RPZ-28/2012

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, fax (0-61) 851-86-44 e-mail: poznan@uokik.gov.pl Poznań, dnia 9 października 2012 r. RPZ-410/1/12/DW DECYZJA RPZ nr 28/2012 1. Na podstawie art. 11 ust. 2 w zw. art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania antymonopolowego - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje się za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz określony w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienie zawarte na krajowym rynku sprzedaży sprzętu komputerowego pomiędzy: a) Alicją Bąk prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „Instytut Edukacji Komputerowej” w Kołobrzegu oraz b) „Towarzystwo Handlowe ALPLAST A. Bąk i Spółka” Sp.j. z siedzibą w Niekaninie polegające na uzgodnieniu przez tych przedsiębiorców, przystępujących do zorganizowanego w 2011 r. przez Poznańskie Centrum Świadczeń w Poznaniu przetargu na dostawę zestawów komputerowych, zachowania w toku prowadzonego postępowania i doprowadzenie w ten sposób do wyboru tego z ww. przedsiębiorców, który oferowa ł najwyższą cenę i stwierdza się jej zaniechanie z dniem 8 listopada 2011 r. 2. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, nakłada się za naruszenie zakazu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 7. ww. ustawy, w zakresie opisanym w punkcie 1 sentencji, kary pieniężne na wskazanych przedsiębiorców w następującej wysokości: 2 a) Alicją Bąk prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „Instytut Edukacji Komputerowej” w Kołobrzegu – kara w wysokości 1.736,00 zł (słownie: tysiąc siedemset trzydzieści sześć złotych) b) „Towarzystwo Handlowe ALPLAST A.Bąk i Spółka” Sp.j. z siedzibą w Niekaninie – kara w wysokości 16.694,00 zł (słownie: szesnaście tysięcy sześćset dziewięćdziesiąt cztery złote) UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18.11.2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK”) wszczął postępowanie wyjaśniające celem wstępnego ustalenia, czy działania przedsiębiorców uczestniczących w przetargach na dostawę sprzętu komputerowego są zgodne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „u.o.k.k.”), w tym celem wstępnego ustalenia, czy sprawa ma charakter antymonopolowy (sygn. akt: RPZ-400/43/11/DW). W toku ww. postępowania wyjaśniającego zebrano m.in. materiał dowodowy dotyczący przebiegu przetargu na dostawę sprzętu komputerowego, który był organizowany przez Poznańskie Centrum Świadczeń w Poznaniu (dalej: „PCŚ”) w 2011 r. Z uwagi na fakt, iż, w ocenie Prezesa UOKiK, zebrany w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy uzasadniał postawienie zarzutu zawarcia porozumienia ograniczającego konkurencję, postanowieniem z dnia 14.05.2012 r. wszczęto postępowanie antymonopolowe w związku z podejrzeniem zawarcia na rynku sprzedaży sprzętu komputerowego porozumienia ograniczającego konkurencję pomiędzy: 1. Alicją Bąk prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą „Instytut Edukacji Komputerowej” w Kołobrzegu (dalej: „IEK”) oraz 2. „Towarzystwo Handlowe ALPLAST A.Bąk i Spółka” Sp.j. z siedzibą w Niekaninie (dalej: „ALPLAST”), polegającego na uzgodnieniu przez tych przedsiębiorców, przystępujących do zorganizowanego w 2011 r. przez PCŚ przetargu na dostawę zestawów komputerowych, zachowania w toku prowadzonego postępowania i doprowadzanie w ten sposób do wyboru tego z ww. przedsiębiorców, który posiada najwyższą cenę, co może stanowić naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania antymonopolowego IEK oraz ALPLAST wyjaśnili we wspólnym piśmie z dnia 31.05.2012 r., że: „w celu podniesienia poziomu skuteczności działań związanych ze sprzedażą sprzętu komputerowego do podmiotów sektora publicznego (sprawdzenie kompetencji i poprawności działań pracowników przygotowujących dokumentacje przetargowe) składają czasem niezależnie od siebie oferty nie informują się o cenach finalnych” (…) „W przypadku Poznańskiego Centrum Świadczeń odstąpienie od realizacji dostawy wynikało wyłącznie z drastycznej podwyżki cen dysków twardych (powódź w Tajlandii, zniszczenie fabryk) tuż po wyborze najkorzystniejszej oferty, co wiązałoby się ze stratą finansową dla IEK (IEK mógł wycofać się z postępowania na etapie uzupełniania dokumentów, kiedy znane już były ceny konkurencyjnych ofert, lecz nie zrobił tego licząc na realizację dostawy i spodziewany zysk).” 3 Strony postępowania antymonopolowego w ww. piśmie podkreśliły jednocześnie, że ALPLAST zrealizował dostawę do PCŚ, która przyniosła mu niewielki i „wątpliwy zysk”, a gdyby nie nastąpiła podwyżka cen dysków twardych IEK nie odstąpiłby od realizacji zamówienia. (akta postępowania antymonopolowego k. 55 i 79) Postanowieniem z dnia 27.09.2012 r. Prezes UOKiK zaliczył w poczet dowodów w postępowaniu antymonopolowym całość materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wyjaśniającego mającego na celu wstępne ustalenie, czy działania przedsiębiorców uczestniczących w przetargach na dostawę sprzętu komputerowego są zgodne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym celem wstępnego ustalenia czy sprawa ma charakter antymonopolowy (sygn. RPZ-400/43/11/DW). Pismem z dnia 27.09.2012 r. Prezes UOKiK zawiadomił strony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Strony nie skorzystały z przysługującego im prawa do zapoznania się z całością zebranego materiału dowodowego i nie złożyły dodatkowych wyjaśnień. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Alicja Bąk prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą „Instytut Edukacji Komputerowej” z siedzibą przy ul. Obozowej 5 w Kołobrzegu na podstawie wpisu do Ewidencji Działalności Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg pod nr 14789. Zgodnie z wpisem do ewidencji, przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest m.in. produkcja komputerów i urządzeń peryferyjnych oraz działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych. IEK prowadzi działalność gospodarczą na terenie całego kraju, przy czym przedsiębiorca osiąga przychód przede wszystkim z tytułu sprzedaży sprzętu komputerowego, a dodatkowo prowadzi działalność usługową związaną z działalnością główną. (akta postępowania wyjaśniającego k. 205, 656-657; akta postępowania antymonopolowego k. 10) IEK w 2011 r. brał udział w 8 postępowaniach przetargowych, w tym w postępowaniu organizowanym przez PCŚ. IEK zaopatruje się w zestawy komputerowe u ALPLAST, natomiast w podzespoły także u […]. W IV kwartale 2011 r. IEK kupowała sprzęt komputerowy wyłącznie od ALPLAST. (akta postępowania wyjaśniającego k. 655; akta postępowania antymonopolowego k. 10) ALPLAST jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000181919. Spółka posiada obecnie siedzibę w Niekaninie przy ul. Śliwkowej 1 oraz oddział w Kołobrzegu przy ul. Obozowej 5. W dniu złożenia oferty do PCŚ ALPLAST posiadał siedzibę w tym samym miejscu co IEK, tj. przy ul. Obozowej 5 w Kołobrzegu. Zgodnie z wpisem do rejestru, przedmiotem działalności ALPLAST jest m.in. sprzedaż hurtowa komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania; produkcja komputerów; działalność związana z oprogramowaniem. Jednym ze wspólników ALPLAST jest Aleksander Bąk – […] Alicji Bąk. (akta postępowania wyjaśniającego k. 389-391; 849-850) 4 ALPLAST prowadzi działalność gospodarczą w zakresie oznaczonym w krajowym rejestrze sądowym. Spółka zaopatruje się w sprzęt komputerowy (zarówno podzespoły jak też gotowe komputery) u wielu przedsiębiorców, w tym m.in. u: […]. Przedsiębiorca prowadzi działalność na terenie całego kraju, przy czym podstawową działalnością przedsiębiorcy jest sprzedaż sprzętu komputerowego, natomiast dodatkową działalnością jest świadczenie usług związanych z działalnością główną. (akta postępowania wyjaśniającego k. 848; akta postępowania antymonopolowego k. 18) Od 2011 r. oferta ALPLAST została wybrana w 33 postępowaniach przetargowych prowadzonych przez zamawiających z terenu całej Polski. Przedsiębiorca brał udział w kilkudziesięciu przetargach, w których jego oferta nie została wybrana, jednakże – jak oświadczył - dysponuje on dokumentacją jedynie z części ww. przetargów. (akta postępowania wyjaśniającego k. 851-857) Pomiędzy IEK oraz ALPLAST występują liczne powiązania o charakterze osobistym oraz gospodarczym. Alicja Bąk jest […] Aleksandra Bąka – jednego ze wspólników ALPLAST, który jest uprawniony do jednoosobowej reprezentacji spółki. IEK oraz ALPLAST prowadzą wzajemny obrót towarów i usług, a ponadto IEK dzierżawi pomieszczenia od ALPLAST. IEK posiada siedzibę przy ul. Obozowej 5 w Kołobrzegu, pod którym to adresem siedzibę posiada oddział ALPLAST. (akta postępowania wyjaśniającego k. 655; 848) Zarówno ALPLAST, jak również IEK korzystają w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym uczestnicząc w przetargach, z tych samych numerów telefonu […] oraz z tego samego numeru faksu […]. (akta postępowania wyjaśniającego k. 204-205, 383, 801-803, 848, 869-870) Na potrzeby postępowań przetargowych, ALPLAST przedstawiał referencje na dostawę zestawów komputerowych wystawione przez IEK. Ponadto, IEK sporządził na potrzeby jednego z przetargów pismo z dnia 27.10.2011 r. adresowane do ALPLAST, w którym wskazuje, że przeprowadzono pomiary głośności komputera TH ALPLAST ADS-S23, których wyniki były zgodne z obowiązującymi normami. (akta postępowania wyjaśniającego k. 696-697; 1690) W dniu 23.09.2011 r. jednostka administracji samorządowej - Poznańskie Centrum Świadczeń (dalej: „PCŚ”) ogłosiło przetarg na dostawę sprzętu komputerowego do siedziby PCŚ w Poznaniu (nr postępowania: PCŚ.IV.341/4/11). Tego samego dnia ogłoszenie zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych. Przetarg składał się z dwóch części: części pierwszej – dostawy 74 fabrycznie nowych, identycznych, nieużywanych zestawów komputerowych oraz części drugiej – dostawy dwóch laptopów, o parametrach nie gorszych niż określone w załącznikach do wzorów umowy. Kryterium wyboru ofert zarówno w pierwszej, jak też w drugiej części przetargu była najniższa cena. (akta postępowania wyjaśniającego k. 12-17; 23-28; 29-68, 326) 5 W dniu 29.09.2011 r. ALPLAST sporządził ofertę w części pierwszej organizowanego przez PCŚ przetargu na dostawę zestawów komputerowych, w której zaoferował modele komputera „TH ALPLAST ADS – S12” za kwotę 179.672,00 zł netto (220.996,56 zł brutto). (akta postępowania wyjaśniającego k. 383-400) W dniu 29.09.2011 r. IEK sporządziła ofertę w części pierwszej organizowanego przez PCŚ przetargu na dostawę zestawów komputerowych, w której zaoferowała modele komputera „TH ALPLAST ADS – S12” za kwotę 173.530,00 zł netto (213.441,90 zł brutto). Jak wskazał IEK, oferta była przygotowywana w oparciu o cenniki firm dystrybucyjnych dostępne na stronach internetowych oraz ofertę ALPLAST. (akta postępowania wyjaśniającego k. 401-416; akta postępowania antymonopolowego k. 10) W dniu 3.10.2011 r. o godzinie 10.00 nastąpiło otwarcie ofert w ww. postępowaniu prowadzonym przez PCŚ. W części pierwszej dotyczącej dostawy 74 zestawów komputerowych Zamawiający przeznaczył na sfinansowanie zamówienia kwotę 246.497,00 zł. Oferty w tej części złożyli następujący przedsiębiorcy: N r Nazwa przedsiębiorcy Zaproponow ana cena brutto 1 IKS-NET Sp. z o.o. 170 000,78 zł 2 Alicja Bąk "Instytut Edukacji Komputerowej" 213 441,90 zł 3 "Towarzystwo Handlowe ALPLAST A.Bąk i Spółka" Sp.j. 220 996,56 zł 4 "Intertrading System Technology" Sp. z o.o. 225 547,56 zł 5 KOMBIT PLUS Arkadiusz Spychała 234 649,56 zł 6 TOPADVERT Agnieszka Czapicka -Worożyńska 236 834,04 zł 7 "Technologie Informatyczne" Sp. z o.o. 238 108,32 zł 8 "Vector on-line" Sp. z o.o. 238 472,40 zł 9 KOMTECH Piotr Martuszewski 242 568,30 zł 10 EWAM System Technologie Informatyczne 253 945,80 zł 11 P.H.U. JTC Jacek Trzeciak 257 586,60 zł 12 P.H.P. MEDICOM 261 955,56 zł (akta postępowania wyjaśniającego k. 367-369) W dniu 17.10.2011 r. PCŚ rozstrzygnęło część pierwszą postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym za najkorzystniejszą została uznana oferta IEK, natomiast w części drugiej została wybrana oferta „Intertrading System Technology” Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu, o czym uczestnicy postępowania zostali poinformowani w dniu 21.10.2011 r. Oferenci: „IKS-NET” Sp. z o.o.; „P.H.P. MEDICOM” oraz „EWAM System Technologie 6 Informatyczne” zostali wykluczeni z postępowania z uwagi na brak dostarczenia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu. (akta postępowania wyjaśniającego k. 289-305; 593-595) W piśmie z dnia 25.10.2011 r. IEK oświadczył co następuje: „Informuję, że odstępuję od zawarcia umowy w powyższym postępowaniu. W związku ze znacznym wzrostem cen podzespołów komputerowych (drastyczny wzrost cen dysków twardych) nie jestem w stanie zrealizować powyższego zamówienia w cenach przedstawionych w mojej ofercie”. (akta postępowania wyjaśniającego k. 596) W dniu 26.10.2011 r. PCŚ ponownie rozstrzygnęło część pierwszą postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, w którym za najkorzystniejszą została uznana oferta ALPLAST, o czym uczestnicy postępowania zostali poinformowani tego samego dnia. (akta postępowania wyjaśniającego k. 270-284; 598-604) W dniu 2.11.2011 r. ALPLAST zawarł z PCŚ umowę na dostawę sprzętu komputerowego w terminie 14 dni roboczych od dnia podpisania umowy. Pismem z dnia 4.11.2011 r. ALPLAST zwrócił się do PCŚ o wyrażenie zgody na dostarczenie zamiast oferowanych monitorów AOC 917 SW+ monitorów Philips 190V3LSB z powodu niedostępności tych pierwszych na rynku. W dniu 8.11.2011 r. został sporządzony w tym zakresie aneks do wcześniejszej umowy z PCŚ, a zestawy komputerowe zostały tego dnia dostarczone przez ALPLAST. (akta postępowania wyjaśniającego k. 609-615; 622-626) W toku postępowania wyjaśniającego Prezes UOKiK zwrócił się do innych przedsiębiorców uczestniczących w przetargu organizowanym w 2011 r. przez PCŚ o wskazanie, czy w drugiej połowie 2011 r. nastąpił odczuwalny wzrost cen dysków twardych. Niektórzy przedsiębiorcy wskazali, że w drugiej połowie października nastąpił odczuwalny wzrost cen dysków twardych, w związku z powodzią w Tajlandii i zalaniem fabryk dysków Western Digital oraz Seagate, co mogło mieć wpływ na aktualność wcześniej sporządzonych kalkulacji. (akta postępowania wyjaśniającego k. 630) Inni przedsiębiorcy, którzy nie nabywają od swoich dostawców podzespołów, lecz gotowe zestawy komputerowe wskazali, że nie są w stanie określić, w jakim okresie i o ile nastąpił wzrost cen dysków twardych, ponieważ są one elementem całego systemu oraz nie są wyszczególniane w ofercie dostawców, lub też wskazali, że nie odczuli w istotny sposób podwyżki cen dysków twardych. (akta postępowania wyjaśniającego k. 643; 651) W toku postępowania wyjaśniającego, Prezes UOKiK skierował do niektórych dostawców ALPLAST wezwanie o dostarczenie informacji dotyczących wzrostu cen dysków twardych we wrześniu i październiku 2011 r. Przedsiębiorcy zajmujący się m.in. dostawą dysków twardych wskazali, że od 18.10.2011 r., w związku z powodzią w Tajlandii nastąpił wzrost cen dysków 7 twardych, który występował częściowo w okresie poprzedzającym dzień 25.10.2011 r. oraz częściowo w okresie po tym dniu i przebiegał on w sposób zróżnicowany u poszczególnych dostawców, a ceny zmieniały się nawet kilka razy w ciągu jednego dnia. Przykładowo można wskazać, że u jednego z dostawców dysków twardych określonego producenta następował w dniach: 19.10.2011 r.; 20.10.2011 r.; 21.10.2011 r.; 24.10.2011 r.; 26.10.2011 r.; natomiast u innego dostawcy w dniach: 17.10.2011 r.; 18.10.2011 r.; 19.10.2011 r.; 20.10.2011 r.; 21.10.2011 r.; 24.10.2011 r.; 25.10.2011 r.; 31.10.2011 r. Wskazać należy, że wzrost cen maksymalnych oraz minimalnych nie uwzględniał rabatów udzielanych indywidualnie kontrahentom hurtowym. (akta postępowania antymonopolowego k. 86-90; 105-107; k. 153, 166-213) W odpowiedzi na wezwanie do przedstawienia kopii faktur zakupu zestawów komputerowych lub części do komputerów, które zostały następnie przekazane PCŚ, ALPLAST przesłał fakturę zakupu od […] 500 dysków twardych marki SEAGATE 500 GB 7200 16 MB SATA za cenę […] sztuka. Zamówienie zostało złożone telefonicznie w dniu 25.10.2011 r., zatem w dniu, w którym IEK zrezygnowała z podpisania umowy z PCŚ. Ze względu na ilość zamawianych części, ceny zakupu były niższe niż ceny wynikające z oficjalnego cennika przedsiębiorcy z tego dnia, co potwierdza możliwość uzyskiwania rabatów w przypadku dużych zamówień. (akta postępowania antymonopolowego k. 70; 234) W oparciu o przedstawiony stan faktyczny Prezes UOKiK zważył, co następuje: 1. Określenie zarzutu Stronom niniejszego postępowania antymonopolowego został postawiony zarzut stosowania praktyki ograniczającej konkurencję, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na uzgodnieniu przez IEK oraz ALPLAST przystępujących do zorganizowanego w 2011 r. przez PCŚ przetargu na dostawę zestawów komputerowych zachowania w toku prowadzonego postępowania i doprowadzenie w ten sposób do wyboru tego z ww. przedsiębiorców, który posiadał najwyższą cenę. 2. Interes publicznoprawny Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.o.k.k., ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Tak określony cel ustawy pozwala przyjąć, iż ma ona charakter publiczny i służy ochronie interesu ogólnospołecznego. Powyższe przesądza o wyłączeniu możliwości podejmowania przez Prezesa UOKiK działań w celu ochrony interesów indywidualnych. W świetle orzecznictwa Sądu Antymonopolowego: „interes publiczny w postępowaniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. W każdej sprawie winien być on ustalony i konkretyzowany. Organ administracji - Prezes Urzędu winien być w toku i przy wydawaniu decyzji rzecznikiem tego interesu, albowiem wynika to z jego zadań w strukturze administracji 8 publicznej - art. 7 k.p.a.” 1 Podobnie Sąd Najwyższy stwierdził, iż „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest służenie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagrożona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi się do ochrony roszczeń indywidualnych.” 2 Interes publiczny należy bowiem utożsamiać z naruszeniem konkurencji lub wywołaniem (możliwością wywołania) na rynku innych niekorzystnych zjawisk. 3 Zachowanie przedsiębiorców należy oceniać z punktu widzenia celów ustawodawstwa antymonopolowego, a mianowicie, gdy może ono wywołać skutki w postaci wpływu na ilość, jakość, cenę towarów lub zakres wyboru dostępny konsumentom lub innym nabywcom. 4 U podstaw zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję leży postulat samodzielności rynkowej, z którego wynika zakaz nawiązywania wszelkich kontaktów, których celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji na rynku właściwym. Ochrona konkurencji jako mechanizmu funkcjonowania gospodarki dokonywana jest w tym przypadku ze względu na fakt, iż praktyki naruszające zakaz zawierania porozumień ograniczających konkurencję, godzą w interes odbiorców, a w ostateczności w dobrobyt konsumenta (ang. consumer welfare ) 5 i jako sprzeczne z naczelnym celem ustawy powinny być surowo karane. Porozumienia horyzontalne, zawierane pomiędzy przedsiębiorcami należy zaliczyć do najcięższych naruszeń prawa ochrony konkurencji, zwłaszcza gdy dotyczą praktyk określonych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 i 7 u.o.k.k. Porozumienia te zazwyczaj wywołują niekorzystne skutki na rynku, zniekształcając ten rynek, ograniczając albo eliminując na nim konkurencję, przez co naruszają interes ogólnospołeczny. 6 Ustalenie pomiędzy konkurentami zachowania w toku prowadzonego przetargu może wpływać negatywnie na poziom cen oraz zakres wyboru i jakość usług dostępnych zamawiającemu. Zawieranie pomiędzy przedsiębiorcami zmów przetargowych może ograniczać lub nawet eliminować oczekiwane, pozytywne efekty przetargu jako pola walki konkurencyjnej, narażając zamawiającego na niekorzystne rozporządzenie mieniem, zwłaszcza środkami publicznymi, przez co pośrednio naraża na straty ogół społeczeństwa. Tego rodzaju porozumienia powinny być ścigane oraz karane, nawet jeżeli wywoływany przez nie skutek ma jedynie charakter potencjalny. W niniejszej sprawie, która dotyczy zarzutu zawarcia zmowy przetargowej, mógł zostać naruszony interes publicznoprawny polegający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania rynku, co uzasadnia ocenę zachowania stron niniejszego postępowania antymonopolowego w świetle przepisów u.o.k.k. Zmowy przetargowe mogą bowiem powodować zakłócenie funkcjonowania systemu zamówień publicznych poprzez „zniweczenie celu, jaki ma być osiągnięty w drodze przetargu, a mianowicie wybór najkorzystniejszych ofert składanych przez oferentów w warunkach konkurencji.” 7 W związku z powyższym w niniejszej sprawie w ocenie Prezesa UOKiK istnieją podstawy do podjęcia przez Prezesa UOKiK działań w interesie publicznym. 3. Status przedsiębiorcy Alicja Bąk prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą „Instytut Edukacji Komputerowej” z siedzibą w Kołobrzegu na podstawie wpisu do Ewidencji Działalności 1 Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 04.07.2001 r., sygn. akt XVII Ama 108/00. 2 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29.05.2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98. 3 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 05.06.2008 r., sygn. akt III SK 40/07. 4 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.10.2008 r., sygn. akt III SK 2/08. 5 Decyzja Prezesa UOKiK z 2.11.2010 r. nr RPZ 26/2010. 6 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2003 r., sygn. akt I CKN 496/01. 7 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17.04.2008 r. sygn. akt XVII Ama 117/05. 9 Gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Kołobrzeg pod nr 14789, natomiast „Towarzystwo Handlowe ALPLAST A.Bąk i Spółka” Sp.j. z siedzibą w Niekaninie jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000181919. Obaj przedsiębiorcy prowadzą działalność w zakresie sprzedaży zestawów komputerowych oraz urządzeń peryferyjnych i oprogramowania, a także świadczą usługi związane z ww. działalnością. Zarówno IEK, jak też ALPLAST prowadzą działalność gospodarczą we własnym imieniu i posiadają status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. 2007, Nr 155, poz. 1095 ze zm.), a w konsekwencji posiadają także status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 uo.k.k. W związku z powyższym, strony niniejszego postępowania są adresatami przepisów dotyczących zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję. Podkreślić należy, że żadna ze stron niniejszego postępowania nie kwestionowała faktu posiadania statusu przedsiębiorcy w rozumieniu u.o.k.k. 4. Rynek właściwy Praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na określonym rynku - rynku właściwym. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów definiuje rynek właściwy jako rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji (art. 4 pkt 9 ww. ustawy). Przez towary należy rozumieć zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane (art. 4 pkt 7 ww. ustawy). Pojęcie rynku właściwego odnosi się przedmiotowo do wszystkich wyrobów (usług) jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od innych wyrobów (usług) w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zamiany. Rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości. Niezbędnym elementem rynku właściwego jest także jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są jednakowe dla wszystkich konkurentów. Zatem, aby wyznaczyć rynek właściwy określoną działalność poddaje się analizie z punktu widzenia produktowego (asortymentowego) a także geograficznego. Wyznaczenie rynku właściwego produktowo opierać się powinno na zbadaniu substytucyjności towarów w oparciu o takie kryteria jak przeznaczenie, właściwości towaru oraz cenę. W niniejszej sprawie rynek produktowy został określony jako rynek sprzedaży sprzętu komputerowego. Wśród sprzętu komputerowego można wyróżnić trzy podstawowe grupy: komputery typu desktop (komputery stacjonarne PC – Personal Computer ), komputery przenośne (notebooki i netbooki) oraz serwery. Do rynku sprzętu komputerowego zaliczono w niniejszym postępowaniu także urządzenia peryferyjne takie jak klawiatura, drukarka, monitor itp. Sprzęt komputerowy typu desktop oraz serwery są składane w różne zestawy z podzespołów takich jak płyta główna, procesor, dysk twardy itp., przy czym na terenie kraju działa wielu przedsiębiorców zajmujących się produkcją zestawów komputerowych, z czego część pochodzi z tzw. „małego montażu” – montaż zestawów przez małych i średnich przedsiębiorców. Podzespoły oraz urządzenia peryferyjne pochodzą przede wszystkim z importu, a na rynku polskim działa wielu przedsiębiorców zajmujących się importem oraz sprzedażą hurtową podzespołów komputerowych. Rynek ten jest w pewnym sensie rynkiem wyższego szczebla wobec rynku 10 produkcji zestawów komputerowych, albowiem przedsiębiorcy produkują zestawy z podzespołów nabytych na rynku wyższego stopnia. Jednym z producentów sprzętu komputerowego jest także ALPLAST, który składa własne zestawy komputerowe z zakupionych uprzednio podzespołów. Rynek sprzedaży sprzętu komputerowego jest rynkiem konkurencyjnym, na którym działa wielu przedsiębiorców, z czego część posiada stosunkowo szeroką ofertę oraz rozbudowaną sieć dystrybucji i sprzedaży (np. Komputronik, Vobis), natomiast część przedsiębiorców prowadzi działalność na mniejszą skalę, która może ograniczać się do sprzedaży zestawów za pośrednictwem sieci internet lub jednego lub kilku punktów sprzedaży. Na rynku tym nie występują także istotne bariery wejścia o charakterze prawnym, czy też ekonomicznym. Rozpoczęcie działalności w zakresie sprzedaży sprzętu komputerowego nie wymaga uzyskania koncesji, zezwolenia, czy też wpisu do rejestru działalności regulowanej oraz nie jest związane z koniecznością poniesienia istotnych inwestycji związanych np. z zakupem określonych ilości środków produkcji, maszyn oraz nie wymaga zatrudnienia znacznej ilości pracowników. Rozpoczęcie działalności na tym rynku wiąże się jedynie z koniecznością zarejestrowania działalności oraz zakupem określonych podzespołów, czy też urządzeń peryferyjnych od dostawców hurtowych czy też importerów, a następnie możliwe jest rozpoczęcie działalności polegającej na sprzedaży zestawów komputerowych czy też innych urządzeń. Odbiorcami (nabywcami) sprzętu komputerowego są zarówno konsumenci, jak również przedsiębiorcy, czy też instytucje publiczne, które dokonują zakupów na większą skalę np. poprzez dokonywanie zamówień na kilkanaście, czy kilkadziesiąt zestawów komputerowych. Prowadzenie działalności na tym rynku może polegać na sprzedaży sprzętu komputerowego wyłącznie konsumentom indywidualnym, czy też wyłącznie odbiorcom nabywającym większe ilości sprzętu, przy czym w obu przypadkach nie jest konieczne posiadanie stacjonarnego punktu sprzedaży. Rynek ten cechuje się zatem stosunkowo szybką oraz łatwą możliwością wejścia na ten rynek lub też wyjścia z tego rynku. Z punktu widzenia odbiorców, poszczególny sprzęt komputerowy nie jest wobec siebie w pełni substytucyjny, albowiem np. dla nabywcy poszukującego komputera typu desktop nie jest substytutem zakup serwera, a dla nabywcy monitora nie jest substytutem zakup drukarki. Pomimo możliwości dalszej segmentacji rynku sprzedaży sprzętu komputerowego na poszczególne urządzenia, czy też zestawy komputerowe, w ocenie Prezesa UOKiK, dokonywanie takiej segmentacji rynku nie jest konieczne ze względu na charakter niniejszego postępowania. W niniejszej sprawie nie było także konieczne szczegółowe badanie stanu konkurencji na rynku właściwym, w tym ustalenie udziału w rynku stron postępowania. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienia ograniczające konkurencję polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu warunków składanych ofert lub zachowania w toku przetargu nie podlegają wyłączeniu z uwagi na udział w rynku (tzw. próg bagatelności). Mając na uwadze powyższe, za rynek właściwy pod względem produktowym Prezes UOKiK uznał rynek sprzedaży sprzętu komputerowego. Odnośnie rynku właściwego geograficznie, w ocenie Prezesa UOKiK, rynkiem takim jest rynek krajowy. Prawidłowość takiego określenia rynku geograficznego potwierdza fakt, iż strony niniejszego postępowania składały swoje oferty w przetargach organizowanych w różnych regionach Polski. Ponadto, także inni przedsiębiorcy uczestniczący w przetargach obok IEK oraz ALPLAST prowadzą często działalność na terenie wielu województw. Za przyjęciem rynku krajowego przemawia także fakt, iż nie istnieją istotne bariery wejścia na rynek sprzedaży sprzętu komputerowego na terenie różnych regionów Polski. Działalność tego rodzaju może być prowadzona na terenie kilku województw lub nawet na terenie całego kraju ze względu na brak jakichkolwiek barier prawnych oraz znikome bariery ekonomiczne, w tym stosunkowo niewielkie 11 koszty transportu w porównaniu do wartości sprzętu komputerowego. Znaczna część sprzedaży sprzętu komputerowego odbywa się także za pośrednictwem sieci internet, w tym za pośrednictwem sklepów internetowych, co dodatkowo przemawia za wyróżnieniem rynku o charakterze krajowym. W ocenie Prezesa UOKiK, pomimo możliwości importu sprzętu komputerowego zza granicy, obecny kształt rynku sprzedaży sprzętu komputerowego nie ma charakteru wykraczającego poza granice Polski. Przedsiębiorcy działający na tym rynku działają w zasadzie wyłącznie na terenie Polski oraz adresują swoją ofertę do przedsiębiorców oraz konsumentów z terenu kraju. Dodatkową okolicznością przemawiającą za wyróżnieniem rynku o charakterze krajowym jest fakt, iż wraz ze sprzedażą sprzętu komputerowego, a zwłaszcza zestawów komputerowych nabywcom dostarczane jest z zasady określone oprogramowanie w postaci systemu operacyjnego, pakietu biurowego, czy też innych programów, które na terenie Polski oferowane są nabywcom w języku polskim. Zakup sprzętu komputerowego, zwłaszcza zestawów komputerowych poza granicami kraju może się zatem wiązać z koniecznością podjęcia przez nabywcę dodatkowych działań związanych z zakupem oprogramowania w języku polskim, co stanowi istotną przeszkodę w rozwoju rynku o charakterze ponadkrajowym. W związku z powyższym w niniejszym postępowaniu Prezes UOKiK uznał, że porozumienie zawarto na krajowym rynku sprzedaży sprzętu komputerowego. Takie wyróżnienie rynku właściwego jest zgodne z dotychczasową praktyką Prezesa UOKiK 8 . 5. Zawarcie porozumienia – naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. stanowi, że zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakresu prac lub ceny. Zgodnie z art. 4 pkt 5 u.o.k.k., przez porozumienie rozumie się: a) umowy zawierane między przedsiębiorcami, między związkami przedsiębiorców oraz między przedsiębiorcami i ich związkami albo niektóre postanowienia tych umów, b) uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki, c) uchwały lub inne akty związków przedsiębiorców lub ich organów statutowych. Jak słusznie podkreślił Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: „ zakazane jest już samo porozumienie określone w art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy tym należy mieć na względzie, że ustawodawca w art. 4 pkt 4 b Ustawy wprowadził definicję porozumienia, zgodnie z którą przez porozumienia rozumie się uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców lub ich związki.” 9 Zakaz porozumień ograniczających konkurencję obejmuje zatem wszelkie formy koordynacji działań między przedsiębiorcami, które w sposób celowy prowadzą, w wyniku praktycznej współpracy, do wyeliminowania konkurencji oraz ryzyka gospodarczego, i które 8 Decyzja Prezes UOKiK z dnia 28.03.2008 r. nr RWA 10/2008; decyzja Prezes UOKiK z dnia 31.05.2005 r. nr RWA 14/2005. 9 Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt XVII Ama 53/07; wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 13.09.2006 r. sygn. akt XVI ACa 185/06 Dz.Urz.UOKiK 2007/1/12. 12 powodują powstawanie warunków rynkowych sprzecznych z regułami wolnej konkurencji. „Istotą porozumień cenowych jest koordynacja zachowań przedsiębiorców nie w drodze nałożenia prawnie wiążącego obowiązku, lecz przez świadome wskazanie sposobu współdziałania, którego celem lub skutkiem jest ograniczenie konkurencji. Takie zachowanie przedsiębiorców pozwala na wyeliminowanie ich niepewności co do przebiegu procesów rynkowych i warunków działania konkurentów, która to niepewność jest podstawą działania konkurencji. Do wykazania istnienia porozumienia ograniczającego konkurencję nie jest konieczne istnienie sformalizowanej umowy, wystarczające jest ustalenie, że nastąpiła świadoma koordynacja zachowań przedsiębiorców i przyjęcie sposobu współdziałania, którego skutkiem jest ograniczenie konkurencji.” 10 W toku postępowania antymonopolowego nie znaleziono dowodów, które wskazywałyby aby pomiędzy stronami postępowania istniała formalna umowa cywilnoprawna regulująca zasady zachowań w przetargach, w których strony te biorą udział. W związku z powyższym należy przyjąć, iż porozumienie zawarte pomiędzy IEK oraz ALPLAST miało charakter uzgodnienia dokonanego w jakiejkolwiek formie, o którym mowa w art. 4 pkt 5 lit b ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak podkreśla Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: „wykazanie istnienia zmowy przetargowej jest niezwykle trudne dowodowo. Podmioty, które dopuszczają się takich działań mając świadomość ich nielegalnego charakteru zwykle tuszują swe porozumienie. Zatem oceniać je możemy zwykle po rezultatach, przesłankach i całokształcie okoliczności sprawy, które to w tej konkretnej sprawie zadaniem Sądu jednoznacznie dowodzą wystąpienia zmowy przetargowej. Nie da się bowiem inaczej racjonalnie wytłumaczyć podania przez powódkę i zainteresowanych zbliżonych parametrów ofert zgłoszonych do przetargu, a pozostałe okoliczności sprawy zgodnie i jednoznacznie wskazują na uzgodnienie między podmiotami warunków składanych ofert, co stanowi niedozwoloną praktykę ograniczającą konkurencję.” 11 Cytowany powyżej pogląd Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów odwołuje się do reguł dowodzenia opartych na domniemaniach faktycznych. Zgodnie z art. 231 k.p.c., który w postępowaniu antymonopolowym znajduje zastosowanie w związku z art. 84 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, można uznać za ustalone fakty mające istotne znacznie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów. Okoliczności niniejszej sprawy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez IEK oraz ALPLAST wskazują, iż prowadzą oni działalność formalnie niezależną, natomiast pomiędzy tymi przedsiębiorcami występują bardzo bliskie powiązania rodzinne oraz gospodarcze, które wskazują na to, że przedsiębiorców tych łączy bardziej ścisła współpraca, niż intensywna konkurencja. Alicja Bąk jest […] Aleksandra Bąka, który jest jednym z dwóch wspólników ALPLAST, uprawnionym do samodzielnej reprezentacji spółki. IEK oraz ALPLAST korzystają z tego samego budynku położonego w Kołobrzegu przy ul. Obozowej 5. W toku postępowania organizowanego przez PCŚ obaj przedsiębiorcy posiadali siedzibę pod tym adresem, natomiast obecnie ALPLAST posiada siedzibę w Niekaninie oraz oddział przy ul. Obozowej 5 w Kołobrzegu. Pomieszczenia przy ul. Obozowej 5 IEK dzierżawi od ALPLAST. Ponadto, przedsiębiorcy w toku postępowań przetargowych korzystali z tych samych numerów telefonu oraz tego samego numeru faksu. W związku z powyższym, każda ze stron niniejszego postępowania miała, co najmniej w pewnym zakresie, swobodny dostęp do 10 Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 5 października 2005 r. ., sygn. akt VI ACa 1146/04 11 Wyrok SOKiK z dnia 17.04.2008 r. sygn. akt XVII Ama 117/05; wyrok SOKiK z dnia 27.10.2011 r. sygn. akt XVII Ama 204/09. 13 korespondencji drugiego przedsiębiorcy, działającego na tym samym poziomie rynku, co dotyczyło w szczególności postępowań przetargowych. Strony niniejszego postępowania prowadzą wzajemny obrót towarów i usług, a ALPLAST jest jedynym dostawcą zestawów komputerowych dla IEK. W toku postępowania przez PCŚ obaj przedsiębiorcy ofertowali zestawy komputerowe tego samego typu, wyprodukowane przez ALPLAST oznaczone symbolem: „TH ALPLAST ADS-S12”. Ponadto, IEK wystawiała w toku innych postępowań przetargowych referencje ALPLAST oraz sporządziła na potrzeby ALPLAST pomiary głośności komputera wyprodukowanego przez ALPLAST. W przetargach na dostawę sprzętu komputerowego uczestniczy przede wszystkim ALPLAST, który brał udział od 2011 r. w kilkudziesięciu postępowania. IEK bierze udział jako uczestnik w stosunkowo mniejszej ilości postępowań przetargowych, przy czym strony rzadko występują w tych samych postępowaniach. Strony niniejszego postępowania wskazały, że biorą udział w tych samych przetargach celem „sprawdzenia kompetencji i poprawności działań pracowników przygotowujących dokumentacje przetargowe” (akta postępowania antymonopolowego k. 79) , co dodatkowo świadczy o występujących pomiędzy stronami powiązaniach, albowiem trudno uznać za powszechny sposób sprawdzania działań pracowników oraz procedur wewnętrznych poprzez branie udziału w przetargach wraz z innym przedsiębiorą, blisko powiązanym gospodarczo. W ocenie Prezesa UOKiK, nie sposób uznać, że przedsiębiorcy będący rzeczywistymi konkurentami nie tylko nie chronią przed konkurentem własnej korespondencji, prowadzą działalność w tym samym biurze, korzystają z tych samych numerów telefonów i faksów, prowadzą wzajemny obrót towarów i usług oraz oferują w przetargach te same towary, wyprodukowane przez jednego z nich . Przeciwnie, takie działania mogą świadczyć o bardzo ograniczonej lub nawet o całkowitym braku konkurencji między przedsiębiorcami, którzy w pewnym sensie działają na zasadach zbliżonych np. do sposobu funkcjonowania spółki cywilnej. Podkreślić należy, że występowanie pomiędzy stronami niniejszego postępowania bliskich powiązań o charakterze rodzinnym, czy też gospodarczym nie stanowi samo w sobie naruszenia przepisów obowiązującego prawa, w tym u.o.k.k., jednakże stanowi ono jedną z podstaw przyjęcia domniemania faktycznego, na podstawie którego można wywieść wniosek o zawarciu przez strony porozumienia ograniczającego konkurencję. W toku postępowania organizowanego w 2011 r. przez PCŚ na dostawę 74 zestawów komputerowych, IEK oraz ALPLAST złożyli oferty w dniu 29.09.2011 r. Obaj przedsiębiorcy zaoferowali zestawy komputerowe wyprodukowane przez ALPLAST – „TH ALPLAST ADS- S12”. W dniu 17.10.2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie przetargu w części dotyczącej zestawów komputerowych, w którym wybrano ofertę IEK za kwotę 213.441,90 zł. Drugie miejsce zajęła oferta ALPLAST za kwotę 220.996,56 zł. Strony niniejszego postępowania zostały przez PCŚ poinformowane pisemnie o rozstrzygnięciu postępowania w dniu 21.10.2011 r., zatem miały wiedzę co do tego, że pierwsze miejsce zajął IEK, natomiast drugie miejsce zajął ALPLAST. Pismem z dnia 25.10.2011 r. IEK odstąpił od zawarcia umowy tłumacząc to wzrostem cen podzespołów komputerowych (drastycznym wzrostem cen dysków twardych). W związku z odstąpieniem od zawarcia umowy przez IEK, w dniu 26.10.2011 r. za najkorzystniejszą została wybrana oferta ALPLAST, która podpisała umowę z PCŚ w dniu 2.11.2011 r. W ocenie Prezesa UOKiK, odstąpienie od zawarcia umowy przez IEK nie miało uzasadnionych podstaw, które można by analizować w oderwaniu od więzi łączących IEK oraz ALPLAST. 14 W drugiej połowie października 2011 r. nastąpiła co prawda powódź w Tajlandii, gdzie znajdowały się niektóre z fabryk dysków twardych, co następnie spowodowało wzrost cen dysków twardych na rynku. Podkreślić należy, że wzrost ten następował stopniowo, w różnych dniach u różnych dostawców podzespołów komputerowych działających w Polsce i częściowo wystąpił on przed dniem odstąpienia od umowy przez IEK, częściowo natomiast po tym dniu. Ponadto, odbiorcy hurtowi podzespołów komputerowych mają możliwość uzyskania określonych rabatów od cennika detalicznego, o czym świadczy w szczególności fakt, że ALPLAST w dniu, w którym IEK odstąpiła od zawarcia umowy z PCŚ dokonał zakupu 500 dysków twardych od […] za cenę niższą niż cena wynikająca z oficjalnego cennika tego dostawcy (akta postępowania antymonopolowego k. 70, 106) . Z odpowiedzi innych przedsiębiorców na wezwania Prezes UOKiK wynika, że wzrost cen dysków twardych w październiku 2011 r. był odczuwalny w pewnym stopniu dla przedsiębiorców zajmujących się produkcją zestawów komputerowych, którzy nabywają poszczególne podzespoły. W przypadku natomiast przedsiębiorców, którzy nabywają od dostawców gotowe zestawy komputerowe wskazali oni, że nie zauważyli oraz nie odczuli w sposób istotny wzrostu cen poszczególnych podzespołów, ponieważ nie są one przedmiotem ich bezpośredniego zainteresowania. Wskazać należy, że IEK nabywa zestawy komputerowe od ALPLAST, dlatego analogicznie jak w przypadku innych przedsiębiorców, IEK nie musiał w sposób znaczący odczuć, czy też nawet zauważyć wzrostu cen poszczególnych podzespołów. W przetargu organizowanym przez PCŚ, IEK zaoferował zestawy komputerowe wyprodukowane przez ALPLAST, dlatego następujący w październiku stopniowy wzrost cen dysków twardych nie powinien mieć bezpośredniego przełożenia na zachowanie tego przedsiębiorcy w analizowanym przetargu. Wyżej wskazane okoliczności, same w sobie nie przemawiają za uznaniem, że odstąpienie przez IEK od podpisania umowy z PCŚ wynikało z zawarcia porozumienia i wskazują jedynie na problemy z jednoznacznym uwzględnieniem argumentacji IEK. IEK oraz ALPLAST nie łączyła żadna umowa dotycząca dostawy zestawów komputerowych, a występujące pomiędzy stronami powiązania o charakterze rodzinnym oraz gospodarczym, w tym nieformalny sposób współpracy nie pozwalają na ustalenie, na jakich zasadach kształtowane były ceny zestawów komputerowych zakupywanych przez IEK od ALPLAST, w tym w jaki sposób było rozłożone pomiędzy tymi podmiotami ryzyko wzrostu cen części zestawów komputerowych. Kluczowe znaczenie ma jednakże okoliczność, że w dniu 25.10.2011 r. ALPLAST złożył telefonicznie zamówienie oraz dokonał zakupu 500 sztuk dysków twardych, m.in. na potrzeby przetargu prowadzonego przez PCŚ. Tego samego dnia IEK złożyła rezygnację z podpisania umowy z PCŚ. Podkreślić należy, iż w przypadku braku uzgodnień pomiędzy stronami niniejszego postępowania, ALPLAST nie mógł w dniu 25.10.2011 r., kiedy dokonywał zakupu dysków twardych, mieć wiedzy, że tego samego dnia IEK zrezygnowała z podpisania umowy. Na skutek złożenia rezygnacji przez IEK, PCŚ ponownie dokonało rozstrzygnięcia dopiero dnia następnego tj. 26.10.2011 r., wybierając ofertę ALPLAST, a następnie poinformowało o tym rozstrzygnięciu oferentów. Podkreślić należy, że w dniu odstąpienia przez IEK od podpisania umowy, tj. w dniu 25.10.2011 r. strony niniejszego postępowania miały świadomość, że IEK zajęła pierwsze miejsce, a ALPLAST drugie miejsce w tej części przetargu, albowiem zostały pisemnie poinformowane o tym przez zamawiającego w dniu 21.10.2011 r. Konkludując, w dniu 25.10.2011 r. ALPLAST dokonał zakupu dysków twardych na potrzeby postępowania przed PCŚ, pomimo iż jego oferta została wybrana dopiero dnia następnego, zatem musiał on wiedzieć o rezygnacji IEK z podpisania umowy przed innymi oferentami, co jednoznacznie wskazuje na dokonanie pomiędzy stronami uzgodnień w zakresie postępowania w toku prowadzonego przetargu. 15 Ponadto, zaoferowanie przez IEK oraz ALPLAST w toku postępowania przed PCŚ tych samych modeli zestawów komputerowych wyprodukowanych przez ALPLAST umożliwia porównanie tych ofert oraz ustalenie, czy dostawa mogła przynieść IEK zysk, czy też wiązała się z koniecznością poniesienia straty, co uzasadniałoby odstąpienie od podpisania umowy. ALPLAST wskazał, że z wykonania umowy na rzecz PCŚ osiągnął zysk w kwocie […] zł netto, podczas gdy różnica pomiędzy ofertą IEK oraz ALPLAST wynosiła […] zł netto. W związku z powyższym, w ocenie Prezesa UOKiK uzasadnione jest przyjęcie, że IEK zrezygnowała z podpisania umowy z PCŚ, która przyniosłaby jej zysk netto w wysokości co najmniej ok. […] zł. Wiedząc, że ALPLAST dokonał zakupu dysków twardych w dniu 25.10.2011 r. IEK miała zatem świadomość, że realizacja zamówienia nie tylko pokryje jej koszty, ale także zapewni pewien zysk, co pozwala obalić twierdzenie, że nie mogła ona przewidzieć po jakiej cenie będzie mogła dokonać zakupu zestawów komputerowych. W świetle powyższych faktów za nieuzasadnione należy uznać powody wskazane przez IEK w piśmie do PCŚ, iż nie jest ona w stanie zrealizować zamówienia w cenach przedstawionych w ofercie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, opierając się na domniemaniu faktycznym, iż strony dokonywały uzgodnień zachowania w toku prowadzonego przez PCŚ przetargu, a tym samym zawarły porozumienie ograniczające konkurencję. Domniemanie to stanowi bowiem logicznie wynikający wniosek z faktów, które zostały w toku postępowania prawidłowo ustalone jako jego przesłanki. Przesłanki te stanowią podstawę przeprowadzenia rozumowania, zgodnie z którym stopień prawdopodobieństwa zawarcia porozumienia (faktu będącego skutkiem domniemania) jest tak duży, jak duży jest stopień prawdopodobieństwa, że nie zachodziły okoliczności wykluczające zaistnienie tego faktu. Oznacza to, innymi słowy, że stopień prawdopodobieństwa, że strony w toku przetargu zachowywały się jak niezależne podmioty, które prowadzą wobec siebie działalność konkurencyjną jest w okolicznościach niniejszej sprawy znikomy. Występujące pomiędzy stronami powiązania rodzinne oraz gospodarcze, które ujawniły się także w toku przedmiotowego przetargu, w powiązaniu z odstąpieniem przez IEK od zawarcia umowy z PCŚ, które nie miało obiektywnie uzasadnionych podstaw stanowi przesłankę przemawiającą za wnioskiem, zgodnie z którym strony zawarły porozumienie ograniczające konkurencję. Porozumienie ograniczające konkurencję polegające na zawiązaniu tzw. zmowy przetargowej może mieć w szczególności postać składania oferty zabezpieczającej (która jest wyższa od oferty wytypowanej jako zwycięska i ma na celu sprawienie jedynie pozoru występowania konkurencji między przedsiębiorcami) lub ograniczania ofert przetargowych (dwie wypełnione przez niego oferty zajmą kolejno pierwsze i drugie miejsce następuje wycofanie przedsiębiorcy z najniższą ceną na skutek czego zostanie wybrana oferta z ceną wyższa) 12 . W niniejszej sprawie nie sposób uznać, iż działania stron były podyktowane innymi pobudkami niż wymienione wyżej zawarcie zmowy przetargowej mającej na celu złożenie oferty zabezpieczającej i ewentualne ograniczenie ofert przetargowych. Dla uznania działań podmiotów za sprzeczne z regułami konkurencji wystarczy wykazanie, że ograniczyły one swobodę w stosunkach z osobami trzecimi na podstawie wspólnego uzgodnienia. Stwierdzenie praktyki ograniczającej konkurencję następuje wówczas na podstawie analizy rzeczywistych działań przedsiębiorców. Muszą być one nieadekwatne do istniejących warunków rynkowych, niewytłumaczalne w sposób racjonalny bez założenia wcześniejszej koordynacji działań bądź zawierać elementy nieformalnej współpracy pomiędzy niezależnymi przedsiębiorcami. 13 Dowód na istnienie praktyk uzgodnionych może być obalony, 12 D.E. Wojtczak, Zwalczanie zmów przetargowych w Polsce , Państwo i Prawo 7/2010, s. 68. 13 S. Gronowski, Ustawa antymonopolowa. Komentarz, Warszawa 1999, s. 85. 16 jeżeli przedsiębiorcy są w stanie dowieść, na podstawie racjonalnych przesłanek, że fakty uznane za niewytłumaczalne w inny sposób jak istnieniem zmowy, mogą być zadowalająco wyjaśnione w sposób nie odwołujący się do tego rodzaju praktyk. 14 W ocenie Prezesa UOKiK wszystkie ww. okoliczności brane pod uwagę wspólnie świadczą o tym, iż IEK oraz ALPLAST zawarli porozumienie ograniczające konkurencję polegające na uzgadnianiu przez tych przedsiębiorców przystępujących do przetargu organizowanego przez PCŚ w 2011 r. zachowania w toku tego przetargów, co stanowi naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. Na marginesie podkreślić należy, że nawet gdyby zachowanie stron niniejszego postępowania miało związek ze wzrostem cen dysków twardych w październiku 2011 r. (co mógł odczuć przede wszystkim ALPLAST produkujący zestawy komputerowe, a w konsekwencji powiązany z nim blisko IEK), to ewentualne trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej, czy też spadek spodziewanego zysku nie uzasadnia zawierania porozumień ograniczających konkurencję. Zarówno polskie, jak również unijne prawo konkurencji nie przewiduje szczególnych regulacji odnośnie tzw. „karteli kryzysowych” i zastosowanie w tym przedmiocie znajdują generalne przepisy dotyczące zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję 15 . Antykonkurencyjny cel i skutek porozumienia nie muszą wystąpić łącznie. Dla stwierdzenia naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. nie ma znaczenia czy doszło do ograniczenia czy eliminacji konkurencji, skoro już sam cel może stanowić o nielegalności porozumienia. 16 Zakazane jest już samo zawarcie (istnienie) porozumienia ukierunkowanego na ograniczenie konkurencji, nie zaś osiągnięcie takiego skutku, a sam efekt ograniczenia konkurencji wcale nie musi wystąpić. Istotą porozumienia, którego zawarcie stwierdzono w niniejszym postępowaniu było uzgodnienie postępowania w toku przetargu organizowanego przez PCŚ na dostawę zestawów komputerowych w 2011 r. Celem porozumienia było doprowadzenie do sytuacji, gdy zamawiający byłby zmuszony do wybrania tej oferty spośród ofert stron niniejszego postępowania, która zawierałaby wyższą cenę. W niniejszej sprawie, porozumienie wywołało nie tylko potencjalne, ale także rzeczywiste antykonkurencyjny skutki na rynku w postaci ograniczenia swobody pomiędzy konkurentami oraz doprowadziło ono do powstania szkody po stronie innych uczestników rynku. Po odstąpieniu od zawarcia umowy przez IEK została wybrana droższa oferta ALPLAST, który następnie podpisał umowę z PCŚ. W związku z powyższym, porozumienie zawarte pomiędzy stronami niniejszego postępowania wywarło niekorzystny skutek na rynku, albowiem na skutek ich działań, zamawiający został zmuszony do wyboru oferty, która była o ponad 6.000,00 zł netto wyższa od oferty, która została pierwotnie wybrana w przetargu. Ponieważ postępowanie niniejsze zostało ograniczone do jednego przetargu organizowanego przez PCŚ w 2011 r. należy stwierdzić, iż strony zaniechały niezgodnego z prawem zachowania, które obejmowało ten jeden, zakończony już przetarg. Za datę zaniechania praktyki naruszającej art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. przyjęto datę 8.11.2011 r., w którym to dniu ALPLAST podpisał aneks do umowy z PCŚ oraz dokonał dostawy zamówionych zestawów 14 Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 28 marca 1984r. w sprawach połączonych 29 i 30/83 Compagnie Royale Asturienne des Mines SA i Societe Rheinzink przeciwko Komisji Wspólnot Europejskich (Zb. Wyr. ETS 1984, 1679) za: Prawo konkurencji Wspólnoty Europejskiej. Orzecznictwo, Tom 1, Orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z lat 1962-1989, opracowanie i wprowadzenie A. Jurkowska, T. Skoczny, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2004, s. 348. 15 Z. Jurczyk, Kartele w Polityce Konkurencji Unii Europejskiej, Warszawa 2012, s. 356 16 Wyrok SOKiK z dnia 24 marca 2004 r. sygn.: XVII Ama 40/02. 17 komputerowych. W tym dniu strony zakończyły swoje działania związane z przedmiotowym przetargiem i nastąpiło osiągnięcie zakładanego przez strony celu. W związku z powyższym, Prezes UOKiK stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.k. oraz stwierdził zaniechanie stosowania przedmiotowej praktyki. W związku z powyższym należało orzec jak w pkt I sentencji. 6. Kara Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego m.in. w art. 6 w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i art. 8 ustawy o ochronie konkurencji. Prezes UOKiK wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej działa zatem w ramach uznania administracyjnego, co oczywiście nie jest równoznaczne z dowolnością. W tym zakresie kieruje się on zasadą równości i proporcjonalności. Rozważając kwestię nałożenia kary organ antymonopolowy musi wziąć pod uwagę, czy w danych okolicznościach sprawy konieczne albo celowe jest jej nałożenie, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości kara spełni założone funkcje. Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108 ustawy o ochronie konkurencji, Prezes UOKiK powinien wziąć pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczność uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 111 ww. ustawy). Ponadto w judykaturze wskazuje się, że w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję przesłankami, które należy brać pod uwagę, są: potencjał ekonomiczny przedsiębiorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikający z przepisów ustawy oraz cele jakie kara ma osiągnąć. 17 Ustalając wymiar kary pieniężnej organ antymonopolowy w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych w niniejszej decyzji naruszeń. Wskazać przy tym należy, iż w kwestii natury naruszenia organ antymonopolowy wyróżnia naruszenia bardzo poważne (do których należy zaliczyć przede wszystkim szczególnie szkodliwe horyzontalne ograniczenia konkurencji, jak również przypadki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do eliminacji konkurencji na rynku), naruszenia poważne (do których należy zaliczyć przede wszystkim porozumienia horyzontalne niezaliczane do najpoważniejszych naruszeń, porozumienia pionowe wpływające na cenę lub warunki oferowania produktu, przypadki nadużywania pozycji dominującej mające na celu lub prowadzące do istotnego ograniczenia konkurencji lub dotkliwej eksploatacji kontrahentów lub konsumentów), naruszenia mniej poważne niż wyżej wymienione (naruszenia pozostałe, do których nalezą m.in. porozumienia wertykalne niedotyczące ceny lub możliwości odsprzedaży towaru, jak również przypadki nadużywania pozycji dominującej o mniejszej wadze). W niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał, iż zawarte przez IEK oraz ALPLAST porozumienie należy do szczególnie szkodliwych horyzontalnych ograniczeń konkurencji, jakimi są zmowy przetargowe określone w art. 6 ust. 1 pkt 7 u.o.k.k. W związku z powyższym naruszenie do zostało zakwalifikowane do naruszeń bardzo poważnych, a kwotę bazową, stanowiącą podstawę dalszych wyliczeń ustalono w wysokości […] % przychodu za rok poprzedzający wydanie decyzji. 17 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CKN 793/98 18 IEK osiągnęła w 2011 r. przychód w wysokości […] zł , zatem kwota bazowa, stanowiąca […]% przychodu wyniosła […] zł . ALPLAST osiągnął w 2011 r. przychód w wysokości […] zł zatem kwota bazowa, stanowiąca […]% przychodu wyniosła […] zł . Ustalając wymiar kary organ antymonopolowy wziął w dalszej kolejności pod uwagę specyfikę rynku, na jakim doszło do naruszenia konkurencji. Kara powinna być bowiem tym większa, im większe jest natężenie negatywnych efektów związanych z naruszeniem prawa konkurencji lub im wyższe korzyści czerpie z niego przedsiębiorca. W szczególności Prezes UOKiK wziął pod uwagę faktyczne wprowadzenie porozumienia w życie, które polegało na realizacji określonego zachowania w toku przetargu prowadzonego przez PCŚ w 2011 r. Pod uwagę wzięto także negatywne skutki dla organizatora przetargu, który na skutek zawarcia porozumienia zmuszony do wybrania oferty ALPLAST, która była o ponad 6.000 netto (7.000,00 zł brutto) wyższa od oferty IEK, która odstąpiła od podpisania umowy. Na skutek zawartej zmowy przetargowej zamawiający został bowiem pozostawiony w sytuacji, gdy musiał wybrać ofertę, która nie była ofertą najkorzystniejszą cenowo, wynikającą z otwarcia ofert. Zawarte porozumienie wiąże się zatem z wymiernym uszczerbkiem ekonomicznym po stronie zamawiającego. Z drugiej strony, Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, iż porozumienie zostało zawarte na krajowym rynku sprzedaży sprzętu komputerowego, który jest rynkiem bardzo konkurencyjnym, na którym występują bardzo niewielkie bariery wejścia. Na krajowym rynku sprzedaży sprzętu komputerowego działa wielu przedsiębiorców, którzy uczestniczą w przetargach, a część z nich prowadzi działalność w skali o wiele większej niż działalność stron objętych niniejszym postępowaniem. Ponadto na rynku tym działają zarówno mali przedsiębiorcy, zajmujący się produkcją lub sprzedażą sprzętu komputerowego w stosunkowo niewielkich ilościach (tzw. „mały montaż”), jak również przedsiębiorcy posiadający sieć sprzedaży na terenie całego kraju, którzy dysponują szeroką ofertą adresowaną zarówno do konsumentów, jak również przedsiębiorców i instytucji państwowych. Same przetargi na dostawę sprzętu komputerowego, co stanowi jedynie część tego rynku, organizowane są na terenie całego kraju, a strony niniejszego postępowania brały udział jedynie w części tych przetargów. Prezes UOKiK wziął także pod uwagę niewielki zasięg geograficzny praktyki, która dotyczyła jedynie zamawiającego, którym było PCŚ w Poznaniu i praktyka ta nie dotyczyła dostaw dla innych zamawiających, w tym dostaw mających miejsce na terenie innych województw, w których została wybrana oferta ALPLAST. W związku z powyższym, mając na uwadze okoliczności związane z charakterystyką rynku oraz działaniem przedsiębiorcy, na tym etapie ustalania wysokości kary została ona obniżona o […] % tj. do kwoty […] zł w przypadku IEK oraz do kwoty […] zł w przypadku ALPLAST. W trzeciej kolejności Prezes UOKiK wziął pod uwagę długotrwałość naruszenia. Porozumienie objęte niniejszym postępowaniem obejmowało jedynie przetarg organizowany przez PCŚ, który został ogłoszony we wrześniu 2011 r. i został zakończony w listopadzie 2011 r. W związku z faktem, iż naruszenie prawa ochrony konkurencji polegające na zawarciu porozumienia trwało krócej niż 1 rok nie zostało ono zakwalifikowane do naruszeń długotrwałych, a kwotę ustaloną w poprzednich etapach postanowiono zostawić na dotychczasowej wysokości i nie dokonywać jej podwyższenia. W czwartej kolejności Prezes UOKiK rozważył występujące w sprawie okoliczności łagodzące i obciążające. Prezes UOKiK nie stwierdził w sprawie występowania okoliczności łagodzących takich jak np. bierna rola w naruszeniu, działanie pod przymusem, czy dobrowolne usunięcie skutków naruszenia. Jako okoliczność obciążającą Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, iż naruszenie prawa konkurencji miało w niniejszej sprawie charakter umyślny. W toku postępowania nie ustalono, która strona była inicjatorem zawartego porozumienia, jednakże nie 19 ulega wątpliwości, iż postępowanie IEK oraz ALPLAST polegające na uzgodnieniu zachowania w toku organizowanego przez PCŚ przetargu miało charakter umyślny, a strony przynajmniej powinny być świadome, iż naruszają przepisy obowiązującego prawa. Wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności powiązania rodzinne oraz gospodarcze stron w połączeniu z ich postępowaniem, w tym nie mającą obiektywnego uzasadnienia rezygnacją IEK z podpisania umowy, świadczą o tym, iż były one stronami porozumienia określającego pewną ustaloną taktykę występowania w przetargu mającą na celu przyniesienie im maksymalnych korzyści finansowych. Ze względu na umyślny charakter naruszenie kwota kary ustalona na poprzednich etapach została zatem podwyższona o […] % tj. do kwoty […] zł w przypadku IEK oraz do kwoty […] zł . Nałożona kara pieniężna stanowi w konsekwencji jedynie […] % kary maksymalnej, do której nałożenia kompetencję posiadał Prezes UOKiK. W ocenie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające nałożenie na strony kary pieniężnej w szczególnie niskiej wysokości, albowiem kara wynikająca z zastosowania standardowej procedury kalkulowania kary odbiega od ogólnej oceny zachowania przedsiębiorców uczestniczących w przetargu organizowanym przez PCŚ. W szczególności tak określona wysokość kar pieniężnych pozostaje w dysproporcji do wartości przeznaczonej przez PCŚ na zakup sprzętu komputerowego w ww. przetargu, która wynosiła ok. 220.000,00 zł oraz do zysku ALPLAST z przedmiotowego przetargu, który wyniósł ok. […] zł. Podkreślić należy, iż na skutek zawarcia porozumienia pomiędzy IEK oraz ALPLAST została wybrana oferta tego ostatniego, która była o ok. […] zł netto (ok. […] zł brutto) wyższa od ceny zaoferowanej przez IEK. W ocenie Prezesa UOKiK, w sytuacji, gdy szkody dla uczestników rynku wynikające z praktyki wyniosły ok. […] zł, a praktyka nie miała charakteru powtarzalnego i dotyczyła niewielkiej części konkurencyjnego rynku krajowej sprzedaży sprzętu komputerowego, nałożenie na strony niniejszego postępowania kar pieniężnych w wyżej wskazanej wysokości byłoby nieuzasadnione oraz oderwane od okoliczności niniejszej sprawy. W związku z powyższym, Prezes UOKiK postanowił kwotę kar pieniężnych wyliczonych na podstawie standardowej procedury dodatkowo obniżyć o […] % tj. do kwoty 1.736,00 zł w przypadku IEK oraz do kwoty 16.694,00 zł w przypadku ALPLAST. Kary pieniężne w tej wysokości pozostają, w ocenie Prezes UOKiK, w odpowiedniej proporcji do szkód wyrządzonych zamawiającemu w wyniku zawarcia porozumienia oraz do zysku, który osiągnęli przedsiębiorcy w tym przetargu. Nałożenie na IEK oraz ALPLAST kar pieniężnych w wyżej wskazanej wysokości jest, w ocenie Prezesa UOKiK wystarczające dla osiągnięcia zarówno represyjnego, jak również prewencyjnego celu nałożenia kar pieniężnych za naruszenie przepisów u.o.k.k. W związku z powyższym Prezes UOKiK postanowił jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. - od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. 20 Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger