RPZ-36/2013

1 Poznań, dnia 7 listopada 2013 r. RPZ- 61/22/13/KB DECYZJA nr RPZ 36/2013 Stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50 poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec „Prometeusz Kredyty” sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach. - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów; I. na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, stosowanie przez „Prometeusz Kredyty” sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach w reklamach pożyczek zwrotów: nie sprawdzamy BIK, POŻYCZKI I CHWILÓWKI BEZ BIK, bez BIK , które mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do zakresu oferty przedsiębiorcy, sugerując bezwarunkowe udzielenie pożyczki - bez względu na wynik oceny ryzyka kredytowego, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206) i nakazuje się zaniechanie jej stosowania. II. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakłada się na „Prometeusz Kredyty” sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach, w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 4.007 zł (słownie: cztery tysiące siedem złotych), płatną do budżetu państwa. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy działania reklamowe pozabankowych instytucji finansowych oferujących pożyczki konsumentom naruszają przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uzasadniające wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (sygn. RPZ- 403/2/13/AC). W ramach ww. postępowania wyjaśniającego, w okresie od 22.01.2013 do 4.02.2013 r. został przeprowadzony przegląd reklam tych instytucji ukazujących się w prasie oraz mediach elektronicznych (internet, telewizja, telegazety). PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań tel. 618-521-517, 618-527-750, fax 618-518-644 e-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 W toku ww. postępowania wyjaśniającego ustalono m.in., że „Prometeusz Kredyty” sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach (dalej: „Prometeusz Kredyty” lub „Przedsiębiorca”) reklamował swoją ofertę pożyczek posługując się ulotkami oraz plakatami, w których eksponowane były hasła i zwroty: nie sprawdzamy BIK, POŻYCZKI I CHWILÓWKI BEZ BIK, bez BIK. Z uwagi na fakt, że w ocenie Prezesa UOKiK zebrany w toku ww. postępowania materiał dowodowy dotyczący Prometeusz Kredyty uzasadniał postawienie przedsiębiorcy zarzutu, postanowieniem z dnia 30.04.2013 r. wszczęto z urzędu postępowania w związku z podejrzeniem stosowania przez „Prometeusz Kredyty” sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach w reklamach pożyczek zwrotów: nie sprawdzamy BIK, POŻYCZKI I CHWILÓWKI BEZ BIK, bez BIK , które mogą wprowadzać konsumentów w błąd co do zakresu oferty przedsiębiorcy, sugerując bezwarunkowe udzielenie pożyczki - bez względu na wynik oceny ryzyka kredytowego, co w ocenie Prezesa UOKiK mogło stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. Nr 171, poz. 1206, dalej: „u.p.n.p.r.”). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie podejrzenia stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Przedsiębiorca wskazał, że w jego ocenie brak podstaw do przyjęcia, że kwestionowane przez Prezesa UOKiK zwroty sugerują bezwarunkowe udzielenie pożyczki bez względu na wynik oceny ryzyka kredytowego. Informacja o nie sprawdzaniu konsumentów w Biurze Informacji Kredytowej jest prawdziwa, albowiem Prometeusz Kredyty nie dokonuje takiego sprawdzenia, co nie oznacza, że nie sprawdza zdolności kredytowej konsumenta. Wiarygodność konsumentów jest sprawdzana przede wszystkim na podstawie oświadczeń konsumentów oraz na podstawie własnej bazy klientów niesolidnych Prometeusz Kredyty. Przedsiębiorca podniósł ponadto, że w ulotkach reklamowych, plakatach i innych materiałach reklamowych podane jest wyraźnie, że „ostateczne warunki kredytowania zależą od wiarygodności kredytowej Klienta.” Pismem z dnia 17.10.2013 r. Prezes UOKiK zawiadomił Przedsiębiorcę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego oraz poinformował stronę o przysługującym jej prawie zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy oraz prawie złożenia dodatkowych wyjaśnień. W dniu 29.10.2013 r. strona zapoznała się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Prezes Urzędu ustalił co następuje: Prometeusz Kredyty Sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 000229344. Zgodnie z wpisem do ww. rejestru, przedmiotem działalności Przedsiębiorcy jest m.in. działalność pomocnicza finansowa oraz pozostałe formy udzielania kredytów. (akta postępowania k. 61-64, 79-83) Przedsiębiorca udziela konsumentom z terenu całej Polski pożyczek od kwoty 71,43 zł do kwoty 3.260,87 zł na okres od 1 do 12 miesięcy. Prometeusz Kredyty udziela konsumentom pożyczek na podstawie umów zawieranych według wzorca „umowy ratalnej pożyczki gotówkowej” lub wzorca „umowy pożyczki gotówkowej krótkoterminowej.” Przedsiębiorca zawiera z konsumentami umowy w oddziałach Prometeusz Kredyty lub w oddziałach punktów współpracujących na zasadach agencyjnych. 3 W 2012 r. Przedsiębiorca zawarł (…) umów pożyczki z konsumentami na łączną kwotę (…) zł (akta postępowania k. 10-18; 24-26) Przedsiębiorca udziela pożyczek ze środków własnych, przy czym wiarygodność finansowa konsumentów zamierzających zawrzeć z Prometeusz Kredyty umowę pożyczki oceniana jest na podstawie przekazanych przez wnioskodawcę informacji o źródłach jego dochodów oraz na podstawie informacji z wewnętrznej bazy Przedsiębiorcy o ewentualnej historii korzystania z usług Prometeusz Kretydy. Od wnioskodawcy odbierane jest także oświadczenie o tym, że nie są wobec niego prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne, czy upadłościowe. (akta postępowania k. 68, 78) Prometeusz Kredyty reklamuje oferowane przez siebie pożyczki za pośrednictwem ulotek i reklamy zewnętrznej będącej jednocześnie oznaczeniem lokali, w których znajdują się placówki Przedsiębiorcy. Ponadto reklamy były zamieszczanie przez poszczególne oddziały Przedsiębiorcy w niektórych gazetach o charakterze krajowym oraz lokalnym (m.in. Anonse, Fakt, Metro, Pośrednik, Kronika Beskidzka, Teraz Kielce, Tygodnik Zamojski). (akta postępowania k. 8-9) Przedsiębiorca stosował od 1.01.2013 r. różne rodzaje reklamy oferowanych konsumentom pożyczek, głównie w formie rozdawanych konsumentom ulotek i reklamy zewnętrznej, w lokalach Przedsiębiorcy. Reklamy te zawierały następujące stwierdzenia: „bez BIK” „nie sprawdzamy BIK” „Pożyczki i Chwilówki bez BIK” „Chwilówki bez BIK” Niektóre z ulotek reklamowych stosowanych przez Przedsiębiorcę zawierały ponadto następujące stwierdzenie: „Ostateczne warunki kredytowania zależą od wiarygodności kredytowej Klienta, daty wypłaty pożyczki oraz daty płatności pierwszej raty.” (akta postępowania k. 101-115) W 2012 r. Przedsiębiorca osiągnął z prowadzonej działalności przychód w wysokości (…) zł. (akta postępowania k. 94-95) Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 50, poz. 331 ze zm., dalej: „u.o.k.k.”), ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa UOKiK jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa UOKiK ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa UOKiK do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. 4 W ocenie Prezesa UOKiK, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy zapoznali się lub mogą zapoznać się z reklamą pożyczek oferowanych przez Prometeusz Kredyty. Działania Przedsiębiorcy nie dotyczą więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. Skutkuje to uznaniem, że w niniejszej sprawie istnieje możliwość poddania zachowania Przedsiębiocy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Prometeusz Kredyty jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis ten za przedsiębiorcę uznaje m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 672 ze zm.). Prometeusz Kredyty prowadzi działalność gospodarczą w zakresie udzielania pożyczek konsumentom na podstawie wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Posiadając status przedsiębiorcy w świetle ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Prometeusz Kredyty jest zarazem przedsiębiorcą w rozumieniu u.o.k.k. W konsekwencji jego działania podlegają kontroli z punktu widzenia przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.k.k., zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Art. 24 ust. 2 u.o.k.k. przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie godzące w nie bezprawne działania przedsiębiorcy, w szczególności: stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego (pkt 1), naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2) oraz nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3). Dla stwierdzenia ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie przedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SK 27/07 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że: „ praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy .” Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pod tym pojęciem 5 należy rozumieć stricte ekonomiczne interesy konsumentów (o wymiarze majątkowym) oraz prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. Wystarczające jest stwierdzenie choćby potencjalnych negatywnych skutków praktyki wobec nieograniczonej liczby konsumentów. Praktyka Przedsiębiorcy bez wątpienia może godzić w interesy nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zidentyfikować - potencjalnie wszystkich odbiorców reklam. Zakwestionowane działania naruszają interesy pozaekonomiczne konsumentów- prawo do uzyskania informacji, które nie wprowadzają w błąd, zawartych w rozpowszechnianych przekazach reklamowych. Działania te nie były kierowane do indywidualnie oznaczonych, konkretnych konsumentów, ale nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Miały więc w stosunku do takich osób charakter powtarzalny i powszechny, a tym samym naruszały zbiorowy interes konsumentów. Jako bezprawne należy kwalifikować zachowania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa (Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwai, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000 r., str. 117-118). W niniejszej sprawie bezprawność działań Prometeusz Kredyty Prezes UOKiK wywodzi z naruszenia przepisów u.p.n.p.r. Zgodnie z art. 3 tej ustawy, zakazuje się stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych. Przez praktykę rynkową rozumie się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu ma znaczenie szerokie i obejmuje także usługi (art. 2 pkt 3 i 4 u.p.n.p.r.). Niewątpliwie działania Prometeusz Kredyty polegające na reklamowaniu usług finansowych mieszczą się w przedstawionym powyżej pojęciu praktyki rynkowej. W art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. określono dwie przesłanki, których łączne spełnienie pozwala na zakwalifikowanie praktyki przedsiębiorcy jako nieuczciwej, a mianowicie: sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rzeczywiste lub potencjalne zniekształcenie w istotny sposób zachowań rynkowych przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Przepis ten ma charakter klauzuli generalnej, która w celu wykazania stosowania danej praktyki wymaga odpowiedniej konkretyzacji. Jak wskazał Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: SOKiK): „istotą pojęcia dobrego obyczaju jest szeroko pojęty szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyrażać się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniu uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniu partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformowania, dezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystania jego niewiedzy i naiwności”(wyrok z dnia 23.02.2006 roku XVII Ama 118/04). Dla zaistnienia natomiast drugiej z ww. przesłanek, wystarczy 6 jedynie potencjalne zniekształcenie zachowania rynkowego konsumenta, co oznacza, że nie musi do niego faktycznie dojść. Art. 4 ust. 2 us.p.n.p.r. zawiera otwarty katalog nieuczciwych praktyk rynkowych i wyróżnia m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd. Praktyki te mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5) jak i zaniechaniu (art. 6), a przypisanie przedsiębiorcy ich stosowania wymaga odniesienia zarówno do ogólnej definicji nieuczciwej praktyki rynkowej zawartej w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., jak również definicji praktyki wprowadzającej w błąd zawartej w art. 5 lub art. 6 u.p.n.p.r. Udowodnienie sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz zniekształcenia (lub możliwości zniekształcenia) przez praktykę przedsiębiorcy zachowania konsumenta nie jest konieczne w sytuacji, gdy praktykę taką można zakwalifikować jako nieuczciwą w każdych okolicznościach. Tzw. czarną listę praktyk wprowadzających w błąd, obejmującą 23 różnego rodzaju zachowania przedsiębiorców, które uznawane są za nieuczciwe w każdych okolicznościach zawiera art. 7 u.p.n.p.r. Przepisy u.p.n.p.r. posługują się pojęciem przeciętnego konsumenta, w odniesieniu do którego powinna być dokonana ocena każdej praktyki rynkowej. Za przeciętnego uznaje się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Ustawodawca wymaga zarazem dokonania oceny tych cech z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i ewentualnej przynależności danego konsumenta do szczególnej, dającej się zidentyfikować grupy możliwej do wyodrębnienia ze względu na swoiste cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Analiza treści reklam stosowanych przez Prometeusz Kredyty nie wykazała, aby były one kierowane do określonej, dającej się wyodrębnić na podstawie wspólnej cechy grupy konsumentów. Jak wynika z badań TNS Polska 1 wykonanych na zlecenie Prezesa UOKiK, z usług pozabankowych instytucji finansowych częściej skłonne są korzystać osoby z zawodowym wykształceniem, których dochody mieszczą się w przedziale 1501-2500 zł. Zdaniem Prezesa UOKiK, nie pozwala to jednak na uznanie, że Prometeusz Kredyty adresuje swoje reklamy do szczególnej grupy konsumentów. Należy mieć na uwadze, że umowy zawierane przez Prometeusz Kredyty nie wymagają od konsumentów ponadprzeciętnej specjalistycznej wiedzy w zakresie funkcjonowania rynku usług finansowych, bądź warunków udzielania pożyczek. Nie bez znaczenia jest również fakt, że Przedsiębiorca zamieszcza ogłoszenia w ulotkach rozprowadzanych w różnych regionach Polski. Zdaniem Prezesa UOKiK, podejmowane przez Prometeusz Kredyty działania reklamowe świadczą o tym, że chciał on dotrzeć do jak najszerszego kręgu odbiorców. W konsekwencji, na potrzeby przeprowadzonego postępowania, za przeciętnego uznano konsumenta dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego przy uwzględnieniu czynników społecznych, kulturowych i językowych charakterystycznych dla polskiego konsumenta. Tak przyjęty wzorzec konsumenta nie powoduje, że traci on prawo do bycia rzetelnie poinformowanym o reklamowanym produkcie. Wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej- nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsument nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Przeciętny konsument ma świadomość specyfiki języka reklamy, jego pewnej umowności, 1 Badanie zostało przeprowadzone przez TNS Polska od 2 do 5 sierpnia 2012 roku techniką wywiadu bezpośredniego wspomaganego komputerowo (CAPI), na reprezentatywnej, losowo wybranej próbie 1000 Polaków w wieku 15 i więcej lat. Raport z badania dostępny na www.uokik.gov.pl. 7 skłonności do przesady i konieczności odnoszenia się do reklam z racjonalnym dystansem. Rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Oczekiwania wobec rozsądnego konsumenta wynikają przede wszystkim z tego, jak daleko sięga obowiązek rzetelności w przekazywaniu informacji handlowej przez przedsiębiorcę. Zgodnie z orzecznictwem SOKiK, przedsiębiorca ma obowiązek poinformowania w sposób rzetelny i prawdziwy o cechach oferowanego towaru już w reklamie, a klient zwabiony jego ofertą nie ma obowiązku jej weryfikacji w miejscu sprzedaży 2 . Przeciętny konsument ma prawo odbierać kierowane do niego przekazy reklamowe w sposób dosłowny zakładając, że przedsiębiorca, od którego pochodzą, przekazuje mu informacje w sposób dostatecznie jasny, jednoznaczny i niewprowadzający w błąd. Wyżej opisany model przeciętnego konsumenta stał się podstawą analizy zachowań Prometeusz Kredyty pod kątem zgodności z u.p.n.p.r. Przypisana Przedsiębiorcy praktyka polega na zastosowaniu w reklamach pożyczek haseł: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK”, które może wprowadzać konsumentów w błąd co do zakresu oferty przedsiębiorcy, sugerując bezwarunkowe udzielenie pożyczki - bez względu na wynik oceny ryzyka kredytowego. W ocenie Prezesa UOKiK, ww. działanie stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o której mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.n.p.r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Z punktu widzenia przesłanek tej praktyki niezbędne jest rozważenie, czy zakwestionowane reklamy mogły wprowadzić przeciętnego konsumenta w błąd co do zakresu oferty przedsiębiorcy, sugerując bezwarunkowe udzielenie pożyczki - bez względu na wynik oceny ryzyka kredytowego, a przez to, czy mogły powodować podjęcie przez niego decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Art. 5 ust. 4 u.p.n.p.r. przewiduje, że przy ocenie czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd przez działanie należy uwzględnić wszystkie jej elementy oraz okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób jego prezentacji. Zastrzeżenia Prezesa UOKiK wzbudzają hasła: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK” zamieszczane w ulotkach nie zawierających dodatkowo informacji, że ostateczne warunki kredytowania zależą od wiarygodności kredytowej konsumenta. Zdaniem Prezesa UOKiK, przekaz wynikający z przedmiotowych reklam mógł wywołać mylne wrażenie przeciętnego konsumenta, że Przedsiębiorca udziela pożyczek niezależnie od tego, jaka jest zdolność kredytowa konsumentów, w tym niezależnie od tego, czy konsumenci figurują w rejestrach dłużników (bazach BIK). Przeciętny konsument mógł tym samym dojść do wniosku, że proces uzyskania pożyczki nie jest sformalizowany, skoro Przedsiębiorca nie występuje o informacje do innych podmiotów, ale oferuje pożyczki „ bez BIK.” Stosownie do art. 5 pkt 16 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. Nr 126, poz. 715 ze zm.), ocena ryzyka kredytowego to dokonywana przez kredytodawcę ocena zdolności konsumenta do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami, w terminach określonych w umowie o kredyt konsumencki. W celu oceny ryzyka 2 tak m.in. wyrok SOKiK z dnia 19 grudnia 2007 roku XVII Ama 64/07. 8 kredytowego pożyczkodawca może korzystać z baz danych prowadzonych przez biura informacji kredytowych oraz biura informacji gospodarczych (por. art. 5 pkt 15 ww. ustawy). Art. 9 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim nakłada na pożyczkodawcę bezwzględny obowiązek oceny ryzyka kredytowego przed zawarciem umowy. Przedsiębiorca wyjaśnił, że badanie zdolności kredytowej pożyczkobiorcy odbywa się na podstawie informacji przedłożonych przez wnioskodawcę, dotyczących miesięcznych dochodów oraz oświadczenia o braku prowadzonych przeciwko wnioskodawcy postępowań egzekucyjnych. Ponadto, Przedsiębiorca sprawdza we własnej bazie danych, czy wnioskodawca korzystał w przeszłości z jego pożyczek. W tym kontekście należy zgodzić się z twierdzeniem Przedsiębiorcy, że nie ma on obowiązku korzystania z informacji zebranych w Biurze Informacji Kredytowej . Należy jednak podkreślić, że nawet uważny i dostatecznie zorientowany przeciętny konsument utożsamia skrót „BIK” ogólnie z podmiotem, który gromadzi dane o zobowiązaniach finansowych osób wynikających z zaciągniętych przez nich pożyczek i kredytów. Hasła: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK” jednoznacznie kojarzą się więc z faktem rezygnacji pożyczkodawcy ze sprawdzenia, w ramach procedury udzielania pożyczek, czy potencjalny pożyczkobiorca figuruje w rejestrze takiego podmiotu. W ocenie Prezesa UOKiK, może to dodatkowo wzmacniać przeświadczenie przeciętnego konsumenta, że Przedsiębiorca jako podmiot nie będący bankiem, udziela pożyczek bez względu na ocenę ryzyka kredytowego wynikającą z faktu figurowania w określonej bazie dłużników. Jak wynika z wyżej wspomnianego raportu TNS Polska najczęstszym powodem, ze względu na który konsumenci zdecydowaliby się na pożyczkę w parabanku, jest szybsze uzyskanie pozytywnej opinii. Kwestie dotyczące zdolności kredytowej mają zatem bez wątpienia istotne znaczenie przy wyborze instytucji finansowej przez konsumentów. W opinii Prezesa UOKiK, zakwestionowane reklamy mogą kształtować mylne wyobrażenie konsumentów o szerokiej dostępności oferty Prometeusz Kredyty. Mogą bowiem sugerować bezwarunkowe udzielenie pożyczki (hasła: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK” - czyli nie sprawdzamy wnioskodawcy w bazie dłużników). Niewątpliwie użyte hasła sugerują łatwiejszą, a przez to szybszą procedurę uzyskania pożyczki aniżeli w przypadku weryfikowania sytuacji finansowej potencjalnego pożyczkobiorcy w bazach dłużników. Zdaniem Prezesa UOKiK, pod wpływem zakwestionowanych reklam przeciętny konsument mógł zostać wprowadzony w błąd co pewności uzyskania pożyczki od Przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 2 pkt 7 u.p.n.p.r., przez decyzję dotyczącą umowy rozumie się decyzję podejmowaną przez konsumenta co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania. Nieuczciwa praktyka rynkowa polegająca na wprowadzającym w błąd działaniu nie musi finalnie prowadzić do dokonania przez przeciętnego konsumenta czynności prawnej. Decyzja dotycząca umowy, o której mowa w ww. ustawie, ma szerszy zakres niż instytucja błędu uregulowana w art. 84 i nast. Kodeksu cywilnego. Elementem konstrukcyjnym decyzji konsumenta nie jest objęty sam fakt jej dokonania, czyli w analizowanym przypadku - skorzystanie z reklamowanej oferty, a więc złożenie wniosku o pożyczkę i zawarcie umowy z Przedsiębiorcą. Wystarczająca jest sama potencjalna możliwość wprowadzenia w błąd przeciętnego konsumenta. 9 Decyzja dotycząca umowy w omawianym stanie faktycznym sprowadzać będzie się do sytuacji, w której konsument pod wpływem reklamy zainteresuje się ofertą Prometeusz Kredyty lub podejmie działania w celu uzyskania dodatkowych informacji, np. skontaktuje się z Przedsiębiorcą, aby poznać szczegóły oferty. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że konsument może zweryfikować przekaz reklamowy w inny sposób. Kluczowe znaczenie odgrywa wewnętrzne przekonanie konsumenta i dokonany przez niego odbiór komunikatu reklamowego, który prowadzi do przyjęcia i zrozumienia najważniejszych informacji jakie z niego płyną. Samo zainteresowanie się ofertą Prometeusz Kredyty, pod wpływem rozpowszechnianych reklam, stanowi o podjęciu przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy w rozumieniu art. 2 pkt 7 u.p.n.p.r. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku SOKiK z dnia 19 grudnia 2007 r. (sygn. akt XVII Ama 64/07): „konsument, do którego reklama jest kierowana ma prawo do rzetelnej informacji już w chwili zapoznania się z reklamą bez konieczności zasięgania jej dopiero w miejscu sprzedaży u przedsiębiorcy. Przedsiębiorca ma obowiązek poinformowania w sposób rzetelny i prawdziwy o cechach oferowanego towaru już w reklamie, a klient zwabiony jego ofertą nie ma obowiązku jej weryfikacji w miejscu sprzedaży.” W ocenie Prezesa UOKiK, zasadnicze znaczenie ma w niniejszej sprawie sama treść przekazu reklamowego, a nie możliwość jego weryfikacji przez konsumenta poprzez podjęcie dodatkowych działań. Dokonywanie przez konkretnych konsumentów porównania ofert jest bez znaczenia dla oceny reklamy Przedsiębiorcy. Poprzez zakwestionowane hasła oferta Przedsiębiorcy była dla przeciętnego konsumenta bardziej atrakcyjna niż jest w rzeczywistości. Dla osób poszukujących możliwości szybkiego finansowania lub posiadających tzw. negatywną historię kredytową (np. wpisanych do rejestrów BIK/BIG) informacja, że Przedsiębiorca nie bierze pod uwagę danych figurujących w dostępnych rejestrach dłużników przy podejmowaniu decyzji o udzieleniu pożyczki ma niewątpliwie podstawowe znaczenie. Przeciętny konsument mógłby nie podjąć decyzji dotyczącej umowy w rozumieniu art. 2 pkt 7 u.p.n.p.r., gdyby posiadał pełną wiedzę o dostępności oferty Przedsiębiorcy, tj. miał świadomość, że Prometeusz Kredyty dokonuje w rzeczywistości oceny jego zdolności kredytowej na podstawie przekazanych przez konsumenta informacji oraz wewnętrznej bazy przedsiębiorcy. Mając szczegółową wiedzę o faktycznych warunkach, na jakich Przedsiębiorca udziela pożyczek, uwzględniając stosowany sposób i zakres weryfikowania zdolności kredytowej potencjalnego pożyczkobiorcy, przeciętny konsument mógłby tym samym uznać, że oferta może nie być w pełni dostępna dla każdego konsumenta. Powyżej wskazano, że w celu przypisania Przedsiębiorcy nieuczciwej praktyki rynkowej, niezbędne jest także wykazanie, że jej praktyka jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Oznacza to konieczność odniesienia się do przesłanek klauzuli generalnej z art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. Z uwagi na kwestionowanie sposobu prezentacji informacji zawartych w reklamach, Prezes UOKiK dokonał oceny zachowania Przedsiębiorcy w kontekście naruszenia dobrych obyczajów oraz możliwości zniekształcenia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, tj. na etapie kierowania do niego przekazu reklamowego. W rozpatrywanej sprawie, za dobre obyczaje należy uznać prawo konsumenta do uzyskania rzetelnej i jednoznacznej informacji, jaką Prometeusz Kredyty jako przedsiębiorca zamieszczać powinien w reklamach swoich usług, uwzględniając ograniczenia wynikające z takiej formy prezentacji oferty. Zdaniem Prezesa UOKiK, naruszenie tak rozumianych dobrych obyczajów nastąpić może właśnie wskutek przekazania informacji mogących 10 wprowadzać konsumenta w błąd co do pewności uzyskania pożyczki od Przedsiębiorcy, bez względu na wynik oceny ryzyka kredytowego. Pod wpływem rozpowszechnianych reklam przeciętny konsument mógł nabrać mylnego wyobrażenia o warunkach, jakie musi spełnić, aby uzyskać pożyczkę od Przedsiębiorcy i podjąć decyzję dotyczącą umowy, której w przypadku posiadania pełnej wiedzy o dostępności oferty Prometeusz Kredyty, mógłby nie podjąć. Zakwestionowane reklamy mogły zatem zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy. Prezes UOKiK wziął pod uwagę fakt, że w przypadku części stosowanych przez Przedsiębiorcę ulotek reklamowych poza sformułowaniami: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK”, znajduje się także dodatkowa informacja, zamieszczona drobnym drukiem na dole ulotki. Zgodnie z tą dodatkową informacją: „Ostateczne warunki kredytowania zależą od wiarygodności kredytowej Klienta, daty wypłaty pożyczki oraz daty płatności pierwszej raty”. Informacja ta może niwelować deficyt informacyjny po stronie konsumenta, który wynika z użycia haseł: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK”, które to hasła, użyte samodzielnie, mogą wprowadzać konsumentów w błąd, sugerując, że Przedsiębiorca nie sprawdza w ogóle wiarygodności kredytowej wnioskodawcy. Podkreślić jednakże należy, że powyższe, dodatkowe sformułowania przekazujące konsumentom informację, zgodnie z którą: „ostateczne warunki kredytowej zależą od wiarygodności kredytowej Klienta” nie zostały zamieszczone na wszystkich stosowanych przez Przedsiębiorcę ulotkach reklamowych, lecz jedynie na ich części. W przypadku ulotek reklamowych zawierających jedynie hasła: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK”, bez dodatkowego komentarza uznać należy, że spełnione są przesłanki uznania stosowania takich reklam za praktykę rynkową wprowadzającą konsumentów w błąd. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK uznał, że działania Prometeusz Kredyty wyczerpują przesłanki nieuczciwej praktyki rynkowej w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.n.p.r. Fakt, że ww. praktyka narusza jednocześnie zbiorowe interesy konsumentów, pozwala na przypisanie Przedsiębiorcy stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k. Z informacji przekazanych przez Przedsiębiorcę nie wynika, by zaniechał on umieszczania haseł: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK” w swoich reklamach. Przedsiębiorca nie wykazał także, że dodatkowe stwierdzenie wskazujące na to, że „ostateczne warunki kredytowania zależą od wiarygodności kredytowej Klienta” zostało wprowadzone do wszystkich stosowanych przez Przedsiębiorcę ulotek reklamowych, a nie jedynie do ich części. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ciężar wykazania, że doszło do zaniechania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów spoczywa na przedsiębiorcy. W związku z powyższym, podstawą rozstrzygnięcia Prezesa UOKiK w tym zakresie stał się art. 26 ust. 1 u.o.k.k., zgodnie z którym Prezes UOKiK wydaje decyzję o uznania praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazująca zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 24 u.o.k.k. Z uwagi na powyższe, Prezes UOKiK orzekł jak w pkt I sentencji decyzji. Pkt II sentencji decyzji Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k., Prezes UOKiK może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę, który choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 u.o.k.k, karę pieniężną w wysokości nie 11 większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Z powołanego przepisu wynika, że kara pieniężna ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes UOKiK. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 u.o.k.k. te okoliczności, które Prezes UOKiK winien uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej, wymieniając okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, w szczególności charakter praktyk i ich możliwe skutki w sferze pozaekonomicznych interesów konsumentów, w tym prawa konsumentów do rzetelnej i prawdziwej informacji, a także względy prewencji generalnej, Prezes UOKiK uznał za uzasadnione nałożenie na Prometeusz Kredyty kary pieniężnej za stwierdzoną praktykę. Przy nakładaniu kary istnieje konieczność spełnienia przesłanek podmiotowych, tj. stwierdzenia, że określone w ww. przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa nieumyślność naruszenia przepisów ustawy nie wyklucza istnienia podstaw do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Stwierdzenie nawet nieumyślnego naruszenia ustawy daje bowiem podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na nieumyślne naruszenie przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy. Zdaniem Prezesa UOKiK, Przedsiębiorca naruszył zasady ostrożności w relacjach z konsumentami. Jako profesjonalista Prometeusz Kredyty ma obowiązek dochowania należytej staranności przy formułowaniu przekazu reklamowego oraz ocenie zgodności tego przekazu z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Prezesa UOKiK, Prometeusz Kredyty powinien uwzględnić wszelkie aspekty przygotowanych przekazów reklamowych, w tym także potrzebę ochrony interesów konsumentów rozumianych jako prawo do prawdziwej i nie wprowadzającej w błąd informacji, a w przeciwnym razie - uwzględniać możliwość naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W świetle powyższych okoliczności uzasadnione jest stwierdzenie, że działania Prometeusz Kredyty opisane w punkcie I sentencji było skutkiem niedołożenia przez nią należytej staranności. W 2012 r. Przedsiębiorca uzyskał przychód w wysokości (…) zł. Maksymalna kara pieniężna, która mogłaby zostać nałożona na Przedsiębiorcę wynosi (…) zł po zaokrągleniu. Ustalając wysokość kar Prezes UOKiK dokonał w pierwszej kolejności oceny wagi stwierdzonych naruszeń przepisów ustawy, wynikiem których jest określona kwota bazowa. W dalszej kolejności Prezes UOKiK rozważył, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. Praktyka, którą Prezes UOKiK przypisał Przedsiębiorcy w pkt I sentencji decyzji, polega na prezentowaniu wprowadzającego w błąd przekazu reklamowego sugerującego pewność udzielenia pożyczki przez Prometeusz Kredyty, niezależnie od wyników oceny ryzyka kredytowego pożyczkobiorcy. Zdaniem Prezesa UOKiK, wykorzystanie przez Przedsiębiorcę w zakwestionowanych reklamach haseł: „nie sprawdzamy BIK”, „Pożyczki i Chwilówki bez BIK”, „bez BIK” mogło wywoływać mylne wyobrażenie przeciętnego 12 konsumenta co do dostępności oferty Przedsiębiorcy. Zapoznając się z zakwestionowanymi reklamami przeciętny konsument mógł uznać, że Prometeusz Kredyty udziela pożyczek niezależnie od tego, czy potencjalni pożyczkobiorcy figurują w rejestrach dłużników, co oznacza, że nie dokonuje pod tym kątem badania ich zdolności kredytowej. Mylne wyobrażenie w tym zakresie mogło mieć wpływ na podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której w przeciwnym razie by nie podjął. Pozostając w błędzie co do warunków udzielania pożyczek przez Prometeusz Kredyty i zasad weryfikacji zdolności kredytowej, przeciętny konsument mógł zainteresować się jej ofertą właśnie z uwagi na informację, że w procesie badania zdolności kredytowej wiarygodność kredytyowa wnioskodawcy nie ma dla Przedsiębiorcy żadnego znaczenia. Praktyka ta ujawniła się na etapie przedkontraktowym, którego istotą jest zachowanie przedsiębiorcy ukierunkowane na pozyskiwanie klientów lub złożenie oferty konsumentom, mające na celu skłonienie ich do zawarcia kontraktu. Opisana praktyka naruszała bezpośrednio interesy pozaekonomiczne konsumentów, jednak mogła mieć również istotne znaczenie dla ich interesów ekonomicznych. Przy ustalaniu kwoty bazowej Prezes UOKiK wziął także pod uwagę fakt, że w części stosowanych przez Przedsiębiorcę przekazów reklamowych zawarta jest informacja, zgodnie z którą: „ostateczne warunki kredytowania zależą od wiarygodności kredytowej Klienta.” Kwestionowana praktyka dotyczy zatem jedynie części reklam stosowanych przez przedsiębiorcę, które nie zawierają powyższego stwierdzenia. Zakres naruszenia interesów konsumentów jest zatem w niniejszej sprawie mniejszy niż byłby on w sytuacji, w której praktyka rynkowa wprowadzająca w błąd dotyczyłaby wszystkich reklam Prometeusz Kredyty. Zdaniem Prezesa UOKiK, ww. okoliczności przesądzają o ustaleniu kwoty bazowej kary na poziomie (…)% przychodu uzyskanego przez Prometeusz Kredyty w 2012 r., tj. (…) zł po zaokrągleniu. W dalszym etapie kalkulacji kary Prezes UOKiK rozważył, czy ww. kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okoliczności łagodzące bądź obciążające. Zdaniem Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności obciążające, czy też łagodzące, które uzasadniałyby podwyższenie lub obniżenie ustalonej kwoty bazowej kary. W związku z powyższym Prezes UOKiK nałożył na Prometeusz Kredyty karę pieniężną w kwocie 4007,00 zł co stanowi ok. (…) % przychodu osiągniętego przez nią w 2012 r. oraz ok. (…) % maksymalnego wymiaru kary. W ocenie Prezesa UOKiK, orzeczona kara jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów u.o.k.k.. Zdaniem Prezesa UOKiK tak ukształtowana kara pieniężne prawidłowo spełni swoje funkcje zarówno w zakresie represji, jak i prewencji indywidualnej (zapobiegając naruszeniom przez Prometeusz Kredyty interesów konsumentów w przyszłości), jak i generalnej (odstraszając innych – licznych przedsiębiorców zajmujących się udzielaniem pożyczek konsumentom od niezgodnych z prawem działań w zakresie reklamy). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kary pieniężne należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 13 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger