RŁO-19/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W ŁODZI 90-051 Łódź, Al. Piłsudskiego 8 Tel. (0-42) 636-36-89, Tel/Fax (0-42) 636-07-12, Tel. Centrala (0-42) 636-72-11, wew. 259 E-mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO/531-015/02/AK/ Łódź, dnia 23 sierpnia 2002r. Decyzja nr RŁO 19/ 2002 Na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 122, poz. 1319, ze zm.) w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia się wszczęcia postępowania antymonopolowego w sprawie nakazania zaniechania stosowania przez Zarząd Miasta Piotrków Trybunalski praktyk ograniczających konkurencję polegających na przeciwdziałaniu ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji przez eliminowanie z rynku przewozów pasaŜerskich Transportowiec Spółka z o.o. z siedzibą w Katowicach na skutek odmowy koordynacji rozkładów jazdy na osiem regularnych linii komunikacyjnych w granicach administracyjnych Gminy Piotrków Trybunalski, co moŜe stanowić naruszenie art. 8 ust. 2 pkt 5 cytowanej ustawy. U z a s a d n i e n i e W dniu 9 lipca 2002 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Łodzi wpłynął wniosek Transportowiec Spółka z o.o. ul. Cicha 10, 40-116 Katowice ( zwany dalej Wnioskodawcą) o nakazanie Zarządowi Miasta Piotrków Trybunalski zaniechania stosowania praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku przewozów pasaŜerskich poprzez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania oraz rozwoju konkurencji i eliminowaniu z tego rynku firmy Transportowiec Spółka z o.o. na skutek odmowy koordynacji rozkładów jazdy na osiem regularnych linii komunikacyjnych w granicach administracyjnych Gminy Piotrków Trybunalski, a tym samym uniemoŜliwianie korzystania z przystanków komunikacji miejskiej stanowiących własność miasta. W uzasadnieniu Wnioskodawca podał, Ŝe w dniu 4 grudnia 2001r. wystąpił do Zarządu Miasta Piotrków Trybunalski ( zwany dalej Zarządem Miasta) o zezwolenie na korzystanie z przystanków autobusowych na terenie Gminy Piotrków Trybunalski oraz skoordynowanie rozkładów jazdy. Następnie, w piśmie z dnia 18 grudnia 2001r. Wnioskodawca sprecyzował wniosek, przedstawiając do koordynacji rozkłady jazdy wraz z przebiegiem tras na osiem linii na terenie Gminy Piotrków Trybunalski i ilością pojazdów do 2 obsługi danej trasy. Zarząd Miasta odmówił koordynacji rozkładów jazdy decyzją z dnia 31 grudnia 2001r. uzasadniając, iŜ przedłoŜone przez Wnioskodawcę rozkłady jazdy obejmują trasy komunikacyjne miejskie, na których potrzeby przewozowe są zabezpieczone między innymi przez spółkę MZK, która jest własnością Gminy i nie istnieje potrzeba świadczenia kolejnych usług przewozowych przez Wnioskodawcę. Ponadto zdaniem Zarządu Miasta, pojazdy Wnioskodawcy nie spełniają wymaganych warunków technicznych, a proponowane kursy pokrywają się w części z czasami odjazdów innego przewoźnika. Miasto ma na to zbyt małą przepustowość ciągów komunikacyjnych oraz zatok przystankowych. Od powyŜszej decyzji Wnioskodawca odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, które utrzymało w mocy zaskarŜoną decyzję. Zdaniem Wnioskodawcy działania Zarządu Miasta mają cechy przeciwdziałania ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji. Odmowa uzgodnienia rozkładów jazdy pozbawia Wnioskodawcę moŜliwości nawiązania skutecznej konkurencji. Praktyka taka utrwala silnie dominującą pozycję spółki MZK na rynku lokalnym. Wnioskodawca stwierdził, Ŝe odmowa przez przewoźnika posiadającego na rynku pozycję dominującą spełnienia ciąŜącego na nim z mocy art. 13 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Prawo przewozowe, obowiązku uzgodnienia urzędowego rozkładu jazdy, uwzględniającego przewozy świadczone przez konkurentów, jest przejawem praktyki monopolistycznej i powołał orzecznictwo Sądu Antymonopolowego w podobnej sprawie (por. wyrok z dnia 26 kwietnia 2001 r. sygn. Akt XVII Ama 66/00). Pismem z dnia 15 lipca 2002 r. Urząd wezwał Wnioskodawcę do opłacenia i uzupełnienia wniosku, w tym wskazania podstawy prawnej zarzucanego naruszenia. Wnioskodawca wniósł stosowną opłatę w ustawowym terminie , a takŜe w piśmie z dnia 19 lipca 2001r. wskazał, Ŝe odmowa Zarządu Miasta skoordynowania rozkładów jazdy wyczerpuje przesłankę art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 122, poz. 1319, ze zm.)- zwana dalej ustawa o okik. Na podstawie art. 85 ust. 2 i art. 43 ustawy o okik Urząd wszczął postępowanie wyjaśniające, którego celem było ustalenie czy Gmina Piotrków Trybunalski ma w sprawie, o której mowa wyŜej, jako koordynator rozkładów jazdy autobusów na trasach w komunikacji miejskiej, status przedsiębiorcy w rozumieniu definicji określonej w art. 4 pkt 1 ustawy o okik. W odpowiedzi na pismo Urzędu z dnia 2 sierpnia 2002r. Gmina Piotrków Trybunalski wyjaśniła, Ŝe odmowa koordynacji rozkładów jazdy przedłoŜonych przez Wnioskodawcę na osiem regularnych linii komunikacyjnych w granicach administracyjnych Gminy Piotrków Trybunalski, nastąpiła w formie decyzji administracyjnej wydanej na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Gmina podniosła, Ŝe problem rozstrzygany merytorycznie w ramach decyzji administracyjnej nie moŜe być rozstrzygany odrębnym postępowaniem, gdyŜ byłoby to ominięcie właściwości. Ponadto Gmina wskazała, Ŝe decyzja nie zniekształciła konkurencji na rynku lokalnym, na którym działa gminna spółka przewozowa i trzech innych prywatnych przewoźników. Urząd ustalił, Ŝe Decyzja Zarządu Miasta z dnia 31 grudnia 2001r. odmawiająca Wnioskodawcy koordynacji rozkładów jazdy wydana została na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe ( Dz. U. Z 2000, Nr 50,poz.601, ze zm.), przepisów wykonawczych do ustawy, art. 104 kpa oraz art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. nr 13,poz.74, ze zm.). W decyzji 3 pouczono Wnioskodawcę o przysługującym mu prawie odwołania w trybie administracyjnym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Odwołanie zostało rozpoznane i na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 kpa wydana została Decyzja z dnia 3 kwietnia 2002 r., w której orzeczono o utrzymaniu w mocy zaskarŜonej decyzji Zarządu Miasta. W decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało Wnioskodawcę o trybie odwoławczym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Organ antymonopolowy zwaŜył co następuje: Art. 85 ust. 1 ustawy o okik stanowi, Ŝe Prezes Urzędu moŜe, w drodze decyzji, odmówić wszczęcia postępowania antymonopolowego, jeŜeli w sposób oczywisty z zawartych we wniosku oraz posiadanych przez Prezesa Urzędu informacji wynika, Ŝe nie naruszono zakazu określonego w art. 8. W świetle informacji zawartych we wniosku o wszczęcie postępowania jak i dodatkowych informacji uzyskanych na podstawie art. 85 ust. 2 ustawy o okik w trakcie postępowania wyjaśniającego, niniejsza sprawa nie ma charakteru antymonopolowego, z czego w sposób oczywisty wynika, Ŝe nie został naruszony zakaz określony w art. 8 ust. 1 pkt 5 ustawy o okik. W przedmiotowej sprawie koordynację rozkładów jazdy regulują przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (tekst jednolity: Dz.U. 2000r. Nr 50, poz. 601). Art. 2 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo przewozowe daje zarządowi gminy uprawnienia do koordynacji rozkładów jazdy przewoźników wykonujących zarobkowy przewóz osób pojazdami samochodowymi w regularnym transporcie zbiorowym dla linii komunikacyjnych przebiegających na obszarze gminy. O charakterze czysto prawnym – władczym - tych działań przesądziła uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie pięciu sędziów o sygnaturze akt OPK 8/2001 wydana w dniu 28 maja 2001 r., na mocy której NSA uznał, Ŝe uzgodnienie lub odmowa uzgodnienia rozkładu jazdy przez organ wykonawczy właściwej miejscowo jednostki samorządu terytorialnego naleŜy uznać za decyzję administracyjną. Dla Gminy Piotrków Trybunalski uprawnionym do podejmowania decyzji administracyjnej w sprawie koordynacji rozkładów jazdy był Zarząd Miasta Piotrkowa Trybunalskiego. Decyzja z dnia 31 grudnia 2001r. Zarządu Miasta odmawiająca Wnioskodawcy koordynacji rozkładów jazdy na proponowane przez niego linie komunikacyjne podlegała weryfikacji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, a następnie kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. W związku z powyŜszym działalność Zarządu Miasta w przedmiocie koordynowania rozkładów jazdy nie odpowiada pojęciu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik i tym samym nie podlega właściwości rzeczowej Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Stanowisko w powyŜszej sprawie zostało wyraŜone przez Sąd Antymonopolowy w postanowieniu z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt XVII Ama 88/98, w którym stwierdził, Ŝe organy administracji państwowej rozpatrujące w formie decyzji administracyjnej sprawy z zakresu administracji publicznej nie mogą być traktowane jako podmioty organizujące lub świadczące usługi o charakterze uŜyteczności publicznej w rozumieniu art. 2, pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym, obecnie art. 4, pkt 1a ustawy o okik i naleŜy uznać, Ŝe decyzje administracyjne tych organów nie 4 podlegają kognicji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Sądu Antymonopolowego, chociaŜby nawet wywierały skutki w zakresie ograniczenia konkurencji. Mając na uwadze powyŜsze orzeka się jak w sentencji. Od decyzji niniejszej słuŜy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem niniejszej Delegatury, w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Iwona BIELSKA Otrzymują: TRANSPORTOWIEC Spółka z o.o. w Katowicach ul Cicha 10 40-116 Katowice