RLU-15/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW W LUBLINIE 20-074 Lublin, ul. Spokojna 9a Tel. (0-81) 532-35-31, 743-77-30, 532-54-48, Tel/Fax (0-81) 532-08-26 E-mail: lublin@uokik.gov.pl Lublin , dnia 29 czerwca 2001 r. RLU – 500S – 6/172/00/EW Decyzja RLU Nr 15/01 Na podstawie art. 104 k.p.a. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ) po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek PW Sp. z o.o. Walmar z Lublina przeciwko Lubelskim Zakładom Energetycznym Spółka Akcyjna Lubzel S.A. z Lublina, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie stwierdza stosowania praktyki ograniczającej konkurencję ze względu na nie zajmowanie przez Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. w Lublinie pozycji co najmniej dominującej na rynku relewantnym wyznaczonym w niniejszej sprawie. Uzasadnienie Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Lublinie wpłynął wniosek o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Lubelskim Zakładom Energetycznym Spółka Akcyjna Lubzel S.A. w Lublinie Wnioskodawca zarzucił Zakładom , jako jego zdaniem , monopoliście na terenie województwa lubelskiego w branŜy elektroenergetycznej , narzucanie uciąŜliwych warunków umów wykonawcom robót elektroenergetycznych przynoszących temu Zakładowi , jako organizatorowi przetargów na te roboty nieuzasadnione korzyści . Zdaniem wnioskodawcy otrzymany przez niego od Zakładów załącznik do umowy „ Wymagania ofertowe w przetargach na wykonywanie robót w branŜy elektroenergetycznej z zastosowaniem wynagrodzenia ryczałtowego ” zawiera zapisy świadczące o przerzuceniu na oferentów kosztów , które powinien ponosić Lubzel S.A. , a tym samym z racji posiadanej na tym rynku pozycji monopolistycznej przynoszących mu 2 nieuzasadnione korzyści . Kwestionowanymi przez wnioskodawcę elementami tych Wymagań ... są : 1. koszty dostarczania materiałów inwestorskich na budowę , 2. koszty obsługi geodezyjnej , badania zagęszczenia gruntu, zajęcie pasa drogowego , 3. Ŝądanie włączenia kosztów inwestora w koszta pośrednie wykonawcy . Prezes UOK i K po przeanalizowaniu wniosku wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie . Wszczęte przez Prezesa UOK i K postępowanie dotyczyło stosowania przez Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. praktyki monopolistycznej polegającej na naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku poprzez narzucenie uciąŜliwych warunków umowy – „ Wymagania ofertowe w przetargach na wykonanie robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej z zastosowaniem wynagrodzenia ryczałtowego ”, w postaci jednostronnego ustalenia tych warunków przynoszących Lubzelowi S.A. nieuzasadnione korzyści , co mogło stanowić naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24.02.1990 r. o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów ( Dz. U. z 1999 r. Nr 52 poz. 547 ) . Ze względu na wejście w Ŝycie z dniem 01kwietnia 2001 r. nowej ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ) , na mocy art. 103 tej ustawy niniejsza decyzja zostaje wydana w oparciu o nowe regulacje prawne zawarte w tej ustawie . W odpowiedzi na wszczęcie postępowania administracyjnego Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. wyjaśniły , co następuje : Lubzel S.A. występując w charakterze inwestora przy realizacji robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej nie zajmuje pozycji dominującej zarówno na rynku lokalnym jak i krajowym . Inwestorami robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej na rynku lokalnym – lubelskim oprócz Lubzel S.A. są : - spółdzielnie mieszkaniowe , - gminy w imieniu których działają urzędy miejskie i urzędy gmin , - powiaty w ich imieniu działają starostwa powiatowe , zakłady budŜetowe , - skarb państwa w jego imieniu liczne jednostki organizacyjne , - inwestorzy realizujący budowy supermarketów , - Daewoo Motor Polska , - fabryki samochodów ( Opel ) , - Montex S.A. - inwestorzy realizujący budowę giełdy ogrodowo – warzywnej , - Grupa Kapitałowa Węgiel S.A. Bogdanka , - banki , - inwestorzy realizujący budowę przejść granicznych ( Koroszczyn ) , - Akademia Rolnicza w Lublinie , - inwestorzy realizujący budowę stacji paliw , - koncerny paliwowe , - inwestorzy realizujący budowę sieci dla odbiorców IV i V kategorii na podstawie umów o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej , - inni inwestorzy prowadzący działalność w niniejszym zakresie . 3 Zakłady nie zgadzają się z przytoczoną przez wnioskodawcę opinią zawartą w wydawnictwie WCPTOB „ WACETOB ” Sp. z o.o. Warszawa , ul. HoŜa 50 – Ceny , normowanie i kosztorysowanie robót budowlanych – zeszyt 11/1999 i stwierdzają , Ŝe prezentowana wypowiedź nie zawiera informacji na temat stanu prawnego realizowanych robót , fazy realizacji , zapisów umów , rokowań , zobowiązań przedumownych , wymagań ofertowych bądź specyfikacji istotnych warunków zamówienia . Ponadto Zakłady wyjaśniły , Ŝe zgłoszone przez wnioskodawcę uwagi dotyczą wzoru ( projektu ) umowy i wymagań ofertowych przewidujących wynagrodzenie za całość robót związanych z realizacją obiektu w formie ryczałtu . Wykonawcy , do których kierowane są zaproszenia do uczestnictwa w przetargu otrzymują przed przetargiem : wymagania ofertowe i projekt umowy . Wykonawcy – uczestnicy przetargu – są zobowiązani do uwzględnienia dodatkowych kosztów związanych z realizacją inwestycji szczegółowo wymienionych w dokumentach , które otrzymują przed przetargiem . Koszty te są więc przenoszone na inwestora – Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. poprzez cenę zawartą w ofercie . W postępowaniu przetargowym organizowanym przez Luzel S.A. stawki narzutów nie są ograniczane wykonawcom uczestniczącym w przetargu . Wykonawcy starając się zachować konkurencyjność składają oferty z własnymi propozycjami stawek i narzutów będąc w pełni zapoznani z wymaganiami ofertowymi i znając projekty umowy na roboty objęte postępowaniem przetargowym . Błąd popełniony przez wnioskodawcę polega , zdaniem Zakładów , na porównaniu kosztów pośrednich usług Lubzelu S.A. z kosztami pośrednimi w kalkulacji kosztorysowej obiektów i robót budowlanych . Elementy kosztów robót budowlanych związane z transportem dostaw inwestorskich z magazynu głównego na budowę , zwrot materiałów z demontaŜu , obsługa geodezyjna funkcjonowały od kilku lat w wymaganiach ofertowych , jako koszty , które dodatkowo naleŜy wycenić i uwzględnić w kwocie składanej oferty przetargowej . Wszyscy wykonawcy w tym i PW Sp. z o.o. Walmar wielokrotnie składali oferty , wykonywali te roboty z uwzględnieniem wszystkich wymagań i nie budziło to niczyich zastrzeŜeń . System zlecania prac , o których mowa wyŜej przez Lubzel S.A. jest wzorowany na przepisach ustawy o zamówieniach publicznych , pomimo , Ŝe Zakłady nie mają obowiązku stosowania przepisów tej ustawy . Dla wykazania , Ŝe Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. występując w charakterze inwestora przy realizacji robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej nie zajmują pozycji dominującej na rynku określiły one szacunkowo swój udział w rynku lokalnym na terenie województwa lubelskiego w wysokości 35,9 % . Udział ten wyliczony został na podstawie danych z 1999 r. określających nakłady inwestycyjne poniesione przez Zakłady na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznych średnich i niskich napięć w stosunku do szacunkowo określonego rynku robót elektroenergetycznych na terenie działania Lubelskich Zakładów Energetycznych Lubzel S.A. w 1999 r. tj. : - wartość nakładów inwestycyjnych związanych z budową i przebudową sieci SN i nn wynosiła ……….. tys. zł , - wartość nakładów poniesionych przez inwestorów obcych w branŜy elektrycznej oszacowano na około ……… tys. zł ( wartość majątku 4 otrzymanego od obcych inwestorów w 1999 r. wyniosła …….. tys. zł ) . Z powyŜszego wyliczenia wynika , Ŝe udział robót zrealizowanych przez Lubzel S.A. w całości robót elektroenergetycznych na rynku lokalnym ( wynoszącym łącznie ………… tys. zł ) kształtuje się w wysokości ok. 36% . Przedstawione dane nie uwzględniają : - nakładów poniesionych na realizację robót elektroenergetycznych przez Zamojską Korporację Energetyczną S.A. w Zamościu , - nakładów na sieci wewnętrzne , które pozostają na majątku róŜnych podmiotów gospodarczych , - wartości robót związanych z wykonawstwem instalacji elektrycznych wewnętrznych . Lubzel S.A. przedstawił takŜe drugą opinię Warszawskiego Centrum Postępu Techniczno – Organizacyjnego Budownictwa WACETOB Sp. z o.o. , z której wynika , Ŝe roboty towarzyszące występujące przy wykonywaniu zewnętrznych sieci energetycznych w postaci : 1. kosztów obsługi geodezyjnej w zakresie wytyczania tras energetycznych są składnikiem kosztów pośrednich tylko w przypadku , gdy czynności te są wykonywane przez pracowników wykonawcy robót. JeŜeli roboty te są wykonywane przez jednostki obce , to wówczas koszty te obciąŜają inwestora , 2. koszty związane z zajęciem terenu , w tym jezdni i chodników na czas budowy, a takŜe zamknięcia ruchu drogowego oraz wykonania objazdów , ustawienia poza placem budowy znaków drogowych , sygnalizacji świetlnej, budowy i rozbiórki mostów przejazdowych i obejść ponosi inwestor , 3. koszty oznakowania stanowisk roboczych na placu budowy oraz koszty związane z ustawieniem inwentaryzowanych znaków drogowych , barier zabezpieczających i ostrzegawczych wraz z ich oświetleniem stanowią składnik kosztów pośrednich wykonawcy robót , 4. koszty zorganizowania procesu budowy – zapewnienie projektów , organizacji ruchu drogowego na czas budowy obciąŜają inwestora , nie są więc składnikiem kosztów pośrednich wykonawcy robót , 5. koszty zagęszczenia gruntu stanowią składnik kosztów pośrednich wykonawcy robót . W swoich końcowych wnioskach opinia ta stwierdza , Ŝe interpretacje te naleŜy stosować bez zmian w kalkulacji rozliczeniowej na wykonane roboty . Odstępstwo jednak od takiego rozwiązania moŜe występować wówczas , gdy w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umowy o wykonanie robót lub , gdy inwestor w specyfikacji istotnych warunków zamówienia , bądź w wymaganiach ofertowych jednoznacznie określił dodatkowe zobowiązania , które oferenci powinni uwzględnić w cenie oferty składanej w postępowaniu ofertowym . Ustosunkowując się do wyjaśnień Lubelskich Zakładów Energetycznych Lubzel S.A. wnioskodawca przedstawił dane odnośnie pozycji dominującej na rynku Zakładów ustalonej w postępowaniu administracyjnym przed UOK i K w 1995 r. - odnośnie nakładów finansowych na budowę sieci elektroenergetycznej . Dodatkowo wnioskodawca powołując się na dane statystyczne za 1999 r. w przedmiocie modernizacji wiejskich sieci elektroenergetycznych stwierdził , Ŝe 5 udział Lubzel S.A. wyniósł 85,7% nakładów na inwestycje ogółem. Wnioskodawca nie przedstawił jednak danych odnośnie pozostałej części realizacji tego typu robót na sieciach miejskich . PW Walmar Sp. z o.o. nie zgadza się z treścią drugiej opinii przedstawionej przez WACETOB Sp. z o.o. z Warszawy na wniosek Zakładów, przyjmując swoją wersję tej opinii przestawioną wraz ze złoŜonym wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego . Ponadto wnioskodawca stwierdza w swoich pismach , Ŝe zgodnie z Prawem energetycznym przedsiębiorstwa energetyczne są zobowiązane zapewnić realizację i finansowanie budowy i rozbudowy sieci . Zatem jego zdaniem Lubzel S.A. jest inwestorem finansującym budowę i rozbudowę sieci energetycznych dla podmiotów ubiegających się o przyłączenie . Zakłady są zawsze inwestorem budowanej lub rozbudowywanej sieci elektroenergetycznej w wysokości 75% jej wartości . Wnioskodawca zaŜądał od Zakładów podania dokładnych danych z bilansu 1999 r. zawartych na drukach PT i OT odnośnie wartości inwestycji robót elektroenergetycznych w zakresie budowy i przebudowy sieci SN i nn . W odpowiedzi na pismo wnioskodawcy z dnia 12.12.2000 r. Ldz. 563/2000 Lubzel S.A. poinformował , Ŝe : 1. Na majątek zakładów w 1999 r. zostały przekazane nakłady inwestycyjne w zakresie budowy i przebudowy sieci SN i nn w wysokości ………..tys. zł . 2. Kwota ta wynika z druków OT i obejmuje: - wartość robót zrealizowanych na podstawie zleceń udzielonych obcym wykonawcom , jak równieŜ wykonanych przez poszczególne Zakłady Energetyczne , - koszty dokumentacji i odszkodowań , - zakupy transformatorów , - zakupy gruntów lub prawa wieczystego uŜytkowania gruntów , - zakupy gotowych elementów sieci od podmiotów przyłączanych , dla wykonania których Lubzel S.A. nie był zleceniodawcą . 3. Wartość majątku trwałego przekazanego drukami PT przez obcych inwestorów w zakresie budowy i przebudowy sieci SN i nn w 1999 r. wyniosła …………. tys. zł. 4. Nakłady na remonty sieci SN i nn w 1999 r. wyniosły ………….. tys. zł. W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego Prezes UOK i K ustalił , Ŝe : 1. W wojewódzkich zbiorach statystycznych Urzędu Statystycznego w Lublinie dotyczących budownictwa nie ma moŜliwości wydzielenia wartości robót elektroenergetycznych ( napowietrzno – kablowych ) , a dane indywidualne dotyczące konkretnych podmiotów są objęte tajemnicą statystyczną – pismo z dn. 04.09.2000 r. IV-610/51/00 . 2. Wystąpiono do Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej z prośbą o informacje jaki był zakres rzeczowy sieci SN i nn , stacji transformatorowych i innych urządzeń oraz poniesione na ten cel nakłady inwestycyjne w 1999 r, przez Lubzel S.A. oraz innych inwestorów ? . W odpowiedzi Towarzystwo to poinformowało Urząd , Ŝe na terenie województwa lubelskiego działają trzy Spółki Dystrybucyjne : Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. w Lublinie , Zamojska Korporacja Energetyczna w Zamościu , Zakłady 6 Energetyczne Warszawa – Teren S.A. z Warszawy . Sieć elektroenergetyczna stanowiąca własność Spółek Dystrybucyjnych jest jedną z wielu instalacji na danym obszarze .Według posiadanych informacji przez to Towarzystwo udział Lubzel S.A. w regionalny rynku robót elektroenergetycznych ( sieci SN i nn ) wynosi ok. 1/3 ich wartości . Prezes UOK i K wystąpił takŜe z pismem do Warszawskiego Centrum Postępu Techniczno – Organizacyjnego Budownictwa WACETOB Ośrodek Kosztorysowania Robót Budowlanych w Warszawie w celu zajęcia stanowiska odnośnie podziału kosztów kwestionowanych przez wnioskodawcę . W piśmie z dnia 17.07.2000 r. znak : 95/k/2/2000 WACETOB podzielił swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie zawarte w piśmie skierowanym do Lubzelu S.A. , a takŜe we wcześniejszej opinii , na którą powołuje się wnioskodawca , z tym , Ŝe zastrzeŜono iŜ istnieje moŜliwość odstępstw przez inwestorów od przyjętych załoŜeń jeŜeli w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umowy o wykonanie robót lub w specyfikacji istotnych warunków zamówienia , bądź w wymaganiach ofertowych , inwestor jednoznacznie określi dodatkowe zobowiązania , które oferenci powinni uwzględnić w cenie oferty . Chcąc ustalić jaki jest rynek robót elektroenergetycznych w województwie lubelskim w zakresie SN i nn Prezes UOK i K wystosował pisma do inwestorów realizujących ten typ robót z listy dostarczonej przez wnioskodawcę i Zakłady oraz do losowo wybranych inwestorów tj. Urzędów Miast , Gmin duŜych przedsiębiorców z tego terenu. Z uzyskanych informacji – dokładne dane liczbowe w aktach sprawy wynika , Ŝe jest to rynek rozproszony , na którym istnieje pewna przewaga Zakładów Energetycznych . Przewaga ta jednak nie spełnia kryteriów , o których mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ) . Na rynku tym duŜa ilość robót energetycznych w sieci SN i nn jest wykonywana samodzielnie przez inwestorów z pominięciem Lubzel S.A. , chociaŜ w ostatecznym rozliczeniu i przejęciu tych inwestycji Zakłady uczestniczą partycypując w kosztach realizacji tych inwestycji i niejednokrotnie przejmują je na swój majątek . Natomiast nie występują w charakterze inwestora głównego , organizatora przetargów na te roboty . W trakcie postępowania antymonopolowego Prezes UOK i K wystąpił do wnioskodawcy pismem z dnia 23 stycznia 2001 r. z propozycją powołania biegłego odnośnie rozstrzygnięcia zagadnień zgłoszonych we wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w kwestii prawidłowości zaliczania poszczególnych kosztów przy wykonywaniu robót w ramach umowy podpisanej z Lubzel S.A. na wykonywanie tych robót elektroenergetycznych . Ze względu na brak moŜliwości rozstrzygnięcia tych spornych kwestii przez Prezesa UOK i K, które to mogły stanowić elementy narzucenia uciąŜliwych warunków umowy , zaistniała potrzeba rozstrzygnięcia tej kwestii przez kompetentną osobę z określonej branŜy . Jednak na propozycję tą wnioskodawca nie odpowiedział w związku z czym Prezes UOK i K dokonał oceny materiału dowodowego biorąc pod uwagę ustalenia dokonane w trakcie postępowania dowodowego, a odnoszące się do pozycji zajmowanej przez Lubzel S.A. na tym rynku . 7 Reasumując ustalony stan faktyczny sprawy Prezes UOK i K zwaŜył , co następuje : Art. 8 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2000 r. Nr 122 poz. 1319 ) statuuje zakaz naduŜywania pozycji dominującej na rynku właściwym w danej sprawie . Natomiast art. 8 ust. 2 pkt 6 określa na czym polega naduŜywanie tej pozycji . Zarzut stosowania praktyki ograniczającej konkurencję określony w tej ustawie moŜe być postawiony jedynie przedsiębiorcy zajmującemu na rynku pozycję co najmniej dominującą . Art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycję dominującą rozumie taką pozycję przedsiębiorcy , która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów , kontrahentów oraz konsumentów ; domniemywa się , Ŝe przedsiębiorca ma pozycję dominującą , jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40% . Istotnym w tej sprawie jest , zdaniem Prezesa UOK i K , ustalenie rynku właściwego tzw. relewantnego . Rynek relewantny to rynek istotny w konkretnej sprawie , a więc uwzględniający przedsiębiorcę lub przedsiębiorców , w stosunku do których toczy się postępowanie antymonopolowe . Rynek relewantny określany jest w orzecznictwie antymonopolowym w czterech płaszczyznach : geograficznej , podmiotowej , produktowej i czasowej . Rynek geograficzny to obszar , na którym warunki konkurencji , mające zastosowanie do towarów są jednakowe dla wszystkich konkurentów . W niniejszej sprawie rynek geograficzny został określony jako rynek lokalny obejmujący obszar województwa lubelskiego . Z materiałów zebranych w aktach tej sprawy wynika , Ŝe na tak określonym rynku działa duŜa ilość podmiotów świadczących usługi w zakresie robót elektroenergetycznych na sieci SN i nn . Są to zarówno wyspecjalizowane spółki dystrybucyjne jak i indywidualni inwestorzy realizujący tego typu roboty zgodnie z wymaganiami Prawa Energetycznego . Inwestorzy ci tworzą rynek relewantny pod względem podmiotowym . Ustalono w niniejszej sprawie, Ŝe oprócz Lubelskich Zakładów Energetycznych Lubzel S.A. w Lublinie roboty na sieciach SN i nn wykonywane są takŜe przez Zamojską Korporację Energetyczną z Zamościa i Warszawskie Zakłady Energetyczne – Warszawa Teren S.A. Na rynku tym działają takŜe prywatni inwestorzy : przedsiębiorstwa , gminy , starostwa , które realizują prace na tej sieci , występując jako inwestor główny realizują wydane przez Lubzel S.A. warunki przebudowy i rozbudowy tych linii , a następnie same dokonują rozliczenia wykonanych przez siebie inwestycji z Zakładami w oparciu o przepisy Prawa Energetycznego . Natomiast pod względem produktowym ustalony w tej sprawie rynek obejmuje wykonywanie robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej na terenie województwa lubelskiego . Roboty te dotyczą prac związanych z budową , przebudową i remontami linii SN i nn . JeŜeli chodzi o Lubzel S.A. występuje on w tych robotach w roli inwestora głównego organizując przetargi dla przedsiębiorców chcących wykonywać ten typ prac . Jednym z przedsiębiorców 8 startującym w tego typu przetargach jest wnioskodawca . Jak wspomniano wyŜej , aby moŜna było zastosować w stosunku do konkretnego przedsiębiorcy zarzuty z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów musi on zajmować na określonym w danej sprawie rynku relewantnym pozycję co najmniej dominującą . Z zebranego w tej sprawie materiału dowodowego wynika , Ŝe Luzel S.A. nie zajmuje na wyznaczonym rynku relewantnym pozycji co najmniej dominującej . Prezes UOK i K przyjął , Ŝe na lokalnym rynku robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej obejmującym teren województwa lubelskiego posiada on udział w wysokości 35,9% . Udział ten został wyliczony na podstawie danych 1999 r. określających nakłady inwestycyjne poniesione przez Lubelskie Zakłady Energetyczne Lubzel S.A. na budowę i przebudowę sieci elektroenergetycznych średnich i niskich napięć w stosunku do szacunkowo określonego rynku robót elektroenergetycznych . Wartość tych nakładów związanych z budową i przebudową sieci SN i nn określono na …….. tys. zł, a wartość nakładów poniesionych przez inwestorów obcych oszacowano na ……… tys. zł _( jest to wartość majątku otrzymanego od obcych inwestorów w 1999 r. w wysokości ……… zł i wartość majątku nie przekazana Lubzelowi S.A. w wysokości ok……… tys. zł ) . Pomimo kwestionowania przez wnioskodawcę tych wartości i twierdzeń , Ŝe Lubzel S.A. posiada jednak na tym rynku pozycję monopolistyczną nie przedstawił on Ŝadnych wiarygodnych danych , które podwaŜyłyby przedstawione przez Zakład wielkości . Zarzut stosowania praktyk ograniczających konkurencję musi być udowodniony . CięŜar dowodu na te okoliczności , w tym wykazania , Ŝe dany przedsiębiorca posiada na właściwym w sprawie rynku pozycję co najmniej dominującą spoczywa na tym , kto ma interes prawny w stwierdzeniu stosowania takiej praktyki . W niniejszej sprawie cięŜar tego dowodu spoczywał na wnioskodawcy . W trakcie postępowania antymonopolowego Prezes UOK i K przeprowadził badanie rynku wśród przedsiębiorców wykonujących na rzecz Lubzel S.A. ten sam typ prac , które wykonuje wnioskodawca . Okazało się , Ŝe oprócz robót na rzecz Lubzel S.A. wykonują oni takŜe w podobnych lub większych ilościach ten typ prac na rzecz innych inwestorów głównych . Zapytano takŜe wybrane Urzędy Gmin , większych przedsiębiorców czy korzystają z usług Zakładu jako inwestora głównego przy robotach budowlanych w branŜy elektroenergetycznej . Większość z nich odpowiedziała , Ŝe ten typ prac zleca sama wybranym przez siebie przedsiębiorcom z pominięciem Lubzel S.A. jako inwestora głównego . Biorąc pod uwagę rozproszenie tego rynku i funkcjonowanie na nim wielu róŜnych przedsiębiorców , w tym i wyspecjalizowanych spółek dystrybucyjnych Prezes UOK i K przyjął ustalenia poczynione w tym postępowaniu antymonopolowym jako wiarygodne i potwierdzające nie zajmowanie przez Lubzel S.A. na tym rynku pozycji co najmniej dominującej , która uzasadniałaby moŜliwość rozpatrywania Ŝądań wnioskodawcy pod kątem naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . W tym miejscu Prezes UOK i K stwierdza , iŜ nie moŜe się zgodzić z twierdzeniami wnioskodawcy , Ŝe skoro Lubzel S.A. posiada na rynku dostawy energii elektrycznej i związanymi z tym prawami do sieci oraz przyłączania nowych odbiorców pozycję monopolistyczną , to na tej podstawie naleŜy przyjąć jego dominację rynkową przy realizacji robót budowlanych w branŜy robót elektroenergetycznych . 9 W kaŜdej prowadzonej przez Prezesa UOK i K sprawie określa się na jej potrzeby właściwy rynek tzw. relewantny i na tak określonym rynku ustala się pozycję przedsiębiorcy przeciwko , któremu prowadzone jest postępowanie antymonopolowe . To , Ŝe przedsiębiorca zajmuje pozycję dominującą, czy monopolistyczną na innych rynkach nie uzasadnia przyjęcia twierdzeń , Ŝe jest monopolistą czy dominantem na kaŜdym innym rynku . Skoro wnioskodawca nie przedstawił dowodów na obalenie twierdzeń Lubzel S.A. o nie zajmowaniu pozycji co najmniej dominującej na rynku wyznaczonym w tej sprawie nie ma podstaw, aby moŜna było jego zachowania kwestionowane przez wnioskodawcę zbadać pod kątem naruszenia przepisów antymonopolowych . Wobec powyŜszego Prezes UOK i K nie stwierdził stosowania przez Lubzel S.A. zarzucanej przez wnioskodawcę praktyki ograniczającej konkurencję . Prezes UOK i K stwierdza ponadto , iŜ wobec nie posiadania specjalistycznej wiedzy i nie wyraŜenia zgody przez wnioskodawcę na powołanie biegłego w tej sprawie , który podwaŜyłby opinie WACETOB w Warszawie , nie dokonano oceny zebranego materiału dowodowego i nie ustosunkowano się do treści zarzutów wnioskodawcy odnośnie uregulowań zawartych w „Wymaganiach ofertowych w przetargach na wykonanie robót budowlanych w branŜy elektroenergetycznej z zastosowaniem wynagrodzenia ryczałtowego ” , a w szczególności odnośnie klasyfikacji poszczególnych kosztów pośrednich występujących przy wykonywaniu niektórych prac związanych z realizacją umowy na te roboty . W tym stanie rzeczy orzeczono jak sentencji decyzji . Od decyzji niniejszej słuŜy stronom odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Delegatury UOK i K w Lublinie w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji . Otrzymują : 1. Lubelskie Zakłady Energetyczne Spółka Akcyjna Lubzel S.A. 2. Przedsiębiorstwo WielobranŜowe Sp. z o.o. Walmar Lublin Decyzja została podpisana przez ówczesnego dyrektora Delegatury w Lublinie Krzysztofa Daszyńskiego.