RŁO-27/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w ŁODZI Ul. Piotrkowska 120 90-006 Łódź Tel. (42) 636-36-89, Fax (42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl RŁO-411-13/10/TD Łódź, dnia 21 września 2011 r. DECYZJA Nr RŁO 27/2011 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zmianami), stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk ograniczających konkurencję, wszczętego z urzędu przeciwko PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie, działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, praktykę polegającą na naduŜywaniu przez PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie, w zakresie działalności PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna Oddziału SkarŜysko-Kamienna, pozycji dominującej na regionalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego, poprzez narzucanie w umowach o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej w układzie zasilania trójfazowym minimalnej wartości mocy przyłączeniowej 6 kW, pomimo istnienia warunków technicznych i prawnych dla przyłączeń o mocach niŜszych, co stanowiło przejaw narzucania przez przedsiębiorcę uciąŜliwych warunków umów przynoszących mu nieuzasadnione korzyści, i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 2 listopada 2010 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk ograniczających konkurencję, wszczętego z urzędu przeciwko PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie karę pienięŜną za naruszenie zakazu określonego w art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w wysokości 260.794 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt cztery złote). III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) w związku z art. 83 wyŜej wymienionej ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy 2 działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: obciąŜa się PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie, kosztami opisanego na wstępie postępowania w sprawie stosowania praktyk ograniczających konkurencję w kwocie 78 zł (słownie: siedemdziesiąt osiem złotych) oraz zobowiązuje się PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów tych kosztów w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Uzasadnienie Do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem Urzędu”) wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu stosowania przez przedsiębiorcę PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku-Kamiennej praktyk monopolistycznych, mogących stanowić naruszenie zakazu naduŜywania pozycji dominującej na rynku dystrybucji energii elektrycznej w zakresie przyłączeń do sieci elektroenergetycznej. W związku z powyŜszym, w dniu 9 września 2009 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające w tej sprawie, w toku którego stwierdził, iŜ jeden z zarzutów przedstawionych przez zawiadamiającego odnosi się do działań Przedsiębiorcy, które moŜna rozpatrywać jako praktyki naruszające interes publiczno-prawny i ograniczające konkurencję. Na podstawie zebranych w toku postępowania informacji i dokumentów ustalono, iŜ Przedsiębiorca – za pośrednictwem właściwych rejonowych zakładów energetycznych, mógł narzucać w umowach z odbiorcami większą moc przyłączeniową od zgłaszanej przez podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. Praktyka ta związana jest z proponowaniem przez ww. przedsiębiorcę mocy przyłączeniowej 6 kW jako minimalnej w warunkach przyłączenia wydawanych na wniosek inwestora. MoŜe to powodować nieuzasadnione zwiększenie opłaty przyłączeniowej (i opłat za usługi dystrybucji w przypadku odbiorców z grup taryfowych innych niŜ G). Przedsiębiorca wyjaśnił, iŜ przyłączany podmiot we wniosku o przyłączenie wybiera wartość mocy przyłączeniowej zgodną z wartością przypisanego do niej zabezpieczenia przedlicznikowego. Wartości zabezpieczeń i mocy przyłączeniowych podane są na drukach wniosków o przyłączenie. Minimalna wielkość zabezpieczenia proponowana przez Przedsiębiorcę wynosi 16 A, wielkości tej przypisano moc przyłączeniową na poziomie 6 kW. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu wszczął w dniu 6 sierpnia 2010 r. postępowanie antymonopolowe, w związku z podejrzeniem naruszenia przez PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku- Kamiennej zakazu określonego w art. 9 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającego na naduŜywaniu przez tego przedsiębiorcę pozycji dominującej na regionalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego i małopolskiego, poprzez narzucanie w umowach o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej w układzie zasilania trójfazowym minimalnej wartości mocy przyłączeniowej 6 kW, pomimo istnienia warunków technicznych i prawnych dla przyłączeń o mocach niŜszych, co moŜe stanowić przejaw narzucania przez przedsiębiorcę uciąŜliwych warunków umów przynoszących mu nieuzasadnione korzyści. Pismem z dnia 6 sierpnia 2010 r. Prezes Urzędu zawiadomił ww. przedsiębiorcę o wszczęciu postępowania antymonopolowego w sprawie jak wyŜej oraz wezwał do 3 ustosunkowania się do postawionego zarzutu oraz przedstawienia informacji i materiałów uzupełniających. W odpowiedzi, przedsiębiorca poinformował, Ŝe liczba zawartych i zrealizowanych umów przyłączeniowych dla podmiotów zasilanych w układzie trójfazowym, których moc przyłączeniowa wynosiła 6 kW, stanowi ok. 1% ogólnej liczby warunków przyłączenia określonych i wydanych przez PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2010 r. W związku z powyŜszym, przedsiębiorca uznał postawiony mu zarzut za nieuzasadniony i bezpodstawny. (dowód: karta Nr 40) Pismem z dnia 8 listopada 2010 r. (data doręczenia: 15 listopada 2010 r.) przedsiębiorca PGE Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Lublinie (zwana dalej: „PGE Dystrybucja S.A.” lub „Przedsiębiorca”) za pośrednictwem kierownictwa Oddziału w SkarŜysku-Kamiennej poinformował, iŜ postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. Sąd Rejonowy w Lublinie zarejestrował połączenie spółki PGE Dystrybucja S.A. m.in. ze spółką PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku-Kamiennej. Połączenie spółek odbyło się w trybie art. 492 § 1 kodeksu spółek handlowych, tj. poprzez przeniesienie całego majątku spółek przejmowanych na spółkę przejmującą – PGE Dystrybucja S.A., w zamian za akcje spółki przejmującej, które zostały wydane akcjonariuszom (udziałowcom) spółek przejmowanych. W wyniku połączenia spółki przejmowane, m.in. PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku-Kamiennej, zostały rozwiązane bez przeprowadzenia likwidacji w dniu wykreślenia z rejestru. Ponadto PGE Dystrybucja S.A. oświadczyła, Ŝe na podstawie art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych wstąpiła z dniem rejestracji połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółek przejmowanych, tj. równieŜ PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku- Kamiennej, na zasadzie sukcesji uniwersalnej. Dotychczasowy przedsiębiorca PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku- Kamiennej funkcjonuje – zgodnie przedstawionym oświadczeniem PGE Dystrybucja S.A. oraz dokumentami rejestrowymi – jako PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna. (dowód: karty nr 43-49). W piśmie z dnia 18 stycznia 2011 r. przedsiębiorca PGE Dystrybucja S.A. oświadczył, iŜ ww. postanowienie Sądu Rejonowego w Lublinie uprawomocniło się w dniu 15 września 2010 r. (dowód: karta Nr 56) W piśmie z dnia 17 grudnia 2010 r. (data wpływu do Urzędu: 21 grudnia 2010 r.) przedsiębiorca PGE Dystrybucja S.A. oświadczył, iŜ PGE Dystrybucja Oddział SkarŜysko- Kamienna prowadzi swoją działalność na terenie województwa świętokrzyskiego, części województwa mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego. (dowód: karta Nr 51-52) Przedsiębiorca oświadczył równieŜ, Ŝe stawki opłat zmiennych sieciowych, opłat stałych sieciowych i opłat abonamentowych kalkulowane są na poszczególne grupy taryfowe, które będą zatwierdzone w taryfie dla kaŜdego oddziału przedsiębiorcy. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzją z dnia 17 grudnia 2010 r., znak pisma DTA-4211- 69(9)/2010/19029/I/KK/EB oraz decyzją z dnia 21 grudnia 2010 r., znak pisma DTA-4211- 69(14)/2010/19029/I/KK, zatwierdził Taryfę dla usług dystrybucji energii elektrycznej PGE Dystrybucja S.A. W taryfie tej stawki opłat dystrybucyjnych zostały ustalone dla kaŜdego z oddziałów przedsiębiorcy odrębnie. (dowód: karty Nr 53-54) W związku z powyŜszym, w dniu 31 stycznia 2011 r., postanowieniem Nr 3/411- 13/10, Prezes Urzędu zmienił treść postanowienia Nr 1/411-13/10 z dnia 6 sierpnia 2010 r. oraz Nr 2/411-13/10 z dnia 6 sierpnia 2010 r. w taki sposób, iŜ treść: „(…) w związku z podejrzeniem naruszenia przez PGE Zakłady Energetyczne Okręgu Radomsko-Kieleckiego 4 Dystrybucja Sp. z o.o. z siedzibą w SkarŜysku-Kamiennej zakazu określonego w art. 9 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającego na naduŜywaniu przez tego przedsiębiorcę pozycji dominującej na regionalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego i małopolskiego (…)” otrzymała w nich brzmienie: „(…) w związku z podejrzeniem naruszenia przez PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie, w zakresie działalności PGE Dystrybucja S.A. Oddziału SkarŜysko-Kamienna, zakazu określonego w art. 9 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającego na naduŜywaniu przez tego przedsiębiorcę pozycji dominującej na regionalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego (…)”. O powyŜszym Prezes Urzędu powiadomił przedsiębiorcę PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie (zwanego dalej: „Przedsiębiorca”). (dowód: karta Nr 70) W piśmie z dnia 15 lutego 2011 r. (data doręczenia: 18 lutego 2011 r.) Przedsiębiorca poinformował o ujednoliceniu zasad przyłączania nowych odbiorców do sieci dystrybucyjnej na terenie działania oddziałów PGE Dystrybucja S.A. Jak oświadczył Przedsiębiorca, Zarządzeniem Nr 03/10 Wiceprezesa Zarządu Przedsiębiorcy z dnia 1 września 2010 r. wprowadzona została do stosowania „Instrukcja przyłączania odbiorców do sieci dystrybucyjnej PGE Dystrybucja S.A.”. Zgodnie z ww. instrukcją dla podmiotów z grupy przyłączeniowej IV, V i VI przyłączanych do sieci o napięciu do 1 kV przy określaniu wielkości zabezpieczenia przedlicznikowego naleŜy się posługiwać następującym zestawieniem przyporządkowań wielkości mocy przyłączeniowych oraz odpowiadającego prądu znamionowego zabezpieczeń przedlicznikowych w układzie zasilania trójfazowym: 1 - 4 kW i 6 A, 5-6 kW i 10 A, 7-10 kW i 16 A, 11-13 kW i 20 A (podano dla niŜszych mocy przyłączeniowych). (dowód: karty 223 i 229) Według oświadczenia Przedsiębiorcy zarządzenie, o którym mowa wyŜej, weszło w Ŝycie z dniem podpisania (tj. 1 września 2010 r.). Jako dowód wprowadzenia ww. instrukcji w Ŝycie, Przedsiębiorca przedstawił kopie dokumentów: wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci dystrybucyjnej niskiego napięcia z dnia 2 listopada 2010 r., odpowiadające wnioskowi warunki przyłączenia wydane przez Oddział w SkarŜysku- Kamiennej w dniu 2 listopada 2010 r. oraz umowę o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej z dnia 24 listopada 2010 r. Dokumenty te dotyczyły przyłączenia nieruchomości zlokalizowanej w SkarŜysku-Kamiennej zasilanej przyłączem o mocy 5 kW w układzie trójfazowym. W warunkach przyłączenia oraz umowie przyłączeniowej wskazano zabezpieczenie główne o prądzie znamionowym 10 A. (dowód: karty Nr 219-223) W dniu 15 kwietnia 2011 r. Prezes Urzędu poinformował Przedsiębiorcę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o moŜliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. (dowód: karta Nr 419) Prezes Urzędu ustalił, co następuje: PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie jest przedsiębiorcą wpisanym do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000343124. Przedsiębiorca posiada figurujące w rejestrze przedsiębiorców oddziały zlokalizowane w Łodzi (Łódź Miasto oraz Łódź Teren), Zamościu, SkarŜysku-Kamiennej, Rzeszowie, Warszawie, Białymstoku oraz Lublinie. Przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest m.in. dystrybucja energii elektrycznej, naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych, roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych oraz wykonywanie instalacji elektrycznych. (dowód: odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, karty Nr 66-68). 5 Przedsiębiorca pełni rolę operatora systemu dystrybucyjnego i jako taki posiada koncesję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na dystrybucję energii elektrycznej waŜną do końca 2025 r. 1 Zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625, ze zm.) – zwaną dalej: „Prawo energetyczne”, operatorem systemu dystrybucyjnego w odniesieniu do dystrybucji energii elektrycznej jest przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieŜące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 25 Prawa energetycznego). Przez elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną zgodnie z przepisami tej ustawy naleŜy rozumieć sieć wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego (art. 3 pkt 11b ustawy). PGE Dystrybucja S.A. ma ponad (tajemnica przedsiębiorcy) odbiorców zamieszkujących obszar 122,4 tys. km kw. Działalność Przedsiębiorcy w zakresie zadań operatora systemu dystrybucyjnego realizuje osiem wymienionych wyŜej oddziałów terenowych. PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna prowadzi swoją działalność na obszarze 16,5 tys. km kw. obejmującym 147 gmin ma terenie województwa świętokrzyskiego, części województwa mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego: 1) miasta: Białobrzegi Radomskie, Bodzentyn, Busko — Zdrój, Chęciny, Chmielnik, Drzewica, Działoszyce Grójec, Jędrzejów, Lipsko, IłŜa, Kazimierza Wielka, Kielce, Końskie, Kozienice, Kunów, Małogoszcz, Miechów, Mogielnica, Nowe Miasto, Ostrowiec Świętokrzyski, Pińczów, Pionki, Przysucha, Radom, Sędziszów, Skalbmierz, Skaryszew, SkarŜysko-Kamienna, Starachowice, Staporków, Suchedniów, Szydłowiec, Warka, Wąchock, Włoszczowa, Wyśmierzyce, Zwoleń, 2) gminy: Bałtów, Bejsce, Belsk DuŜy, Białaczów, Białobrzegi Radomskie, Bielmy, BliŜyn, Błędów, Bodzechów, Bodzentyn, Borkowice, Brody lłŜeckie, Busko-Zdrój, Charsznica, Chęciny, Chlewiska, Chmielnik, Chotcza, Chynów, Ciepielów, Czarnocin Pińczowski, Daleszyce, Drzewica, Dynów, Działoszyce, Fałków, Garbatka Letnisko, Gielniów, Głowaczów, Gnojno k. Chmielnika, Gołcza, Gowarczów, Gniewoszów, Goszczyn, Górno k. Kielc, Gózd, Grabów Jasieniec, Grodzisko Dolne, Grójec, HyŜne, IłŜa, Imielno Jędrzejowskie, Jastrząb, Jastrzębia Jedlińsk, Jedlnia Letnisko, Jędrzejów, Kazanów, Kazimierza Wielka, Kije, Lwów, Końskie, Koszyce, Kowala, Klwów Kozienice, Kozłów k. Miechowa, Krasocin, KsiąŜ Wielki k. Miechowa, Kunów, Kyryłów, LeŜajsk, Lipsko, Łagów k. Staszowa, Łączna, Łopuszno, Magnuszew, Małogoszcz, Masłów, Michałów k. Pińczowa, Miedziana Góra, Miechów, Mirów, Mirzec k. Wąchocka, Mniów, Mogielnica, Morawica, Nagłowice, Nowa Słupia, Nowe Miasto, Nowy Korczyn, Nozdrzec, Odrzywół, Oksa, Oleśnica k. Stopnicy, Opatowiec, Orońsko, Pacanów, Pawłów k. Wierzbnika, Pałecznica, Piekoszów, Pierzchnica, Pniewy, Pionki, Pińczów, Policzna, Potworów, Promna, Przyłęk, Przysucha, Przytyk, Racławice k. Miechowa, Radków, Radoszyce, Radzanów, Raków k. Staszowa, Ruda Maleniecka, Rusinów, Rzeczniów, Sieciechów, Sienno, Sitkówka Nowiny, Skalbmierz, Skaryszew, SkarŜysko-Kościelne, Smyków, Słaboszów, Słupia Jędrzejowska, Słupia Konecka, Sobków, Solec, Solec Zdrój, Stara Błotnica, Stąporków, Stopnica, Strawczyn, Stromiec, Suchedniów, Sędziszów, Szydłowiec, Szydłów, Tczów, Tuczępy, Warka, Waśniów, Wąchock, Wieniawa, Wierzbica, Wiślica, Włoszczowa, Wodzisław, Wolanów, Wyśmierzyce, Zagnańsk, 1 http://www.ure.gov.pl/portal/bip/import/4/ 6 Zakrzew, Złota, Zwoleń. (dowód: wyciąg z taryfy PGE Dystrybucja S.A., karta Nr 242 kpl.) W strukturze PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna funkcjonuje 11 rejonowych zakładów energetycznych: Radom, Kielce, SkarŜysko-Kamienna, Busko-Zdrój, Końskie, Miechów, Ostrowiec Świętokrzyski, Jędrzejów, Grójec, Zwoleń, Kozienice. (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 17 grudnia 2010 r., karty Nr 51-52) Jak poinformował Przedsiębiorca, uwarunkowania historyczne, połoŜenie geograficzne (np. obszary wyŜyn i Gór Świętokrzyskich) oraz zróŜnicowanie urbanistyczne powodują, Ŝe sieci dystrybucyjne, nawet w poszczególnych rejonowych zakładach energetycznych, nie mają jednolitej struktury. RóŜnice występują zarówno pod względem gęstości urządzeń i sieci, preferowanych rozwiązań technicznych i układów sieciowych, jak i stopni zuŜycia majątku. Skutkiem tego koszty eksploatacji urządzeń i wynikające z tego koszty usług dystrybucyjnych są zróŜnicowane. (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 17 grudnia 2010 r., karta Nr 53) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki decyzjami z dnia 17 grudnia 2010 r. (DTA-4211- 69(9)/2010/19029/I/KK/EB) oraz 21 grudnia 2010 r. (DTA-4211-69(14)/2010/19029/I/KK) zatwierdził taryfę Przedsiębiorcy dla energii elektrycznej na okres do dnia 31 grudnia 2011 r. Pkt 1.2.2 ww. taryfy stanowi, iŜ odbiorca posiadający miejsca dostarczenia w róŜnych obszarach działania Przedsiębiorcy, rozliczany jest według stawek opłat określonych dla obszaru właściwego dla miejsca dostarczania. Lektura treści taryfy w punktach 3.1.3, 3.2, 3.3.1 oraz rozdziale 8 pozwala stwierdzić, iŜ w poszczególnych oddziałach Przedsiębiorcy ustalony został odpowiednio róŜny podział na grupy taryfowe, róŜny podział stref czasowych stosowanych w rozliczeniach z odbiorcami, róŜne okresy rozliczeniowe oraz róŜne stawki opłat za usługi dystrybucji. W ramach działalności Przedsiębiorcy ustanowione zostały jednak jednolite dla wszystkich oddziałów stawki opłat za przyłączenie do sieci podmiotów zakwalifikowanych do IV i V grupy przyłączeniowej oraz podmiotów zakwalifikowanych do VI grupy (poza źródłami energii), przyłączanych do sieci o napięciu znamionowym nie wyŜszym niŜ 1 kV (pkt 5.5 taryfy). (dowód: wyciąg z taryfy PGE Dystrybucja S.A., karta Nr 242 – kpl) W ramach prowadzonej działalności dystrybucyjnej Przedsiębiorca dokonuje przyłączeń nowych podmiotów do eksploatowanej przez siebie sieci elektroenergetycznej. Działalność związaną z przyłączaniem do sieci elektroenergetycznych na obszarze pokrywającym się geograficznie w części z obszarem na którym funkcjonuje PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna prowadzi przedsiębiorca PKP Energetyka Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – spółka ta przyłącza jednak podmioty do własnej sieci dystrybucyjnej. PKP Energetyka jest odpowiedzialna za prowadzenie ruchu w sieci dystrybucyjnej, eksploatację, konserwację i remonty sieci dystrybucyjnej oraz jej rozbudowę, w ramach posiadanej koncesji na przesyłanie i dystrybucję energii elektrycznej na okres do 31 grudnia 2030 r. Koncesja została udzielona Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr PEE/237/3158/N/2/2001/MS z dnia 25 lipca 2001 r. i przedłuŜona Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr DEE/237-ZTO/3158/W/2/2010/BT z dnia 12 maja 2010 r. PKP Energetyka Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr DPE-47-61(05)3158/2008/BT z dnia 14 marca 2008 r. oraz Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr DPE- 47- 75(2)/3158/2008/BT z dnia 29 sierpnia 2008 r. została wyznaczona na operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego na obszarze określonym w koncesji na dystrybucję energii elektrycznej, z wyłączeniem zlokalizowanych na tym obszarze sieci dystrybucyjnych, 7 za których ruch jest odpowiedzialny inny operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego lub inny operator systemu połączonego elektroenergetycznego. 2 PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o., w której prawa i obowiązki weszła PGE Dystrybucja S.A. z dniem 1 września 2010 r., w okresie na etapie postępowania wyjaśniającego oraz w chwili wszczęcia postępowania w dniu 6 sierpnia 2010 r. stosowała przy określaniu warunków przyłączenia następujące szeregi mocy przyłączeniowych i odpowiadających im wartości zabezpieczeń przedlicznikowych: Tabela 1. Dobór zabezpieczeń w zaleŜności od mocy przyłączeniowej: PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. (PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna) Ilość faz 3 3 3 3 3 3 3 3 Moc (kW) 6 9 12 15 19 24 30 40 Bezp. (A) 16 20 25 32 40 50 63 80 (dowód: pisma Przedsiębiorcy z dnia 9 września 2009 kierowane do URE oraz z dnia 11 maja 2010 r. kierowane do UOKiK, karty Nr 9 i 30) Zgodnie z oświadczeniem PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. tabele zawierające szeregi mocy przyłączeniowych i odpowiadające im wartości zabezpieczeń przedlicznikowych były zamieszczone na stronie internetowej przedsiębiorcy oraz znajdowały się na drukach „Wniosków o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej”, udostępnianych przez Przedsiębiorcę w punktach obsługi klienta w rejonowych zakładach energetycznych (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 11 maja 2010 r., karta Nr 30). W ww. drukach, na pierwszej stronie w pkt 1 przeznaczonym na określenie przez wnioskodawcę mocy przyłączeniowej, zamieszczono treść „Moc przyłączeniowa w miejscu dostarczania (moc czynna P wybrana z szeregu na odwrotnej stronie wniosku) … kW” . Na drugiej stronie druku, w dolnej części zamieszczono tabele przyporządkowań mocy według treści jw. oraz tekst: „Uwaga: Odbiorcy o mocy przyłączeniowej powyŜej 40 kW wybierają dowolne wartości mocy” . (dowód: wniosek o określenie warunków przyłączenia nr 1089/07 oraz nr 627/09, karty Nr 77, 214-215). Przedsiębiorca PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. przyznał, Ŝe z technicznego punktu widzenia istnieje moŜliwość rozszerzenia szeregu mocy przyłączeniowych o mniejsze wartości (istnieją bezpieczniki i wyłączniki nadmiarowe stosowane w instalacjach odbiorczych o mniejszych prądach znamionowych). Jednak zdaniem ww. przedsiębiorcy w praktyce taka potrzeba nie występowała, poniewaŜ jest standardem, Ŝe mieszkania i domy jednorodzinne posiadają zasilanie trójfazowe. Typowe zapotrzebowanie mocy wynosi dla tych obiektów 12 kW, rzadziej 6, 9 lub 16 kW. Podmioty zaliczone do grup przyłączeniowych II, III i IV mogą wybierać wartości mocy przyłączeniowej. Funkcję kontrolną pobieranej mocy w tych grupach pełnią specjalne układy pomiarowo-rozliczeniowe (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 11 maja 2010 r., karta Nr 31) 2 http://www.pkpenergetyka.pl/pl/strona/81-dzialalnosc-osd- 8 Zdaniem PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o., przyjęte rozwiązania były korzystne dla podmiotów ubiegających się o przyłączenie, np. przy nominalnej mocy przyłączeniowej 6 kW i stosowanym zabezpieczeniu 16 A wysokość mocy czynnej faktycznie moŜliwej do pobierania (do zadziałania bezpiecznika) wynosi 11,1 kW. Wynika stąd, Ŝe odbiorca płacąc za daną wielkość mocy przyłączeniowej, ma moŜliwość poboru mocy większej nawet o 85% w układzie zasilania trójfazowym. (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 11 maja 2010 r., karty Nr 30-31) W piśmie z dnia 9 września 2009 r. skierowanym z wyjaśnieniami na Ŝądanie Urzędu Regulacji Energetyki Środkowo-Zachodniego Oddziału Terenowego w Łodzi (a przekazanym Prezesowi Urzędu w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego postępowanie niniejsze), PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. stwierdziła m.in., co następuje: „ Przyłączany podmiot we wniosku o przyłączenie wybiera wartość mocy przyłączeniowej zgodną z wartością przypisanego do niej zabezpieczenia przedlicznikowego. Wartości zabezpieczeń I [A] i mocy przyłączeniowych P [kW] podane na drukach wniosków o przyłączenie są następujące: [zgodnie z wyŜej przedstawioną tabelą]. Natomiast podmioty o mocy przyłączeniowej większej niŜ 40 kW wybierają dowolne wartości wysokości mocy przyłączeniowej.” I dalej: „Za przyłączenie do sieci podmioty zakwalifikowane do IV i V grupy przyłączeniowej oraz VI grupy przyłączane do sieci o napięciu nie wyŜszym niŜ 1 kV (z wyłączeniem źródeł energii) wnoszą opłatę za przyłączenie, która stanowi iloczyn stawek opłat za przyłączenie określonych w obowiązującej Taryfie oraz wysokości mocy przyłączeniowej w umowie o przyłączenie. Zgodnie z ww. opisanymi zasadami podmiot we >Wniosku o określenie warunków przyłączenia< (druki wniosków obowiązujące w PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. zamieszczone są na stronie internetowej Spółki oraz dostępne są w siedzibach RZE [tj. rejonowych zakładów energetycznych] i Centrali Spółki) określa wysokość mocy przyłączeniowej dla swojego obiektu. Określona wysokość mocy przyłączeniowej we wniosku, przenoszona jest do warunków przyłączenia i do umowy o przyłączenie” . (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 9 września 2009 kierowane do URE karta Nr 9) W piśmie z dnia 17 grudnia 2010 r. Przedsiębiorca podkreślił, Ŝe „ stawki przyłączeniowe kalkulowane są na podstawie jednej czwartej średniorocznych nakładów inwestycyjnych na budowę odcinków sieci słuŜących do przyłączania podmiotów, określonych w planie rozwoju w odniesieniu do wielkości mocy przyłączeniowej, jednostki długości odcinka sieci słuŜącego do przyłączania lub rodzaju tego odcinka. Tak więc przy kalkulacji ryczałtowej stawki za przyłączenie do sieci niskiego napięcia uwzględniane są łączne nakłady potrzebne na budowę niezbędnych odcinków sieci (przyłączy oraz łączną moc przyłączeniową podmiotów” . PoniewaŜ „techniczne wykonanie przyłącza trójfazowego na moc przyłączeniową 1 kW tylko minimalnie róŜni się od wykonania przyłącza na wyŜszą moc przyłączeniową, np. 40 kW” , w związku z powyŜszym, zdaniem Przedsiębiorcy, „przyłączane podmioty poprzez wniesienie opłaty przyłączeniowej współfinansują budowę takiego samego przyłącza, lecz udział ich środków w tej budowie jest nierównomierny, poniewaŜ wysokość ponoszonych opłat za przyłączenie nie jest bezpośrednio związana z rzeczywistymi kosztami wykonania przyłącza” (dowód: karta Nr 53). Tym samym, zdaniem Przedsiębiorcy, podmioty zamawiające moc przyłączeniową o wyŜszych mocach są nieproporcjonalnie bardziej obciąŜani kosztami budowy, niŜ podmioty zamawiające moce niŜsze. Jak stwierdził równieŜ Przedsiębiorca, na obszarze działania Oddziału SkarŜysko- Kamienna (dawniej PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o.) zdarzył się jeden przypadek, w którym podmiot wnioskował o moc przyłączeniową poniŜej 6 kW (tj. 1,1 kW) w trójfazowym układzie zasilania, zakończony jednak zawarciem umowy o przyłączenie na moc 6 kW. Jak 9 wynika z przedłoŜonej dokumentacji, dotyczyło to przypadku przyłączenia, o którym była mowa w zawiadomieniu będącym podstawą wszczęcia postępowania wyjaśniającego poprzedzającego niniejsze postępowanie, a które obejmowało gminną przepompownię ścieków, napędzaną silnikiem elektrycznym trójfazowym o mocy znamionowej 1,1 kW. Przedsiębiorca stwierdził, Ŝe przyjęte ostatecznie rozwiązanie techniczne realizacji warunków tegoŜ przyłączenia z mocą przyłączeniową na poziomie 6 kW zostało omówione i uzgodnione z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie, czego dowodem zdaniem Przedsiębiorcy jest zawarta umowa o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej. (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 15 lutego 2011 r., karty Nr 73-85) Przedsiębiorca oświadczył ponadto, Ŝe poza przypadkiem wymienionym wyŜej, w okresie począwszy od 1 stycznia 2008 r. do 31 lipca 2010 r. nie zdarzyły się przypadki złoŜenia wniosków o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej na moc przyłączeniową w trójfazowym układzie zasilania na poziomie niŜszym niŜ 6 kW. W okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2010 r. zostało określonych łącznie – dla grup przyłączeniowych IV-VI – ponad (tajemnica przedsiębiorcy) warunków przyłączenia do sieci zarządzanej przez Oddział Przedsiębiorcy w SkarŜysku-Kamiennej (dawniej PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o.), w tym 279 dotyczących zawartych i zrealizowanych umów przyłączeniowych na moc przyłączeniową w wysokości równej 6 kW. Przyłączenia określające moc 6 kW dotyczyły m.in. następujących obiektów: budynki mieszkalne (101 szt, grupa przyłączeniowa V, taryfa G), budynki gospodarcze (13 szt., gr. przył. V, taryfa C), obiekty działalności gospodarczej (20 szt, gr. przył. V, taryfa C), działki letniskowe (30 szt., gr. przył. V, taryfa G), pompownie wody i przepompownie ścieków (47 szt., gr. przył. V, taryfa C), oświetlenie uliczne (3 szt., gr. przył. VI, taryfa C). (dowód: pisma Przedsiębiorcy z dnia 25 sierpnia 2010 r. oraz 15 lutego 2011 r.,karty Nr 40 i 74) Zgodnie z art. 7 ust. 8 pkt 2 Prawa energetycznego za przyłączenie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym nie wyŜszym niŜ 1 kV, z wyłączeniem przyłączania źródeł i sieci, opłatę ustala się w oparciu o stawki opłat zawarte w taryfie, kalkulowane na podstawie jednej czwartej średniorocznych nakładów inwestycyjnych na budowę odcinków sieci słuŜących do przyłączania tych podmiotów. Stawki te mogą być ustalane w odniesieniu do wielkości mocy przyłączeniowej, jednostki długości odcinka sieci słuŜącego do przyłączenia lub rodzaju tego odcinka. Wymienione wyŜej średnioroczne nakłady inwestycyjne określane są w planie rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię, uwzględniając miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo kierunki rozwoju gminy określone w studium uwarunkowań i kierunku zagospodarowania przestrzennego gminy. Plany rozwoju, o których mowa wyŜej, przedsiębiorstwa energetyczne sporządzają na okresy nie krótsze niŜ trzy lata (por. art. 16 ust. 1 i 2 Prawa energetycznego). Taryfy wprowadzające opłatę za przyłączenie do sieci ustalane są przez przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesje i podlegają zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (zwany dalej: „Prezes URE”) – art. 47 ust. 1 Prawa energetycznego. W myśl przepisów Prawa energetycznego przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania, jeŜeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii, a Ŝądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. JeŜeli przedsiębiorstwo energetyczne odmówi zawarcia umowy o przyłączenie, obowiązane jest niezwłocznie pisemnie powiadomić o odmowie jej zawarcia Prezesa URE i zainteresowany podmiot, podając przyczyny odmowy (art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego). W 10 przypadku gdy przedsiębiorstwo energetyczne odmówi przyłączenia do sieci z powodu braku warunków ekonomicznych, za przyłączenie do sieci przedsiębiorstwo to moŜe pobrać opłatę w wysokości uzgodnionej z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie w umowie o przyłączenie. W takim przypadku nie stosuje się stawek opłat za przyłączenie zawartych w taryfie (por.: art. 7 ust. 9 Prawa energetycznego). Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy w sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, rozstrzyga Prezes URE, na wniosek strony. Zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z 2007 r., Nr 93, poz. 623, ze zmianami) zwanego dalej: „Rozporządzenie systemowe” - podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci, składa wniosek o określenie warunków przyłączenia w przedsiębiorstwie energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, do którego sieci ubiega się o przyłączenie. Przedsiębiorstwo energetyczne wydaje warunki przyłączenia, które przekazywane są wnioskodawcy wraz z projektem umowy o przyłączenie do sieci (por.: § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia). Zgodnie z § 2 pkt 9 rozporządzenia systemowego moc przyłączeniowa to moc czynna planowana do pobierania lub wprowadzania do sieci, określona w umowie o przyłączenie do sieci jako wartość maksymalna wyznaczana w ciągu kaŜdej godziny okresu rozliczeniowego ze średnich wartości tej mocy w okresach 15-minutowych, słuŜącą do zaprojektowania przyłącza. Moc umowna jest to zaś moc czynna pobierana lub wprowadzana do sieci, określona w umowie o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej lub w umowie kompleksowej, jako wartość maksymalna, wyznaczania w ciągu kaŜdej godziny okresu rozliczeniowego ze średnich wartości tej mocy rejestrowanych w okresach 15 – minutowych (por.: § 2 pkt 10a) W przypadku zastosowania u odbiorcy liczników mocy uśrednianie mocy odbywa się w okresie 15-minutowym. Układ do kontroli poboru mocy dokonuje pomiaru ciągłego pobieranej energii i całkuje ją w cyklu 15-minutowym. Wartość tak wyznaczanej mocy 15- minutowej pobranej jest przypisywana pierwszej minucie kaŜdego okresu całkowania i porównywana z wartością mocy 15-minutowej umownej. Zaleca się, aby początek okresu całkowania przesuwany był w czasie co minutę. W ten sposób dla kaŜdej minuty w godzinie wyznaczana jest właściwa dla niej wartość 15-minutowej mocy pobranej i ewentualna wartość przekroczenia mocy umownej. Tak więc co minutę wyznaczana jest moc średnia i porównywana z największą dotychczas zarejestrowaną oraz porównywana z mocą umowną. Wyznaczanie mocy maksymalnej obejmuje 1 godzinny okres rozliczeniowy, na zakończenie którego następuje ponowne jej zerowanie. Jeśli wyznaczona w danej godzinie moc maksymalna, będąca maksymalną wartością ze wskazań średnich mocy 15-minutowych w danej godzinie, przekracza moc umowną, nadwyŜka jest rejestrowana. Dla kaŜdej godziny dokonywana jest następująca operacja: ze zbioru 60 wartości 15-minutowych mocy pobranej dokonywany jest wybór najwyŜszego przekroczenia i ta wartość jest przypisywana danej godzinie. Dla okresu rozliczeniowego dokonywane jest sumowanie wielkości przekroczeń określonych zgodnie z pkt. 3 dla wszystkich godzin, w których przekroczenia te zostały ustalone. Kontrola nadwyŜki, czyli przekroczenia mocy umownej polega na rejestracji i sumowaniu co godzinę największego przekroczenia mocy, jakie w trakcie jej trwania nastąpiło (jeśli wystąpiło). 3 3 Por. pismo Prezesa URE z dnia 7 lipca 2003 r. do prezesów spółek dystrybucyjnych, znak: DTA- 610/1823/2003/Tok, w: K. Majka: Opłaty za przekroczenie mocy umownej w taryfach przedsiębiorstw przesyłowych i dystrybucyjnych , CIRE. Publikacje i opracowania, grudzień 2003. 11 Z powyŜszego, jak i z podanej w cytowanym wyŜej rozporządzeniu systemowym definicji mocy przyłączeniowej i umownej wynika, Ŝe dozwolone jest krótkookresowe (chwilowe) przekraczanie mocy umownej (w praktyce najczęściej równieŜ przyłączeniowej, z uwagi na częste pokrywania się wartości mocy umownej z wcześniej określoną mocą przyłączeniową), w związku z np. rozruchem silników elektrycznych, o ile maksymalna – w danej godzinie – wartość z uśrednionych wartości mocy pobranych w okresach 15 min. nie przekraczała mocy umownej (przyłączeniowej). Wymagany zakres warunków przyłączenia wydawanych (proponowanych) przez operatorów systemów dystrybucyjnych określony jest w §8 ust.1 ww. rozporządzenia systemowego. W szczególności, pkt 10 powołanego §8 ust. 1 nakazuje przedsiębiorstwom energetycznym ustalenie rodzaju i usytuowania zabezpieczenia głównego, dane znamionowe oraz niezbędne wymagania w zakresie elektromagnetycznej automatyki zabezpieczeniowej i systemowej. Przepis §3 rozporządzenia systemowego dzieli odbiorców na grupy przyłączeniowe i stanowi w ust. 1 pkt 5 i 6, iŜ grupę piątą (V) tworzą podmioty, których urządzenia, instalacje i sieci są przyłączane bezpośrednio do sieci o napięciu znamionowym nie wyŜszym niŜ 1 kV oraz mocy przyłączeniowej nie większej niŜ 40 kW i prądzie znamionowym zabezpieczenia przedlicznikowego nie większym niŜ 63 A, natomiast grupę szóstą (VI) - podmioty, których urządzenia, instalacje i sieci są przyłączane do sieci poprzez tymczasowe przyłącze, które będzie, na zasadach określonych w umowie, zastąpione przyłączem docelowym, lub podmioty, których urządzenia, instalacje i sieci są przyłączane do sieci na czas określony, lecz nie dłuŜszy niŜ rok. W toku postępowania zasięgnięto opinii Urzędu Regulacji Energetyki (zwany dalej: „URE”) w zakresie oceny przyjętych przez Przedsiębiorcę zasad określania mocy przyłączeniowej. W związku z powyŜszym uzyskano opinię skierowaną bezpośrednio do Prezesa UOKiK, jak i informacje o stanowiskach URE zajmowanych w innych przypadkach, w zakresie będącym przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu. Z informacji uzyskanych od URE wynika m.in., Ŝe nie istnieją rozwiązania prawne, które umoŜliwiałyby jednoznaczne powiązanie wielkości zabezpieczeń z mocami przyłączeniowymi lub umownymi. Operatorzy systemów dystrybucyjnych stosują przyporządkowania między wielkością zabezpieczenia a mocą. Zabezpieczenie ma pełnić funkcję „straŜnika mocy”, co ma uniemoŜliwiać powstawanie sytuacji, gdy odbiorca pobiera moc większą niŜ umową lub przyłączeniową. Unika się wtedy – według operatorów – stosowania drogich urządzeń do ograniczania mocy dostarczanej, względnie pobierania mocy wyŜszej niŜ zadeklarowanej. W przypadku podmiotów zakwalifikowanych do V grupy przyłączeniowej w zdecydowanej większości nie są stosowane wskaźniki poboru mocy maksymalnej, tak więc maksymalna wielkość mocy moŜliwej do pobrania wynika z wielkości zainstalowanych zabezpieczeń przedlicznikowych. Jest to w praktyce jedyny element, który moŜe równieŜ ograniczyć pobór wnioskowanej przez podmiot mocy. Według URE proponowane przez PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. zabezpieczenie 16 A i odpowiadającej mocy przyłączeniowej 6 kW jako minimalnych – moŜe być uznane za narzucanie uciąŜliwych warunków umowy. Zdaniem URE nie istnieją bowiem przeszkody, by operator dokonywał przyłączenia przy uŜyciu bezpiecznika o niŜszej wartości prądu znamionowego niŜ 16 A. W opinii URE, z przepisów rozporządzenia systemowego jednoznacznie wynika, Ŝe moc przyłączeniowa ustalana jest przez przyszłego odbiorcę energii elektrycznej na poziomie jego faktycznego zapotrzebowania i nie moŜe być zmieniana przez operatora. Korygowanie wielkości tej mocy poprzez przyporządkowanie jej do zalecanych wielkości prądów znamionowych zabezpieczeń przedlicznikowych nie znajduje Ŝadnego uzasadnienia w przepisach. Kontrola jej dotrzymania 12 stanowi problem wtórny i moŜe zostać rozwiązana przez operatora w róŜny sposób. (dowód: pismo Oddziału Terenowego URE w Łodzi z dnia 30 września 2009 r. kierowane do Przedsiębiorcy oraz Prezesa URE kierowane do UOKiK, karty Nr 12, 20-22). Dokumenty i informacje przekazane przez URE dotyczyły między innymi postępowania prowadzonego przez Środkowo-Zachodni Oddział Terenowy URE w Łodzi, wszczętego w wyniku tego samego zawiadomienia, które było podstawą wszczęcia niniejszego postępowania). Postępowanie to – z racji zawarcia umowy przyłączeniowej pomiędzy podmiotem przyłączanym a operatorem systemu dystrybucyjnego przed złoŜeniem zawiadomienia – nie zakończyło się wydaniem decyzji administracyjnej Prezesa URE, a jedynie przekazaniem przedsiębiorcy opinii urzędu oraz poinformowaniem Departamentu Taryf URE o zauwaŜonych nieprawidłowościach. (dowód: pismo Prezesa URE kierowane do UOKiK, karty Nr 20-21) Taryfa energii elektrycznej dla PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o., zatwierdzona Decyzją Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr DTA-4211-115(11)/2009/2010/13845/III/JS z dnia 12 stycznia 2010 r., obowiązująca od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. (zwana dalej: „Taryfa 2010”), zawierała następujące uregulowania: 4 - pkt 4.4 taryfy stwierdza, iŜ za przyłączenie podmiotów (odbiorców energii) zakwalifikowanych do IV i V grupy przyłączeniowej innych, niŜ źródeł współpracujących z siecią oraz sieci przedsiębiorstw energetycznych, pobiera się opłatę, która stanowi iloczyn stawki opłaty za przyłączenie oraz wielkości mocy przyłączeniowej określonej w umowie o przyłączenie. - wspomniane wyŜej stawki opłat za przyłączenie do sieci dla podmiotów zakwalifikowanych do IV i V grupy przyłączeniowej wynosiły dla przyłącza napowietrznego odpowiednio 107,46 zł/kW i 113,97 zł/kW, zaś dla przyłącza kablowego 134,60 zł/kW i 142,20 zł/kW. Taryfa PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. zatwierdzona przez Prezesa URE decyzją Nr DTA-4211-123(15)/2008/2009/13845/II/JS z dnia 15 stycznia 2009 r. obowiązująca do 31 grudnia 2009 r. (zwana dalej: „Taryfa 2009”), wyznaczała w pkt 7.10 stawki opłat za przyłączenie do sieci dla podmiotów zakwalifikowanych do IV i V grupy przyłączeniowej w wysokości odpowiednio dla przyłącza napowietrznego 106,40 zł/kW i 112,84 zł/kW, zaś dla przyłącza kablowego 133,27 zł/kW i 140,79 zł/kW, Wymienione wyŜej stawki podawane są w taryfach w wysokości nieuwzględniającej naleŜności wynikającej z wysokości podatku od towarów i usług VAT. Zgodnie z zapisami ww. taryf, odbiorcy zasilani z sieci elektroenergetycznych niskiego napięcia o mocy umownej nie większej niŜ 40 kW i prądzie znamionowym zabezpieczenia przedlicznikowego nie większym niŜ 63 A zaliczani są do grup taryfowych C1x (tj. C11 z rozliczeniem jednostrefowym, C12a z rozliczeniem dwustrefowym – szczyt/pozaszczyt, C12b z rozliczeniem dwustrefowym – dzień/noc). Do grupy taryfowej G zaliczani są niezaleŜnie od poziomu napięcia zasilania i wielkości mocy umownej odbiorcy, którzy zuŜywają energię elektryczną na potrzeby m.in. gospodarstw domowych, lokali o charakterze mieszkalnym, jak równieŜ domów letniskowych, garaŜy indywidualnych odbiorców oraz innych pomieszczeń gospodarczych związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, w których nie jest prowadzona działalność gospodarcza. 4 http://www.pgedystrybucja.pl/images/stories/doc/taryfy/2011/01/Skarzysko_taryfa.pdf 13 W toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego niniejsze postępowanie zebrano równieŜ informacje od czterech innych dystrybutorów energii elektrycznej: P. Sp. z o.o., E. Sp. z o.o., E. S.A., R. Sp. z o.o. Informacje te potwierdziły, iŜ normą jest na rynku dystrybucji energii elektrycznej, iŜ operatorzy w określanych warunkach przyłączenia do sieci wiąŜą wielkość mocy przyłączeniowej i umownej z wartościami zabezpieczeń przedlicznikowych. Na wezwanie Prezesa Urzędu przedsiębiorcy przedstawili stosowane tabele wartości mocy przyłączeniowych w trójfazowym układzie zasilania wraz z odpowiadającymi im wartościami prądu znamionowego zabezpieczenia. (dowód: karty Nr 25- 39) Tab. 2. Dobór zabezpieczeń w zaleŜności od mocy przyłączeniowej: P. Sp. z o.o. Ilość faz 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 Moc (kW) 1-3 4-6 7-9 10- 12 13- 45 16- 18 19- 21 22- 24 25- 33 34- 40 Bezp. (A) 16 20 25 35 40 50 50 50 63 63 (dowód: pismo P. Sp. z o.o. z dnia 6 maja 2010 r., karta Nr 25) Tab. 3. Dobór zabezpieczeń w zaleŜności od mocy przyłączeniowej: R. Sp. z o.o. Ilość Faz 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 Moc (kW) 1-3 4-6 7-9 10- 12 13- 45 16- 19 20- 24 25- 31 32- 40 41- 50 Bezp. (A) 6 10 16 20 25 32 40 50 63 80 (dowód: pismo R. Sp. z o.o. z dnia 12 maja 2010 r., karta Nr 34) Tab. 4. Dobór zabezpieczeń w zaleŜności od mocy przyłączeniowej: E. Sp. z o.o. Ilość Faz 3 3 3 3 3 3 3 3 3 Moc (kW) 6 8 10 12 16 20 22 25 32 Bezp. (A) 10 13 16 20 25 32 35 40 50 (dowód: pismo E. Sp. z o.o. z dnia 11 maja 2010 r., karta Nr 39) 14 Tab. 5. Dobór zabezpieczeń w zaleŜności od mocy przyłączeniowej: E. S.A. Ilość faz 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 Moc max (kW) 3,9 6,4 10,3 12,9 16,1 20,6 22,5 25,8 32,2 40 Bezp (A) 6 10 16 20 25 32 35 40 50 63 (dowód: pismo E. S.A. z dnia 11 maja 2010 r., karta Nr 27) Zestawienie powyŜszych informacji pozwala wyciągnąć wniosek, iŜ róŜni operatorzy stosują róŜne przyporządkowania mocy przyłączeniowej i wartości prądu zabezpieczeń. Przyporządkowania te uwarunkowane są właściwościami fizycznymi obwodów sieci elektrycznych (zaleŜność pobieranej mocy i prądu), dostępem do aparatury elektrotechnicznej (bezpieczniki, ograniczniki mocy), wymaganiami prawnymi dotyczącymi warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (określenie definicji mocy przyłączeniowej jak maksymalnej mocy planowanej do pobierania), wreszcie polityką wewnętrzną przedsiębiorcy – operatora sieci dystrybucyjnej. Analiza tych informacji wskazuje, Ŝe powszechnie dostępne na rynku są aparaty pełniące funkcje ogranicznika mocy o prądzie znamionowym co najmniej 6A. Zabezpieczenie o tej wielkości pozwala na ograniczenie poboru mocy do poziomu 3,9 kW. Jest to zatem maksymalna moc moŜliwa do pobierania przy zastosowaniu tej wielkości zabezpieczenia. Jak wskazał jednak R. Sp. z o.o., dla nietypowo małych mocy przyłączeniowych istnieje równieŜ moŜliwość dobrania zabezpieczenia o wartości prądu znamionowego 2A, któremu odpowiada moc maksymalna 1,45 kW. Jak wynika z przedstawionych wyŜej zestawień tabelarycznych, operatorzy stosują standardowo zabezpieczenia nie niŜsze niŜ 6A. P. Sp. z o.o. oświadczyła, iŜ nie ogranicza moŜliwości wyboru przez podmiot przyłączany (we wszystkich grupach przyłączeniowych) wartości mocy przyłączeniowej zgodnej z planowanym przez ten podmiot faktycznym poziomem zapotrzebowania. Wniosek dla V grupy przyłączeniowej zawiera wprawdzie tabelę z wartościami mocy przyłączeniowych wynikających z prądów znamionowych odpowiadających im zabezpieczeń, jednak ma ona jedynie słuŜyć pomocą podmiotowi przyłączanemu wskazując zakres mocy przypisany dla tej grupy przyłączeniowej. W kaŜdym przypadku, w którym podmiot przyłączany wybierał inną moc od wskazanej w tabeli, nie spotykało się to z jakimikolwiek ograniczeniami ze strony P. (dowód: pismo P. Sp. z o.o. z dnia 1 lutego 2010 r., karta Nr 15) E. Sp. z o.o. stwierdziła, Ŝe w przypadku podmiotów zakwalifikowanych do V grupy przyłączeniowej wielkość mocy przyłączeniowej uzaleŜniona jest od wielkości zabezpieczeń przedlicznikowych, które mają być zainstalowane u podmiotu wnioskującego o przyłączenie. Dla omawianej grupy odbiorców w zdecydowanej większości nie są stosowane wskaźniki poboru mocy maksymalnej, tak więc maksymalna wielkość mocy moŜliwej do pobrania wynika z wielkości zainstalowanych zabezpieczeń przedlicznikowych. Zdaniem przedsiębiorcy przyjęcie pełnej dowolności przy określaniu wartości mocy przyłączeniowej przez podmiot wnioskujący o przyłączenie doprowadziłoby do sytuacji, w której przy jednakowych moŜliwościach poboru mocy występowałyby róŜnice w poziomach mocy przyłączeniowej (opłatach za przyłączenie do sieci). UmoŜliwienie odmiennego określania wartości mocy przyłączeniowej przy jednakowych wartościach zabezpieczenia przedlicznikowego mogłoby być potraktowane jako przejaw nierównego traktowania 15 podmiotów zakwalifikowanych do tej samej grupy przyłączeniowej (w tym przypadku V). Dla wyznaczenia zaleŜności pomiędzy wartością zabezpieczenia przedlicznikowego, a wielkością mocy przyłączeniowej stosowane są wzory fizyczne odpowiednio dla układu 1 fazowego i 3 fazowego. Przedsiębiorca wskazał ponadto, Ŝe dla V grupy przyłączeniowej, w przeciwieństwie do innych grup, nie jest stosowane rozwiązanie polegające na kontroli poboru mocy maksymalnej, a tym bardziej odbiorcy z tej grupy nie są obciąŜani opłatami dodatkowymi z tytułu przekroczeń mocy. Stosowanie powiązania pomiędzy mocą przyłączeniową a wartością zabezpieczenia przedlicznikowego ma na celu zatem równieŜ ograniczenie ryzyka przedsiębiorstwa energetycznego niedochowania przez odbiorców warunków umownych dotyczących nieprzekraczania określonej wartości mocy. (dowód: pisma E. Sp. z o.o. z dnia 1 lutego 2010 r. oraz 11 maja 2010 r., karty Nr 16 i 37-38). R. Sp. z o.o. oświadczyła, Ŝe w jej praktyce wartość mocy przyłączeniowej do sieci elektroenergetycznej jest dowolnie ustalana przez podmiot przyłączany, a jedynym ograniczeniem tych ustaleń jest planowany przez ten podmiot poziom faktycznego zapotrzebowania na moc. Wielkość zapotrzebowanej mocy przyłączeniowej jest weryfikowana przez przedsiębiorcę, przy uwzględnieniu m.in. charakteru obiektu i grupy przyłączeniowej, na podstawie załączonych dokumentów, w tym bilansu mocy oraz specyfikacji technicznej przyłączanych urządzeń. KaŜdy wniosek analizowany jest indywidualnie, a w przypadku znaczących odstępstw wielkości wnioskowanej mocy przyłączeniowej, od typowej dla danej grupy obiektów, podejmowane są rozmowy z klientem. Ostatecznie uzgodniona pomiędzy przedsiębiorcą a klientem wartość mocy przyłączeniowej odpowiada indywidualnym, rzeczywistym potrzebom obiektu przy uwzględnieniu wiedzy inŜynierskiej, obowiązujących norm i zasad budowy urządzeń elektrycznych. Stosowana przez ww. przedsiębiorcę zasada doboru zabezpieczeń przedlicznikowych w zaleŜności od zadeklarowanej przez odbiorcę mocy przyłączeniowej lub mocy umownej wynika z reguł i praw elektrotechniki, w szczególności ze znanego wzoru dla obwodów elektrycznych trójfazowych: I b ≥ I ≈ P/( √ 3 x U x cos ϕ ), gdzie I b – prąd znamionowy zabezpieczenia [A], I – natęŜenie prądu przy poborze energii przez załączone urządzenia odbiorcze [A], P – moc [kW], U (wartość napięcia znamionowego) = 400 V, cos ϕ = 0,93. (dowód: pisma R. Sp. z o.o. z dnia 1 lutego 2010 r. oraz 12 maja 2010 r., karta Nr 18 oraz 32-34) E. S.A. poinformowała, iŜ w swojej praktyce stosuje układ zasilania, w którym rolę tzw. ogranicznika mocy pełni zabezpieczenie zalicznikowe (tj. po stronie instalacji odbiorczej) wyposaŜone jedynie w człon termiczny (bez zwarciowego) o wartości prądu znamionowego w przedziale 6-63A, zaleŜnie od maksymalnej wartości mocy przyłączeniowej/umownej. W toku postępowania zadano ankietowanym przedsiębiorcom równieŜ pytanie o wielkość mocy przyłączeniowej, jaką przedsiębiorcy określiliby w warunkach technicznych przyłączenia na wniosek inwestora określającego swoje zapotrzebowanie mocy na poziomie 1,1 kW (w związku z planowaną budową instalacji zasilającej trójfazowy silnik elektryczny o tej mocy). Ankietowani przedsiębiorcy w większości przypadków potwierdzili, iŜ nie ma przeszkód technicznych dla przyłączeń o niskich mocach, przy optymalnym ograniczeniu ryzyka nadmiernego obciąŜenia sieci poprzez właściwy dobór zabezpieczeń (standardowo 6A dla najniŜszych mocy). Jedynie przedsiębiorca E. Sp. z o.o. przyznał wprost, iŜ mimo zgłoszenia niskiego zapotrzebowania na moc przyłączeniową (np. 1,1 kW) określiłby w warunkach technicznych przyłączenia i umowie przyłączeniowej moc na poziomie nie niŜszym niŜ 6 kW. 16 Przedsiębiorca PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. stwierdził, iŜ dla mocy przyłączeniowej o wartości 1,1 kW zaproponowałby bezpiecznik 4A. Przedsiębiorca przyznał, Ŝe w takich szczególnych sytuacjach, po wnikliwym rozpatrzeniu, stosuje rozwiązania odmienne od przyjętych zasad (tj. wynikających z przyporządkowań zawartych w Tab. 1), a opłata za przyłączenie zostałaby wyliczona zgodnie z wartością mocy przyłączeniowej określonej we wniosku złoŜonym przez odbiorcę. PowyŜsze stoi jednak w sprzeczności z innymi ustaleniami. Jak wskazują dokumenty przedstawione przez Przedsiębiorcę, w odpowiedzi na wniosek inwestora określającego zapotrzebowanie na moc na poziomie 1,1 kW w układzie zasilania trójfazowym, PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. określiła warunki techniczne przyłączenia wskazując moc przyłączeniową na poziomie 6 kW przewidując zabezpieczenie o prądzie znamionowym 16A (a więc według minimalnej pary moc-zabezpieczenie określonej w Tab. 1).(dowód: wniosek nr 1089/07 o określenie warunków przyłączenia oraz warunki przyłączenia, karty Nr 77 i 82) Tab. 6. Wielkość mocy przyłączeniowej określanej przez operatora w warunkach technicznych przyłączenia przy zadeklarowanej przez inwestora planowanej do pobierania mocy na poziomie 1,1 kW dla trójfazowego układu zasilania. Lp. Przedsiębiorca Wielkość mocy przyłączeniowej określana w warunkach technicznych Uwagi 1. P. Sp. z o.o. 1,1 kW Zabezpieczenie 16A 2. R. Sp. z o.o. 1,1 kW Zabezpieczenie 6A; przedsiębiorca nie wykluczył jednak w takim przypadku moŜliwości zastosowania zabezpieczenia zalicznikowego (wyłącznik automatyczny) o wartości 2A. Maksymalna pobierana moc w takim układzie przekroczyłaby 1,1 kW i mogłaby sięgać poziomu 1,45 kW. Odbiorca powinien uwzględnić równieŜ sposób rozruchu – moŜliwość zastosowania urządzeń łagodnego rozruchu, tzw. softstartów. 3. E. Sp. z o.o. 6 kW Zabezpieczenie 10A 4. E. S.A. 1,22 kW Moc skorygowana o wskaźnik sprawności silnika; zabezpieczenie 6A 5. PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. 1,1 kW Zabezpieczenie 4A; przedsiębiorca określił przypadek jako szczególny, w którym po wnikliwym rozpatrzeniu zastosowałoby rozwiązania odmienne od przyjętych zasad (dowód: karty Nr 26, 28, 31, 35-36, 38) Prezes Urzędu wezwał Przedsiębiorcę do przekazania kopii umów (wraz z wnioskami o wydanie warunków technicznych przyłączenia, warunkami technicznymi przyłączenia oraz ewentualną korespondencją między wnioskodawcami a Przedsiębiorcą) o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej PGE Dystrybucja S.A. Oddziału SkarŜysko-Kamienna spośród 279 wskazanych przypadków przyłączeń zrealizowanych przyłączem o mocy 6 kW w układzie 17 trójfazowym, na podstawie warunków technicznych wydanych w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2010 r.: - dla grupy budynki mieszkalne: 3 ostatnie umowy za rok 2009 oraz 3 ostatnie umowy za rok 2010, - dla grupy place budowy: 2 ostatnie umowy za rok 2009 oraz 2 ostatnie umowy za rok 2010 r., - dla grupy obiekty działalności gospodarczej: 2 ostatnie umowy za rok 2009 oraz 2 ostatnie umowy za rok 2010 r., - dla grupy działki letniskowe: 2 ostatnie umowy za rok 2009 oraz 2 ostatnie umowy za rok 2010 r., - dla grupy przepompownie ścieków: 2 ostatnie umowy za rok 2009 oraz 2 ostatnie umowy za rok 2010 r., - dla grupy oświetlenie uliczne: wszystkie umowy zawarte w okresie lat 2009-2010 (3 szt.). (dowód wezwanie z dnia 31 stycznia 2011 r., karty Nr 71-72) Na wezwanie Prezesa Urzędu PGE Dystrybucja S.A. przedstawiła kopie umów oraz innych dokumentów związanych ze zrealizowanymi przez oddział w SkarŜysku-Kamiennej przyłączeniami dla róŜnych typów odbiorców dysponujących przyłączem o mocy 6 kW w trójfazowym układzie zasilania (25 przypadków). Na podstawie uzyskanych w ten sposób informacji Prezes Urzędu wystąpił do 7 podmiotów będących przedsiębiorcami (w tym do pięciu gmin) z wezwaniem do udzielenia następujących informacji: czy podmiot wnioskował lub zamierzał wnioskować okresie od 2008 r. o określenie mocy przyłączeniowej w trójfazowym układzie zasilania na poziomie niŜszym, niŜ 6 kW, czy ww. wnioski były zaakceptowane przez dystrybutora, czy zdaniem podmiotu było uzasadnienie techniczne do określenia mocy przyłączeniowej na poziomie niŜszym niŜ 6 kW w konkretnym przypadku przyłączenia (którego dotyczyły dokumenty dostarczone przez Przedsiębiorcę), jaką sumaryczną moc znamionową posiadają urządzenia przyłączone w danym przypadku. Gmina K. w piśmie z dnia 28 marca 2011 r. poinformowała, iŜ w okresie od 2008 r. wystąpiła o przyłączenie do sieci niskiego napięcia i zasilanie sześciu pompowni ścieków, wnioskowana moc przyłączeniowa była zgodna z warunkami przyłączenia do sieci i była nie mniejsza niŜ 6 kW. Wnioski o określenie warunków przyłączenia opracowywane były w imieniu Gminy przez zewnętrzne biura projektowe. Na podstawie umowy nr 357/2010 zawartej przez Gminę K. z PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. do sieci przyłączona została przepompownia ścieków wyposaŜona w dwie pompy (działające naprzemiennie) napędzane silnikami o mocach nominalnych 1,3 kW (i przypisanym prądzie rozruchu 11,1 A). (dowód: karta Nr 252). Gmina Ł. poinformowała, Ŝe w latach 2008-2010 występowała w 12 przypadkach (dotyczących przepompowni ścieków) o wydanie warunków przyłączeniowych do sieci elektroenergetycznej w układzie zasilania trójfazowego z mocą przyłączeniową na poziomie 6 kW. Zdaniem Gminy moc przyłączeniowa określona na tym poziomie nie była w tych przypadkach zawyŜona, poniewaŜ na etapie projektowania naleŜało załoŜyć maksymalną moc wszystkich zainstalowanych urządzeń. Ponadto, w opinii Gminy naleŜało wziąć równieŜ pod uwagę, iŜ obiekty po wybudowaniu w trakcie swego działania będą konserwowane, co moŜe wymagać podłączenia dodatkowych narzędzi i urządzeń elektrycznych, a posiadana większa moc na to pozwoli. Z informacji przekazanych przez Gminę wynika, iŜ suma nominalnych 18 mocy zainstalowanych w ww. obiektach wynosiła od 4,1 kW do 8,7 kW. Odpowiednio, moce zapotrzebowane (ustalane poprzez skorygowanie mocy zainstalowanej o współczynnik jednoczesności) ustalono w granicach odpowiednio od 1,9 kW do 4,2 kW. (dowód: karty Nr 362-363) Przedsiębiorca K. poinformował, iŜ we wszystkich przypadkach przyłączeń do sieci zarządzanej przez oddział Przedsiębiorcy w SkarŜysku-Kamiennej otrzymał takie warunki przyłączenia, o jakie wnioskował. Odnośnie umowy przyłączeniowej nr 727/2009 dotyczącej stacji pomiarowej w m. K., przedsiębiorca poinformował, iŜ we wniosku o wydanie warunków przyłączenia określono moc minimalną na poziomie 6 kW i na taką moc zawarta została umowa. (dowód: karty Nr 263 oraz 405) Gmina K. poinformowała, iŜ w okresie od 2008 r. nie występowała we wnioskach o wydanie warunków przyłączenia o określenie mocy przyłączeniowej na poziomie niŜszym niŜ 6 kW. (dowód: karta Nr 403) W dniu 2 lutego 2009 r. w imieniu Gminy S. wystąpiono do PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. o określenie warunków przyłączenia instalacji oświetlenia ulicznego o mocy nominalnej 3,4 kW (20 szt. źródeł światła o mocy 170 W kaŜda). Jako wnioskowaną moc przyłączeniową wskazano jednak wartość 6 kW i zgodnie z tym wnioskiem wydano warunki określającą moc przyłączeniową na poziomie 6 kW. (dowód: karty 216-218) Przedsiębiorca Szymon C. poinformował, iŜ wnioskował dokładnie o moc 6 kW, jednak ze świadomością, iŜ biorąc pod uwagę zainstalowane urządzenia juŜ w chwili wnioskowania przewidywał konieczność zwiększenia mocy przyłączeniowej w przyszłości. (dowód: karta Nr 406) Gmina R. przedstawiła projekty techniczne przyłączy energetycznych dla przepompowni ścieków P2 i P3 wraz z załącznikiem w postaci opisu wyposaŜenia przepompowni. Poinformowała równieŜ, Ŝe wnioski dotyczące warunków przyłączenia opracowywane są przez firmy zewnętrzne, które wnioskowaną moc przyłączeniową dostosowują do wymogów technicznych. KaŜda z przepompowni wyposaŜona jest w dwie pompy (jedna pracująca oraz jedna rezerwowa, pracujące w trybie naprzemiennym) o mocach nominalnych 1,5 kW (prądzie nominalnym 3,7 A oraz prądzie rozruchu 14 A) dla przepompowni P2 oraz 2 kW (prądzie nominalnym 4,9 A oraz prądzie rozruchu 19 A) dla przepompowni P3. (dowód: karty Nr 407-416) Według oświadczenia Przedsiębiorcy, ujednolicił on zasady przyłączania nowych odbiorców do sieci dystrybucyjnej na terenie działania swoich oddziałów. Przedstawione przez Przedsiębiorcę Zarządzenie Nr 03/10 Wiceprezesa Zarządu Przedsiębiorcy z dnia 1 września 2010 r. wprowadza do stosowania „Instrukcję przyłączania odbiorców do sieci dystrybucyjnej PGE Dystrybucja S.A.”. Zgodnie z ww. instrukcją dla podmiotów z grupy przyłączeniowej IV, V i VI przyłączanych do sieci o napięciu do 1 kV przy określaniu wielkości zabezpieczenia przedlicznikowego naleŜy się posługiwać następującym zestawieniem przyporządkowań wielkości mocy przyłączeniowych oraz odpowiadającego prądu znamionowego zabezpieczeń przedlicznikowych w układzie zasilania trójfazowym: 19 Tabela 7. Dobór zabezpieczeń w zaleŜności od mocy przyłączeniowej PGE Dystrybucja S.A. Ilość faz 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 … 3 Moc (kW) 1-4 5-6 7- 10 11- 13 14- 16 17- 21 22- 26 27- 32 33- 40 41- 52 … 204- 258 Bezp. (A) 6 10 16 20 25 32 40 50 63 80 … 400 (dowód: Zarządzenie nr 03/10 z dnia 1 września 2010 r. wraz z instrukcją przyłączania odbiorców, karty Nr 223 i 229) W treści formularza wniosku, w odniesieniu do zakresu wyboru wielkości mocy przyłączeniowych zawarto informację o następującej treści: „Moc podać w wielkościach całkowitych”. Wzór formularza jest załącznikiem do ww. zarządzenia. (dowód: karta Nr 237) Jak stwierdził Przedsiębiorca, zarządzenie, o którym mowa wyŜej, weszło w Ŝycie z dniem podpisania (tj. 1 września 2010 r.). Bezpośrednie dowody świadczące o faktycznym wprowadzeniu do obrotu zasad regulowanych przez ww. zarządzenie stanowią przedstawione przez Przedsiębiorcę kopie dokumentów: wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci dystrybucyjnej niskiego napięcia z dnia 2 listopada 2010 r. (według wzoru będącego załącznikiem do omawianego wyŜej zarządzenia), odpowiadające wnioskowi warunki przyłączenia wydane przez Oddział w SkarŜysku-Kamiennej w dniu 2 listopada 2010 r. oraz umowa o przyłączenie do sieci dystrybucyjnej z dnia 24 listopada 2010 r. Dokumenty te dotyczyły przyłączenie nieruchomości spełniającej rolę handlowo-usługową zlokalizowanej w SkarŜysku-Kamiennej zasilanej przyłączem o mocy 5 kW w układzie trójfazowym. W warunkach przyłączenia oraz umowie przyłączeniowej wskazano zabezpieczenie główne o prądzie znamionowym 10 A. (dowód: karty Nr 219-223) Zarzucana Przedsiębiorcy praktyka trwała co najmniej od końca 2007 r. Termin ten wyznacza data wniosku (tj. 14 grudnia 2007 r.) o określenie warunków przyłączenia do sieci złoŜonych w imieniu podmiotu, którego sprawa była przedmiotem zawiadomienia będącego podstawą wszczęcia postępowania wyjaśniającego poprzedzającego niniejsze postępowanie. (dowód: karta Nr 77) Przedsiębiorca osiągnął w roku 2010 przychód w wysokości (tajemnica przedsiębiorcy) zł, przy czym przychody osiągnięte przez PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna (powstałego na majątku oraz zachowującego ciągłość ksiąg rachunkowych PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o.) w okresie 2010 r. wyniosły (tajemnica przedsiębiorcy) zł (dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 22 marca 2011 r., karta nr 374). W związku z powyŜszym Prezes UOKiK zwaŜył, co następuje : Interes publiczno-prawny Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów naleŜy do dziedziny prawa publicznego. Jako taka chroni interes ogólnospołeczny. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów „ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów.” W czasie postępowania i przy wydawaniu decyzji Prezes Urzędu jest tym 20 samym rzecznikiem interesu publicznego. W rozstrzyganych przez Prezesa Urzędu postępowaniach zasadnym jest zatem ustalenie, czy nastąpiło naruszenie interesu publicznoprawnego. Interes publiczny w postępowaniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. Publicznoprawny charakter ustawy oznacza, Ŝe nie wszystkie zachowania przedsiębiorców i ich związków, nawet formalnie podlegające literze prawa, uzasadniają uruchomienie przewidzianych przez nią instrumentów. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu NajwyŜszego (wyrok z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98; por. teŜ wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CKN 523/01) publicznoprawny charakter ustawy antymonopolowej powoduje, iŜ znajduje ona zastosowanie wówczas, gdy jest zagroŜony lub naruszony interes publiczny, polegający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Rynek taki funkcjonować moŜe prawidłowo, gdy zapewniona jest moŜliwość powstania i rozwoju konkurencji. Za zagroŜenie lub naruszenie konkurencji w takim rozumieniu naleŜy uznać, zdaniem Sądu, jedynie takie działania, które dotykają sfery interesów szerszego kręgu uczestników rynku gospodarczego. PoniewaŜ do podmiotów funkcjonujących na rynku naleŜą nie tylko przedsiębiorcy ale i konsumenci, naruszenie tego interesu moŜe mieć miejsce, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą o ochronie konkurencji konsumentów dotknięta jest sfera interesów szerokiego kręgu konsumentów. Z kolei w wyroku z 12.09.2003 r. (sygn.akt I CKN 504/2001) Sąd NajwyŜszy zauwaŜył jednak, Ŝe nie jest wykluczone podjęcie postępowania antymonopolowego nawet w przypadku, gdy postępowanie przedsiębiorcy kwalifikowane jako naduŜycie pozycji dominującej dotknęło jednego odbiorcy. „Celem ustawy antymonopolowej jest m.in. zapewnienie ochrony konsumentów, co zostało wyraŜone w jej art. 1 ust. 1. UŜycie liczby mnogiej nie oznacza jednak, zdaniem Sądu NajwyŜszego, braku moŜliwości prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy zagroŜone są interesy jednego odbiorcy energii elektrycznej. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest bowiem jeden z przejawów niedozwolonej praktyki monopolistycznej, za jaką co do zasady uznać naleŜy przerzucanie całości kosztów przyłączenia do sieci elektrycznej na odbiorcę. Praktyka taka była szeroko stosowana. Nie ma, zdaniem Sądu NajwyŜszego, Ŝadnych powodów, by uznać, Ŝe tego rodzaju postępowanie wszczynać moŜna w wypadku zagroŜenia interesów wielu odbiorców (pomijając juŜ trudności z rozgraniczeniem progu ilościowego), a nie jest to moŜliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Orzeczenie wydane w tego rodzaju sprawie , jak słusznie zauwaŜył Sąd NajwyŜszy, ma wymiar znacznie szerszy, pełni takŜe funkcję prewencyjną, słuŜy bowiem ochronie takŜe nieograniczonej liczby kolejnych potencjalnych konsumentów. ” Inna linia orzecznictwa utoŜsamia interes publiczny z wywołaniem lub moŜliwością wywołania na rynku niekorzystnych skutków. Jak zauwaŜa Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 czerwca 2007 r. (sygn. VI ACa 1222/06), juŜ „samo stworzenie moŜliwości podjęcia niedozwolonych działań stanowi praktykę sprzeczną z zasadami ochrony konkurencji i konsumentów” . W innym wyroku stwierdzono : „równieŜ w sytuacji, gdy okoliczności pojedynczego przypadku wskazują na zagroŜenie dla funkcjonowania rynku praktykami niepoŜądanymi (szkodliwymi) ze względu na interesy konsumentów (interes publiczny), spełnione zostają przesłanki prawne uzasadniające wszczęcie postępowania (…)” (wyrok Sądu NajwyŜszego z dnia 26 lutego 2004 r., III SK 1/04). Wymienione w art. 1 ust. 1 cele ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zostały określone jako równorzędne co sprawia, Ŝe praktyki ograniczające konkurencję obejmują nie tylko te, które godzą w konkurencję, ale równieŜ te, które – podejmowane przez przedsiębiorców posiadających pozycję dominującą – nie godząc wprost w konkurencję, naruszają interesy uczestników rynku. Praktyki ograniczające konkurencję moŜna zatem 21 podzielić na praktyki antykonkurencyjne, wywierające bezpośredni wpływ na stan lub rozwój konkurencji oraz praktyki eksploatacyjne, których istotą jest uzyskanie korzyści kosztem innych podmiotów, w tym nieprowadzących działalności gospodarczej. W przypadku praktyk eksploatacyjnych bezpośrednim celem lub skutkiem działań przedsiębiorców jest naruszenie przede wszystkim innych niŜ konkurencyjne interesów uczestników rynku poprzez wykorzystanie przez przedsiębiorców istniejącej nad kontrahentami przewagi. W niniejszej sprawie działanie Przedsiębiorcy oddziałuje w sposób istotny na nieokreślony, potencjalnie szeroki krąg podmiotów, w tym konsumentów. O tym, iŜ sprawa dotyczy interesu publicznego w niniejszej sprawie przesądza fakt, iŜ kwestionowana praktyka wykluczania moŜliwości wyboru przez odbiorców wartości mocy przyłączeniowej na poziomie niŜszym niŜ 6 kW w trójfazowym układzie zasilania, stosowana była w sposób powszechny w kaŜdym przypadku dotyczącym przyłączeń do sieci elektroenergetycznej o napięciu poniŜej 1 kV. NaleŜy przez to rozumieć, iŜ kaŜdy z podmiotów z ww. grupy wnioskujący o przyłączenie do sieci (równieŜ potencjalnie) zmuszony był do dostosowania się do określonych przez Przedsiębiorcę ograniczeń, wyraŜonych literalnie w formularzu wniosku o wydanie warunków przyłączenia. Oczywiście, ograniczenia te wywierały faktyczny negatywny finansowo skutek jedynie wobec tych odbiorców, którzy zainteresowani mogli być – ze względu na swoje planowane zapotrzebowanie – wartościami mocy przyłączeniowej niŜszymi niŜ 6 kW. Trzeba jednak pamiętać, iŜ wprowadzając i egzekwując ww. ograniczenia, Przedsiębiorca będący monopolistą zawęził w sposób nieuprawniony i nieuzasadniony zakres praw wszystkich podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia, gwarantowanych przez przepisy Prawa energetycznego. MoŜna zatem stwierdzić, iŜ została tym samym stworzona przez Przedsiębiorcę co najmniej moŜliwość podjęcia niedozwolonych działań . Nie moŜna równieŜ wykluczyć, iŜ praktyka Przedsiębiorcy mogła wpływać w sposób pośredni na uczestników innych rynków, np. sprzedaŜy osprzętu elektrotechnicznego, w tym w szczególności bezpieczników. Jak ustalono, w typoszeregu stosowanych powszechnie bezpieczników są aparaty 10 A, 6 A, a nawet 2 A. Tymczasem najniŜsza wartość prądu w stosowanych przez Przedsiębiorcę bezpiecznikach zabezpieczenia przedlicznikowego wynosiła 16 A. Tym samym zasadne było podjęcie działań przewidzianych w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów dla zapewnienia ochrony uczestnikom rynku. Rynek właściwy Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na rynku. Z tego względu punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia sprawy jest określenie rynku właściwego. Określenie rynku właściwego będzie decydowało o tym, czy przedsiębiorca posiada pozycję dominującą. Przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, uznawane są przez ich nabywców za substytuty oraz oferowane są na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące róŜnice cen i koszty transportu, panują zbliŜone warunki konkurencji (art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Z cytowanej tu definicji ustawowej wynika, Ŝe rynek właściwy w konkretnej sprawie wyznaczają dwa skorelowane ze sobą pojęcia: rynku właściwego produktowo i rynku właściwego geograficznie. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie prawa antymonopolowego „rynek właściwy został ograniczony do pewnych towarów (produktów) i terytorium, które w danej sprawie mają znaczenie z punktu widzenia konkurencji i uczestników rynku” (por.: E. 22 Modzelewska - Wąchal (w:) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Twigger, Warszawa 2002, str. 49). Rynkiem właściwym w znaczeniu produktowym, w niniejszej sprawie jest rynek dystrybucji energii elektrycznej. Dystrybucja energii elektrycznej oznacza w myśl przepisów Prawa energetycznego transport energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu ich dostarczenia odbiorcom (art. 3 pkt 5 lit. a). Działalność taka wymaga koncesji Prezesa URE. Przedsiębiorca świadczący usługi dystrybucji energii elektrycznej odpowiedzialny jest za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieŜące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 25 Prawa energetycznego). Przez elektroenergetyczną sieć dystrybucyjną zgodnie z przepisami tej ustawy naleŜy rozumieć sieć wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego (art. 3 pkt 11b Prawa energetycznego). W świetle art. 7 ust. 1 Prawa energetycznego, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania, jeŜeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a Ŝądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Czynnikiem przesądzającym o wskazanym wyŜej zakresie rynku produktowego w niniejszej sprawie jest okoliczność braku substytutów dla usługi dystrybucji energii elektrycznej. Nie są dostępne na szeroką skalę – poza sieciami dystrybucyjnymi – inne technologie umoŜliwiające korzystanie z powszechnego dostępu do energii elektrycznej wytwarzanej przez przedsiębiorstwa wytwórcze. Ewentualne korzystanie z własnych źródeł energii elektrycznej nie stanowi równieŜ obecnie rzeczywistego substytutu dla usług dystrybucji energii elektrycznej bądź to ze względu na niewspółmiernie dla przeciętnego odbiorcy wysokie koszty wybudowania i utrzymywania takiego źródła, bądź, ze względu na jego ograniczone moŜliwości zaspokojenia faktycznych potrzeb. NaleŜy przy tym podkreślić, iŜ energia elektryczna jest dobrem o szczególnym znaczeniu zarówno dla pojedynczych odbiorców, jak i całej gospodarki. Niezbędnym elementem rynku właściwego jest takŜe jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów są jednakowe dla wszystkich konkurentów. W sensie produktowym rynek dystrybucji energii elektrycznej nierozerwalnie związany jest siecią elektroenergetyczną. Wynika to z przytoczonej wyŜej definicji działalności dystrybucyjnej zawartej w Prawie energetycznym. NaleŜy przy tym przyjąć, iŜ zasięgiem dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej objęte są równieŜ obszary ujęte w planach rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię, operator systemu dystrybucyjnego odpowiedzialny jest bowiem zgodnie z art. 3 pkt 25 Prawa energetycznego równieŜ za niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej. Sieciowy charakter urządzeń i instalacji Przedsiębiorcy, słuŜących do dostarczania energii elektrycznej powoduje, iŜ obecni i wszyscy potencjalni odbiorcy zlokalizowani w ich obrębie, którzy pragną dokonać zakupu energii nawet od innego - niŜ operator systemu dystrybucyjnego - sprzedawcy, zmuszeni są do korzystania z oferty Przedsiębiorcy w zakresie dystrybucji. Podobnie podmioty, które zajmują się sprzedaŜą energii elektrycznej – spółki obrotu nie mają moŜliwości zrealizowania tej usługi samodzielnie bez konieczności skorzystania z systemu i 23 sieci dystrybucyjnej operatora – PGE Dystrybucja S.A. Podmioty te - zarówno odbiorcy, jako i przedsiębiorstwa obrotu energią elektryczną - nie mają moŜliwości skorzystania z alternatywnego zakupu takich usług u innego przedsiębiorcy. PowyŜszych okoliczności nie zmienia fakt, iŜ na części obszaru geograficznego sieci PGE Dystrybucja S.A. istnieje sieć innego operatora, mianowicie PKP Energetyka Sp. z o.o. Przedsiębiorca ten został wyznaczony na operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego na obszarze określonym w koncesji, jednak z wyłączeniem zlokalizowanych na tym obszarze sieci dystrybucyjnych innych operatorów. NaleŜy równieŜ uwzględnić, iŜ sieć PKP Energetyka Sp. z o.o. związana jest lokalizacyjnie z trasą przebiegu zelektryfikowanych trakcji kolejowych. W ocenie Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie naleŜy w aspekcie geograficznym wyróŜniać ponadto obszary sieci zarządzane przez poszczególne oddziały Przedsiębiorcy. Obszary te na dzień wszczęcia niniejszego postępowania były zarządzane przez odrębnych przedsiębiorców, którzy stosowali niejednokrotnie róŜne i niezaleŜne od siebie rozwiązania i praktyki (np. w zakresie procedur obsługi klientów, stosowanych formularzy wniosków, niektórych rozwiązań technicznych). Ujednolicenie tych zasad nastąpiło dopiero po utworzeniu PGE Dystrybucja S.A. i połączeniu jej z poszczególnymi regionalnymi spółkami dystrybucyjnymi. Ponadto, jak ustalono, ekonomiczne i techniczne warunki funkcjonowania poszczególnych obszarów sieci dystrybucyjnej Przedsiębiorcy są na tyle róŜne, iŜ taryfa Przedsiębiorcy posiada róŜne uregulowania dla poszczególnych oddziałów Przedsiębiorcy w tak istotnych obszarach, jak: podział na grupy taryfowe, podział stref czasowych stosowanych w rozliczeniach z odbiorcami, okresy rozliczeniowe oraz wysokości stawek opłat za usługi dystrybucji. Tym samym w wymiarze geograficznym właściwy rynek produktowy w tej sprawie ograniczony jest planowanym zasięgiem dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej Przedsiębiorcy w części zarządzanej przez oddział Przedsiębiorcy w SkarŜysku-Kamiennej. PGE Dystrybucja S.A. – jako operator sieci dystrybucyjnej zarządzanej przez jednostkę organizacyjną tego przedsiębiorcy Oddział SkarŜysko-Kamienna – jest właścicielem i zarządcą dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej obejmującej swym zasięgiem określony wyŜej obszar 147 gmin na terenie województwa świętokrzyskiego, znacznej części województwa mazowieckiego oraz niewielkiej części województwa małopolskiego i łódzkiego. Uwzględniając powyŜsze, za rynek właściwy w niniejszej sprawie naleŜy uznać regionalny rynek dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego za pośrednictwem dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej zarządzanej w ramach działalności PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko-Kamienna. Uczestnicy rynku właściwego Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pojęcie przedsiębiorcy rozumie się w szczególności przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Z kolei art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447), definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóŜ, a takŜe działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - 24 wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca moŜe podjąć działalność gospodarczą w dniu złoŜenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Uczestnikiem rynku właściwego po stronie podaŜy jest PGE Dystrybucja S.A. Podmiot ten jest spółką prawa handlowego i prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem 0000343124. Przedsiębiorca na rynku właściwym działa w warunkach monopolu sieciowego. Granice monopolu sieciowego wyznacza zasięg dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej, której Przedsiębiorca – za pośrednictwem Oddziału SkarŜysko-Kamienna jest właścicielem i zarządcą. Po stronie popytu uczestnikami rynku właściwego są odbiorcy usług dystrybucyjnych - w tym konsumenci - na obszarze 147 gmin w województwie świętokrzyskim, mazowieckim, małopolskim i łódzkim. Art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, Ŝe zakazane jest naduŜywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez przedsiębiorcę. W szczególności zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 6 zakazem objęte jest narzucanie przez przedsiębiorę uciąŜliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści. Dla uznania praktyki określonej w tym przepisie za ograniczającą konkurencję, muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) pozycja dominująca przedsiębiorcy na rynku właściwym, 2) narzucanie przez przedsiębiorcę warunków umowy, 3) uciąŜliwy charakter warunków umowy, 4) osiągnięcie nieuzasadnionych korzyści. Przedsiębiorca prowadzi działalność polegającą na dystrybucji energii elektrycznej na rynku właściwym. W ramach tej działalności Przedsiębiorca dokonuje przyłączeń do sieci elektroenergetycznej, której jest operatorem. PGE Dystrybucja S.A. jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, co zostało udowodnione wcześniej. Rynkiem właściwym w sprawie jest regionalny rynek dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego za pośrednictwem dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej zarządzanej w ramach działalności oddziału Przedsiębiorcy w SkarŜysku-Kamiennej. MoŜliwość stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę zakazu stosowania praktyk ograniczających konkurencję, polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej, uzaleŜniona jest od uprzedniego stwierdzenia, iŜ przedsiębiorca posiada na tak określonym rynku pozycję dominującą. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeŜeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40 %. W przypadku Przedsiębiorcy pozycję rynkową wyznacza okoliczność, iŜ działa on w warunkach monopolu sieciowego i jest jedynym operatorem posiadanego systemu 25 dystrybucyjnego. W związku z powyŜszym naleŜało stwierdzić, iŜ Przedsiębiorca posiada pozycję dominującą na rynku właściwym. Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe pierwsza przesłanka została spełniona. Istotą praktyk ograniczających konkurencję polegających na naduŜywaniu pozycji dominującej jest bezprawne naduŜycie siły rynkowej przez przedsiębiorcę, prowadzące do ograniczenia samodzielności innych uczestników rynku oraz wymuszenie uczestnictwa w rynku na zasadach narzuconych, z reguły mniej korzystnych niŜby to wynikało z działania nieskrępowanych mechanizmów rynkowych w warunkach istnienia konkurencji. Istotne jest równieŜ, Ŝe przy zawieraniu wskazanych umów Przedsiębiorca posługuje się opracowanymi przez siebie wzorcami umów. Wzorcem umowy jest w szczególności zaprojektowany jednostronnie przez Przedsiębiorcę formularz wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej. Na pierwszej stronie ww. formularza w pkt 1 przeznaczonym na określenie przez wnioskodawcę mocy przyłączeniowej, zamieszczono treść „Moc przyłączeniowa w miejscu dostarczania (moc czynna P wybrana z szeregu na odwrotnej stronie wniosku) … kW” . Na drugiej stronie druku, w dolnej części zamieszczono tabele przyporządkowań mocy (por. Tab. 1) oraz tekst: „Uwaga: Odbiorcy o mocy przyłączeniowej powyŜej 40 kW wybierają dowolne wartości mocy” . Sformułowania o powyŜszej treści zamieszczone w ustandaryzowanym przez Przedsiębiorcę druku nie stwarzają dla odbiorcy alternatywy w zakresie wskazania wartości mocy, na jaką zgłasza zapotrzebowanie, w szczególności w zakresie określania mocy niŜszych, niŜ 6 kW. Formularz nie dawał moŜliwości określenia mocy przyłączeniowej poniŜej określonego minimum. Jeśli któryś z odbiorców mimo to decydował się na określenia mocy niŜszej, robił to ze świadomością postępowania wbrew instrukcji formularza i musiał się liczyć z trudnościami stwarzanymi przez Przedsiębiorcę. Wyznaczone przez Przedsiębiorcę na podstawie wniosku warunki techniczne przyłączenia przenoszone są (równieŜ w zakresie wielkości mocy przyłączeniowej) w sposób automatyczny do zawieranej odrębnie umowy przyłączeniowej, w praktyce przedstawianej do podpisu jako załącznik do dokumentu przedstawiającego warunki przyłączenia. Stosowanie wzorców umownych wiąŜe się z wymaganiem aprobaty przez kontrahentów określonych w nich warunków, a które są jednostronnie określone przez profesjonalistę. Treść wniosku o określenie warunków przyłączenia, do której przychylają się podmioty przyłączane do sieci jest arbitralnie ustalana i co do zasady nie podlega – w ustalonym zakresie – negocjacjom. Swoboda kontrahentów Przedsiębiorcy jest więc ograniczona, bowiem złoŜenie wniosku o określenie warunków przyłączenia i zawarcie ukształtowanej przez te warunki umowy przyłączeniowej następuje na zasadzie przystąpienia do warunków ustalonych autorytatywnie przez przedsiębiorstwo energetyczne. Stanowi to o adhezyjnej naturze tych umów, a jednocześnie o istocie narzucania warunków umownych w przedmiotowej sprawie. Oznacza to, iŜ przedsiębiorstwo energetyczne określa w przygotowanym przez siebie projekcie umowy warunki, na jakich moŜe umowę zawrzeć, a ewentualny klient – podmiot składający wniosek o przyłączenie do sieci - ma prawo jedynie przyjąć umowę lub ją odrzucić. ZwaŜywszy, Ŝe w okolicznościach niniejszej sprawy wzorzec opracowany jest przez jedynego świadczeniodawcę i nie podlega negocjacji, kontrahent tego świadczeniodawcy znajduje się w sytuacji przymusowej i zmuszony jest zaakceptować proponowane przez niego warunki nawet wówczas, gdy obiektywnie są one na tyle nierównoprawne, Ŝe w przypadku gdyby umowy te negocjowane były na rynku konkurencyjnym, nigdy nie doszłoby do ich zawarcia. W przypadku umów zawieranych w trybie adhezyjnym, dla uznania, Ŝe następuje narzucanie ich warunków wystarczające jest oferowanie ich przez dominanta w stosunkach danego 26 rodzaju (E. Modzelewska-Wąchal „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Wydawnictwo Twigger, Warszawa 2002, str.118). Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, poniewaŜ sposób i zakres wyznaczania wielkości mocy przyłączeniowej we wniosku o określenia warunków przyłączenia nie są indywidualnie uzgadniane z kontrahentami. Uznać naleŜy zatem, Ŝe zakwestionowane w prowadzonym postępowaniu antymonopolowym warunki zostały kontrahentom Przedsiębiorcy narzucone. O tym, iŜ Przedsiębiorca nie dopuszczał moŜliwości odstąpienia od kwestionowanej zasady określania mocy przyłączeniowej w trójfazowym układzie zasilania na poziomie nie niŜszym niŜ 6 kW, moŜe świadczyć pośrednio przypadek związany z umową o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej Nr 479/2008 z dnia 2 czerwca 2008 r. Z dokumentów przedstawionych przez Przedsiębiorcę wynika, Ŝe w dniu 14 grudnia 2007 r. do Rejonowego Zakładu Energetycznego w K. (jeden z zakładów PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o., obecnie PGE Dystrybucja S.A. Oddziału SkarŜysko-Kamienna) wpłynął wniosek o określenie warunków przyłączenia oznaczony numerem 1089/07. W ww. wniosku w imieniu przyłączanego podmiotu określono, wbrew załączonej tabeli mocy i zabezpieczeń, moc przyłączeniową w trójfazowym układzie zasilania na poziomie 1,1 kW, przewidując instalację silnika elektrycznego o mocy znamionowej 1,1 kW (dowód: karta Nr 77). Jednak wydane warunki przyłączenia, jak równieŜ ostatecznie podpisana umowa o przyłączenie określały moc przyłączeniową na poziomie 6 kW (dowód: karty Nr 82-83). Nie jest przedmiotem oceny Prezesa Urzędu fakt, czy zgłoszona w opisanym przypadku wielkość zapotrzebowania na moc była w danych okolicznościach uzasadniona technicznie (ze względu na rodzaj i moc planowanych do zainstalowania urządzeń), jednak znacząca rozbieŜność pomiędzy wielkością zgłoszonego zapotrzebowania mocy, a wielkością mocy przyłączeniowej faktycznie określonej w warunkach przyłączenia i umowie o przyłączenie, a takŜe fakt, iŜ wyznaczony przez przedsiębiorstwo energetyczne poziom mocy przyłączeniowej pokrywał się z poziomem minimalnym określanym w formularzach wniosku o określenie warunków przyłączenia, wskazuje, iŜ przyjęta przez Przedsiębiorcę zasada miała charakter wiąŜący i niepodlegający negocjacjom. PowyŜszy wniosek potwierdzono równieŜ ustaleniem, iŜ nie ma technicznych i faktycznych przeszkód, aby w omawianych okolicznościach wyznaczyć moc przyłączeniową – jeśli nie na poziomie mocy nominalnej przyłączanego urządzenia, to jednak na poziomie znacznie niŜszym od 6 kW. W toku postępowania zadano ankietowanym róŜnym przedsiębiorstwom energetycznym (dystrybutorom energii elektrycznej) pytanie o wielkość mocy przyłączeniowej, jaką przedsiębiorcy określiliby w warunkach technicznych przyłączenia na wniosek inwestora określającego swoje zapotrzebowanie mocy na poziomie 1,1 kW (w związku z planowaną budową instalacji zasilającej trójfazowy silnik elektryczny o tej mocy). Ankietowani przedsiębiorcy w większości przypadków potwierdzili, iŜ nie ma przeszkód technicznych dla przyłączeń o niskich mocach, przy optymalnym ograniczeniu ryzyka nadmiernego obciąŜenia sieci poprzez właściwy dobór zabezpieczeń (standardowo 6A dla najniŜszych mocy). Przedsiębiorcy najczęściej wskazywali, iŜ określiliby moc przyłączeniową na poziomie Ŝądanym, choć zwracali uwagę, iŜ ze względów technicznych sugerowaliby nieznaczne zwiększenie planowanej mocy, względnie proponowaliby zastosowanie rozwiązań zmniejszających ryzyko przekraczania mocy (zabezpieczenia zalicznikowe o odpowiedniej konfiguracji, zastosowanie urządzeń łagodnego rozruchu). Przedsiębiorca PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. stwierdził, iŜ dla mocy przyłączeniowej o wartości 1,1 kW zaproponowałby bezpiecznik 4A. Przedsiębiorca przyznał, Ŝe w takich szczególnych sytuacjach, po wnikliwym rozpatrzeniu, stosuje rozwiązania odmienne od przyjętych zasad (tj. wynikających z przyporządkowań zawartych w Tab. 1), a opłata za 27 przyłączenie zostałaby wyliczona zgodnie z wartością mocy przyłączeniowej określonej we wniosku złoŜonym przez odbiorcę. PowyŜsze stoi jednak w sprzeczności z innymi ustaleniami postępowania. Jak wskazują dokumenty przekazane przez URE, w postępowaniu przed tymŜe urzędem (prowadzonym w wyniku tego samego zawiadomienia, które było podstawą wszczęcia niniejszego postępowania) przedsiębiorca ten stwierdził, iŜ „przyłączany podmiot we wniosku o przyłączenie wybiera wartość mocy przyłączeniowej zgodną z wartością przypisanego do niej zabezpieczenia przedlicznikowego” , dowolne wartości mocy przyłączeniowej mogą wybierać natomiast tylko podmioty zgłaszające zapotrzebowanie na moc powyŜej 40 kW. Wobec powyŜszego nie ma zatem wątpliwości, Ŝe warunki w opisanym zakresie określania zakresu wielkości mocy przyłączeniowych były przez Przedsiębiorcę narzucane. Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe druga z ww. przesłanek została spełniona. Rozstrzygająca jednak dla oceny zasadności zarzutu stosowania praktyk ograniczających konkurencję jest kwestia uciąŜliwości narzucanych warunków oraz odpowiadające uciąŜliwości nieuzasadnione korzyści dominanta rynkowego. UciąŜliwym warunkiem umowy jest kaŜdy warunek oznaczający dla jednej ze stron cięŜar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju, a takŜe warunek, którego dominant w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku właściwym, tj. realizacji swobody zawierania umów i kształtowania ich treści, nie byłby w stanie wynegocjować dla danej umowy (por. wyroki w spr. XVII Amr 68/93 z dnia 29 grudnia 1993 r., XVII Ama 28/99 z dnia 23 czerwca 1999 r.). W okolicznościach niniejszej sprawy uciąŜliwość stosowanej praktyki dla kontrahentów Przedsiębiorcy wynikała z braku gwarantowanej przez przepisy prawa swobody określania wielkości wnioskowanej mocy przyłączeniowej w trójfazowym układzie zasilania dla podmiotów z grupy przyłączeniowej IV, V przyłączanych do sieci o napięciu do 1 kV, co w przypadku zapotrzebowania na moc poniŜej 6 kW skutkowało bezpośrednio koniecznością poniesienia wyŜszych kosztów przyłączenia do sieci oraz – dla podmiotów z grupy taryfowej C – równieŜ wyŜszych kosztów korzystania z usług dystrybucji energii elektrycznej (w przypadku określenia mocy umownej na poziomie równym mocy przyłączeniowej). W myśl przepisów Prawa energetycznego przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, na zasadzie równoprawnego traktowania, jeŜeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania energii, a Ŝądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Za przyłączenie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej o napięciu znamionowym nie wyŜszym niŜ 1 kV, z wyłączeniem przyłączania źródeł i sieci, opłatę ustala się w oparciu o stawki opłat zawarte w taryfie, jeŜeli spełnione są warunki przyłączenia. Zgodnie z przytaczanymi wyŜej przepisami rozporządzenia systemowego - podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci, składa wniosek o określenie warunków przyłączenia w przedsiębiorstwie energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej, do którego sieci ubiega się o przyłączenie. Przedsiębiorstwo energetyczne wydaje warunki przyłączenia, które przekazywane są wnioskodawcy wraz z projektem umowy o przyłączenie do sieci. Jednym z najwaŜniejszych elementów wniosku o określenie warunków przyłączenia, jak równieŜ umowy przyłączeniowej jest przewidziana dla danego podmiotu moc przyłączeniowa. Pojęcie mocy przyłączeniowej jest zdefiniowane w rozporządzeniu systemowym w taki sposób, z którego jednoznacznie wynika, Ŝe jest to moc 28 „planowana do pobierania” , a więc ustalana przez przyszłego odbiorcę na poziomie jego faktycznego zapotrzebowania i nie moŜe być dowolnie zmieniana przez operatora. PowyŜsze wynika równieŜ z uzyskanych w toku postępowania opinii URE. Jeśli przedsiębiorstwo energetyczne w zakresie nieuzasadnionym ogranicza swobodę określenia zapotrzebowania na moc przyłączeniową w ten sposób, iŜ wyznacza w sposób arbitralny minimalny próg mocy, poniŜej którego nie akceptuje wniosków odbiorców, ogranicza w ten sposób przynaleŜne podmiotom przyłączanym prawa, a takŜe naraŜa na zwiększenie ponoszonych przez nich kosztów przyłączenia. Zgodnie z taryfą energii elektrycznej dla PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o., obowiązującą od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., stawki netto opłat za przyłączenie do sieci dla podmiotów zakwalifikowanych do IV i V grupy przyłączeniowej wynosiły dla przyłącza napowietrznego odpowiednio 107,46 zł/kW i 113,97 zł/kW, zaś dla przyłącza kablowego 134,60 zł/kW i 142,20 zł/kW. Biorąc pod uwagę powyŜsze, moŜna przykładowo określić, iŜ podmiot z V grupy przyłączeniowej, który planuje pobierać moc na poziomie 2 kW przyłączem kablowym, a zmuszony jest do zwiększenia mocy przyłączeniowej do poziomu 6 kW, musiał się liczyć tym samym ze zwiększeniem kosztów przyłączenia o 694 zł brutto (wyliczenie: [6 kW – 2 kW] x 142,20 zł/kW x 1,22). Podlegająca ocenia praktyka wywierała faktyczny negatywny finansowo skutek jedynie na tych odbiorców, którzy zainteresowani mogli być – ze względu na swoje planowane zapotrzebowanie – wartościami mocy przyłączeniowej niŜszymi niŜ 6 kW. Trzeba jednak pamiętać, iŜ wprowadzając i egzekwując ograniczenia stanowiące o praktyce, Przedsiębiorca będący monopolistą zawęził w sposób nieuprawniony i nieuzasadniony zakres praw wszystkich podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej niskiego napięcia, gwarantowanych przez przepisy Prawa energetycznego. Zdaniem Przedsiębiorcy (stanowisko wyraŜone w piśmie PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o. z dnia 11 maja 2010 r. na etapie postępowania wyjaśniającego), przyjęte przez niego rozwiązania były korzystne dla podmiotów ubiegających się o przyłączenie. Przedsiębiorca uzasadnił to faktem, iŜ przykładowo przy nominalnej mocy przyłączeniowej 6 kW i stosowanym zabezpieczeniu 16 A wysokość mocy czynnej faktycznie moŜliwej do pobierania (do zadziałania bezpiecznika) wynosi 11,1 kW. Wynika stąd, Ŝe odbiorca płacąc za daną wielkość mocy przyłączeniowej, ma moŜliwość poboru mocy większej nawet o 85% w układzie zasilania trójfazowym. W ocenie Prezesa Urzędu powoływane przez Przedsiębiorcę okoliczności nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie. NaleŜy przyjąć, Ŝe podmiot ubiegający się o przyłączenie w sposób racjonalny (równieŜ przy uzyskaniu ewentualnych porad o charakterze technicznym u samego przedsiębiorstwa energetycznego) ocenia skalę faktycznego planowanego zapotrzebowania na moc optymalizując koszty własne przyłączenia. Wskazane przez Przedsiębiorcę okoliczności nie moŜna uznać za korzyści w przedmiotowej sprawie. Podmioty dotknięte uciąŜliwością praktyki Przedsiębiorcy nie są bowiem zainteresowane co do zasady (ze względu na przewidywane niskie zapotrzebowanie na moc) moŜliwością „nieumownego” korzystania z mocy ponadnormatywnej w wymiarze wskazanym przez Przedsiębiorcę i faktycznie z niej nie korzystają. W toku niniejszego postępowania zwrócono się do kilku podmiotów, które uzyskały w warunkach przyłączenia wydanych przez Przedsiębiorcę moc przyłączeniową na poziomie 6 kW. Celem ankiety było uzyskanie ewentualnych opinii tych podmiotów na temat stosowanej przez Przedsiębiorcę praktyki oraz uzyskanie informacji o cechach technicznych przyłączanych przez te podmioty instalacji. Adresatami ankiety byli wyłącznie przedsiębiorcy (w tym 4 gminy). śaden z ankietowanych przedsiębiorców nie wyraził opinii, iŜ przyjęte przez Przedsiębiorcę zasady przyłączeń w ich przypadkach moŜna było uznać za uciąŜliwe, 29 choć w niektórych przypadkach ankietowani przedsiębiorcy (dwa przypadki) nie odnieśli się do tej kwestii w Ŝaden sposób informując, iŜ wnioski o określenie warunków przyłączenia opracowują zewnętrzne biura projektowe. NaleŜy zauwaŜyć w tym kontekście, iŜ zewnętrzni projektanci występując w kontaktach z Przedsiębiorcą w imieniu swoich zleceniodawców równieŜ mieli do czynienia z omawianymi warunkami narzucanymi przez Przedsiębiorcę. NaleŜy więc przyjąć, iŜ zakres i treść projektu dostosowywali do tychŜe warunków. Biorąc powyŜsze pod uwagę, analizując równieŜ uzyskane od ankietowanych odbiorców informacje o typach i mocach przyłączanych urządzeń oraz o faktycznych zapotrzebowaniach na moc (por. Gmina Ł., która określiła w poszczególnych analizowanych przypadkach przyłączeń faktyczne zapotrzebowanie na moc od 1,9 kW do 4,2 kW), mając na względzie tekŜe charakterystykę zasad przyłączeń stosowanych przez innych operatorów sieci dystrybucyjnych, moŜna w ocenie Prezesa Urzędu mieć uzasadnione wątpliwości, czy określona wielkość mocy przyłączeniowej była w kaŜdym z analizowanych przypadków optymalna dla odbiorców. NaleŜy podkreślić w tym kontekście, iŜ po zaniechaniu przez Przedsiębiorcę stosowania zarzucanej praktyki, dwa miesiące później wystąpiono do niego z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia w układzie zasilania trójfazowym wskazując moc przyłączeniową poniŜej 6 kW. Wniosek i wydane warunki przyłączenia dotyczyły nieruchomości spełniającej rolę pawilonu handlowo-usługowego, zlokalizowanej w SkarŜysku-Kamiennej zasilanej przyłączem o mocy 5 kW. Gdyby nie zaniechano stosowania zarzucanej praktyki, wnioskujący o przyłączenie przedsiębiorca zmuszony byłby do wystąpienia o moc przyłączeniową w wielkości 6 kW i tym samym wniesienia opłaty na odpowiednio wyŜszym poziomie. Podsumowując powyŜsze rozwaŜania naleŜy zatem stwierdzić, iŜ Przedsiębiorca w sposób bezprawny i technicznie nieuzasadniony narzucał odbiorcom uciąŜliwe warunki umów, określając poziom minimalnej moŜliwej do przyłączenia mocy w trójfazowym układzie zasilania w wysokości 6 kW. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe trzecia z ww. przesłanek niezbędnych dla stwierdzenia praktyki ograniczającej konkurencję została spełniona. Kolejną przesłanką niezbędną do wykazania naruszenia art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest stwierdzenie okoliczności, Ŝe podlegające ocenie Prezesa Urzędu uciąŜliwe warunki przynoszą Przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści. Nieuzasadnione korzyści uzyskiwane przez dominanta powinny odpowiadać narzucanym odbiorcy uciąŜliwym warunkom umowy. Korzyści wówczas moŜna uznać za nieuzasadnione, jeŜeli na tle umowy stwarzają przedsiębiorcy sytuację korzystniejszą aniŜeli taka, która odzwierciedla ekwiwalentność w danym i podobnych stosunkach umownych. Orzecznictwo stoi na stanowisku, Ŝe korzyści te powinny być osiągnięte kosztem kontrahenta i pozostawać w normalnym związku przyczynowym z narzuconymi kontrahentowi uciąŜliwymi warunkami umów. Przyjęte zasady przyłączeń do dystrybucyjnej sieci elektroenergetycznej były dla Przedsiębiorcy źródłem nieuzasadnionych korzyści. Pozwalały one na uzyskiwanie dodatkowych dochodów, poprzez wprowadzenie poziomu minimalnej moŜliwej do przyłączenia mocy w trójfazowym układzie zasilania w wysokości 6 kW. Wskutek tego podmioty, których faktyczne zapotrzebowania na moc było na poziomie niŜszym, niŜ 6 kW, zmuszane były do ponoszenia wyŜszych kosztów przyłączenia. W niniejszej sprawie korzyści, które uzyskuje Przedsiębiorca kosztem odbiorców łatwo zidentyfikować, gdyŜ pozostają one w bezpośrednim związku przyczynowym z narzuconymi odbiorcami 30 uciąŜliwymi warunkami umów. Jednocześnie, jako Ŝe narzucanie odbiorcom minimalnej moŜliwej do przyłączenia mocy jest bezprawne, uzyskane w wyniku tego korzyści mają charakter nieuzasadniony w rozumieniu art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stwierdzono bowiem, iŜ z naruszeniem obowiązujących przepisów Przedsiębiorca wymusza na odbiorcach, których faktyczne zapotrzebowanie na moc jest na poziomie niŜszym od 6 kW, przyjęcie opisanej wyŜej zasady określania mocy przyłączeniowej – co jest jednoznaczne z poniesieniem nierzadko znacznie wyŜszych kosztów po stronie odbiorców, to zaś jest z kolei równoznaczne z uzyskaniem przez Przedsiębiorcę kosztem tych odbiorców nieuzasadnionych korzyści. Korzyścią jest w tym wypadku róŜnica pomiędzy kwotą, którą odbiorcy w określonych okolicznościach faktycznie płacą za przyłączenie a kwotą, którą by zapłacili w przypadku, gdyby mogli wnioskować o moc przyłączeniową na poziomie faktycznego ich zapotrzebowania. O tym, Ŝe uzyskiwane w omawianych okolicznościach przez Przedsiębiorcę korzyści są nieuzasadnione, świadczą równieŜ względy techniczne. Jak ustalono (w drodze zapytań ankietowych skierowanych do przedsiębiorstw energetycznych oraz na podstawie opinii Prezesa URE), operatorzy systemów dystrybucyjnych stosują przyporządkowania między wielkością zabezpieczenia a mocą. Zabezpieczenie pełni funkcję ogranicznika mocy, co ma uniemoŜliwiać występowanie sytuacji, gdy odbiorca pobiera moc większą niŜ umowną lub przyłączeniową. Unika się wtedy – według operatorów – stosowania drogich urządzeń do ograniczania mocy dostarczanej, względnie pobierania mocy wyŜszej niŜ zadeklarowanej. W przypadku podmiotów zakwalifikowanych do V grupy przyłączeniowej w zdecydowanej większości nie są stosowane wskaźniki poboru mocy maksymalnej, tak więc maksymalna wielkość mocy moŜliwej do pobrania wynika z wielkości zainstalowanych zabezpieczeń przedlicznikowych. Jest to w praktyce zatem jedyny element, który moŜe ograniczyć pobór wnioskowanej przez podmiot mocy. Analiza uzyskanych od operatorów sieciowych informacji wskazuje, Ŝe powszechnie dostępne na rynku są aparaty pełniące funkcje ogranicznika mocy o prądzie znamionowym co najmniej 6A. Zabezpieczenie o tej wielkości pozwala na ograniczenie poboru mocy do poziomu 3,9 kW. Jest to zatem maksymalna moc moŜliwa do pobierania przy zastosowaniu tej wielkości zabezpieczenia. Jak wskazał jednak R. Sp. z o.o., dla nietypowo małych mocy przyłączeniowych istnieje równieŜ moŜliwość dobrania zabezpieczenia o wartości prądu znamionowego 2A, któremu odpowiada moc maksymalna 1,45 kW. Jak wynika z przedstawionych wyŜej zestawień tabelarycznych, operatorzy stosują standardowo zabezpieczenia nie niŜsze niŜ 6A. W stosowanym przez Przedsiębiorcę przyporządkowaniu wielkości mocy przyłączeniowych i zabezpieczeń, prąd znamionowy zabezpieczenia wyznaczonego jako minimalne w trójfazowym układzie zasilania wynosił aŜ 16 A, choć jak ustalono, w typoszeregu dostępnych i stosowanych powszechnie bezpieczników są równieŜ aparaty 10 A, 6 A, a nawet 2 A. Istniejące rozwiązania w elektrotechnice pozwalały na uniknięcie wysokich kosztów instalacji typowych urządzeń do ograniczania mocy, a jednocześnie umoŜliwiały optymalizację kryteriów elastyczności operatora względem faktycznego zapotrzebowania na moc ze strony odbiorców oraz potrzeby ochrony sieci przed przeciąŜeniami (wynikającymi z przekraczania mocy przez odbiorców). Nie moŜe uzasadniać stosowania ocenianej praktyki i uzyskiwania tym samym określonych powyŜej korzyści fakt, iŜ zdaniem Przedsiębiorcy ustanowione przez ustawodawcę zasady określania stawek taryfowych za przyłączenie do sieci elektroenergetycznej powodują nierównomierne rozłoŜenie obciąŜeń finansowych ponoszonych przez przyłączane podmioty na budowę przyłączy, zgłaszające zapotrzebowanie na moc na róŜnym poziomie. Nawet, gdyby w istocie opinia Przedsiębiorcy znajdowała 31 potwierdzenie w rzeczywistości (kwestia nie została rozwinięta, ani udokumentowana przez Przedsiębiorcę), przyjęcie takiej interpretacji za uzasadnioną oznaczałoby w praktyce uznanie, iŜ dopuszczalne jest, aby Przedsiębiorca arbitralnie i jednostronnie podejmował działania mające na celu ominięcie obowiązujących przepisów z zakresu Prawa energetycznego i bezprawnie wpływał na kształtowanie praw i obowiązków podmiotów występujących o przyłączenie do sieci (w tym w zakresie wysokości opłat za przyłączenie). Zdaniem Przedsiębiorcy w praktyce nie występowała potrzeba określania mocy przyłączy poniŜej 6 kW, poniewaŜ jest standardem, Ŝe typowe zapotrzebowanie mocy dla mieszkań i domów jednorodzinnych posiadających zasilanie trójfazowe wynosi 12 kW, rzadziej 6, 9 lub 16 kW. W ocenie Prezesa Urzędu, powyŜsze okoliczności nie mogą uzasadniać stosowania podlegającej ocenie praktyki, poniewaŜ jej skutki dotykać mogą co do zasady inne grupy odbiorców, niŜ te wskazane przez Przedsiębiorcę, tj. odbiorców zainteresowanych niŜszym poziomem mocy przyłączeniowej. Zwykle będą to drobni przedsiębiorcy z sektora usług, gminy przyłączające obiekty typu pompownie wody i ścieków lub instalacje oświetlenia ulic, wreszcie konsumenci przyłączający obiekty na nieruchomościach o charakterze rekreacyjnym, nie wykluczając jednak nieruchomości o charakterze mieszkalnym. Wobec powyŜszego Prezes Urzędu stwierdził, Ŝe przyjęte przez Przedsiębiorcę zasady określania warunków technicznych w zakresie mocy przyłączeniowej przynoszą Przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści. Tym samym czwarta z ww. przesłanek została spełniona. Ustalenie przesłanek dla stwierdzenia zaniechania stosowania zarzucanej praktyki Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i nakazującą zaniechania jej stosowania, jeŜeli zachowanie rynkowe przedsiębiorcy przestało naruszać zakaz określony w art. 9 ustawy. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania (art. 11 ust. 2 ustawy), przy czym cięŜar udowodnienia okoliczności świadczących o zaniechaniu stosowania praktyki spoczywa na przedsiębiorcy (art. 11 ust. 3 ustawy). Jak oświadczył w toku postępowania Przedsiębiorca, ujednolicił on zasady przyłączania nowych odbiorców do sieci dystrybucyjnej na terenie działania swoich oddziałów Zarządzeniem Nr 03/10 Wiceprezesa Zarządu Przedsiębiorcy z dnia 1 września 2010 r. wprowadzającym do stosowania „Instrukcję przyłączania odbiorców do sieci dystrybucyjnej PGE Dystrybucja S.A.” Zgodnie z ww. instrukcją dla podmiotów z grupy przyłączeniowej IV, V i VI przyłączanych do sieci o napięciu do 1 kV przy określaniu wielkości zabezpieczenia przedlicznikowego naleŜy się posługiwać zestawieniem przyporządkowań wielkości mocy przyłączeniowej oraz odpowiadającego prądu znamionowego zabezpieczeń przedlicznikowych w układzie zasilania trójfazowym, w którym najniŜszy przedział mocy określony został od 1 kW do 4 kW. Bezpośrednie dowody świadczące o faktycznym wprowadzeniu do obrotu zasad regulowanych przez ww. zarządzenie stanowią przedstawione przez Przedsiębiorcę kopie dokumentów: wniosek o określenie warunków przyłączenia do sieci dystrybucyjnej niskiego napięcia z dnia 2 listopada 2010 r. oraz odpowiadające wnioskowi warunki przyłączenia wydane przez Oddział w SkarŜysku-Kamiennej w dniu 2 listopada 2010 r. 32 W związku z powyŜszym Prezes Urzędu uznał, iŜ są podstawy do stwierdzenia zaniechania stosowania zarzucanej praktyki, zgodnie z przesłankami art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. PoniewaŜ przedstawione przez Przedsiębiorcę bezpośrednie dowody faktycznego wprowadzenia do obrotu nowych zasad odnoszą się do dnia 2 listopada 2010 r., datę tą naleŜy przyjąć jako termin zaniechania stosowania zarzucanej Przedsiębiorcy praktyki. Mając powyŜsze na względzie, orzeczono jak w pkt I sentencji. Stosownie do art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu moŜe nałoŜyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pienięŜną w wysokości nie większej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenie kary, jeŜeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i 8, lub naruszenia zakazu określonego w art. 9. Nakładając karę pienięŜną, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy określone w tym przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Konieczność brania pod uwagę tej przesłanki w przypadku stosowania kar pienięŜnych wynika bezpośrednio z art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nakładając karę pienięŜną, Prezes Urzędu wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na umyślny charakter naruszeń będących przedmiotem zarzutu w niniejszym postępowaniu. Świadczą o tym następujące okoliczności. Przede wszystkim, z przepisów rozporządzenia systemowego jednoznacznie wynika, Ŝe moc przyłączeniowa ustalana jest przez przyszłego odbiorcę energii elektrycznej na poziomie jego faktycznego zapotrzebowania i nie moŜe być zmieniana przez operatora. Przedsiębiorca – jako profesjonalista – ma świadomość powyŜszego. Co więcej, przyznał on, Ŝe z technicznego punktu widzenia istnieje moŜliwość rozszerzenia szeregu mocy przyłączeniowych o mniejsze wartości, a więc nie ma co do zasady obiektywnych przeszkód dla uwzględniania wniosków odbiorców określających niŜsze niŜ 6 kW wielkości mocy przyłączeniowej. Wprowadzone mimo powyŜszego kwestionowane zasady przyłączeń Przedsiębiorca zdaje się usprawiedliwiać m.in. faktem, iŜ podmioty zamawiające moc przyłączeniową o wyŜszych mocach są nieproporcjonalnie bardziej obciąŜani kosztami budowy, niŜ podmioty zamawiające moce niŜsze. Przedsiębiorca ma przy tym świadomość swojej siły rynkowej, co wynika choćby z faktu, iŜ jego działalność pozostaje w zakresie stosowanych cen regulowana. Biorąc pod uwagę powyŜsze, naleŜy przyjąć, iŜ podejmując podlegające ocenie działania Przedsiębiorca co najmniej godził się z moŜliwością wystąpienia (choćby w ograniczonym zakresie) skutków swoich działań w postaci stworzenia nieuzasadnionej uciąŜliwości dla swoich kontrahentów. Zgodnie z art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej naleŜy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy, a takŜe uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Wysokość nałoŜonej kary powinna spełniać funkcję prewencyjną, tj. zapobiegać w przyszłości naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej, a takŜe represyjną, tzn. stanowić reperkusję za jej naruszenie. W zaleŜności od stopnia naruszenia przepisów ustawy, ustala się funkcję prewencyjną lub represyjną za wiodącą. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji uznano za ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktykę PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie, w zakresie 33 działalności PGE Dystrybucja S.A. Oddziału SkarŜysko-Kamienna polegającą na naduŜywaniu przez tego przedsiębiorcę pozycji dominującej na regionalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej na obszarze województwa świętokrzyskiego oraz części województw mazowieckiego, małopolskiego i łódzkiego, poprzez narzucanie w umowach o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej w układzie zasilania trójfazowym minimalnej wartości mocy przyłączeniowej 6 kW, pomimo istnienia warunków technicznych i prawnych dla przyłączeń o mocach niŜszych, co moŜe stanowić przejaw narzucania przez przedsiębiorcę uciąŜliwych warunków umów przynoszących mu nieuzasadnione korzyści. W 2010 r. Przedsiębiorca osiągnął przychód w wysokości (tajemnica przedsiębiorcy) zł, przy czym przychody osiągnięte przez PGE Dystrybucja S.A. Oddział SkarŜysko- Kamienna (powstałego na majątku oraz zachowującego ciągłość ksiąg rachunkowych PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o.) w okresie 2010 r. wyniosły (tajemnica przedsiębiorcy) zł. Ustalając wymiar kary pienięŜnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny natury stwierdzonego w niniejszej decyzji naruszenia, która determinuje wysokość kwoty bazowej kary będącej odsetkiem uzyskanego przez Przedsiębiorcę w 2010 roku przychodu. Wskazać przy tym naleŜy, iŜ w kwestii natury naruszenia Prezes Urzędu wyróŜnia naruszenia bardzo powaŜne (do których naleŜy zaliczyć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia konkurencji, w tym porozumienia cenowe, zmowy przetargowe, podział rynku, kolektywne bojkoty, jak równieŜ przypadki naduŜywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do eliminacji konkurencji na rynku), naruszenia powaŜne (do których naleŜy zaliczyć przede wszystkim porozumienia horyzontalne niezaliczane do najpowaŜniejszych naruszeń, porozumienia pionowe wpływające na cenę lub warunki oferowania produktu, przypadki naduŜywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów), naruszenia mniej powaŜne niŜ wyŜej wymienione (naruszenia pozostałe, do których naleŜą m.in. porozumienia wertykalne niedotyczące ceny lub moŜliwości odsprzedaŜy towaru, jak równieŜ przypadki naduŜywania pozycji dominującej o mniejszej wadze). Prezes Urzędu zaliczył przedmiotową praktykę do pozostałych (przypadki naduŜywania pozycji dominującej o mniejszej wadze) naruszeń prawa antymonopolowego. WaŜąc wysokość nałoŜonej kary pienięŜnej Prezes Urzędu uwzględnił nie tylko charakter praktyki, ale równieŜ skutki, jakie wywołuje ona dla uczestników rynku. Ustalając wymiar kary pienięŜnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę, Ŝe stosowana przez Przedsiębiorcę praktyka ograniczająca konkurencję miała charakter eksploatacyjny i polegała na wykorzystaniu posiadanej silnej pozycji rynkowej kosztem słabszych uczestników rynku. Niedozwolone działania stosowane przez Przedsiębiorcę były wymierzone we wszystkich potencjalnych kontrahentów zaliczanych do V i VI grupy przyłączeniowej (w tym w szczególności w konsumentów), którzy występowali lub mogli występować do Przedsiębiorcy o wydanie warunków przyłączenia określając zapotrzebowanie na moc w trójfazowym układzie zasilania poniŜej 6 kW. Jednocześnie naleŜało wziąć pod uwagę, iŜ negatywne skutki naruszenia dotknęły lub mogły dotknąć faktycznie niewielkiej liczby kontrahentów Przedsiębiorcy. Liczba przypadków faktycznych przyłączeń o mocy 6 kW w trójfazowym układzie zasilania (naleŜy załoŜyć, iŜ jedynie wśród tych przypadków są takie, w których niektórzy odbiorcy mogli być zainteresowani mocą poniŜej 6 kW) w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 lipca 2010 r. stanowił tylko nieco ponad 1% wszystkich przyłączeń w grupach przyłączeniowych od IV do VI. Kierując się naturą przedmiotowego naruszenia Prezes Urzędu ustalił kwotę 34 wyjściową kary w wysokości (tajemnica przedsiębiorcy) % przychodu Przedsiębiorcy uzyskanego w 2010 r., co odpowiada kwocie wartości 987.855,93 zł. Kolejno naleŜało ocenić wpływ czynników związanych ze specyfiką rynku i działalności Przedsiębiorcy na wagę naruszenia. Oceniając powyŜszą przesłankę uwzględniono fakt, iŜ Przedsiębiorca posiada pozycję dominującą na regionalnym rynku dystrybucji energii elektrycznej. Jednocześnie jednak wskazać naleŜy, iŜ funkcjonuje w szczególnym sektorze, jakim jest energetyka, a więc sektorze poddanym regulacji, gdzie podstawy funkcjonowania przedsiębiorcy zostały w duŜej mierze ściśle wytyczone przez ustawodawcę. Inaczej mówiąc, Przedsiębiorcy pozostawiono niewielki margines swobody w zakresie moŜliwości podejmowania działań (w tym w zakresie sposobu kalkulowania kosztów budowy przyłączy i przenoszenia tych kosztów na odbiorców). Podlegające ocenie działania Przedsiębiorcy – jak sam sugeruje – miały w tych warunkach być próbą równowaŜenia udziałów w kosztach rozbudowy odcinków przyłączeniowych sieci podmiotów o niskim i wysokim zapotrzebowaniu na moc. NiezaleŜnie od powyŜszego, podkreślić naleŜy niewielki udział opłat z tytułu przyłączenia w przychodzie przedsiębiorstwa energetycznego oraz fakt, iŜ przychody całkowite osiągnięte w ramach funkcjonowania oddziału Przedsiębiorcy w SkarŜysku- Kamiennej (do 31 sierpnia 2010 r. odrębnej spółki) stanowiły tylko niespełna 15% wartości przychodów Przedsiębiorcy ogółem, co spowodowane jest relatywnie niewielkim zasięgiem geograficznym działania tego oddziału w stosunku do zasięgu działania Przedsiębiorcy. PowyŜsze ustalenia, w ocenie Prezesa Urzędu, dają podstawę do zmniejszenia kwoty bazowej kary o 60%, do kwoty 395.142,37 zł. Ustalając wymiar kary pienięŜnej Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iŜ praktyka miała długotrwały charakter (znacznie ponad 1 rok). Wobec powyŜszego Prezes Urzędu uznał za stosowne zwiększanie wymiaru kary o 10%, do kwoty 434.656,61 zł. W celu ostatecznego ustalenia wymiary kary pienięŜnej, naleŜało dokonać równieŜ zbadania oraz usystematyzowania okoliczności obciąŜających lub łagodzących jej wysokość. W aspekcie okoliczności łagodzących naleŜy wskazać na zaniechanie stosowania praktyki przez przedsiębiorstwo energetyczne. W przedmiotowej sprawie waŜną okolicznością w kontekście ustalania wymiaru kary jest fakt, iŜ praktyka związana była w chwili wszczęcia postępowania z działalnością spółki (tj. PGE ZEORK Dystrybucja Sp. z o.o.), która została następnie rozwiązana, po przejęciu przez Przedsiębiorcę. Przedsiębiorca – wchodząc w prawa i zobowiązania tej spółki – niezwłocznie podjął kroki w kierunku zmiany omawianych zasad ustalania warunków przyłączenia w zakresie wielkości mocy przyłączeniowej. Nadto naleŜy wskazać jako okoliczność łagodzącą aktywną współpracę Przedsiębiorcy z Prezesem Urzędu w toku postępowania. UmoŜliwiła ona poczynienie w sposób efektywny szczegółowych ustaleń faktycznych, Przedsiębiorca wykazywał równieŜ inicjatywę w informowaniu o okolicznościach nieznanych Prezesowi Urzędu. Nie stwierdzono okoliczności obciąŜających. Podsumowując naleŜy wskazać, iŜ kumulacja okoliczności łagodzących powoduje obniŜenie kwoty bazowej kary o 40%, tj. do kwoty 260.793,96 zł. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara w wysokości 260.794 zł stanowiąca ok. (tajemnica przedsiębiorcy) % ubiegłorocznego przychodu Przedsiębiorcy i ok. (tajemnica przedsiębiorcy) % maksymalnego wymiaru kary przewidzianego w art. 106 ust. 1 pkt 1 35 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy. Prezes Urzędu, kierując się potrzebą zdecydowanego przeciwdziałania stosowaniu praktyk ograniczających konkurencję na rynku uznał, Ŝe orzeczona kara powinna stanowić dolegliwość dla uczestnika niniejszego postępowania. W tym przypadku kara powinna w szczególności spełnić funkcję prewencyjną i wychowawczą, tak aby zapobiec w przyszłości naruszeniom przepisów ustawy antymonopolowej. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu orzekł jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które moŜe być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeŜeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego wyniku organ antymonopolowy stwierdził naruszenie przepisów tejŜe ustawy, przedsiębiorca lub związek przedsiębiorców, który dopuścił się tego naruszenia, zobowiązany jest ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego – (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm. – zwanym dalej „k.p.a.”) w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów do kosztów postępowania zalicza się koszty podróŜy i inne naleŜności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 k.p.a., a takŜe koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak równieŜ koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Niniejsze postępowanie antymonopolowe zostało wszczęte z urzędu. W jego wyniku Prezes Urzędu w punkcie I sentencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przez Przedsiębiorcę art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją. W związku z powyŜszym Prezes Urzędu postanowił obciąŜyć Przedsiębiorcę kwotą kosztów w wysokości 78 zł (słownie: siedemdziesiąt osiem złotych 00/100). W związku z powyŜszym Prezes Urzędu postanowił jak w punkcie III sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a. w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, koszty niniejszego postępowania Przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231 000000 w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 1 i 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Jednak w przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w punkcie III niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 § 1 i 2 k.p.c., oraz art. 264 § 2 k.p.a. w związku z art. 36 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przysługuje zaŜalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Łodzi. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Romańczak-Graca Otrzymuje: PGE Dystrybucja S.A. Ul. Garbarska 21A 20-340 Lublin