RPZ-12/2012

1 Poznań, dnia 29 czerwca 2012 r. RPZ-411/2/12/AS DECYZJA Nr RPZ 12/2012 I. Na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania antymonopolowego - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wobec uprawdopodobnienia w toku postępowania antymonopolowego stosowania przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. praktyki ograniczającej konkurencję, określonej w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na nadużywaniu pozycji dominującej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obejmującym obszar gminy Nowy Tomyśl, poprzez narzucanie uciążliwych warunków umów dotyczących budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej, przynoszących narzucającemu nieuzasadnione korzyści, w związku z zobowiązywaniem odbiorcy do ponoszenia części kosztów robót niestanowiących – co do zakresu – prac związanych z budową przyłącza, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), tj. kosztów wykonania włączenia do sieci wodociągowej (tzw. wcinki) obejmujących nawiercenie na sieci wodociągowej, montaż nawiertki oraz zakup niezbędnych materiałów. oraz po przyjęciu zobowiązania złożonego przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka. z o.o. do podjęcia działań zmierzających do zaniechania ww. praktyki ograniczającej konkurencję poprzez wprowadzenie do obrotu nowego wzorca umowy przyłączeniowej dotyczącej budowy przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej , w którym kwestionowane postanowienie nie występuje oraz nieobciążanie odbiorców kosztami włączania przyłączy do sieci wodociągowej, nakłada się na Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. obowiązek: a. wprowadzenia do obrotu nowego wzorca umowy przyłączeniowej dotyczącej budowy przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej , w którym kwestionowane postanowienie dotyczące zapłaty Przedsiębiorstwu za wykonanie włączenia przyłącza i przyłączenie nieruchomości do sieci nie występuje i zawierania nowych umów z użyciem tego wzorca, niezwłocznie po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 b. nieobciążania kosztami włączania przyłączy do sieci wodociągowej, w tym kosztami nawiercenia na sieci wodociągowej, montażu nawiertki oraz zakupu niezbędnych materiałów, tych odbiorców, którzy zawarli umowy przyłączeniowe (…) wed ł ug poprzedniego wzorca tej umowy, a które nie zostały jeszcze wykonane z chwilą uprawomocnienia się niniejszej decyzji. II. Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. obowiązek złożenia w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji sprawozdania z wykonania przyjętych zobowiązań, przy czym sprawozdanie powinno zawierać: a. informację dotyczącą ilości nowo zawartych umów przyłączeniowych dotyczących budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej w okresie od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji w oparciu o przyjęty do stosowania wzorzec umowy wraz z kopiami 5 przykładowych umów zawartych w tym okresie, b. informację o ilości dokonanych w ł ączeń przy ł ączy do sieci wodociągowej na podstawie poprzedniego wzorca ww. umowy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji ze wskazaniem, kto poniós ł koszty tych w ł ączeń. Uzasadnienie W dniu 1.06.2011r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urzędu”) wszczął postępowanie wyjaśniające celem zbadania działań przedsiębiorców na niektórych lokalnych rynkach zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w województwie wielkopolskim. W jego toku ustalono, iż Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. (dalej: „PWiK”, „Przedsiębiorca” lub „Spółka””) obciąża odbiorców zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków z obszaru gminy Nowy Tomyśl kosztami włączenia przyłącza do sieci wodociągowej, tj. kosztami nawiercenia sieci wodociągowej, montażu nawiertki oraz zakupu niezbędnych materiałów (m. in. nawiertki). W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 19.03.2012r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie antymonopolowe w związku z podejrzeniem nadużywania przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. pozycji dominującej na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obejmującym obszar gminy Nowy Tomyśl, poprzez narzucanie uciążliwych warunków umów dotyczących budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej, przynoszących narzucającemu nieuzasadnione korzyści, w związku z zobowiązywaniem odbiorcy do ponoszenia części kosztów robót niestanowiących – co do zakresu – prac związanych z budową przyłącza, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), tj. kosztów wykonania włączenia do sieci wodociągowej (tzw. wcinki) obejmujących nawiercenie na sieci wodociągowej, montaż nawiertki oraz zakup niezbędnych materiałów, co stanowi praktykę określoną w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3 Równocześnie postanowieniem z tego samego dnia zaliczono w poczet dowodów postępowania antymonopolowego materiały postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygnaturą RPZ-400/30/11/AS w części dotyczącej gminy Nowy Tomyśl (k. 1-376 akt. post. adm.). Ustosunkowując się do przedstawionego przez Prezesa Urzędu zarzutu w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania antymonopolowego z dnia 19.03.2012r., Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. pismem z dnia 29.03.2012r. oświadczyło, że zobowiązuje się podjąć niezwłocznie działania w celu wyeliminowania wykazanych nieprawidłowości. PWiK wyjaśniło, że w związku z tym, że obciążanie odbiorców kosztami wcinki do sieci wodociągowej odbywa się w oparciu o przepisy prawa lokalnego - Uchwały Nr XXXVI/276/2006 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27 stycznia 2006r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z dnia 22 marca 2006r. Nr 38 poz. 1028) - w oparciu o które opracowano wzorzec umowy przyłączeniowej i kalkulacje, zachodzi konieczność dokonania stosownych zmian w tym regulaminie przed wprowadzeniem zmodyfikowanego wzorca umowy . Zgodnie z wyjaśnieniami Przedsiębiorcy, przeprowadzenie takiego postępowania legislacyjnego wymaga czasu (podjecie uchwały przez Radę Miejską w Nowym Tomyślu, kontrola w zakresie legalności przez Wojewodę Wielkopolskiego, ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego). Ponadto, Przedsiębiorca oświadczył, że w dniu 23.03.2012r. wystąpił do Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu o dokonanie stosownych zmian § 34 pkt 5 Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków poprzez wykreślenie słów „nawiercenia na czynnej sieci wodociągowej”. Przed zmianą § 34 pkt 5 brzmiał następująco: „(…) Odpłatność za wydanie warunków technicznych, uzgodnienia projektów, odbiory techniczne, nawiercenia na czynnej sieci wodociągowej, uczestnictwo w odbiorach prób ciśnieniowych oraz inne czynności związane z przyłączeniem do sieci kanalizacyjnej i wodociągowej pobierana jest przez Przedsiębiorstwo według aktualnego cennika wewnętrznego tych usług i odpowiada rzeczywiście poniesionym przez Przedsiębiorstwo kosztom.” Pobieranie od odbiorców opłat wymienionych w ww. regulaminie, m. in. za wydanie warunków technicznych, uzgodnienia projektów, również budzi wątpliwości. Niemniej jednak pobieranie tych opłat nie było przedmiotem zarzutu w niniejszym postępowaniu antymonopolowym i co za tym idzie, nie może być rozstrzygnięte w niniejszej decyzji. Pismem z dnia 2.05.2012r. Spółka wniosła o wydanie decyzji na podstawie art. 12 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W dniu 27.04.2012r. na XX sesji Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu podjęta została uchwała Nr XX/184/2012 Rady Miejskiej w Nowym Tomyślu z dnia 27.04.2012r. zmieniająca uchwałę nr XXXVI/276/2006 z dnia 27.01.2006r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków poprzez wykreślenie w treści § 34 pkt 5 w zdaniu drugim wyrażenia: „nawiercenia na czynnej sieci wodociągowej”. Natychmiast po wejściu w życie nowej treści regulaminu, który zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego, nawiercenia na czynnych sieciach wodociągowych wykonywane będą przez PWiK nieodpłatnie i zastosowanie będą miały nowe umowy przyłączeniowe. Ponadto, Spółka do pisma z dnia 2.05.2012r. załączyła nowy wzorzec umowy przyłączeniowej dotyczącej budowy przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjne j. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 tego wzorca, do obowiązków Przedsiębiorstwa należy wykonanie włączenia przyłącza i przyłączenie nieruchomości do sieci. W tym zakresie treść umowy nie została zmodyfikowana. Zgodnie więc z nowym wzorcem umowy przyłączeniowej, Przedsiębiorca nie będzie pobierać od odbiorców opłaty za usługi wymienione w § 5 ust. 1 pkt 5, czyli za wykonanie włączenia przyłączy i przyłączenie nieruchomości do sieci. 4 Dodatkowo, pismem z dnia 21.06.2012r. Przedsiębiorca zobowiązał się do nieobciążania kosztami włączenia przyłączy do sieci wodociągowej, w tym kosztami nawiercenia na sieci wodociągowej, montażu nawiertki oraz zakupu niezbędnych materiałów, tych odbiorców, którzy zawarli umowy przyłączeniowe wed ł ug starego wzorca, a które nie zostały jeszcze wykonane. Pismem z dnia 20.06.2012r. PWiK został zawiadomiony o zakończeniu zbierania dowodów oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia dodatkowych wyjaśnień. W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. jest spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców pod numerem KRS 0000098944. Przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest m. in. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Jedynym udziałowcem Spółki jest gmina Nowy Tomyśl. Dowód: odpis KRS (k. 292-293 akt post. adm.) PWiK jest zarządcą i właścicielem sieci wodociągowej oraz sieci kanalizacyjnej na terenie gminy Nowy Tomyśl (część sieci wodociągowo-kanalizacyjnych została przez gminę Nowy Tomyśl wniesiona do Spółki aportem, a pozostała cześć jest przez PWiK eksploatowana w ramach dzierżawy od tej gminy) - długość sieci wodociągowej na terenie tej gminy wynosi (…) km, a sieci kanalizacyjnej (…) km. Dowód: pismo PWiK z dnia 11.01.2012r. (k. 289-290 akt post. adm.), ewidencja środków trwałych w roku 2011 (k. 294-345 akt post. adm.), zestawienie sieci wodociągowej do oddania w dzierżawę na rzecz przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji (k. 346-347 akt post. adm.) W ramach prowadzonej działalności PWiK zawiera pisemne umowy przyłączeniowe dotyczące budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej posługując się odpowiednim wzorcem umownym. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 5 tego wzorca (jak i zawartych według tego wzorca umów przyłączeniowych), do obowiązków Przedsiębiorstwa należy wykonanie włączenia przyłącza i przyłączenie nieruchomości do sieci. § 5 ust. 2 ww. umowy przyłączeniowej stanowi natomiast, że właściciel (przyłączanej nieruchomości) zobowiązany jest do zapłaty Przedsiębiorstwu m. in. za usługi wymienione w § 5 ust. 1 pkt 5 wg cennika usług. W 2011 roku Przedsiębiorca zawarł (…) umów przyłączeniowych. Dowód: wzorzec umowy przyłączeniowej stanowiący załącznik do pisma z dnia 6.06.2011roku (k. 238-239 akt post. adm.), pismo PWiK z dnia 11.01.2012r.(k. 289-290 akt post. adm.); przykładowe umowy przyłączeniowe (k. 240-245 oraz 350-369 akt post. adm.) Cenniki usług, o których mowa w § 5 ust. 2 ww. umowy przyłączeniowej to: (1) kalkulacja nr 2/KWD/2006 dotycząca usługi nawiercenia na czynnych sieciach wodociągowych, przepłukania przyłącza wody, która weszła w życie z dniem 1.07.2006r. → zgodnie z tą kalkulacją koszt nawiercenia sieci wodociągowej wynosi 63 zł netto; (2) kalkulacja nr 1/KWZ/2005 dotycząca usługi montażu nawiertki/+nawiercenia/ na czynnych sieciach wodociągowych, która weszła w życie z dniem 1.04.2005r. → zgodnie z tą kalkulacją koszt montażu nawiertki wynosi 106 zł netto, natomiast koszt zakupu niezbędnych materiałów wynosi 102,48zł–162,26zł (opaska) oraz 132zł-195,65zł (nawiertka); (3) kalkulacja nr 14/2008 z dnia 27.11.2008r. dotycząca usług wydania warunków technicznych, uzgodnienia projektów, odbioru robót, prób ciśnienia, kontroli technicznej sieci, która weszła w życie z dniem 1.01.2009r. 5 Dowód: pismo PWiK z dnia 11.01.2012r.(k. 289-290 akt post. adm.), Kalkulacja nr 2/KWD/2006 (k. 348 akt post. adm.), Kalkulacja nr 1/KWZ/2005 (k. 349 akt post. adm.), Kalkulacja nr 14/2008 (k. 370 akt post. adm.) Ponadto, Przedsiębiorca w piśmie z dnia 11.01.2012r. oświadczył wprost, że koszty włączenia przyłącza i nawiercenia do sieci wodociągowej na terenie gminy Nowy Tomyśl ponosi klient. Dowód: pismo PWiK z dnia 11.01.2012r.(k. 289-290 akt post. adm.), Prezes Urzędu zważył co następuje: I. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jeżeli w toku postępowania antymonopolowego zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu - że został naruszony zakaz, o którym mowa w art. 6 lub 9 ustawy lub w art. 81 lub 82 Traktatu WE (obecnie art. odpowiednio 101 i 102 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – dalej TFUE), a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego zakazu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań. W decyzji tej, jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Przytoczony przepis jako przesłanki wydania decyzji przez Prezesa Urzędu wskazuje: uprawdopodobnienie naruszenia zakazu określonego w art. 6 lub 9 ustawy bądź art. 81 lub art. 82 Traktatu WE (obecnie art. odpowiednio 101 i 102 TFUE) oraz zobowiązanie się przedsiębiorcy, któremu jest zarzucane takie naruszenie, do podjęcia lub zaniechania działań zmierzających do zapobieżenia naruszeniu. W niniejszej sprawie wymaga zatem rozważenia, czy wskazane warunki zaistniały w odniesieniu do działań i zobowiązań Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka. z o.o., a ponadto czy w przypadku ich wystąpienia uzasadnione jest przyjęcie zobowiązania strony postępowania i wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji w oparciu o powołany przepis. Dla uznania, iż sprawa posiada charakter antymonopolowy niezbędne jest stwierdzenie, czy doszło do naruszenia interesu publicznoprawnego. W świetle art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, celem regulacji w niej przyjętej jest zapewnienie rozwoju konkurencji, ochrona przedsiębiorców narażonych na stosowanie praktyk monopolistycznych i ochrona interesów konsumentów. Ustawa ta znajduje więc zastosowanie tylko wówczas, gdy zostaje zagrożony bądź też naruszony interes publiczny polegający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku, będąc, w odniesieniu do przedsiębiorców, narzędziem chroniącym konkurencję, a w odniesieniu do konsumentów zabezpieczającym ich interesy. Działaniami, które godzą w tak pojętą konkurencję będą tylko takie działania, które naruszają sferę interesów szerszego kręgu uczestników rynku, a więc nie dotyczą sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy, lecz zaburzeń na rynku, rozumianych jako negatywne zjawiska zaburzające jego prawidłowe działanie. Takie stanowisko prezentuje Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, m.in. w wyrokach z dnia 28.05.2001r. (sygn. akt XVII Ama 82/00) i z dnia 4.07. 2001 r. (sygn. akt XVII Ama 108/00). Znalazło ono również potwierdzenie w orzeczeniach Sądu Najwyższego, który w wyroku z dnia 29.05.2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdził, że publiczny charakter ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów powoduje, iż znajduje ona zastosowanie tylko wówczas, gdy zagrożony lub naruszony jest interes publiczny, polegający na zapewnieniu 6 właściwych warunków funkcjonowania rynku gospodarczego. Każde bowiem działanie wymierzone w mechanizm konkurencji godzi w interes publiczny w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III SK 40/07, OSNP 2009/19-20/272 ). „Rynek funkcjonować może prawidłowo wówczas, gdy zapewniona jest możliwość powstania i rozwoju konkurencji. Ustawa chroni zatem konkurencję jako zjawisko o charakterze instytucjonalnym” (Uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1271/98). Zachowanie przedsiębiorców należy oceniać z punktu widzenia celów ustawodawstwa antymonopolowego, a mianowicie, gdy może ono wywołać skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym nabywcom (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.10.2008 r., sygn. akt III SK 2/08). Ochrona konkurencji, jako mechanizmu funkcjonowania gospodarki, dokonywana jest nie tylko ze względu na interes innych przedsiębiorców, którzy wskutek stosowania praktyk antykonkurencyjnych pozbawieni są możliwości skutecznego konkurowania na rynku. Praktyki ograniczające konkurencje godzą w ostatecznym wymiarze w interes odbiorców, a tym samym w dobrobyt konsumenta (ang. consumer welfare ), poprzez pozbawienie odbiorców końcowych korzyści wynikających z konkurencji takich jak: większy wybór, lepsza jakość, niższe cenny oraz większa innowacyjność produktów i usług oferowanych na rynku (Decyzja Prezesa UOKiK z 2.11.2010 r. nr RPZ 26/2010; Decyzja Prezesa UOKiK z 15.06.2011 r. nr RPZ 7/2011; Decyzja Prezesa UOKiK z 25.07.2011 nr DOK 6/2011). Zakaz nadużywania pozycji dominującej odnosi się zarówno do praktyk o charakterze antykonkurencyjnym, które godzą w samo funkcjonowanie mechanizmu konkurencji, jak i do praktyk o charakterze eksploatacyjnym, które polegają na uzyskiwaniu przez przedsiębiorcę posiadającego pozycję dominującą od innych podmiotów (zarówno kontrahentów jak i konsumentów) świadczeń pozostających w dysproporcji ze świadczeniami na jakie mogliby liczyć w warunkach niezniekształconej konkurencji na rynku (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.01.2007, III SK 17/06, LEX nr 489018). W przypadku praktyk mających charakter eksploatacyjny, przedsiębiorca posiadający pozycję dominującą wykorzystuje fakt ograniczonej konkurencji na rynku i ograniczonego wyboru po stronie kontrahentów lub konsumentów. Typowymi praktykami eksploatacyjnymi są: pobieranie przez dominanta nadmiernie wygórowanych cen (art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów) oraz narzucanie uciążliwych warunków umów przynoszących dominantowi nieuzasadnione korzyści (art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). W niniejszej sprawie zarzucona Przedsiębiorcy praktyka ma charakter eksploatacyjny i polega na narzucaniu uciążliwych warunków umów dotyczących budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej , przynoszących narzucającemu nieuzasadnione korzyści, w związku z zobowiązywaniem odbiorcy do ponoszenia części kosztów robót niestanowiących – co do zakresu – prac związanych z budową przyłącza, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), tj. kosztów wykonania włączenia do sieci wodociągowej (tzw. wcinki) obejmujących nawiercenie na sieci wodociągowej, montaż nawiertki oraz zakup niezbędnych materiałów, co może stanowić praktykę określoną w art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Działanie PWiK dotyczy wszystkich potencjalnych, przyszłych odbiorców usług świadczonych przez tego Przedsiębiorcę, którzy zamierzają przyłączyć się do sieci wodociągowej. W związku z powyższym, mając na uwadze charakter praktyki oraz wywoływane przez nią skutki dla bliżej nieokreślonego kręgu odbiorców usług związanych ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków w gminie Nowy Tomyśl, w ocenie Prezesa 7 Urzędu, w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie interesu publicznego uzasadniające podjęcie interwencji w postaci wszczęcia wobec PWiK postępowania antymonopolowego. II. Dla uprawdopodobnienia praktyk ograniczających konkurencję określonych w art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów konieczne jest wykazanie spełnienia następujących przesłanek: • podmiot ten musi być przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów; • musi posiadać pozycję dominującą na rynku właściwym; oraz wystarczające jest uprawdopodobnienie, że • podmiot ten dopuścił się nadużycia pozycji dominującej poprzez narzucanie uciążliwych warunków umów, przynoszących mu nieuzasadnione korzyści (art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6). Bezspornym, na gruncie niniejszej sprawy, jest fakt, iż PWiK przysługuje przymiot przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorca prowadzi bowiem działalność gospodarczą w formie spółki prawa handlowego wpisanej do KRS pod numerem 0000098944. Przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest m. in. pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Jedynym udziałowcem Spółki jest gmina Nowy Tomyśl. Spółka ma ponadto status przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (tekst jedn. Dz.U. 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.). Prowadząc na obszarze gminy Nowy Tomyśl działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, Spółka realizuje zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, które w świetle art. 3 ust. 1 ww. ustawy są zadaniem własnym gminy. Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na rynku właściwym. Art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek właściwy jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Na rynek właściwy składa się rynek produktowy oraz rynek geograficzny. Działalność PWiK polega m. in. na świadczeniu usług z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na obszarze gminy Nowy Tomyśl. Usługi te nie posiadają substytutów, a Przedsiębiorca oferując je na wskazanym powyżej obszarze nie spotyka się z żadną konkurencją. Wynika to przede wszystkim z uwarunkowań technologicznych i organizacyjnych dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Aby świadczyć tego rodzaju usługi konieczna jest bowiem odpowiednia infrastruktura techniczna. Istotna bariera kosztowa, a także nieracjonalność przedsięwzięcia polegającego na budowie równoległej sieci wodociągowo- kanalizacyjnej na obszarze gminy Nowy Tomyśl powoduje, iż brak jest alternatywnego systemu wodociągowo – kanalizacyjnego dla systemu pozostającego w dyspozycji Spółki. Warto wskazać, iż aby nowe źródło zaopatrzenia mogło być uznane za alternatywne w stosunku do posiadanych musi ono spełniać wymóg natychmiastowej dostępności bez ponoszenia nakładów inwestycyjnych (Wyrok SOKiK z dnia 31 maja 2000r., XVII Ama 44/00). Powyższe względy decydują o tym, iż rodzaj oraz zasięg geograficzny działalności prowadzonej przez PWiK, wyznaczają w niniejszej sprawie wymiar produktowy i geograficzny 8 rynku właściwego, o którym mowa w art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Rynkiem właściwym w ujęciu produktowym jest zatem rynek zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, natomiast w ujęciu geograficznym, z uwagi na zasięg systemu wodociągowo - kanalizacyjnego obszar gminy Nowy Tomyśl. Na tak określonym rynku właściwym PWiK działa w warunkach monopolu naturalnego, posiadając 100% udział w rynku właściwym, a w konsekwencji pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów. Domniemywa się jednocześnie, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. PWiK jest jedynym podmiotem świadczącym usługi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na obszarze gminy Nowy Tomyśl, co jest konsekwencją sieciowego charakteru urządzeń służących do dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Ponadto, PWiK będąc zarządcą i właścicielem sieci wodociągowej i kanalizacyjnej określa w sposób jednostronny warunki włączania podmiotów do tej sieci. To sprawia, iż PWiK dysponuje siłą ekonomiczną, przy użyciu której może działać w znacznym stopniu niezależnie od zachowania swych kontrahentów i konsumentów, a w szczególności stosować praktyki eksploatacyjne przynoszące mu nieuzasadnione korzyści kosztem odbiorców. Zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców polegające w szczególności na narzucaniu uciążliwych warunków umów przynoszących narzucającemu nieuzasadnione korzyści. Narzucanie warunków umów ma miejsce wówczas, gdy dominant wykorzystując posiadaną siłę rynkową i sytuację przymusową kontrahentów, wynikającą z braku rzeczywistych alternatyw na rynku, wymusza na nich określone zachowania. Czynnikiem pozwalającym przedsiębiorcy na jednostronne dyktowanie warunków kontrahentom jest posiadana przez niego siła rynkowa. PWiK jako dostawca usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zajmuje pozycję monopolisty naturalnego. Prowadzi swoją działalność gospodarczą w warunkach, w których odizolowane od potencjalnych konkurentów zarówno barierą kosztów niezbędnych dla uruchomienia działalności w danej dziedzinie, jak i ustanowioną wcześniej strukturą organizacyjną i technologiczną, dysponuje potencjałem wystarczającym do narzucenia swoim odbiorcom warunków umowy. Narzucanie warunków umów w przedmiotowym przypadku wiąże się zatem z posiadaną przez podmiot dominujący siłą rynkową i, co do zasady, z adhezyjnym charakterem zawieranych umów tj. umów, które są zawierane przez przystąpienie, i w których nie przewiduje się indywidualnego negocjowania warunków. Podkreślić należy, iż warunki umów przyłączeniowych określane są jednostronnie przez PWiK w oparciu o wzorzec umowy. W przypadku braku ich akceptacji, odbiorca zostałby pozbawiony możliwości przyłączenia nieruchomości do sieci. W tego typu procedurze, gdzie dostawca jednostronnie ustala warunki umowy przyłączeniowej, odbiorca w ramach szeroko rozumianej swobody umów ma prawo je przyjąć bądź odmówić ich przyjęcia i w tym właśnie zakresie można mówić o tym, że dostawca usług narzuca ich treść kontrahentowi. Narzucanie polega zatem na postawieniu przez przedsiębiorcę dominującego drugiej strony w sytuacji przymusowej, co ma związek z brakiem możliwości wyboru innego przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego 1 . W związku z powyższym należy uznać, iż warunki umów przyłączeniowych są narzucane odbiorcom 1 D. Miąsik [w:] T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji , Warszawa 2009 s. 691. 9 jednostronnym działaniem PWiK i odbiorcy nie mają możliwości uchylenia się od poniesienia opłat za wykonanie włączenia przyłącza do sieci wodociągowej, tj. za nawiercenie na sieci wodociągowej, montaż nawiertki oraz zakup niezbędnych materiałów. Za uciążliwy uznaje się każdy warunek umowy oznaczający dla jednej ze stron ciężar większy od powszechnie przyjętych w stosunkach danego rodzaju 2 . Definicja ta odwołuje się do kryteriów obiektywnych – typowych relacji umownych występujących na rynku. Dokonując analizy uciążliwości warunków umownych należy rozważyć, czy w hipotetycznej sytuacji istnienia konkurencji na danym rynku właściwym, a więc istnienia rzeczywistej swobody zawierania umów i kształtowania ich treści, dominant byłby w stanie wynegocjować takie postanowienia umowne. Osiągane przez podmiot gospodarczy stosujący praktykę ograniczającą konkurencję z art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów korzyści są odpowiednikiem uciążliwych warunków umów narzuconych kontrahentowi w relacjach ekwiwalentności wzajemnych świadczeń uczestników umowy. Korzyści nieuzasadnione to korzyści nieusprawiedliwione lub bezprawne. Aby uznać daną korzyść za nieuzasadnioną, konieczne jest uwzględnienie ogółu dóbr i interesów oraz pozytywnych następstw, a także obciążeń wynikających z umowy 3 . W okolicznościach niniejszej sprawy dla oceny, czy warunki umów przyłączeniowych ustalone przez PWiK, przewidujące poniesienie przez wnioskodawcę kosztów nawiercenia na sieci wodociągowej, montażu nawiertki oraz zakupu niezbędnych materiałów są warunkami uciążliwymi i czy przynoszą one przedsiębiorcy nieuzasadnione korzyści, konieczne jest ustalenie, czy włączenie przyłączy do sieci wodociągowej wchodzi w zakres prac związanych z budową przyłącza, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.). Innymi słowy konsekwencją uznania, iż włączenie przyłącza do sieci wodociągowej nie stanowi części prac związanych z budową przyłącza będzie uznanie, iż podmiot przyłączany do sieci, w wyniku działań PWiK obciążany jest kosztami, do ponoszenia których nie jest zobowiązany przepisami prawa. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 6 ww. ustawy, przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę nie reguluje zatem wprost problematyki włączenia przyłączy do sieci wodociągowej, a co za tym idzie zasad jego wykonywania i ponoszenia związanych z tym kosztów. Podobnie żaden z przepisów rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28.06.2006r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886, dalej: „rozporządzenie taryfowe”) nie reguluje problematyki włączenia przyłączy do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, ani opłat za ich wykonanie. § 5 rozporządzenia taryfowego zawiera zamknięty katalog opłat jakie może ustalać w drodze taryfy, a tym samym pobierać, każde przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Zgodnie z ww. § 5 rozporządzenia, taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają: cenę za m 3 dostarczonej wody (pkt 1), cenę za m 3 odprowadzonych ścieków (pkt 3), cenę za odprowadzanie ścieków opadowych i roztopowych kanalizacją 2 Wyrok Sądu Najwyższego z 14.03.2007 r., sygn. I CSK 454/06. 3 D. Miąsik [w:] T. Skoczny, Ustawa o ochronie konkurencji , Warszawa 2009 s. 697-698. 10 deszczową (pkt 4), stawki opłat abonamentowych z tytułu rozliczania odbiorcy za wykonanie ww. usług (pkt 2 i pkt 5), stawkę opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych (pkt 6). W myśl § 5 pkt 7, taryfy zawierają także stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo - kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług; do stawki opłaty dolicza się podatek, o którym mowa w § 2 pkt 9. W tym miejscu należy podkreślić, że opłata wprowadzona § 5 pkt 7 rozporządzenia taryfowego nie jest opłatą za usługę włączenia przyłącza do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Włączenie przyłączy (wcinka do sieci) realizowane jest każdorazowo do sieci wodociągowej, będącej – co nie ulega wątpliwości – własnością PWiK Nowy Tomyśl (część sieci wodociągowej została wniesiona przez gminę Nowy Tomyśl do Spółki aportem, a pozostała cześć jest przez PWiK eksploatowana w ramach dzierżawy od tej gminy). W przeważającej części przypadków sieć wodociągowa znajduje się poza granicami nieruchomości odbiorców. Stanowiąc zatem część składową gruntu, na którym sieć i wcinka zostały wykonane, wcinka nie może podlegać obrotowi prawnemu i stać się własnością odbiorcy. Odcinek sieci od granicy nieruchomości do miejsca wykonania włączenia, jak i w związku z tym sama wcinka, zgodnie z definicją legalną przyłącza zawartą w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, nie jest już przyłączem, a fragmentem sieci. Tym samym, wykonując wcinkę na majątku PWiK odbiorca usług inwestuje w cudzą własność, przy czym żadne względy natury prawnej nie uzasadniają dokonywania przez odbiorców nakładów inwestycyjnych na majątku przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Konstatując, zarówno wykonanie odcinka sieci od granicy nieruchomości odbiorcy do miejsca włączenia, jak i samo włączenie jest budową przez odbiorcę fragmentu sieci, która automatycznie staje się własnością PWiK Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że własność wcinki jest zawsze związana z własnością sieci wodociągowej, na której wcinka została zrealizowana, a ta jest własnością PWiK. To, że wcinka nie jest elementem przyłącza, lecz sieci należącej do przedsiębiorcy wodociągowo-kanalizacyjnego oraz to, że przedsiębiorca wodociągowo-kanalizacyjny zobowiązując odbiorców usług do wykonania na własny koszt części robót nie stanowiących prac związanych z budową przyłącza, tj. wykonania wcinki do sieci wodociągowej, nadużywa pozycji dominującej, potwierdza także orzecznictwo (vide: prawomocne decyzje Prezesa UOKiK RKR nr 14/2008 z dnia 23.07.2008r. - wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 30.10.2009r., VI ACa 461/09; RKR 47/2008 z dnia 30.12.2008r. - wyrok SOKiK z dnia 29.06.2009r., XVII AmA 29/09; RKR nr 22/2008 z dnia 22.08.2008r.). W konsekwencji, koszty włączenia (wcinki do sieci) powinny być ponoszone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, a ich przerzucanie na odbiorców usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków jest bezpodstawne i stanowi uciążliwy warunek umowy, przynoszący nieuzasadnione korzyści. Reasumując, w przedmiotowej sprawie uprawdopodobniono naruszenie przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. zakazu zawartego w art. 9 ust. 1 i ust 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wykazano, że PWiK posiada na lokalnym rynku zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków obejmującym obszar gminy Nowy Tomyśl pozycję dominującą oraz uprawdopodobniono, iż PWiK narzuca odbiorcom nieuczciwe warunki umów dotyczące budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej przynoszące mu nieuzasadnione korzyści, w związku z zobowiązywaniem odbiorcy do ponoszenia części kosztów robót niestanowiących – co do zakresu – prac związanych z budową przyłącza, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn. Dz.U. 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), tj. kosztów 11 wykonania włączenia do sieci wodociągowej (tzw. wcinki) obejmujących nawiercenie na sieci wodociągowej, montaż nawiertki oraz zakup niezbędnych materiałów. III. Należy uznać, że przyjęte przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. rozwiązania są równoznaczne z podjęciem działań zmierzających do zapobieżenia uprawdopodobnionym w toku niniejszego postępowania naruszeniom art. 9 ust. 1 i 2 pkt 6 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Z uwagi na powyższe, istnieje możliwość skorzystania z instrumentu prawnego przewidzianego w art. 12 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jako że PWiK przejawił inicjatywę mającą na celu eliminację działań powodujących naruszenie prawa, celowa i uzasadniona jest akceptacja propozycji Przedsiębiorcy, z której wynika zobowiązanie do wprowadzenia do obrotu nowego wzorca umowy przyłączeniowej dotyczącej budowy przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej , w którym kwestionowane postanowienie dotyczące zapłaty Przedsiębiorstwu za wykonanie włączenia przyłącza i przyłączenie nieruchomości do sieci nie występuje i zawierania nowych umów z użyciem tego wzorca oraz do nieobciążania odbiorców kosztami włączania przyłączy do sieci wodociągowej, którzy zawarli umowy przyłączeniowe (…) wed ł ug poprzedniego wzorca tej umowy. Prezes Urzędu zobowiązał PWiK niezwłocznie po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji do wprowadzenia do obrotu nowego wzorca (zawierania z nowymi odbiorcami umów wg nowego wzorca) umowy przyłączeniowej dotyczącej budowy przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej załączonego przez Przedsiębiorcę do pisma z dnia 2.05.2012r., w którym kwestionowany zapis dotyczący zapłaty Przedsiębiorstwu za wykonanie włączenia przyłącza i przyłączenie nieruchomości do sieci nie występuje, oraz do nieobciążania kosztami włączania przyłączy do sieci wodociągowej, w tym kosztami nawiercenia na sieci wodociągowej, montażu nawiertki oraz zakupu niezbędnych materiałów, tych odbiorców, którzy zawarli umowy przyłączeniowe według starego wzorca, a które nie zostały jeszcze wykonane. Stąd należało orzec jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do art. 12 ust. 3 ww. ustawy, w decyzji, o której mowa w ust. 1 Prezes Urzędu nakłada na Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o. o. obowiązek składania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu wykonania zobowiązań. Zgodnie z tym przepisem, PWiK został w niniejszej sprawie zobowiązany do złożenia, w terminie trzech miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, sprawozdania z wykonania przyjętego zobowiązania, przy czym sprawozdanie powinno zawierać informację dotyczącą ilości dokonanych włączeń przyłączy do sieci wodociągowej oraz nowo zawartych umów przyłączeniowych dotyczących budowy przyłącza wodociągowego i przyłączenia nieruchomości do sieci wodociągowej w okresie od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji w oparciu o przyjęty do stosowania wzorzec umowy, wraz z kopiami 5 przykładowych umów zawartych w tym okresie oraz informację dotyczącą ilości dokonanych w ł ączeń przy ł ączy do sieci wodociągowej na podstawie poprzedniego wzorca ww. umowy od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji ze wskazaniem, kto poniós ł koszty tych w ł ączeń. W związku z tym orzeczono jak w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. 12 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Otrzymuje: Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Nowym Tomyślu Spółka z o.o. ul. Targowa 8 64-300 Nowy Tomyśl