych przez siebie urządzeń, powinien ocenić jeszcze przed zawarciem umowy, wszelkie niezbędne elem enty konieczne do wykonania instalacji. W opinii Prezesa Urzędu może również mieć miejsce sytuacja, gdy mimo dochowania należytej staranności przy dokonaniu audytu, w trakcie wykonywania instalacji ujawnią się nieznane wcześniej istotne okoliczności wpływ ające na koszt prac. W takiej sytuacji Przedsiębiorca nie powinien jednak odgórnie i jednostronnie nakładać na konsumenta dodatkowych ciężarów finansowych bez wcześniejszego zbadania, czy i kto odpowiada za nieprawidłowe ustalenia podczas wizji lokalnej. P rzedsiębiorca ma możliwość weryfikować przekazywane przez konsumenta dane na wiele sposób, a jeśli mimo to ma wątpliwości (np. co do wytrzymałości konstrukcji nośnej dachu, co do jakości ocieplenia), powinien zażądać uprzednio od konsumenta przekazania dow odów na określone okoliczności albo przeprowadzenia stosownej ekspertyzy. Biorąc pod uwagę powyższe należy również wskazać, że pojęcie „ elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne” jest pojęciem niedookreślonym. Brak konkretyzacji, o jakie obiektywnie niezbędne elementy chodzi może utrudniać konsumentom ocenę, czy w ogóle są one konieczne, zaś Przedsiębiorcy daje ogromną swobodę w decydowaniu o dodatkowych kosztach dla konsumenta. Co więcej, konieczność wykonania nieprzewidzianych wcześniej prac, a tym samym poniesienia dodatkowych kosztów, powinna wiązać się ze zmianą zawartej umowy, na którą konsumentów powinien wyrazić zgodę. Tymczasem kwestionowane w tym punkcie postanowienia tego nie przewidują. Mając na względzie powyższe stosując kwestionowane p ostanowienia Spółka wykorzystuje swoją pozycję profesjonalisty i narusza równorzędność stron stosunku umownego . Rażące naruszenie interesów konsumentów W przypadku kwestionowanych postanowień rażące naruszenie interesów konsumentów polega na obarczeniu ich ryzykiem i skutkami wystąpienia dodatkowych kosztów, niemożliwych do stwierdzenia na etapie zawierania umowy. W niniejszym przypadku dochodzi do naruszenia przede wszystkim interesów ekonomicznych konsumentów, ponieważ to konsument będzie zobowiązany do poniesienia kosztów, które powstały wskutek niezachowania należytej staranności przez Spółkę przy ocenie możliwości montażowych. Spółka powinna dokonać oceny możliwości wykonania instalacji fotowoltaicznej lub instalacji oferowanego przez siebie urządzeni a (np. pompy ciepła) podczas przeprowadzanego przez nią audytu. Na tym etapie Spółka jako profesjonalista powinna określić wszystkie niezbędne prace konieczne do wykonania instalacji. Konsument powinien być poinformowany o wszelkich kosztach związanych z r ealizacją umowy jeszcze przed jej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 35 zawarciem, aby mógł podjąć swobodną decyzję w tym zakresie. Tymczasem na mocy kwestionowanych postanowień konsument, już po zawarciu umowy, może zostać obciążony dodatkowymi kosztami. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwoito ści prowadzi do wniosku, że w przypadku gdyby wzorzec umowy nie zawierał kwestionowanych postanowień, konsument byłby w korzystniejszej sytuacji , z uwagi na to, że Spółka odpowiadałaby za realizację zobowiązania na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, szczególnie w zakresie art. 355 k.c. Stosowane przez Spółkę klauzule nie uwzględniają i nie zabezpieczają interesu konsumenta, jako słabszej strony um owy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Przedmiotowe postanowienia, w ocenie Prezesa Urzędu, mogą kształtować prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , rażąco naruszając jego interesy, tym samym mogą stanowić niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Ad 6 „ Wykonawca zastrzega sobie prawo do zlecenia realizacji Umowy podmiotowi trzeciemu bez wcześniejszego informowania Inwestora . ” § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montaż u pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ” § 3 ust. 13 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji sys temu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 9 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 11 zdanie pierwsze Ogólnych W arunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji”, § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 11 zdanie pierwsze Ogólnych Warunków Umów będących załączni kiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowanego przez Przedsiębiorcę, zgodnie z którym Przedsiębiorca zastrzega sobie prawo do zlecenia realizacji umowy podmiotowi trzeciemu bez wcześniejszego informowania konsumenta , jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Kwestionowane postanowienie narusza dobry obyczaj, zgodnie z którym konsument powinien być r zetelnie traktowany oraz informowany o ewentualnych zmianach cech świadczenia. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 36 Dobrym obyczajem jest okazywanie szacunku stronie umowy, zaś wykonywanie umowy przez inny podmiot, o którym konsument często nie ma żadnych informacji jest niewątpliwie sprzeczn e z dobrym obyczajem. Dobre obyczaje odwołują się do takich wartości, jak uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość. Sprzeczne z dobrymi obyczajami będą działania uniemożliwiające realizację tych wartości, a więc właśnie umieszczeni e we wzorcu umowy postanowień umownych podważających zaufanie konsumenta do danego przedsiębiorcy. Decyzja konsumenta o zawarciu umowy ze Spółką mogła być poprzedzona szukaniem opinii i porównaniem wielu podmiotów zajmujących się m.in. instalacjami fotowol taicznymi. Często wybór Sunday Polska mógł wynikać właśnie z zasłyszanych dobrych opinii o rzetelnej realizacji umowy. W związku z tym zmiana wykonawcy świadczenia bez informowania konsumenta, łamie zasadę zaufania i lojalności. Przedsiębiorca już na etapi e przedkontraktowym powinien poinformować o możliwości wykonania zlecenia przez inny podmiot, a gdy umowa jest już zawarta – powinien uzyskać zgodę konsumenta na zmianę wykonawcy. Kwestionowana klauzula wypełnia również przesłanki tzw. klauzuli szarej z a rt. 385 3 pkt 5 k.c., który stanowi, że w razie wątpliwości niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które zezwalają kontrahentowi konsumenta na przeniesienie praw i przekazanie obowiązków wynikających z umowy bez zgody konsumenta. Ustawodawca włączaj ąc to postanowienie do katalogu tzw. klauzul szarych miał na celu ochronę konsumenta przed nieoczekiwaną, dokonaną w nieprzewidywalnej dla niego chwili zmianą osoby kontrahenta zobowiązanego do świadczeń wynikających z umowy. Nie ma przy tym znaczenia, że w § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” oraz „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” zostało dodane zastrzeżenie „ wykonawca odpowiada za działania i zaniechania podmiotu trzeciego, o którym mowa powyżej, jak za własne działanie lub zaniechanie ”, a w § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” wskazano, iż „ Wykonawca zastrzega sobie prawo do zlecenia realizacji Umowy podmiotowi trzeciemu bez wcześniejszego informowania Inwestora przy jednoczesnym zastrzeżeniu, że będzie to podmiot profesjonalny, a za jego działania odpowiada jak za swoje” . Prze dsiębiorca nawet bez takiego zastrzeżenia odpowiadałby za działania podmiotu trzeciego, o czym stanowi art. 474 k.c., zgodnie z którym dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zo bowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 października 2012 r. o sygn. VI A Ca 576/12, w sprawie o uznanie za niedozwolone postanowienia wzorca umo wy o treści „ Operator zastrzega sobie prawo do powierzenia wykonania umowy osobie trzeciej ”: „ Konsument działający w pełnym zaufaniu do swego kontrahenta, ma prawo oczekiwać, że to właśnie ten wybrany przez niego podmiot wykona wszystkie czynności wynikaj ące z umowy, a nie powierzy wykonanie tej umowy komuś innemu, nieznanemu konsumentowi (lub znanemu, ale niewybranemu). „Interesy" konsumenta należy rozumieć szeroko, nie tylko jako niekorzystne ukształtowanie jego sytuacji ekonomicznej, ale także np. nierz etelne traktowanie. Możliwość powierzenia wykonania całej umowy lub poszczególnych jej etapów innej osobie zagwarantowana w umowie stanowi przejaw nierzetelnego traktowania konsumenta jako nierównorzędnego partnera umowy. ” Rażące naruszenie interesów konsu mentów W przypadku niniejszego postanowienia rażące naruszenie interesów konsumentów polega na zmianie istotnej cechy świadczenia, jaką jest wykonanie tego świadczenia przez wybranego przez konsumenta przedsiębiorcę. Zlecenie realizacji umowy podmiotowi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 37 tr zeciemu bez wcześniejszego informowania konsumenta może skutkować naruszeniem jego interesów ekonomicznych – m.in. poprzez problemów z dochodzeniem roszczeń związanych z realizacją umowy czy też zlecenie realizacji podmiotowi, którego konsument sam by nie wybrał np. z powodu wcześniejszych negatywnych doświadczeń. Ponadto, zgodnie z utrwalonym poglądem, do naruszenia interesu konsumenta dochodzi między innymi poprzez spowodowanie doznania zawodu, wprowadzenie konsumenta w błąd i nierzetelne traktowanie. Tak ie naruszenie pozaekonomicznych interesów konsumentów może mieć miejsce poprzez brak wiedzy, o tym kto będzie ostatecznym wykonawcą inwestycji. Rażące naruszenie interesów konsumenta jest tym większe, że zmiana wykonawcy instalacji mogłaby nastąpić bez ja kiekolwiek informowania inwestora. Co istotne, w przypadku nieprawidłowego wykonania umowy lub konieczności dokonania napraw, cały proces trwa o wiele dłużej niż w przypadku wykonywania umowy przez danego przedsiębiorcę. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwo itości prowadzi do wniosku, że w przypadku gdyby wzorzec umowy nie zawierał kwestionowanego postanowienia, konsument byłby w korzystniejszej sytuacji, ponieważ nie mógłby być zaskoczony nagłą zmianą wykonawcy instalacji bez wcześniejszego poinformowania go o tym fakcie. W przypadku braku kwestionowanej klauzuli konsument wiedziałby, kto będzie odpowiedzialny za montaż zamówionych produktów i usług, a tym samym wiedziałby z kim ma się kontaktować w razie pytań lub wątpliwości lub też kto zjawi się u niego w umówionym dniu montażu. Stosowana przez Spółkę klauzula nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Prz edmiotowe postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, tym samym stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Ad 7 „ W ykonawca ma prawo do odstąpienia od Umowy w przypadku stwierdzenia braku możliwości technicznych montażu Instalacji oraz przeszkód mogących wpłynąć na poprawność i bezpieczeństwo Instalacji lub jeżeli stwierdzi nieopłacalność wykonania Instalacji. ” § 3 us t. 13 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy c iepła (Umowa)” § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 3 ust. 14 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji system u fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 10 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będąc ych załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 11 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 38 § 3 ust. 13 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 12 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowanego przez Przedsiębiorcę, zgodnie z którym Przedsiębiorca zastrzega sobie prawo do odstąpienia od Umowy w przypadku stwierdzenia braku możliwości techniczn ych montażu Instalacji oraz przeszkód mogących wpłynąć na poprawność i bezpieczeństwo Instalacji lub jeżeli stwierdzi nieopłacalność wykonania Instalacji, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Sprzeczność z dobrymi ob yczajami Kwestionowane postanowienie narusza dobry obyczaj, zgodnie z którym konsument powinien być rzetelnie traktowany, a przedsiębiorca nie powinien wykorzystywać uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty. Spółka wykonuje instalacje fotowoltaiczne, mon taż pomp ciepła jak również montaż innych oferowanych przez siebie urządzeń w oparciu o przygotowany przez siebie projekt. Przygotowanie projektu odbywa się na podstawie informacji zawartych w Arkuszu Ustaleń Montażowych lub Arkuszu Doboru, który zawiera m iędzy innymi informacje dotyczące zabezpieczeń instalacji elektrycznej, jak również informacje dotyczące miejsca montażu, w przypadku paneli fotowoltaicznych w szczególności dachu (np. rodzaj pokrycia dachowego, konstrukcja dachu itp.). Zatem to na Spółce jako profesjonaliście spoczywa obowiązek oceny możliwości technicznych montażu już na etapie audytu, który powinien być wykonywany na etapie przedkontraktowym. Ocena stanu technicznego miejsca montażu instalacji jest niezbędna do należytego wykonania prze z Spółkę zobowiązania. Jeśli Spółka nie dokona starannie takiej oceny to powinna ponosić związane z tym ryzyko. Zatem stosując kwestionowane postanowienie Spółka przenosi ryzyko i obarcza konsumenta skutkami braku zachowania należytej staranności przez pro fesjonalistę. Nawet jeżeli okoliczności wskazane przez Spółkę mogą być od niej bezpośrednio niezależne, to w świetle obowiązującego prawa Przedsiębiorca ponosi za nie odpowiedzialność. Konsument nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji sytuacji, któr e Przedsiębiorca mógł przewidzieć i odpowiednio zabezpieczyć obie strony umowy przed ich zaistnieniem. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 355 § 2 k.c., należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 października 2003 r. (sygn. akt V CK 311/02), o tym, czy na tle konkretnych okoliczności można osobie zobowiązanej postawić zarzut braku należytej staranności w dopełnieniu obowiązków, decyduje nie tylko niezgodność jego postępowania z modelem, lecz także uwarunkowana doświadczeniem życiowym możliwość i powinność przewidywania odpowiednich następstw zachowania. Z uwagi na powyższe, zdaniem Prezesa UO KiK, Przedsiębiorca jako profesjonalista działający na rynku sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznych, powinien przy określaniu terminu realizacji przedmiotu umowy mieć na względzie typowe okoliczności zewnętrzne, które mogą mieć wpływ na przedłu żenie okresu prowadzenia montażu. W ocenie Prezesa Urzędu, za bezzasadne należy uznać wyłączanie przez Przedsiębiorcę odpowiedzialności za opóźnienia w realizacji umowy wynikające np. warunków atmosferycznych, które uniemożliwiają wykonywanie robót. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 39 Mając na względzie powyższe, zdaniem Prezesa UOKiK Spółka poprzez stosowanie omawianego postanowienia chroni swoje interesy i przenosi ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej na konsumenta. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przypadku niniejszego postanowienia rażące naruszenie interesów konsumentów polega na obarczeniu konsumentów ryzykiem i skutkami braku zachowania należytej staranności przez profesjonalistę. Spółka stosując kwestionowane postanowienie przerzuca na konsumenta całe ryzyko związa ne z dokonaniem przez Spółkę błędnej oceny możliwości technicznych wykonania montażu instalacji fotowoltaicznej lub montażu oferowanego przez siebie urządzenia. Zastrzega, że w razie takiej błędnej oceny może odstąpić od umowy. W niniejszym przypadku może zatem dojść do naruszenia interesów ekonomicznych konsumentów, ponieważ konsument po zawarciu umowy mógł już podjąć pewne działania w celu umożliwienia wykonania świadczenia przez Przedsiębiorcę. Spółka nie dookreśliła również w postanowieniu, co oznacza „nieopłacalność wykonania instalacji”. Taka sytuacja – w przypadku odstąpienia przez Spółkę od umowy – po stronie konsumenta może skutkować naruszeniem jego interesów zarówno ekonomicznych – m.in. poprzez poniesienie dodatkowych, nieprzewidzianych w umowi e nakładów finansowych, oraz naruszeniem interesów pozaekonomicznych – konsument stracił czas, który poświęcił na realizację umowy zawartej z Przedsiębiorcą. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwoitości prowadzi do wniosku, że w przypadku gdyby wzorzec umowy nie zawierał kwestionowanego postanowienia, konsument byłby w korzystniejszej sytuacji, ponieważ Spółka nie mogłaby swobodnie, na ustalonych przez siebie warunkach, odstąpić od zawartej z konsumentem umowy. Ponadto, zgodnie z utrwalonym poglądem, do naru szenia pozaekonomicznych interesów konsumenta dochodzi między innymi poprzez spowodowanie doznania zawodu, wprowadzenie konsumenta w błąd i nierzetelne traktowanie, co może mieć miejsce w przypadku stosowania wskazanej klauzuli. Stosowana przez Spółkę klau zula nie uwzględniać i nie zabezpieczać interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny. Przedmiotowe postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, kształtuje prawa i obowiązki kons umenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, tym samym stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Ad 8 „ W przypadku naruszania przez Inwestora obowiązków niepieniężnych określonych w Umowi e oraz w OWU, w tym powodujących niemożność wykonania przedmiotu Umowy, Wykonawca może odstąpić od Umowy w trybie natychmiastowym, jednakże nie później niż w terminie 14 dni od powzięcia informacji o zaistnieniu przyczyny odstąpienia, a w przypadku zainsta lowania Systemu, także do jego demontażu. W takim przypadku Wykonawca uprawniony jest do naliczenia Inwestorowi kary umownej w wysokości 15% Wynagrodzenia, odpowiadającej wysokości całkowitego kosztu Instalacji, za każdy przypadek naruszenia. Wykonawca będ zie uprawniony do dochodzenia odszkodowania w kwocie przewyższającej wysokość zastrzeżonej kary umownej na zasadach ogólnych ”. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 40 § 3 ust. 23 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu foto woltaicznego (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu po mpy ciepła” § 3 ust. 24 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” § 3 ust. 22 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 3 ust. 19 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” § 3 ust. 23 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu f otowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 3 ust. 22 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” W ocenie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowanego przez Przedsiębio rcę, zgodnie z którym Przedsiębiorca zastrzega sobie prawo do odstąpienia od umowy w trybie natychmiastowym w przypadku naruszania przez konsumenta obowiązków niepieniężnych określonych w Umowie oraz w OWU, w tym powodujących niemożność wykonania przedmiot u Umowy, jak również do naliczenia konsumentowi kary umownej w wysokości 15% Wynagrodzenia, odpowiadającej wysokości całkowitego kosztu Instalacji, za każdy przypadek naruszenia, jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Kwestionowane postanowienie narusza dobry obyczaj równoważnego traktowania stron zawartej umowy poprzez zaburzenie tejże równowagi praw i obowiązków, jak również poprzez możliwość nałożenia na konsumenta rażąco wygórowanej kary umownej. Stosowany przez Spółkę wzorzec nie zawiera analogicznego rozwiązania na wypadek naruszenia obowiązków przez Przedsiębiorcę. Niewątpliwie Przedsiębiorca stosujący wzorzec umowy ma prawo zaproponować w nim przewidywane przez przepisy rozwiąz ania jakimi są m.in. odstąpienie od umowy, rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym, odstępne, kara umowna, jednak ta propozycja ukształtowania stosunku prawnego powinna uwzględniać równorzędnie interesy obu stron i jednakowo je zabezpieczać. Ukształt owanie stosunków pomiędzy konsumentem a Przedsiębiorcą nie może prowadzić do zaburzenia równowagi praw i obowiązków stron umowy. Obciążanie finansowe tylko jednej strony za niewykonanie przez nią zobowiązań umownych skutkuje powstaniem dysproporcji i braki em równowagi obowiązków stron tej umowy co niewątpliwie spełnia przesłanki klauzuli abuzywnej określonej art. 385 3 pkt 16 k.c. Przepis ten stanowi, iż w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które nakładają wyłączni e na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy. Ponadto Przedsiębiorca nie określił w jaki sposób wylicza wysokość kosztów co daje mu pełną swobodę przy ich ustalaniu i pozbawia konsumenta możliwości j akiejkolwiek kontroli w ich obliczeniu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 41 Jednocześnie należy pamiętać, iż zgodnie z art. 385 3 pkt 17 k.c., niedozwolonym postanowieniem umownym jest postanowienie, które nakłada na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub odstępnego. Za rażąco wygórowaną karę umowną należy uznać karę, która stanowi duży procentowy udział wartości umowy, ale również taką, która znacząco przewyższa szkodę Przedsiębiorcy powstałą w wyniku odstąpienia od umowy. Istotne jest przy tym wskazanie, jakie obowiązki niepieniężne konsumenta są przewidziane w stosowanych przez Spółkę wzorcach umów. W O gólnych warunkach umowy (OWU), będących załącznikiem i integralną częścią każdego z wymienionych wyżej wzorców umów, znajduje się cały rozdział „Obowiązki i oświadczenia Inwestora”. W zależności od wzorca, zawiera on od 12 do 19 podpunktów. Znajdują się w nich m.in. postanowienia o treści: 1. „ Inwestor zobowiązuje się do niezwłocznego dostarczenia, jednak nie później niż w terminie 5 dni od daty przedstawienia żądania przez Wykonawcę wszelkich dokumentów, których żąda partnerski Bank Wykonawcy w związku z wnioskiem o dedykowane finansowanie ratalne .” - § 2 pkt 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca u mowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)”, 2. „ Inwestor zobowiązuje się do odbioru Instalacji poprzez podpisanie końcowego protokołu odbioru, przy czym w przypadku braku podpisu po upływie 5 dni od dnia zakończenia Inst alacji i jednocześnie braku zgłoszonych przez Inwestora wad istotnych, o których mowa w § 3 ust. 8 OWU montaż Systemu uznaje się za zakończony z dniem przedłożenia do podpisu Inwestorowi końcowego protokołu odbioru ” - § 2 pkt 8 Ogólnych Warunków Umów będąc ych załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)”, 3. „ Inwestor zobowiązuje się do niezwłocznego zgłoszenia Wykonawcy na adres e - mail umowy@sundaypolska.pl, nie później jednak niż w ciągu 5 dni od od bioru elementów wchodzących w skład Systemu, wszelkich uszkodzeń lub ubytków ww. elementów powstałych w trakcie ich transportu. ” - § 2 ust. 17 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu f otowoltaicznego oraz magazynu ciepła (Umowa)”. Zgodnie z kwestionowanym postanowieniem, Spółka za naruszenie każdego ze wskazanych wyżej obowiązków, jak również innych wskazanych w stosowanych przez siebie wzorcach, może odstąpić od umowy w trybie natychm iastowych oraz nałożyć karę umową w wysokości 15% wynagrodzenia wynikającego z umowy. Jednak w opinii Prezesa Urzędu nie każde naruszenie z przewidzianych w umowie obowiązków niepieniężnych konsumenta uzasadnia natychmiastowe odstąpienie od umowy. W przypa dku uchybiania wskazanym w umowie terminom, Spółka może w pierwszej kolejności wezwać konsumenta do wypełnienia obowiązku. Również wysokość kary umownej jest rażąco wygórowana w stosunku do dającej się przewidzieć szkody. Wysokość kary umownej powinna poz ostawać współmierna do wysokości poniesionej przez Przedsiębiorcę szkody. Przedsiębiorca zastrzegając możliwość nałożenia kary umownej w wysokości 15% wynagrodzenia odpowiadającej wysokości całkowitego kosztu Instalacji, za każdy przypadek naruszenia przez konsumenta obowiązków niepieniężnych, może doprowadzić do sytuacji, gdzie łączna wysokość kar umownych przewyższa wartość instalacji. I tak, jeżeli w umowie przewidziano wynagrodzenie w wysokości 50 tys. zł, przy naruszeniu polegającym np. na niewywiązan iu się z obowiązku udzielenia Wykonawcy wsparcia w realizacji Umowy, w szczególności do udostępnienia miejsca wykonania Systemu (§ 2 ust. 4 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 42 na wykonanie montażu pompy ciepła”), który t o obowiązek jest sformułowany w sposób nieprecyzyjny i może zostać dowolnie zinterpretowany przez Przedsiębiorcę, Spółka może nałożyć karę pieniężną w wysokości nawet 7,5 tysiąca zł. Rażące naruszenie interesów konsumentów Rażące naruszenie interesów kons umenta zachodzi w sytuacji, gdy w sposób rażący naruszona została równowaga interesów stron umowy, przez to że jedna z nich wykorzystała swoją przewagę formułując konkretny wzorzec. A zatem Spółka ukształtowała treść stosunku zobowiązaniowego tworząc klau zule umowne, które godzą w równowagę kontraktową stron. Zastrzegła bowiem w przypadku naruszenia przez konsumenta wynikających z umowy obowiązków niepieniężnych, na swoją rzecz karę umowną w wysokości 15 % wartości wynagrodzenia za każde naruszenie oraz do datkowo uprawnienie do dochodzenia kwoty odszkodowania przewyższającej karę umowną. Stosowane przez Spółkę postanowienie nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniow ego w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Co więcej, przewidziana przez Spółkę wysokość kary umownej może powodować dotkliwe skutki ekonomiczne po stronie konsumenta. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwoitości prowadzi do wniosku, że w pr zypadku gdyby wzorzec umowy nie zawierał kwestionowanego postanowienia, konsument byłby w korzystniejszej sytuacji, ponieważ klauzula ta może prowadzić do nałożenia na konsumenta rażąco wygórowanej kary umownej, jednocześnie nie dając podobnej możliwości w stosunku do Spółki. Ogólne zasady odpowiedzialności za zobowiązania umowne wynikające z Kodeksu cywilnego stawiałyby konsumenta w lepszej sytuacji. Ponadto, zgodnie z utrwalonym poglądem, do naruszenia interesu konsumenta dochodzi między innymi poprzez s powodowanie doznania zawodu, wprowadzenie konsumenta w błąd i nierzetelne traktowanie. Stosowana przez Spółkę klauzula nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązanioweg o w sposób nierównorzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Przedmiotowe postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, tym samym stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Ad 9 „ Łączna odpowiedzialność Wykonawcy za wszelkie zdarzenia związane z Umową (…) może obejmować jedynie szkody rzeczywiste z wyłączeniem utraconych korzyści. ” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będący ch załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych W arunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu pompy ciepła” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu ciepł a (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji stacji ładowania samochodów elektrycznych (Umowa)” Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 43 § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Um owa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego/pompy ciepła (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji klimatyzacji” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących z ałącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji systemu fotowoltaicznego oraz magazynu energii (Umowa)” § 5 ust. 2 Ogólnych Warunków Umów będących załącznikiem do wzorca umowy pn. „Umowa na wykonanie montażu instalacji (Umowa)” W oc enie Prezesa Urzędu postanowienie wzorca umownego stosowanego przez Przedsiębiorcę, zgodnie z którym Przedsiębiorca zastrzega, że jego łączna odpowiedzialność za wszelkie zdarzenia związane z umową może obejmować jedynie szkody rzeczywiste z wyłączeniem ut raconych korzyści , może być sprzeczne z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumentów. Sprzeczność z dobrymi obyczajami Kwestionowane postanowienie narusza dobry obyczaj równoważnego traktowania stron zawartej umowy poprzez zaburzenie tejże ró wnowagi praw i obowiązków oraz dobry obyczaj, zgodnie z którym konsument powinien być traktowany rzetelnie, a działanie przedsiębiorcy nie powinno odbiegać od przyjętych standardów postępowania. Omawiane postanowienie stanowi sprzeczną z dobrymi obyczaj ami, próbę ograniczenia odpowiedzialności Przedsiębiorcy wobec konsumenta. Istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka. Dobre obyczaje to reguły postępowania zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie zasadami. Sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. działania wykorzystujące choćby niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędności stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji, wywołania błędnego przekonania konsumenta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności. Przedsiębiorca ogranicza swoją odpowiedzialność w związku z wykonywaniem umowy w stosunku do zasad wynikających z prawa powszechnie obowiązującego. Stosowanie takiego postanowienia może wywołać u konsumenta przekonanie, że nie ma on możliwości dochodzenia odszkodowania przekraczającego szkody rzeczywiste. Wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy dotyczące utraconych korzyści ogranicza potencjalny zakres odpowiedzialności odszkodowawczej przedsiębiorcy w stosunku do uregulowania art. 471 k.c., zgodnie z którym dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialnośc i nie ponosi. Powołany przepis nie ogranicza zakresu odpowiedzialności odszkodowawczej, a tym samym pozycja konsumenta przy braku możliwości zastosowania kwestionowanej klauzuli byłaby znacznie lepsza. Prezes UOKiK wskazuje, iż zakwestionowane postanowieni e może być odpowiednikiem niedozwolonych postanowień wskazanych w art. 385 3 pkt 2 k.c., zgodnie z którym - w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności wyłączają lub istotnie ograniczają odpowiedzia lność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przypadku niniejszego postanowienia rażące naruszenie interesów konsumentów polega na pozbawieniu konsumentów możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu utraconych korzyści. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 44 Szkoda w postaci utraconych korzyści polega na braku spodziewanego powiększenia majątku poszkodowanego, spowodowanego zdarzeniem szkodzącym. W przypadku umów związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych lub pom p ciepła, za utraconą korzyść może być uznany brak spodziewanych oszczędności wynikających ze zmniejszenia rachunków za energię elektryczną czy też oszczędności na ogrzewaniu budynku. A to właśnie te oszczędności są głównych powodem instalowania modułów fo towoltaicznych lub pomp ciepła. Ograniczenie zatem przez Przedsiębiorcę swojej odpowiedzialności jedynie do szkód rzeczywistych z wyłączeniem utraconych korzyści rażąco narusza ekonomiczne interesy konsumentów. Przeprowadzenie tzw. testu przyzwoitości pro wadzi do wniosku, że w przypadku gdyby wzorzec umowy nie zawierał kwestionowanego postanowienia, konsument byłby w korzystniejszej sytuacji, ponieważ postanowienie to istotnie ogranicza cywilną odpowiedzialność Przedsiębiorcy względem konsumenta w stosunku do ogólnych zasad wynikających z k.c. Ponadto, zgodnie z utrwalonym poglądem, do naruszenia interesu konsumenta dochodzi między innymi poprzez spowodowanie doznania zawodu, wprowadzenie konsumenta w błąd i nierzetelne traktowanie. W przypadku omawianej k lauzuli wskazane interesy pozaekonomiczne również zostają naruszone. Stosowana przez Spółkę klauzula nie uwzględnia i nie zabezpiecza interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób nierówn orzędny i rażąco dla niego niekorzystny. Przedmiotowe postanowienie, w ocenie Prezesa Urzędu, kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, tym samym stanowi niedozwolone postanowienie umo wne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. Uzasadnienie braku przyjęcia wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 23c uokik Zgodnie z treścią art. 23c ust. 1 uokik, jeżeli przedsiębiorca przed wydaniem decyzji, o której mowa w art. 23b ust. 1, zobowiąże się do po djęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a, lub usunięcia skutków tego naruszenia, Prezes Urzędu może, wydając decyzję, o której mowa w art. 23b ust. 1, może zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. Ponadto, zgodnie z art. 23c ust. 2 uokik, w decyzji, o której mowa w ust. 1 Prezes Urzędu może określić termin wykonania zobowiązań, zaś stosownie do ust. 3 omawianego artykułu – w ww. decyzji Prezes Urzędu nakłada na przeds iębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, przepisów art. 23b ust. 2 pkt 1 i art. 106 ust. 1 pkt 3a nie stosuje się (art. 23c ust. 4 uokik). W toku p ostępowania Spółka pismami z dnia 25 kwietnia 2023 r. oraz 13 września 2023 r. zwróciła się do Prezesa Urzędu z prośbą o rozważenie wydania decyzji na podstawie art. 23c ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (propozycja przyjęcia zobowiązania). Pisme m z dnia 30 października 2023 r. Sunday Polska przekazała dodatkowe informacje dotyczące propozycji przyjęcia zobowiązania. W piśmie z dnia 13 września 2023 r. Spółka zadeklarowała, że ramach proponowanych zobowiązań Spółka była gotowa na podjęcie następuj ących działań: 1. zaprzestanie stosowania kwestionowanych klauzul, o których jest mowa w Postanowieniu, w umowach z klientami Spółki będącymi: (i) konsumentem lub (ii) osobą fizyczną prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową zawierają cą umowę bezpośrednio związaną z jej działalności gospodarczej lub zawodowej, gdy z treści tej umowy wynika, że nie ma ona dla tej osoby charakteru Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 45 zawodowego, wynikającego w szczególności z przedmiotu wykonywanej przez nią działalności gospodarczej, udost ępnionego na podstawie przepisów o CEiDG ; 2. poinformowanie wszystkich konsumentów o tym, że zakwestionowane przez Prezesa Urzędu klauzule nie obowiązywały w stosunku do konsumentów od momentu zawarcia umowy. W związku z tym te klauzule nie wiążą konsumenta, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie; 3. zrzeczenie się dochodzenia w stosunku do kons umentów wszelkich roszczeń na ich podstawie oraz zobowiązuje się nie wykonywać powyższych klauzul w całości lub części wobec lub przeciwko konsumentom . Jeżeli jednak którekolwiek z powyższych klauzul, o których jest mowa w Postanowieniu, przyznaje Konsumen tom jakiekolwiek prawo, to nadal są oni uprawnieni do jego realizacji wobec Spółki. Prawa konsumentów pozostają nienaruszone i nie nakładamy na nich żadnych nowych obowiązków ; 4. ponowne rozpatrzenie wszystkich negatywnie rozpatrzonych reklamacji (w zakresie objętym Postanowieniem) oraz umożliwienia wszystkim konsumentom ponownego zgłoszenia reklamacji (w zakresie objętym Postanowieniem) w związku z tym, że Spółka nie będzie dochodzić ani nie powinna była w przeszłości dochodzić roszczeń na podstawie klauzul, o których jest mowa w Postanowieniu; 5. zwrot zapłaconych przez konsumentów kar umownych oraz umorzenia wszystkich wystawionych not obciążeniowych oraz umorzenia postępowań w przedmiocie nakładania kary umownej (tj. bez wystawiania not obciążeniowych). Pisme m z dnia 23 maja 2025 r. Spółka podtrzymała wcześniejszą propozycję przyjęcia zobowiązań z 13 września 2023 r. Dodatkowo, w ramach rozbudowy propozycji zobowiązań, Spółka wyraziła gotowość do aneksowania wciąż aktywnych umów z klientami i usunięcia bądź zm iany brzmienia kwestionowanych przez Prezesa Urzędu postanowień, na te które były wskazywane i proponowane w piśmie Spółki z dnia 13 września 2023 r. W ocenie Prezesa Urzędu, w niniejszej sprawie nie było wystarczających podstaw do uwzględnienia ww. wniosk u. Zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny potwierdza stosowanie przez Spółkę niedozwolonych postanowień umownych, które cechuje wysoka szkodliwość w obrocie z konsumentami. Prezes Urzędu wziął również pod uwagę charakter świadczeń wykonywanyc h przez Spółkę, które mogą znacznie obciążyć budżet konsumentów, często pochłaniają ich oszczędności lub są wręcz finansowane z pomocą pożyczek pieniężnych. Są to inwestycje na lata, mające wpływ na budżet konsumentów w przyszłości. W związku z tym wzorce umów stosowanych w obrocie z konsumentami w tym zakresie tym bardziej powinna cechować rzetelność i przejrzystość, a jakiekolwiek postanowienia kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz w sposób rażący naruszają cy jego interesy należy z nich wyeliminować W postępowaniu o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, Prezes UOKiK dokonuje abstrakcyjnej kontroli tego wzorca tj. w oderwaniu od konkretnego stosunku umownego. Pomimo jednak, że dokonywana przez Pr ezesa UOKiK kontrola nie ma wymiaru incydentalnego, to nie sposób nie zauważyć wpływu kwestionowanych postanowień na sytuację konsumenta, w szczególności w zakresie ograniczenia odpowiedzialności Spółki czy też możliwości nałożenia wysokich kar umownych. D la uznania postanowień wzorca umowy za niedozwolone wystarczająca jest zatem sama analiza kwestionowanego wzorca. Już sam bowiem fakt posługiwania się kwestionowanym wzorcem i wykorzystywanie go w obrocie z konsumentami jest działaniem niedozwolonym. Nie b ez znaczenia jest również ilość umów zawartych z konsumentami, zawierających kwestionowane postanowienia, których Przedsiębiorca zawarł ponad [informacja prawnie chroniona] . Należy zatem przyjąć, że skala działalności Spółki była znacząca, a stosowane prze z nią praktyki miały wpływ na wielu konsumentów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 46 Na marginesie można też zauważyć, że Spółka nie zaproponowała żadnej wymiernej rekompensaty dla konsumentów, jednocześnie negując negatywny wpływ jaki przedmiotowe postanowieni a mogł y wywrzeć na ich sytuację . Propozycja Spółki ograniczyła się wyłącznie do zwrotu opłat, które i tak w ocenie Prezesa Urzędu zostały nienależnie pobrane. Decyzja wydana w trybie art. 23b ust. 1 w zw. z art. 23c ust. 1 uokik jest decyzją o charakterze uznaniowym, w związku z czym Prezes UOKiK nie ma obowiązku wydania decyzji zobowiązującej w każdym przypadku, gdy wniesie o to przedsiębiorca. Przepis ten nie nakłada na Prezesa Urzędu obowiązku wydania decyzji zobowiązującej 15 , a jedynie stwarza mu prawną możliwość wydania takiej decy zji 16 . Podejmując decyzję o uwzględnieniu bądź nieuwzględnieniu wniosku przedsiębiorcy o wydanie decyzji zobowiązującej go do podjęcia lub zaniechania określonych działań, Prezes Urzędu bierze pod uwagę całokształt okoliczności rozstrzyganej sprawy, w tym r odzaj naruszeń przedsiębiorcy, jak również skutki uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes Urzędu, działając w ramach przyznanej mu przez ustawodawcę władzy dyskrecjonalnej, nie uwzględnił wniosku Spółki o wydanie decyzji w trybie art. 23c uokik. Odniesienie się do stanowiska Spółki Pismem z dnia 23 maja 2025 r. Spółka przekazała swoje stanowisko w nawiązaniu do zawiadomienia o zakończeniu zbierania materiału dowodowego (dowód : karty 440 - 455 ). Odnosząc się do stanowiska Spół ki, zdaniem której brak jest skutków stosowania kwestionowanych postanowień oraz korzyści pieniężnych w związku z zamieszczonymi we wzorach umownych klauzulami, Prezes Urzędu wskazuje, że Przedsiębiorca uzyskiwał korzyści finansowe w zakresie nałożonych ka r umownych. Ponadto stosowane klauzule mogły wywołać trudno mierzalne skutki pozaekonomiczne - konsument mógł odstępować od dochodzenia ewentualnych roszczeń wobec Spółki będąc przekonanym, że w związku z zamieszczonymi w umowie postanowieniami Spółka i ta k nie będzie ponosić odpowiedzialności. W odniesieniu do prowadzonego wobec Spółki postępowania restrukturyzacyjnego i zagrożenia upadłością w przypadku nałożenia na Spółkę kar pieniężnych, Prezes Urzędu wskazuje, że naruszenie przepisów prawa niesie za s obą konsekwencje, które nie mogą być zależne od sytuacji prawno - organizacyjnej przedsiębiorstwa. To sama Spółka doprowadziła do konieczności przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego. Niewłaściwe jest również twierdzenie, że nałożenie kary pieniężn ej przez Prezesa UOKiK spowoduje konieczność złożenia wniosku o upadłość – ewentualna upadłość byłaby następstwem całości działań Spółki, a nie działań podejmowanych przez organ administracji publicznej. Co istotne, postępowanie w sprawie stosowania klauz ul niedozwolonych zostało wszczęte w styczniu 2023 r., z kolei postępowanie restrukturyzacyjne w sierpniu 2024 r. Spółka zatem miała świadomość możliwości wydania decyzji administracyjnej nakładającej na nią kary pieniężnej jeszcze przed wszczęciem postępo wania restrukturyzacyjnego. Przedsiębiorca podniósł, że naruszenie dotyczyło ograniczonego kręgu odbiorców, on sam nie zajmuje pozycji dominującej na rynku usług energetycznych, nie prowadzi działalności w warunkach wyłączności ani istotnego wpływu na str ukturę rynku. W ocenie Spółki, powyższe przesłanki powinny zostać uwzględnione przy ocenie społecznej szkodliwości naruszenia. Sunday Polska od czerwca 2024 r. nie podpisuje umów z nowymi klientami. 15 Wyrok SOKiK z 13 lutego 2012 r. sygn. akt XVII Ama 217/10. 16 M. Radwański , Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów Komentarz, pod red. E. Stawicki , A. Stawicki, Warszawa 2011, s. 647. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 47 W odpowiedzi Prezes UOKiK przypomina, że w oparciu o wzo rce umowne zawierające kwestionowane postanowienia zostało zawartych ponad [informacja prawnie chroniona] umów z konsumentami, co nie wątpliwie stanowi o znacznym stopniu naruszenia, nawet jeżeli nie ma ona znaczącej pozycji na rynku usług energetycznych. Spółka podniosła, że podjęła działania mające na celu zarówno zaprzestanie stosowania zakwestionowanych postanowień wzorców umownych, jak również usunięcie ich potencjalnych skutków w relacjach z konsumentami, co powinno być uznane za przesłankę łagodzącą przy wymierzaniu kary, a dobrowolne zaniechanie i działania kompensacyjne wobec konsumentów powinny prowadzić do znaczącego miarkowania ewentualnej kary. Przedsiębiorca stwierdził również, że niezwłocznie przystąpił do zwrotu pobranych kwot - łącznie na rz ecz [informacja prawnie chroniona] konsumentów zwrócono środki w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł powiększone o odsetki ustawowe. Prezes Urzędu zauważa w tym miejscu w tym miejscu niespójność – w piśmie z dnia 1 grudnia 2023 r. Spółka oświadczył a, że zwróciła kary umowne [informacja prawnie chroniona] konsumentom, którzy zwrócili się do niej z wnioskiem o ich zwrot. Szacowana wartość zwrotu miała wynieść [informacja prawnie chroniona] zł powiększona o odsetki. Jednocześnie w piśmie z dnia 23 maja 2025 r. Przedsiębiorca wskazał, że [informacja prawnie chroniona] zł została zwrócona [informacja prawnie chroniona] konsumentom. Jak zostało wskazane w ustaleniach faktycznych, Spółka ustaliła, że wystawiła [informacja prawnie chroniona] noty obciążeniowe z tytułu nałożenia kary umownej na łączną kwotę [informacja prawnie chroniona] zł, z czego [informacja prawnie chroniona] konsumentów opłaciło kary umowne w łącznej wysokości [informacja prawnie chroniona] zł. Niezależnie więc, czy łączna kwota [informacj a prawnie chroniona] zł została zwrócona [informacja prawnie chroniona] czy [informacja prawnie chroniona] konsumentom, oznacza to, że Spółka nie dokonała zwrotu całości kwoty pobranej na podstawie klauzuli wskazanej w pkt I.8 sentencji niniejszej Decyzji, tj. [informacja prawnie chroniona] zł. Nie jest również prawdą, że Przedsiębiorca niezwłocznie przystąpił do zwrotu pobranych kwot. Spółka o dokonaniu zwrotów poinformowała Prezesa Urzędu w pismach z dnia 1 grudnia 2023 r. oraz 16 stycznia 2024 r. (tj. oko ło roku po wszczęciu postępowania administracyjnego RŁO.611.1.2023), wskazując przy tym, ze zwrot został przyznany tym konsumentom, którzy zwrócili się z wnioskiem o jego dokonanie, zwrot nie był zatem inicjatywą Sunday Polska. W zakresie współpracy Spółk i z Prezesem UOKiK należy wskazać, że nie odbiegała ona od przyjętych standardów, a samo odpowiadanie na wezwania Prezesa Urzędu i złożenie propozycji przyjęcia zobowiązań nie wypełnia znamion przesłanki przyczynienia się do szybkiego i sprawnego przeprowa dzenia postępowania, która mogłaby stanowić okoliczność łagodzącą przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej. Co więcej, informacje o zmieniającej się sytuacji prawo - organizacyjnej Przedsiębiorcy (złożenie wniosku o restrukturyzację, wykreślenie danych osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentacji), Prezes Urzędu pozyskiwał z ogólnodostępnych źródeł i rejestrów , a nie bezpośrednio od Sunday Polska. Prezes Urzędu przyjął również do wiadomości wyjaśnienia Spółki odnośnie stosowania każdej z zak westionowanych klauzul i w pełni podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszej części niniejszej decyzji, przy omówieniu abuzywności każdego z postanowień. W opinii Prezesa Urzędu przedstawione wyjaśnienia Sunday Polska nie usprawiedliwiają stosow ania zakwestionowanych postanowień wzorców umów. Obowiązek w zakresie środków usunięcia trwających skutków naruszeń (pkt II i III sentencji decyzji) Zgodnie z art. 23b ust. 2 uokik w decyzji o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone i zakazuj ącej jego wykorzystywania, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 23a uokik, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 48 w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do poinformowania konsumentów, będących stronami umów zawartych na pods tawie wzorca, o którym mowa w ust. 1, o uznaniu za niedozwolone postanowienia tego wzorca – w sposób określony w decyzji; złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu zde cydował o nałożeniu na Przedsiębiorcę środków usunięcia trwających skutków naruszenia zakazu stosowania we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych określonych w punkcie I niniejszej decyzji w postaci obowiązków: I. Skierow ania wiadomości e - mail lub listu zwykłego – w terminie 3 (trzech) miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji – do konsumentów, którzy zawarli umowy z Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w oparciu o wzorce umów, z awierające postanowienia, o których mowa w punkcie I niniejszej decyzji, sformułowanej w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji o uznaniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone postanowień wzorców umów, o których m owa w punkcie I niniejszej decyzji o treści: „ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał w dniu 1 2 czerwca 2025 r. decyzję nr RŁO 2/2024, w której uznał za niedozwolone postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restr ukturyzacji z siedzibą w Warszawie w obrocie z konsumentami i zakazał ich wykorzystywania. Są to postanowienia o treści (…) [należy przytoczyć treść postanowień uznanych za niedozwolone] . Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwol one ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazanego w decyzji. W związku z powyższym, postanowienia te n ie wiążą Pani/Pana, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie. Decyzja Prezesa UOKiK nr RŁO 1/2025 dostępna jest pod adresem internetowym www.uokik.gov.pl. Decyzja jest prawomocna.” Pisemna informacja zostanie przekazana z uwzględnieniem następujących zasad: a) wysłanie wiadomości e - mail nastąpi na ostatni znany Sunday Polska Sp. z o.o. w restru kturyzacji z siedzibą w Warszawie adres poczty elektronicznej do doręczeń konsumenta, b) wiadomość e - mail zostanie wysłana do konsumentów dwukrotnie, w odstępie 14 dni, c) tytuł wiadomości e - mail będzie brzmiał: „Ważna informacja w związku z decyzją UOKiK nr RŁO 1/2025”, d) nadanie listu zwykłego nastąpi na ostatni znany Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie adres do doręczeń konsumenta, e) list zwykły zostanie wysłany do konsumentów, którzy nie podali Sunday Polska Sp. z o.o. w restruktury zacji z siedzibą w Warszawie adresu poczty elektronicznej do korespondencji, f) pisemna informacja w warstwie wizualnej sporządzona zostanie czcionką Times New Roman w rozmiarze co najmniej 11, w kolorze czarnym, na białym tle. II. Opublikowania: 1) na oficjalnej stronie internetowej Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie (na dzień wydania decyzji jest to strona dostępna pod adresem: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 49 https://sundaypolska.pl/ ) w t erminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji – oświadczenia o treści: „ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał w dniu 1 2 czerwca 2025 r. decyzję nr RŁO 2/2024, w której uznał za niedozwolone postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w obrocie z konsumentami i zakazał ich wykorzystywania. Są to postanowienia o treści (…) [należy przytoczyć treść postanowień uznanych za niedozwolone] . Prawomocna dec yzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na podstawie wzorca wskazaneg o w decyzji. W związku z powyższym, postanowienia te nie wiążą Pani/Pana, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy traktować tak, jakby w ogól e nie była zawarta w umowie. Decyzja Prezesa UOKiK nr RŁO 1/2025 dostępna jest pod adresem internetowym www.uokik.gov.pl. Decyzja jest prawomocna.” Powyższe oświadczenie zostanie złożone z uwzględnieniem następujących zasad: a) treść przedmiotowego oświadczen ia będzie dostępna i utrzymana na oficjalnej stronie internetowej Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie przez okres 6 ( sześciu ) miesięcy od dnia uprawomocnienia się tej decyzji, b) oświadczenie będzie wypełniało zawartość strony g łównej, bez jakichkolwiek wyskakujących okienek (oświadczenie nie może przybrać formy np. rotacyjnego banera czy slajdera), c) oświadczenie będzie widoczne przez cały czas, gdy użytkownik jest na stronie, ale z możliwością zamknięcia informacji przez użytkown ika, d) tekst powyższego oświadczenia będzie wyjustowany oraz wpisany czarną czcionką (kod szesnastkowy RGB #000000) ARIAL na białym tle (kod szesnastkowy RGB #ffffff), e) wielkość czcionki powinna odpowiadać wielkości czcionki zwyczajowo używanej na ww. stronie internetowej, f) w przypadku zmiany nazwy Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie, jej przekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana odpowiednio przez lub za pośrednictwem Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie, lub następcy prawnego, ze wskazaniem nazw dawnej i nowej. 2) w serwisie Facebook (na dzień wydania decyzji jest to strona dostępna pod adresem: https://www.facebook.com/ share/1Zd5JTvjht/ ) w terminie 14 (czternastu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji – oświadczenia o treści: „ Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał w dniu 1 2 czerwca 2025 r. decyzję nr RŁO 1/2025, w której uznał za niedozwolone postanowienia wzorców umów stosowane przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w obrocie z konsumentami i zakazał ich wykorzystywania. Są to postanowienia o treści (…) [należy przytoczyć treść postanowień uznanych za niedozw olone] . Prawomocna decyzja o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone ma skutek wobec przedsiębiorcy, co do którego stwierdzono stosowanie niedozwolonego postanowienia umownego oraz wobec wszystkich konsumentów, którzy zawarli z nim umowę na pods tawie wzorca wskazanego w decyzji. W związku z powyższym, postanowienia te nie wiążą Pani/Pana, czyli są bezskuteczne. Bezskuteczność ta powstaje z mocy prawa i nie jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 50 konieczne stwierdzenie jej na drodze sądowej. Klauzulę uznaną za abuzywną należy trakt ować tak, jakby w ogóle nie była zawarta w umowie. Decyzja Prezesa UOKiK nr RŁO 1/2025 dostępna jest pod adresem internetowym www.uokik.gov.pl. Decyzja jest prawomocna.” Powyższe oświadczenie zostanie złożone z uwzględnieniem następujących zasad: a) ww. oś wiadczenie będzie dostępne w mediach społecznościowych Facebook przez okres 6 miesięcy od daty ich publikacji, b) oświadczenie zostanie zamieszczone w ww. profilu w mediach społecznościowych Facebook w sposób umożliwiający stałe zapoznanie się użytkownika z i ch treścią, tj. tak by tekst oświadczenia został umieszczony na tablicy (osi czasu) tych profili jako najbardziej aktualna informacja (post) wyświetlona przez użytkownika ww. serwisów (oświadczenie powinno zostać przypięte w formie pinezki), c) opublikowane o świadczenie nie może: i. wykorzystywać opcji „Zakończ dystrybucję w Aktualnościach” (w okresie objętym obowiązkiem publikacyjnym), ii. blokować możliwości dodawania komentarzy, iii. blokować możliwości udostępniania (przekazywania dalej), d) oświadczenie w formie postu zostaną dodane do relacji (Facebook) w pierwszym dniu realizacji obowiązku publikacyjnego, a po tej publikacji zostanie przypięte w prowadzonych tam profilach w sekcji „Wyróżnione relacje” i pozostaną tam przez okres 1 miesiąca, e) oświadczenie zostanie sfor mułowane zgodnie z przyjętą strategią komunikacyjną, tj. post o decyzji będzie opublikowany na tych samych zasadach jak wszystkie inne i z użyciem takiej samej czcionki i wizualizacji jak w przypadku innych postów i wiadomości, f) oświadczenia zostaną zamiesz czone tak, by były dostępne dla wszystkich użytkowników ww. serwisów, tj. by w ustawieniach prywatności miały status „publiczny”, g) w przypadku zmiany profilu Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie w ww. serwisie Facebook w czasie realizacji obowiązków publikacyjnych, oświadczenie w mediach społecznościowych zostanie opublikowane na innych profilach prowadzonych przez przedsiębiorcę, h) w przypadku zmiany nazwy Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie , jej pr zekształcenia lub przejścia praw i obowiązków na inny podmiot pod jakimkolwiek tytułem, publikacja zostanie zrealizowana - odpowiednio – przez Spółkę, za pośrednictwem Spółki lub jej następcy prawnego, ze wskazaniem dawnej i nowej nazwy, i) w razie zmiany tre ści sentencji decyzji lub jej uzasadnienia przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub sąd powszechny, w zakresie podlegającym obowiązkowi publikacji, należy obowiązek ten wykonać zgodnie ze zmienioną treścią decyzji. Środek w postaci obowią zku przekazania konsumentom wiadomości e - mail lub listu oraz publikacji oświadczenia o wskazanej treści, w ocenie Prezesa Urzędu, pozwoli Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 51 zrealizować przede wszystkim cele informacyjne i edukacyjne decyzji. Informacja o wydaniu decyzji zostanie zamieszczon a na stronie internetowej Przedsiębiorcy, dostępnej wszystkim konsumentom. Dzięki otrzymanym informacjom konsumenci dowiedzą się, że zakwestionowane przez Prezesa UOKiK postanowienia umowne są wobec nich bezskuteczne Jednocześnie to od konsumenta będzie z ależało dochodzenie od Przedsiębiorcy roszczeń w związku z uznaniem określonych w decyzji klauzul za abuzywne. Nałożenie na Przedsiębiorcę obowiązków, o których mowa w punktach II i III decyzji, ma na celu zapewnienie, że każdy konsument, który zawarł umow ę z Przedsiębiorcą w oparciu o wzorce umów zawierające postanowienia, o których mowa w punkcie I niniejszej decyzji, otrzyma informację, że ww. postanowienia zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne, o których mowa w art. 385 1 §1 k.c., a tym sam ym, iż nie są one dla niego wiążące. W niniejszej sprawie trwające skutki naruszenia zakazu stosowania niedozwolonych postanowień wzorca umowy polegają na pozostawaniu zakazanych postanowień w zawartych umowach. Wobec braku świadomości o niewiążącym chara kterze tych postanowień konsumenci mogą nie podejmować działań zmierzających do ewentualnego dochodzenia roszczeń od Spółki lub wykonywania umowy bez klauzul abuzywnych. Należy wskazać, że konsument, poinformowany o abuzywnym charakterze postanowień wzorca , będzie mógł w większym zakresie zadbać o swoje interesy W ocenie Prezesa UOKiK nałożenie na Spółkę obowiązków określonych w pkt. II i III sentencji decyzji jest proporcjonalne do wagi i rodzaju naruszenia oraz konieczne do usunięcia jego trwających skutk ów. Środki te mają za zadanie poinformowanie konsumentów będących klientami Spółki o tym, iż ich kontrahent stosował wobec nich niedozwolone postanowienia umowne i tym samym nie może ich dłużej wykorzystywać w relacjach z nimi. Określenie parametrów techn icznych oświadczenia ma natomiast za zadanie zapewnić ich widoczność i czytelność na stronie Spółki. Równocześnie zakres nałożonych obowiązków jest proporcjonalny do możliwości Spółki i wagi stwierdzonego naruszenia. Jest to obowiązek, którego realizacja n ie będzie dla podmiotu uciążliwa, a jednocześnie przyczyni się do zrealizowania funkcji edukacyjnej decyzji. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt. II i III sentencji niniejszej decyzji. Nałożenie przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej (pkt IV sentencji decyzji) W związku ze stosowaniem przez Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji niedozwolonych postanowień umownych wskazanych w pkt I sentencji decyzji, Prezes Urzędu zdecydował o nałożeniu na Spółkę kar pieniężnych. Zgodnie z art. 106 us t. 1 pkt 3a uokik, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuśc ił się naruszenia zakazu określonego w art. 23a uokik. Art. 106 ust. 3 ww. ustawy, wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje m.in. w pkt 1 że obrót oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku przedsiębiorcy spo rządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. Zgodnie z przekazanymi przez Sunday Polska informacjami, w roku obrotowym 2023 osiągnęła ona obrót w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ; d owód : karty 381 - 391, 392 - 393, 421 - 423). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 52 Z kolei w roku obrotowym 2024 Spółka osiągnęła obrót w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ; dowód : karty 421 - 423). Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania we wz orcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 385 1 § 1 k.c. ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej dec yduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca wskazał w art. 111 uokik te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności na ruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i dzi ałalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 uokik). W ocenie Prezesa Urzędu, zgromadzony materiał dowodowy w sposób jednoznaczny wskazuje na stosowanie przez Przedsiębiorcę niedozwolonych postanowień umownych, a o koliczności sprawy takie jak: charakter stosowanych klauzul, ich szkodliwość i negatywne skutki w sferze ekonomicznych i pozaekonomicznych interesów konsumentów, jakie mogły one wywołać, przemawiają za zasadnością nałożenia w tym przypadku kar pieniężnych. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że stosowanie zakwestionowanych postanowień umownych miało miejsce w stosunku do wszystkich potencjalnych i licznych klientów Przedsiębiorcy. Kwestionowane postanowienia stosowane są wobec konsumentów jako słabszych uczes tników obrotu. Również szeroki zasięg terytorialny działania Przedsiębiorcy obejmujący obszar całego kraju oraz długi okres stosowania wzorców uzasadniają nałożenie kary na Przedsiębiorcę. Tym samym Prezes Urzędu działając w ramach uznania administracyjneg o uznał nałożenie na Spółkę kar pieniężnych za celowe. W ocenie Prezesa Urzędu, zasadnym jest w niniejszej sprawie wymierzenie kar pieniężnych z uwagi na cele prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Nałożenie kar pieniężnych służyć będzie zatem jako środek odstraszający Spółkę od stosowania podobnych praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna). Rozstrzygnięcie o karach ma również być sygnałem dla innych profesjonalnych uczestników rynku, że tego typu działania nie mogą być podejmo wane - pod rygorem sankcji finansowej (prewencja ogólna). Kary pieniężne spełnią także funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla strony niniejszego postępowania uzasadnioną stwierdzeniem stosowania niedozwolonych postanowień umownych. Zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 1 uokik, wysokość nakładanej kary pieniężnej ustalana jest z uwzględnieniem w szczególności okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy oraz uprzedniego naruszenie przepisów ustawy, a także okresu, stopnia i skutków rynkowych naruszenia przepisów uokik, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia, biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia. Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 uokik, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej pra ktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 uokik wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w zw iązku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Podstawę obliczenia wysokości kary w niniejszym postępowaniu stanowi obrót Spółki osiągnięty w 2024 r., który wyniósł [informacja prawnie chroniona] zł . Maks ymalny wymiar Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 53 kary, jaką można nałożyć na Przedsiębiorcę za każdą stosowaną klauzulę abuzywną, na podstawie przepisów uokik, wynosi [informacja prawnie chroniona] zł, tj. 10% całkowitego obrotu osiągniętego przez Sunday Polska w 2024 r. Ustalenie wysokośc i kary pieniężnej ma charakter wieloetapowy. Ustalając wysokość nakładanej kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także okres, stopień oraz skutki rynkowe narusze nia. Na tej podstawie ustalona zostaje kwota bazowa. W dalszej kolejności należy rozważyć, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. Okoliczności naruszenia przepisów W tym miejscu Prezes U rzędu przedstawia okoliczności naruszenia przepisów, które przemawiają za nałożeniem kary finansowej na Przedsiębiorcę i które są wspólne przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej za stosowanie każdego ze wskazanych w pkt I sentencji Decyzji postanowienia w zorców umów. Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokik kara pieniężna może być nałożona w przypadku, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło co najmniej nieumyślnie. Analiza treści wzorców stosowanych przez Przedsiębiorcę wskazuje na umyślne naruszenie przez S półkę zakazu wyrażonego w art. 23a uokik. By móc zarzucić przedsiębiorcy umyślność działania w zakresie stosowania klauzul niedozwolonych, musi on mieć świadomość, iż dana klauzula kształtuje prawa i obowiązku konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obycz ajami, rażącą narusza interesy konsumenta oraz stawia przedsiębiorcę w lepszej pozycji oraz mieć zamiar stosowania takiej klauzuli we własnym wzorcu. Spółka jako profesjonalista ma obowiązek w swoich działaniach skierowanych wobec konsumentów uwzględnić o bowiązujące przepisy prawa, w tym określające jakie postanowienia mogą spełniać przesłanki niedozwolonych postanowień umownych. Z racji posługiwania się wzorcami umownymi w obrocie z konsumentami Spółka powinna zwrócić szczególną uwagę na przepisy art. 385 1 § 1 i art. 385 3 Kodeksu cywilnego oraz zakaz wynikający z art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Należy także zauważyć, że tworzenie wzorców umów, zwłaszcza dokonywane przez profesjonalny podmiot, nie jest przypadkowe. Nie jest też efektem spontanicznych działań. Przeciwnie, w przekonaniu Prezesa Urzędu, każde postanowienie wzorca umowy jest szczegółowo analizowane i dobierane pod kątem wywoływanych nim skutków. Doświadczenie życiowe wskazuje, że tworzenie wzorców umów, które pociągają za s obą znaczne zaangażowanie czasowe, a także merytoryczne twórców i trud organizacyjny jest poprzedzone szczegółową analizą prawną tworzonych postanowień oraz analizą skutków, jakie one wywołują. Trudno zatem uznać, że klauzule stosowanych w ramach działalno ści gospodarczej wzorców umów były tworzone przypadkowo i niecelowo. W ocenie Prezesa Urzędu wolą Spółki było takie ukształtowanie praw i obowiązków, które cechują się niekorzystną dla konsumentów asymetrią i pogarszają ich sytuację względem przedsiębiorcy . Przedsiębiorca musiał sobie zdawać sprawę, że stosowane postanowienia ograniczają prawa konsumentów i naruszają ich interesy. Prezes Urzędu zwraca uwagę na znaczącą wartość przedmiotu umowy, którą można określić w przedziale od kilkunastu do kilkudziesi ęciu tysięcy złotych. Kwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia były częścią wielu różnych stosowanych przez Spółkę wzorców umów, których przedmiotem był montaż instalacji fotowoltaicznej, pom p y ciepła, magazynu energii, magazynu ciepła, klimatyzacj i czy stacji ładowania pojazdów elektrycznych. Są to kosztowne instalacje i produkty, które konsumenci finansowali zarówno ze swoich oszczędności, jak i często pożyczek. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 54 Wskazać również należy, że na podstawie wzorców umowy zawierających to postanowienie zostało zawartych łącznie ponad [informacja prawnie chroniona] tysięcy umów (dowód: karty 76, 171 ). Zgodnie z art. 111 uokik stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, k tóra stanowiła przedmiot naruszenia. Przedsiębiorca działa jako profesjonalista, a stosowane przez niego postanowienia uderzają w konsumentów jako słabszych uczestników obrotu. Zdaniem Prezesa Urzędu również skutki rynkowe omawianego naruszenia mają szerok i zakres nie tylko ze względu na ilość zawartych umów, ale również z uwagi na skutki ekonomiczne i pozaekonomiczne, które wywojują lub mogły wywołać u konsumentów. Stąd stopień naruszeń zarzucanych Przedsiębiorcy należy ocenić jako znaczny. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również okres stosowania zakwestionowanych postanowień umownych. Postanowienia te znajdowały się we wskazanych w pkt I sentencji Decyzji wzorcach umów w okresie od 2020 r. (dowód: karty 76, 171 ) do dnia wydania niniej szej decyzji. Okres wykorzystywania zakwestionowanych postanowień należy zatem uznać jako długotrwały. Prezes Urzędu przy wymierzaniu kar pieniężnych bierze również pod uwagę przedstawione przez Spółkę statystyki odnośnie reklamacji odnoszących się do kwes tionowanych przez Prezesa Urzędu klauzul. W wyniku przeprowadzonej analizy Sunday Polska zidentyfikowała [informacja prawnie chroniona] indywidualnych, konsumenckich reklamacji odnoszących się do kwestionowanych przez Prezesa Urzędu klauzul (z czego [infor macja prawnie chroniona] reklamacji zostało rozpatrzonych częściowo, [informacja prawnie chroniona] reklamacji negatywnie, a [informacja prawnie chroniona] reklamacje – oczekiwały na rozstrzygnięcie) oraz [informacja prawnie chroniona] pozostałych zgłoszeń, w ramach których przyznano rekompensatę w postaci bonów [informacja prawnie chroniona] . Przeważająca część reklamacji, według oświadczenia Przedsiębiorcy, została rozpatrzona pozytywnie przez Spółkę. Reklamacje dotyczące osiągnięcia przez instalację fotow oltaiczną uzysków niższych niż planowane były rozpatrywane przez Spółkę pozytywnie poprzez przyznawanie konsumentom bonów [informacja prawnie chroniona] o wartości równej lub przekraczającej wartość utraconych przez konsumenta uzysków lub poniesionych szkó d. Wypłata wartości utraconych uzysków odbywała się mimo brzmienia klauzuli wskazanej w pkt I.9. sentencji niniejszej decyzji, która stanowi niedozwolone postanowienie umowne zgodnie z Postanowieniem, polegającej na wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębio rcy za utracone przez konsumenta korzyści (do których kwalifikuje się niższy uzysk). Przy rozpatrywaniu pozostałych zgłoszeń, Spółka przyznawała klientom bony [informacja prawnie chroniona] w przeważającej części bez formalnej reklamacji (dobrowolnie, dbaj ąc o dobre relacje handlowe z klientami). W tym trybie, w okresie od sierpnia 2022 do sierpnia 2023, Spółka wypłaciła [informacja prawnie chroniona] konsumentom w bonach [informacja prawnie chroniona] równowartość [informacja prawnie chroniona] zł. Wypłacon e środki dotyczyły różnych wydarzeń związanych z procesem zawarcia umowy, jej realizacji, jak i efektywności/sprawności zainstalowanej instalacji. Między innymi, Spółka dobrowolnie wypłacała rekompensaty z tytułu wydłużonego czasu realizacji, niedogodności związanych z montażem urządzeń i wykonania umowy, opóźnień w zgłoszeniu instalacji do właściwych organów, usterek czy drobnych uszkodzeń elementów budynku. Ponadto w toku postępowania Sunday Polska przekazała informacje dotyczące dokonania zwrotu kar umo wnych nałożonych na podstawie klauzuli wskazanej w pkt I.8. sentencji decyzji łącznie [informacja prawnie chroniona] konsumentom, którzy złożyli wnioski w tym przedmiocie. Spółka oświadczyła, że nie egzekwuje wobec konsumentów postanowień wzorców umów zakwestionowanych przez Prez esa Urzędu, choć nie usunęła ich ze wzorców. Sunday Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 55 Polska wyjaśniała, że stosowanie wzorców umów zawieranych z konsumentami zawierających postanowienia kwestionowane przez Prezesa Urzędu wynika z propozycji Spółki zaniechania stosowania tych postanowień w e wzorcach umów i oczekiwania przez Spółkę na wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji zobowiązującej w przedmiotowej sprawie. Wprowadzenie powyższych zmian we wspomnianych wzorach umów, zgodnie z posiadaną przez Przedsiębiorcę wiedzą, mogłoby uniemożliwić wyd anie takiej decyzji przez Prezesa Urzędu. Brak egzekwowania zakwestionowanych postanowień nie może być jednak uznane za przesłankę zaniechania stosowania we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych, konsumenci nie zostal i bowiem o tym poinformowani, a co za tym idzie – w ich świadomości nadal są związani wskazanymi w sentencji decyzji klauzulami. Powyższe okoliczności, w tym dotyczące rozpatrywania reklamacji oraz przyznawania konsumentom przysporzeń o wartości równej lu b przekraczającej wartość utraconych przez konsumenta uzysków lub poniesionych szkód w związku z m.in. osiąganiem przez instalację fotowoltaiczną uzysków niższych niż planowane, zostały wzięte pod uwagę pod uwagę przy ustalaniu wysokości kwoty bazowej za s tosowanie każdego ze wskazanych w pkt I sentencji Decyzji postanowienia. Prezes Urzędu przy ustalaniu wysokości kwoty bazowej wziął również pod uwagę fakt, że wobec Spółki prowadzone jest postępowanie restrukturyzacyjne. Nie jest to jednak okoliczność, któ ra uzasadniałaby zaniechanie nałożenia kary pieniężnej, albowiem odpowiedzialność Przedsiębiorcy za naruszenie przepisów prawa nie jest zależna od jego sytuacji organizacyjno - finansowej. W niniejszej sprawie nałożenie kary pieniężnej na Spółkę ma walor nie tylko represyjny i prewencyjny, ale również walor edukacyjny dla rynku – jest to sygnał, że naruszenie przepisów prawa ma swoje konsekwencje. Kara pieniężna z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I .1. sentencji decyzji. Postanowienie wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.1. sentencji decyzji odnosi się do braku odpowiedzialności Spółki za opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od Wykonawcy w przypadku działania siły wyższej, w tym niekorzystnych warunków atmosferycznych uniemożliwiających realizację robót, w szczególności w postaci: powodzi, obfitych ulew i opadów śniegu, mrozu, upałów, huraganu lub podobnych zjawisk atmosferycznych, pożarów, nagłych i nieprzewidzianych strajków o masowej skali it p., a także innych zjawisk niedających się obiektywnie przewidzieć w dniu zawarcia umowy. W zakresie stosowania przez Przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.1. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakła daniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienie zostało zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Przedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jako słabszych uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpl iwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane postanowienie wywołuje negatywne skutki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekono micznych interesów konsumentów. W zakresie interesów ekonomicznych, postanowienie to może doprowadzić, poprzez korzystną dla Spółki interpretację definicji wymienionych w postanowieniu zjawisk, do nieuzasadnionego opóźnienia realizacji inwestycji, a tym s amym opóźnia czerpanie przez k F onsumenta z korzyści płynących z instalacji (np. produkcji energii elektrycznej). Sytuacja taka może wywołać u konsumenta poczucie braku stabilności, stres, konieczność dostosowania swojego czasu do opóźnionego terminu instal acji, co z kolei narusza jego interesy pozaekonomiczne. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 56 W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długotrwały okres stosowania zakwestionowanego postanowienia. Wskazane okoliczności naruszenia przepisów zostały omówione powyżej. Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja pr awnie chroniona] ). Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał powyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary, uzasadniającą obniżenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całego kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przeds iębiorcę mógł potencjalnie skorzystać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Okoliczność obciążająca w postaci znacznego zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Urzędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzonego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodząca i obciążające oraz przyz nane im wagi powodują podwyższenie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy określonego w pkt I.1 sentencji niniejszej decyzji na kwotę 141 142 zł (słow nie: sto czterdzieści jeden tysięcy sto czterdzieści dwa złote) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2024 r. oraz stanowi [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt IV.1. sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.2. sentencji decyzji. Postanowienie wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.2. sentencji decyzji zawęża definicję wad istotnych do takich które cał kowicie uniemożliwiają korzystanie z instalacji, co z kolei może utrudniać konsumentowi dochodzenie roszczeń z tytułu rękojmi lub niezgodności towaru z umową. W zakresie stosowania przez Przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.2. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakładaniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienie zostało zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Przedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jak o słabszych uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpliwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane postanowienie wywołuje neg atywne skutki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 57 Stosowanie wskazanego postanowienia narusza interes ekonomiczny konsumenta, nie będzie bowiem mógł on odstąpić od umowy z tytułu rękojmi za wady w sytuacji gdy instalacja będzie działać, ale nie będzie działać poprawnie. Tym samym konsument będzie ponosił straty finansowe. Powoduje to również naruszenie interesów pozaekonomicznych poprzez wywołanie poczucia niesprawiedliwości czy zbędnie stracony czas na skł adanie reklamacji. W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długotrwały okres stosowania zakwestionowanego postanowienia. Wskazane okoliczności naruszenia prze pisów zostały omówione powyżej. Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ). Prezes Urzędu wzią ł pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał powyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary, uzasadnia jącą obniżenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Z kolei za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całego kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przedsiębiorcę mógł potencjalnie sko rzystać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Okoliczność obciążająca w postaci znacznego zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Ur zędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzonego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodząca i obciążające oraz przyznane im wagi powodują podwyższ enie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy określonego w pkt I.2 sentencji niniejszej decyzji na kwotę 141 142 zł (słownie: sto czterdzieści jeden ty sięcy sto czterdzieści dwa złote) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2024 r. oraz stanowi [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt IV.2. sentencji niniejszej decyzji. Kary pieniężne z tytułu stoso wania niedozwolonych postanowień umownych we wzorcu umowy, o których mowa w pkt I.3., I.4., I.5. sentencji decyzji. Mając na uwadze, że postanowienia, o których mowa w pkt I.3, I.4 i I.5 sentencji decyzji są tożsame co do istoty, Prezes Urzędu zdecydował o wymierzeniu jednej kary łącznie za stosowanie tych trzech postanowień. Postanowienia wzorca umowy, o których mowa w pkt I.3., I.4. i I.5. sentencji decyzji odnoszą się do obowiązku poniesienia przez konsumenta kosztu wszelkich prac dodatkowych niezdefin iowanych w Arkuszu Ustaleń Montażowych lub Ankiecie doboru (w zależności od rodzaju wzorca umowy) oraz elementów uznanych przez Wykonawcę za niezbędne do Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 58 prawidłowego działania Systemu, które były niemożliwe do stwierdzenia podczas wizji lokalnej . Takie uk ształtowanie warunków umowy przenosi ryzyko i obarcza konsumenta skutkami braku zachowania należytej staranności przez profesjonalistę. W zakresie stosowania przez Przedsiębiorcę niedozwolonych postanowień umownych we wzorcu umowy, o których mowa w pkt I. 3., I.4. i I.5. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakładaniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienia zostały zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Przedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jako słabszyc h uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpliwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane postanowienia wywołują negatywne sku tki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów. W niniejszym przypadku dochodzi do naruszenia przede wszystkim interesów ekonomicznych konsumentów, ponieważ to konsument będzie zobowiązany do poniesienia kosztów, które powstały wskutek niezachowania należytej staranności przez Spółkę przy ocenie możliwości montażowych. Ponoszenie dodatkowych kosztów może również skutkować naruszeniem interesów pozaekonomicznych – konsument musi poświęcić dodatkowy czas, który poświ ęcił na realizację umowy zawartej z Przedsiębiorcą. W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długotrwały okres stosowania zakwestionowanych postanowień. Wskazan e okoliczności naruszenia przepisów zostały omówione powyżej. Należy zaznaczyć, że postanowienia wskazane w pkt I.3., I.4. i I.5. sentencji decyzji mają dokładnie ten sam charakter, a ich treść jedynie nieznacznie różni się w zależności od tego, jakiego t ypu instalacji dotyczą, zasadne jest nałożenie jednej kary pieniężnej za ich stosowanie. Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] zł (słown ie: [informacja prawnie chroniona] ). Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał po wyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary, uzasadniającą obniżenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Z kolei za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całego kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przedsiębiorcę mógł potencjalnie skorzystać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Okoliczność obciążająca w postaci znacznego zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Urzędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzonego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodząca i obciążające oraz przyznane im wagi powodują podwyższenie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy określonego w pkt I.3., I.4 i I.5. sentencji niniej szej decyzji na kwotę 164 665 zł (słownie: sto sześćdziesiąt cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt pięć złotych) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2024 r. oraz stan owi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 59 [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższym Prezes Urzędu orze kł jak w pkt IV.3. sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.6. sentencji decyzji. Postanowienie wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.6. sentencji decyzji o dnosi się do uprawienia Przedsiębiorcy do zlecenia realizacji umowy podmiotowi trzeciemu bez wcześniejszego informowania konsumenta, co narusza prawo konsumenta do rzetelnej informacji o ewentualnych zmianach cech świadczenia. W zakresie stosowania przez P rzedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.6. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakładaniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienie zostało zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Pr zedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jako słabszych uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpliwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu w ziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane postanowienie wywołuje negatywne skutki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów. Powierzanie zlecenia realizacji umowy podmiotowi trzeciemu bez wcześniejszego informowa nia konsumenta narusza interes ekonomiczny konsumenta – nie ma on możliwości wyrażenia sprzeciwu w przypadku, gdyby nie chciał on, by dany podmiot wykonywał u niego instalację, np. ze względu na wcześniejsze złe doświadczenia z nim związane lub gdy dany po dmiot nie cieszy się dobrą opinią ze względu np. jakość wykonywanych usług. Co istotne, w przypadku nieprawidłowego wykonania umowy lub konieczności dokonania napraw, cały proces trwa o wiele dłużej niż w przypadku wykonywania umowy przez danego przedsiębi orcę. Do naruszenia pozaekonomicznego interesu konsumenta w tym przypadku dochodzi między innymi poprzez spowodowanie doznania zawodu, wprowadzenie konsumenta w błąd i nierzetelne traktowanie. Prezes Urzędu wziął jednak pod uwagę, że w przypadku branży ins talacji fotowoltaicznych lub pomp ciepła zlecanie realizacji umowy podmiotom trzecim jest powszechne i samo w sobie nie jest naruszeniem. W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny, choć w przypadku postanowienia wskazanego w pkt. I.6. sentencji decyzji, jest to naruszenie o nieco mniejszej wadze, niż w przypadku pozostałych zakwestionowanych postanowień, ze względu na powszechność zlecania realizacji umowy podmiotom trzecim w branży, w której działa Przedsiębiorca. Naganne jest nieprzekazywanie konsumentowi wcześniejszej informacji o tym, kto będzie wykonawcą. Taka informacja umożliwiłaby ewentualne wyrażenie sprzeciwu, lub zasięgnięcie opinii na temat wykonawcy. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również d ługotrwały okres stosowania zakwestionowanego postanowienia. Wskazane okoliczności naruszenia przepisów zostały omówione powyżej. Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ). Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zapr zestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał powyższą okoliczność za Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 60 łagodząca wymiar kary, uzasadniającą obniżenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Z kolei za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całeg o kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przedsiębiorcę mógł potencjalnie skorzystać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Okoliczno ść obciążająca w postaci znacznego zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Urzędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzonego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodząca i obciążające oraz przyznane im wagi powodują podwyższenie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy okreś lonego w pkt I.6. sentencji niniejszej decyzji na kwotę 82 333 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa tysiące trzysta trzydzieści trzy złote) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorc ę w 2024 r. oraz stanowi [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższ ym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt IV.4. sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.7. sentencji decyzji. Postanowienie wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.7 . sentencji decyzji odnosi się do prawa Przedsiębiorcy do odstąpienia od Umowy w przypadku stwierdzenia braku możliwości technicznych montażu Instalacji oraz przeszkód mogących wpłynąć na poprawność i bezpieczeństwo Instalacji lub jeżeli stwierdzi nieopłac alność wykonania Instalacji. Stosując kwestionowane postanowienie Spółka przenosi ryzyko i obarcza konsumenta skutkami braku zachowania należytej staranności przez profesjonalistę. W zakresie stosowania przez Przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia umo wnego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.7. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakładaniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienie zostało zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Przedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jako słabszych uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpliwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane post anowienie wywołuje negatywne skutki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów. W niniejszym przypadku dochodzi do naruszenia przede wszystkim interesów ekonomicznych konsumentów, ponieważ to konsument będzie obar czony kosztami, które poniósł przed rozpoczęciem realizacji umowy, np. poprzez odpowiednie przygotowanie podłoża, które powstały wskutek niezachowania należytej staranności przez Spółkę przy ocenie możliwości montażowych. W trakcie związania konsumenta umo wą z Przedsiębiorcą, która mogła być ostatecznie przez Spółkę rozwiązana, ceny rynkowe danej instalacji czy urządzenia mogły się zmienić na droższe, co mogło powodować kolejne dodatkowe koszty dla konsumentów. Ponoszenie dodatkowych kosztów lub konieczność znalezienia nowego wykonawcy może również skutkować naruszeniem interesów pozaekonomicznych, poprzez narażenie go na stres oraz stratę czasu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 61 W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny. Prezes UOKiK wziął pod uwagę również fakt, iż dana klauzula mogła wywołać znacznie bardziej dotkliwe skutki w sferze finansowej konsumentów, niż pozostałe zakwestionowane postanowienia, co zostało omówione we wcześniejszym akapicie, co z kolei przemawia za nałożeniem bardziej surowej kary. P rezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długotrwały okres stosowania zakwestionowanego postanowienia. Wskazane okoliczności naruszenia przepisów zostały omówione powyżej. Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na pozi omie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ). Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał powyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary, uzasadniającą obniżenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Z kolei za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczn y zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całego kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przedsiębiorcę mógł potencjalnie skorzystać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes U rzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Okoliczność obciążająca w postaci znacznego zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Urzędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzo nego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodząca i obciążające oraz przyznane im wagi powodują podwyższenie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy określonego w pkt I.7. sentencji niniejszej decyzji na kwotę 164 665 zł (słownie: sto sześćdziesiąt cztery tysiące sześćset sześćdziesiąt pięć złotych) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2024 r. oraz stanowi [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ust awy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt IV.5. sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.8. sentencji decyzji. Postanowienie wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.8. sentencji decyzji odnosi się do prawa Przedsiębiorcy do odstąpienia od umowy w trybie natychmiastowym w przypadku naruszania przez konsumenta obowiązków niepieniężnych określonych w U mowie oraz w OWU, w tym powodujących niemożność wykonania przedmiotu Umowy, jak również do naliczenia konsumentowi kary umownej w wysokości 15% Wynagrodzenia, odpowiadającej wysokości całkowitego kosztu Instalacji, za każdy przypadek naruszenia. Postanowie nie to prowadzi do zaburzenia równowagi praw i obowiązków stron zawartej umowy, jak również daje Spółce możliwość nałożenia na konsumenta rażąco wygórowanej kary umownej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 62 W zakresie stosowania przez Przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia umownego w e wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.8. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakładaniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienie zostało zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Przedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jako słabszych uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpliwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane postanowien ie wywołuje negatywne skutki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów. Istotne jest, że stosowanie klauzuli doprowadziło do nałożenia na konsumentów kar umownych w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł, z c zego [informacja prawnie chroniona] zł. zostało faktycznie przez konsumentów zapłacone, a zatem stosowanie kwestionowanej klauzuli ma realny wpływ na sytuację ekonomiczną konsumentów. Konieczność zapłaty kary umownej powoduje również stres u konsumentów ora z zmusza ich do poświęcenia czasu na wyjaśnienie sytuacji z Przedsiębiorcą, a tym samym narusza pozaekonomiczne interesy konsumentów. W trakcie trwania postępowania Sunday Polska przekazała informacje dotyczące dokonania zwrotu kar umownych łącznie [informacja prawnie chroniona] konsumentom, którzy zwrócili się do niej z wnioskiem o ich zwrot. W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny, tym bardziej zważając na okoliczność na rzeczywisty wpływ postanowienia na sytuację ekonomiczną konsumentów, co uzasadnia bardziej surową ocenę postanowienia wskazanego w pkt. I.8 decyzji w odniesieniu do pozostałych. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długotrwały okres stosowania zakwestionowanego postanowienia. Wskazane okoliczności narus zenia przepisów zostały omówione powyżej. Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] zł (słownie: [informacja prawnie chroniona] ). Prezes U rzędu wziął pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał powyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary, uzasadniającą obniżenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Ponadto spółka Sunday Polska przekazała informacje dotyczące dokonania zwrotu kar umownych nałożonych na podstawie klauzuli wskazanej w pkt I.8. sentencji decyzji łącznie [informacja prawnie chroniona] konsumentom, którzy złożyli wnios ki w tym przedmiocie, co z kolei Prezes Urzędu ocenił jako działanie zmierzające do usunięcia skutków naruszenia. Prezes Urzędu również uznał powyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary, uzasadniającą obniżenie kwoty bazowej o kolejne [informacja pr awnie chroniona] %. Z kolei za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całego kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przedsiębiorcę mógł potencjalnie skorzystać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Jak zostało wcześniej wskazane, stosowanie postanowienia wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.8. sentencji decyzji doprowadziło do nałożenia na konsumentów kar umownych w wysokości [informacja prawnie chroniona] zł, z czego [informacja prawnie chroniona] zł zostało faktycznie przez konsumentów zapłacone, co przysparza dodatkowych znacznych korzyści finansowych Spółce. Okoliczność obciążająca w postaci znaczne go zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Urzędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 63 chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzonego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. W przypadku stosowania klauzu li kwestionowanej w pkt. I.8. sentencji Decyzji Przedsiębiorca uzyskiwał też znaczne korzyści finansowe, co przemawia za zwiększeniem kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodzące i obciążające oraz przyznane im wagi powodują podwyższenie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy określonego w pkt I.8. sentencji niniejszej decyzji na kwotę 199 951 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt jeden złotych) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2024r. oraz stanowi [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary prz ewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt IV.6. sentencji niniejszej decyzji. Kara pieniężna z tytułu stosowania niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o którym mowa w pkt I.9. sentencji decyzji. Postanowienie wzorca umowy, o którym mowa w pkt I.9. sentencji decyzji odnosi się do ograniczenia odpowiedzialności Spółki za wszelkie zda rzenia związane z umową do jedynie szkód rzeczywistych z wyłączeniem utraconych korzyści. Przedsiębiorca tym samym ogranicza swoją odpowiedzialność w związku z wykonywaniem umowy w stosunku do zasad wynikających z prawa powszechnie obowiązującego. Stosowan ie takiego postanowienia może wywołać u konsumenta przekonanie, że nie ma on możliwości dochodzenia odszkodowania przekraczającego szkody rzeczywiste. W zakresie stosowania przez Przedsiębiorcę niedozwolonego postanowienia umownego we wzorcu umowy, o który m mowa w pkt I.9. sentencji decyzji, Prezes Urzędu przy nakładaniu kary uwzględnił okoliczność, że kwestionowane postanowienie zostało zawarte we wzorcu umownym stworzonym przez Przedsiębiorcę jako profesjonalistę i stosowanym wobec konsumentów jako słabsz ych uczestników obrotu. W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma wątpliwości, że zastosowanie klauzuli niedozwolonej jest przejawem nierównorzędnego traktowania konsumentów. Prezes Urzędu wziął przy tym pod uwagę, iż kwestionowane postanowienie wywołuje negatywne s kutki w odniesieniu do zarówno ekonomicznych, jak i pozaekonomicznych interesów konsumentów. W przypadku niniejszego postanowienia naruszenie interesów ekonomicznych konsumentów polega na pozbawieniu konsumentów możliwości dochodzenia roszczeń z tytułu utr aconych korzyści. W przypadku umów związanych z montażem instalacji fotowoltaicznych lub pomp ciepła, za utraconą korzyść może być uznany brak spodziewanych oszczędności wynikających ze zmniejszenia rachunków za energię elektryczną czy też oszczędności na ogrzewaniu budynku. A to właśnie te oszczędności są głównych powodem instalowania fotowoltaiki lub pompy ciepła. Ponadto treść postanowienia może wprowadzenie konsumenta w błąd co do przysługujących mu praw i jest nierzetelnym traktowaniem, co narusza inte resy pozaekonomiczne. W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Spółce jest znaczny. Prezes Urzędu rozstrzygając wagę naruszeń uwzględnił również długotrwały okres stosowania zakwestionowanego postanowienia. Wskazane okoliczności naruszenia pr zepisów zostały omówione powyżej. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 64 Na tej podstawie Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie [informacja prawnie chroniona] % obrotu Przedsiębiorcy, tj. [informacja prawnie chroniona] (słownie: [informacja prawnie chroniona] ). Prezes Urzędu wzią ł pod uwagę fakt zaniechania egzekwowania w stosunku do konsumentów kwestionowanych postanowień, co uznał za podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia. Prezes Urzędu uznał powyższą okoliczność za łagodząca wymiar kary i postanow ił obniżyć kwotę bazową o [informacja pr awnie chroniona] %. Z kolei za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia, obejmujący terytorium całego kraju. Wskazać należy, że z oferty usług świadczonych przez Przedsiębiorcę mógł potencjalnie skorzys tać każdy konsument, bez względu na miejsce zamieszkania. Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał też umyślność stwierdzonego naruszenia. Okoliczność obciążająca w postaci znacznego zasięgu terytorialnego naruszenia uzasadnia w ocenie Prezesa Urzędu podwyższenie kwoty bazowej o [informacja pr awnie chroniona] %, zaś okoliczność obciążająca w postaci umyślności stwierdzonego naruszenia uzasadnia zwiększenie kwoty bazowej kary o [informacja pr awnie chroniona] %. Wskazane powyżej okoliczności: łagodząca i obciążające oraz przyznane im wagi powodują podwyższenie kwoty bazowej łącznie o [informacja pr awnie chroniona] %. Uwzględniając powyższe, Prezes Urzędu ustalił wysokość kary za stosowanie niedozwolonego postanowienia wzorca umowy określonego w pkt I.9. sentencji niniejszej decyzji na kwotę 117 618 zł (słownie: sto siedemnaście tysięcy sześćset osiemnaście złotych) w zaokrągleniu. Kwota ustalonej wyżej kary stanowi [informacja prawnie chroniona] % obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2024r. oraz stanowi [informacja prawnie chroniona] % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 uokik. Kara ta jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ww. ustawy i współmierna do możliwości finansowych Spółki. W związku z powyższym Prezes Urzędu orzekł jak w pkt IV.7. sentencji niniejszej decyzji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępo wania, zamieszczone w pkt. V decyzji. Zgodnie z art. 77 ust. 1 uokik, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zg odnie z art. 80 uokik, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r . poz. 572 ze zm.; dalej: „ kpa” ) w zw. z art. 83 uokik do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 tej ustawy, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie zaś z art. 264 § 1 kpa w zw. z art. 83 uokik jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ic h poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W punkcie I. sentencji niniejszej decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone stwierdził naruszenie przez Sunday Polska Sp. z o .o. z siedzibą w Warszawie art. 23a uokik. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 uokik pozwalająca na obciążenie przedsiębiorcy kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 65 wydatki w łącznej kwocie 132,40 z ł (słownie: sto trzydzieści dwa złote 40/100) związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją ze stroną niniejszego postępowania. Koszty niniejszego postępowania Przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Kon sumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. Mając powyższe na względzie, postanowiono jak w pkt. V sentencji decyzji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 66 Pouczenia Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik karę pieniężną na leży uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik, w związku z art. 479 28 § 2 usta wy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550 ze zm.; dalej: „ kpc” ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury w Łodzi. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach - zawartego w pkt. V sentencji decyzji - na podstawie art. 264 § 2 kpa w związku z art. 8 3 uokik oraz stosowanie do art. 81 ust. 5 tej ustawy w związku z art. 479 32 § 1 kpc, Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia ninie jszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury w Łodzi. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2023 r . poz. 1144 ze zm. dalej: „ ukssc” ) odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opłacie w kwocie 500 zł. Opłatę od odwołania lub zażalenia należy uiścić na rachunek bankowy Sądu Okręgowego w Warszawie albo w kasie tego sądu lub w inny sposób, zgodnie z informacjami podanymi przez Sąd. Na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Warszawie oraz na tablicy ogłoszeń w bud ynku Sądu dostępne informacje o: 1) funkcjonujących kasach sądu, w których można uiścić opłatę sądową; 2) możliwych sposobach uiszczania opłat sądowych w formie bezgotówkowej; 3) numerach rachunków bieżących dochodów sądu, na które można dokonywać wpłat. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt V rozstrzygnięcia niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stos ownie do art. 81 ust. 5 tej ustawy w związku z 479 32 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zażalenie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i ust. 2 ukssc, sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeż eli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Spółka handlowa powinna wykazać także, że jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce pożyczki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd.1 ukssc, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 zd. 1 kpc, strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać us tanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura Urzędu w Łodzi ul. Traugutta 25, 90 - 113 Łódź tel. 42 288 89 80 lodz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 67 ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosz tów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Niniejsza decyzja nie podlega doręczeniu w trybie art. 4 i 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), w związku z art. 147 ust. 5 tej ustawy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Tomasz Dec Otrzymuje: Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji reprezentowana prz ez: [informacja prawnie chroniona]
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- RŁO.611.1.2023.MM
- Rodzaj praktyki
- Klauzule niedozwolone
- Kara finansowa
- tak
- Branża
- 46.18 DZIAŁALNOŚĆ AGENTÓW SPECJALIZUJĄCYCH SIĘ W SPRZEDAŻY POZOSTAŁYCH OKREŚLONYCH TOWARÓW
- Region
- Mazowieckie
- Strony
- Sunday Polska Sp. z o.o. w restrukturyzacji z siedzibą w Warszawie ,
- Odwołanie do sądu
- Tak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów