RPZ-4/2021

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Poznań , dnia 30 lipca 2021 r. RPZ.410.1.2020.KM D ECY ZJA N r R P Z 4 /20 21 I. Na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 20 21 r. poz. 275 ), uznaje się za praktykę ograniczającą konkurencję i naruszającą zakaz, o którym mowa w a rt. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zawarcie przez: 1) UNIWRO sp. z o.o. z siedzibą w Nowej Soli i 2) Józefa Łuckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych z siedzibą w Nowej Soli , porozumienia ograniczającego konkurencję na regionalnym rynku dostarczania towarów i świadczenia usług związanych z budową i utrzymaniem dróg, polegającego na uzgadnianiu przez tych przedsiębiorców warunków składanych ofert w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na dostawy towarów i usług związanych z budową i utrzymaniem dróg, a w przypadku korzystnego dla tych przedsiębiorców rankingu ofert w danym postępowaniu uzgodnienie podejmowania działań mają cych na celu doprowadzenie do wyboru oferty tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował wyższą cenę . II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 20 21 r. poz. 275) nakłada się kary pieniężne z tytułu naruszenia zakazu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 7 tej ustawy w zakresie określonym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w wysokości: 1) 11 425,01 zł (słownie : jedenaście tysięcy czterysta dwadzieścia pięć 01 /100) na UNIWRO sp. z o.o. z siedzibą w Nowej Soli i 2) 129 958,18 zł (słownie: sto dwadzieścia dziewięć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt osiem 18/100) na Józefa Łuckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych z siedzibą w Nowej Soli płatne do budżetu państwa. III. Na podstawie art. 77 ust. 1 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 20 21 r. poz. 275 ) oraz art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2021 r. poz. 735) w związku z art. 83 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża kosztami postępowania antymonopolowe go: 1) UNIWRO sp. z o.o. z siedzibą w Nowej Soli w kwocie 106,85 zł (słownie: sto sześć złotych 85/100), 2) Józefa Łuckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych z siedzibą w Nowej Soli kwocie 98,35 zł (sł ownie: dziewięćdziesiąt osiem złotych 35/100 ) oraz zobowiązuje do ich uiszczenia na rzecz Prezesa U rzędu Ochrony Konkurencji i K onsumentów w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 2 U Z A S A D N I E N I E (1) Postanowieniem z dnia 13 marca 2020 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Prezes UOKiK) wszczął postępowanie przeciwko: (1) UNIWRO sp. z o.o. z siedzibą w Nowej Soli (2) Józefowi Łuckiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki z siedzibą w Nowej Soli w związku z podejrzeniem uzgadniania przez ww. przedsiębiorców warunków składanych ofert w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na dostawy towarów i usług związanych z budową i utrzymaniem dróg, a w przypadku korzystnego dla tych przedsiębiorców rankingu ofert w danym postępowaniu uzgodnienie podejmowania działań mających na celu doprowadzenie do wyboru oferty tego z ww. przedsiębiorców, który zaoferował wyższą cenę, które to działania mogły stanowić porozumienie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 20 21 r. poz. 275, dalej: uokk). (2) W Szczegółowym Uzasadnieniu Zarzutów z dnia 9 kwietnia 2021 r. Prezes UOKiK poinformował strony postępowania, że wstępne ustalenia postępowania antymonopolowego wskazują na zawarcie przez UNIWRO sp. z o.o. oraz Józefa Łuckiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług T ransportowo – Sprzętowych Józef Łucki porozumienia ograniczającego konkurencję, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 7 uokk w zakresie wskazanym w sentencji postanowienia o wszczęciu postępowani a, a co za tym idzie Prezes UOKiK zamierza wydać, na podstawie art. 10 ust. 1 uokk, decyzję administracyjną stwierdzającą zawarcie takiego porozumienie oraz nałożyć na strony postępowania kary pieniężne. (3) W odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów UNIWRO sp. z o.o. wskazała, że nigdy nie była w zmowie z Józefem Łuckim prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki . Nadto Spółka wskazała na kilka przetargów z 2020 i 2021 roku wskazując, że jej ceny są niższe od Zamawiającego . Józef Łucki w odp owiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów przedłożył dokumenty z innych przetargów, z któr ych w jego ocenie wynika, że jego oferta oscylowała zawsze poniżej środków przeznaczonych przez zamawiającego na wykonanie zadań publicznych. (4) Jednocześnie p ismami z 5 lipca 2021 r. Prezes UOKiK zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postę powania dowodowego oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego. (5) W toku postępowania antymonopolowego strony postępowania zaprzeczyły zarzutowi zawarcia porozumienia ogran iczają cego konkur encję i nie skorzystały z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. 1. U STALENIA FAKTYCZNE 1.1 S TRONY POSTĘPOWANIA (6) Stronami postępowania antymonopolowego są : (1) UNIWRO sp. z o.o. z siedzibą w Nowej Soli, (2) Józef Łucki prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki z siedzibą w Nowej Soli. (7) Obie strony postępowania prowadzą działalność gospodarczą w tej samej miejscowości – Nowej Soli ( województwo lubuskie) przy czym z danych z KRS wynika, że do 17.06.2014 r. UNIWRO miało siedzibę we Wrocławiu. (8) UNI WRO sp. z o.o. z siedzibą w Nowej Soli (dalej: UNIWRO) została zarejestro wana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 18.07.2012 r. Zgodnie z wpisem do ww. rejestru, przeważającym przedmiotem działalności spółki jest transport drogowy towarów (49.41.Z) (dowód: k. 15 -19 akt adm.). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 3 (9) Józef Łucki prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki z siedzibą w Nowej Soli, (dalej: Józef Łucki) wpisany został do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w dniu 23.11.1987 r. W ww. ewidencji jako podstawowy przedmiot dzia łalności zostały wskazane roboty związane z budową dróg i autostrad (42.11.Z) (dowód: k. 22 akt adm.). (10) Pomiędzy stronami istnieją powiązania – zarówno rodzinne, jak i gospodarcze , tj.:  Józef Łucki jest ojcem Moniki Łuckiej – wspólnika UNIWRO od 27.0 3.2013r. oraz Prezesa Zarządu UNIWRO od 28.04.2017 r. (dowód: k. 14, 21 akt adm.),  Józef Łucki był wspólnikiem UNIWRO (z KRS wynika, że do dnia 27.03.2013 r. posiadał 37 udziałów o łącznej wysokości 1850 zł. tj. ok. 21%.) (dowód: k. 14, 15 -19,21 akt adm.). 1.2 K WESTIONOWANE ZACHOWANIA STRON POSTĘPOWANIA 1.2.1 O GÓLNY SCHEMAT DZIAŁA NIA (11) Analiza przebiegu przetargów przeprowadzonych w latach 2014 -2019 zorganizowanych przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze oraz przez Lasy Państwowe Oś rodek Transportu Leśnego w Świebodzinie na dostawy towarów i usług związanych z budową i utrzymaniem dróg i o które ubiegali się UNIWRO oraz Józef Łucki , ujawniła powtarzaln y, składający się z dwóch elementów schemat zachowań tych przedsiębiorców . (12) Pierwszy element występuje na etapie sporządzenia oferty i polega na składaniu przez tych przedsiębiorców niekompletnych ofert, przy czym braki dotyczyły dokumentów, które względnie łatwo mogły zostać pozyskane lub przygotowane przez przedsiębiorców , a takż e standardowych dla procedury przetargowej oświadczeń składanych na przygotowanych przez zamawiającego formularzach . Procedura zamówień publicznych zakłada możliwość uzupełnienia takich braków po otwarciu ofert i wezwaniu wykonawcy przez zamawiającego do u zupełnienia oferty. W razie braku prawidłowego uzupełnienia oferty w wyznaczonym terminie wykonawca zostaje wykluczony z postępowania przetargowego, a jego oferta podlega odrzuceniu. (13) Drugi element schematu zachowań występuje na etapie po otwarciu ofert przez zamawiającego, kiedy wykonawcy mogą zapoznać się z ofertami złożonymi przez swoic h konkurentów , i dotyczy sposobu reakcji na wezwanie zamawiającego do uzupełnienia oferty. W przetargach, w których miał miejsce korzystny dla przedsiębiorców układ ofert reakcja na wezwania zamawiającego do uzupełnienia brakujących dokumentów lub wyjaśnień ujawniła mechanizm działania związany z pozycjami ofert. UNIWRO jako przedsiębiorca, który składał korzystniejszą ofertę, nie uzupełniał oferty bądź uzupełniał błędnie, co skutkowało jej odrzuceniem. 1.2.2 R EALIZACJA ZAŁOŻEŃ SCHEMATU DZIAŁANIA W POSZCZEGÓLNYCH PRZ ETARGACH (14) W toku postępowania Prezes Urzędu ustalił, że w okresie od 2014 r. do 2019 r. ww. przedsiębiorcy ubiegali się o realizację tych samych zamówień publicznych w sześciu postępowaniach przetargowych, tj. w: a) przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 12/2014 ogłoszonym w dniu 26.02.2014 r. przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze (dalej: ZDW) na „Dostawę niesortu bazaltowego do utwardzenia p oboczy w ramach utrzymania dróg wojewódzkich”, b) przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 12/2016 ogłoszonym w dniu 12.02.2016 r. przez ZDW na „Utrzymanie czystości w ciągach dróg wojewódzkich na poszczególnych obszarach działania”, c) przetargu ZDW-ZG-WZ-3310-17/2016 og łoszonym w dniu 29.02.2016 r. przez ZDW na „Utrzymanie czystości w ciągach dróg wojewódzkich na terenach miejskich i zamiejskich na obszarze działania Rejonu Dróg Wojewódzkich w Kłodawie”, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 4 d) przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 33/2017 ogłoszonym w d niu 07.04.2017 r. przez ZDW „Utrzymanie czystości w ciągach dróg wojewódzkich na terenach miejskich i zamiejskich na terenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze – Rejonu Dróg Wojewódzkich w Kłodawie”, e) przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 35/2017 ogłoszonym w dniu 11.04.2017 r. przez ZDW na „Dostawa mieszanki bazaltowej do utwardzania poboczy w ramach utrzymania dróg wojewódzkich na terenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze”, f) przetargu BZP 538372-N- 2019 ogłoszonym w dniu 17.04.2019 r. przez Lasy Państwowe – Ośrodek Transportu Leśnego w Świebodzinie (dalej: OTL) na „Usługi wynajmu sprzętu budowlanego wraz z obsługą operatorską świadczone na potrzeby budowy dróg leśnych w roku 2019 i 2020 z podziałem na części”. (15) Opisy przebiegu przetargów wskazują na : (1) zależność reakcji stron postępowania na wezwania zamawiających do uzupełnienia oferty od układu ofert w rankingu oraz (2) powtarzalność tych reakcji w kolejnych przetargach. 1.2.3 P RZETARGI I. Przetarg wskazany w pkt 14a decyzji – ZDW – ZG-WZ-3310-12/2014 (16) W przypadku przetargu ogłoszonego w dniu 26 lutego 2014 r. przez ZDW oferta dotyczyła dostawy niesortu bazaltowego do utwardzenia poboczy w ramach utrzymania dróg wojewódzkich na terenie: zadanie 1 – Rejon Dróg Wojewódzkich w Kożuchowi e zadanie 2 – Rejon Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze i złożono 6 ofert: (dowód: k. 726-743 akt adm.). 1. Termin składania oferty upływał 10 marca 2014 r. o godz. 10:00. Otwarcie ofert nastąpiło w dniu 10 marca 2014 r. o godz. 10:30 w siedzibie zamawiającego. 2. Dokumenty do oferty nr 4 (UNIWRO) złożono osobiś cie o godz. 9:35 w dniu 10 marca 2014 r. Dokumenty do oferty nr 6 (Józef Łucki) złożono osobiście o godz. 9:44 w dniu 10 marca 2014 r. Oferty złożono przez przedstawicieli firm. 3. W obu zadaniach oferta UNIWRO była korzystniejsza od oferty Józefa Łuckie go. 4. ZDW w Zielonej Górze w dniu 19.03.2014 r. poinformował wykonawców o unieważnieniu postępowania na zadanie nr 1 na mocy art. 93 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1843 ze zm. dalej: Pzp). Oferta z najniższą ceną tj. 184 500,00 zł przewyższała kwotę, którą zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, tj. 169 000,00 zł. Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena brutto zadanie 1 zadanie 2 1 Logistyka Dolnośląska s.c. Mirosław Jurczok ul. dr Mieczysława Orłowicza 105 58 - 309 Wałbrzych 198 337,50 zł xxx 2 TRANZYT Jan Nowak spółka jawna ul. Kępska 2 45 - 129 Opole 184 500,00 zł xxx 3 Przedsiębiorstwo Instalacyjno – Budowlano - Usługowe SZPAKOWSKI ul. Jana Pawła II 33 66 - 100 Sulechów xxx 51 247,64 zł 4 UNIWRO sp. z o.o. ul. Rowerowa 7/12 51 - 138 Wrocław 198 798,75 zł 66 352,35 zł 5 „EUROBUD” Firma Budowlana Grzegorz Fornalczyk ul. Bukowa 8 66 - 010 Nowogród Bobrzański 199 490,63 zł xxx 6 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa S ól 207 101,25 zł 77 443,88 zł Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 5 5. W zadaniu 2 najkorzystniejsza była oferta Przedsiębiorstwa Instalacyjno -Budowlano- Usługowego SZPAKOWSKI (dalej: Szpakowski), następna UNIWRO a trzecia Józefa Łuckiego. Szpakowski oraz UNIWRO w dniu 20.03.2014 r. zostali wezwani przez ZDW aby do dnia 24.03.2014 r. przedłożyli wymagane dokumenty i oświadczenia. UNIWRO została wezwana do: - przedłożenia aktualnego odpisu z właściwe go rejestru, w celu wykazania braku podstaw do wykluczenia w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 2 Pzp, wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert, - przedłożenia orzeczenia o jakości kruszywa, wydane przez niezależne laborator ium potwierdzającego wymagane uziarnienie dla niesortu bazaltowego o frakcji 0 -31,5 mm oraz orzeczenie o jakości kruszywa, wydane przez niezależne laboratorium potwierdzające wymagane uziarnienie dla mieszanki drobnogranulowanej o frakcji 0-4 mm., - prz ekazania dla wykazanego doświadczenia wykonawcy – gdzie zamawiającym był Ośrodek Transportu Leśnego Świebodzin – uszczegółowienia, czy usługa dotyczyła dostawy niesortu bazaltowego oraz załączenia dowodów, że została wykonana należycie oraz wyjaśnienia, cz y kwota 569 794,82 zł dotyczyła wysokości wykonanej dostawy, czy wartości zawartej umowy i jaka wartość z tej kwoty stanowiła wartość dostawy niesortu bazaltowego względnie wykazania innego doświadczenie zawodowego spełniającego warunki SIWZ. - przedłożenia załącznika nr 5 – „Informacji o przynależności do grupy kapitałowej” zgodnego ze wzorem w SIWZ, z wykreśleniem odpowiedniej pozycji. Szpakowski został wezwany do: - przedłożenia orzeczenia o jakości kruszywa, wydanego przez niezależne laboratorium potwierdzającego wymagane uziarnienie dla niesortu bazaltowego o frakcji 0 -31,5 mm, oraz orzeczenia o jakości kruszywa, wydanego przez niezależne laboratorium potwierdzające wymagane uziarnienie dla mieszanki drobnogranulowanej o frakcji 0-4 mm., - wyj aśnienia czy wskazane w załączniku nr 3 doświadczenie zawodowe było wykonane w ramach jednej umowy, a w przypadku jeżeli było kilka umów, poproszono o wskazanie umowy, która dotyczyła dostawy niesortu bazaltowego o wartości min. 48 000,00 zł brutto, co nal eżało wykazać w załączniku 2, względnie wykazać inne doświadczenie zawodowe spełniające wymóg zamawiającego z jednoczesnym wypełnieniem załącznika nr 2 Wykaz dostaw oraz z załączeniem dowodów, że dostawy zostały wykonane należycie - ponownego przedłożenia kopii polisy podpisanej przez ubezpieczającego, tj. pana Szpakowskiego względnie wykazania innej polisy, a w przypadku jej braku inny dokument potwierdzający, że wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia o wartości ubezpieczenia na kwotę nie mniejszą niż: zadanie nr 3 – 48 000,00 zł. 6. Szpakowski ani UNIWRO nie uzupełnili wymaganych dokumentów, w związku z czym zostali wykluczeni, a ich oferty zostały odrzucone. 7. Józef Łucki wraz z formularzem oferty przedłożył jako załącznik „Orzeczenie o jakości kruszywa” wydane przez Zakład Wielobranżowy „DROMAT” Laboratorium Drogowe w Zielonej Górze. Jak wskazał ZDW w Zielonej Górze, zamawiający dopuścił składanie przez wykonaw ców równoważnych dokumentów wystawionych przez podmioty mające siedzibę w innym państwie członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 26 lipca 2016 r. w sprawie rodzajów dokumentów jakich może żądać zamawiający od wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia (Dz.U. z 2020 r. poz. 1282), w celu potwierdzenia, że oferowane roboty budowlane, dostawy lub usługi odpowiadają wymaganiom określonym przez zamawiającego, zamawiający może żądać w szczególności zaświadczenia niezależnego podmiotu uprawnionego do kontroli jakości potwierdzającego, że dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom technicznym. Zgodnie z brzmieniem ust. 3 przywołanego powyżej Rozporządzenia, wykonawca może zamiast dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 2- 5, złożyć równoważne dokumenty wystawione przez podmioty mające siedzibę w innym państwie członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 6 8. Zamówienia w zadaniu 2 udzielono Józefowi Łucki emu. II. Przetarg wskazany w pkt 14b decyzji – ZDW – ZG-WZ-3310-12/2016 (17) W przypadku przetargu ogłoszonego w dniu 12 lutego 2016 r. przez ZDW oferta dotyczyła utrzymania czystości w ciągach dróg wojewódzkich na obszarze dział ania: zadanie nr 1 – tereny zamiejskie Rejon Dróg Wojewódzkich Zielona Góra, zadanie nr 2 – w m. Gubin, zadanie nr 3 – m. Kożuchów, zadanie nr 4 – m. Lubsko, zadanie nr 5 – m. Nowa Sól, zadanie nr 6 – m. Żagań, zadanie nr 7 – m. Iłowa, zadanie nr 8 – teren zamiejski – droga woj. nr 289 odc. granica państwa – Zasieki w km 0+000:4+508 i odc. Jeziory Wysokie – Brody w km 12+094 :13+802 wraz w wykaszaniem traw z poboczy i złożono 9 ofert: (dowód: k. 744-764 akt adm.). Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena brutto zadanie 1 zadanie 2 zadanie 3 zadanie 4 zadanie 5 zadanie 6 zadanie 7 zadanie 8 1 Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Lubsku sp. z o.o. ul. XX – lecie 3 68 - 300 Lubsko xxx xxx xxx 36 288,00 zł xxx xxx xxx 68 947,20 zł 2 HORTICULTURA Przedsiębiorstwo Specjalnych Robót Ogrodniczych Dagmara Szczecińska ul. J. Bema 1 ul. Zjednoczenia 5 67 - 100 Nowa Sól xxx xxx 35 424,00 zł xxx 39 312,00 zł xxx xxx xxx 3 „BLASK: Beata Laskowska ul. Henryka Brodatego 8/4 68 - 100 Żagań xxx xxx xxx xxx xxx 36 288,00 zł 27 648,00 zł xxx 4 Environment & Technology sp. z o.o. ul. Łużycka 87 74 - 101 Gryfino 28 987,20 zł 42 940,80 zł 22 464,00 zł 29 894,40 zł 28 944,00 zł 24 019,20 zł 17 107,20 zł 69 120,00 zł 5 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól 15 314,40 zł xxx xxx xxx xxx xxx xxx xxx 6 P.H.U. „AKOR” Zenon Kokoszka Kosierz 52a 66 - 627 Bobrowice xxx 47 520,00 zł xxx xxx xxx xxx xxx xxx 7 Usługi Transportowe MARIA ŁUCKA ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Śól xxx 41 472,00 zł xxx xxx xxx xxx xxx xxx 8 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól 15 795,00 zł xxx 31 968,00 zł xxx 44 064,00 zł xxx xxx xxx Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 7 1. Termin składania oferty upływał 26 lutego 2016 r. o godz. 10:00. 2. Dokumenty do oferty nr 5 (UNIWRO) z łożono osobiście o godz. 9:38 w dniu 26 lutego 2016 r. Dokumenty do oferty nr 8 (Józef Łucki) złożono osobiście o godz. 9:51 w dniu 26 lutego 2016 r. Oferty złożono przez przedstawicieli firm. 3. UNIWRO i Józef Łucki złoż yli konkurencyjne oferty tylko do zadania 1. 4. Oferta UNIWRO była korzystniejsza cenowo od oferty Józefa Łuckiego. 5. Pismem z dnia 2.03.2016 r. zamawiający wezwał UNIWRO do przedłożenia opłaconej polisy ubezpieczeniowej na kwotę nie mniejszą niż 10 000,00 zł, a także pełnomocnictwa dla p. [usunięto] podpisanego przez osobę wskazaną we właściwym rejestrze gdyż do oferty nie załączono pełnomocnictwa dla w/w osoby, z którego wynikałoby, że jest on umocowany do reprezentowania przedsiębiorcy i do podpisywania oferty oraz wszystkich dokumentów składających się na ofertę. Polisy natomiast nie załączono zgodnie z wymogiem wskazanym w SIWZ. 6. W dniu 7.03.2016 r. do ZDW wpłynęły dokumenty od UNIWRO, ale spełniające tylko częściowo wymagania zamawiającego. UNIWRO przedłożyło kopię dowodu przelewu, jednak nie załączyło samej polisy potwierdzającej, że spółka jest ubezpieczona od odpowiedzialności cywilnej z zakresu prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia o wartości ubezpieczenia na kwotę nie mniejszą niż 10 000,00 zł. Z przedłożonego dokumentu bankowego nie wynikało czego dotyczył przelew. 7. W związku z tym, że wyjaśnienia spółki nie wskazywały, że spełnia ona warunek dotyczący sytuacji ekonomiczno – finansowej, postanowiono o wykluczeniu UNIWRO i odrzuceniu oferty w części 1 zamówienia. 8. Zamówienia udzielono Józefowi Łuckiemu. III. Przetarg wskazany w pkt 14c decyzji – ZDW – ZG-WZ-3310-17/2016 (18) W przypadku przetargu ogłoszonego w dniu 29 lutego 2016 r. przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze oferta dotyczyła utrzymania czystości w ciągach dróg wojewódzkich na terenach miejskich i zamiejskich na obszarze działania Rejonu Dróg Wojewódzkich w Kłodawie: zadanie nr 1 - m. Strzelce Krajeńskie, zadanie nr 2 – m. Dobiegniew, zadanie nr 3 – m. Drezdenko, zadanie nr 4 – m. Rzepin, zadanie nr 5 – m. Sulęcin, zadanie nr 6 – m. Międzyrzecz – Bobowicko, zadanie nr 7 – m. Torzym i złożono 6 ofert: ( dowód: k. 471-479 akt adm.). 9 Przedsię biorstwo Budowlano - Drogowe „CURSUS” Paweł Karpowicz ul. Przemysłowa 62 68 - 300 Lubsko xxx xxx xxx 39 657,60 zł xxx xxx xxx 60 048,00 zł Nr oferty Nazwa i adres wykonaw cy Cena brutto zadanie 1 zadanie 2 zadanie 3 zadanie 4 zadanie 5 zadanie 6 zadanie 7 1 Zakład Usługowy „PAJMA” Łukasz Pajdzik ul. Kazimierza Wielkiego 79/13 66 - 400 Gorzów Wlkp. 7 365,60 zł 4 004,91 zł xxx xxx xxx 15 814,39 zł xxx 2 Zakł ad Projektowania i Usług Specjalistycznych mgr Jerzy Połomski os. Zielona Kotlina 7 66 - 400 Gorzów Wlkp. xxx xxx 23 884,20 zł xxx xxx xxx xxx 3 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól xxx xxx xxx 10 238,40 zł 10 742,76 zł 10 937,81 zł 5 105,81 zł 4 Zakład Usług Komunalnych xxx xxx xxx 11 102,40 12 647,07 xxx 5 390,93 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 8 1. Dokumenty do oferty nr 3 (UNIWRO) złożono osobiście o godz. 9:14 w dniu 15 marca 2016 r. Dokumenty do oferty nr 6 (Józef Łucki) złożono osobiście o godz. 9:54 w dniu 15 marca 2016 r. Oferty złożono przed przedstawicieli firm. 2. UNIWRO i Józef Łucki złożyli konkurencyjne ofert do zadań : 4,5,6,7. 3. We wszystkich powyższych zadaniach oferta UNIWRO była korzystniejsza od oferty Józefa Łuckiego, przy czym w zadaniu 5,6,7 oferta UNIWRO była najkorzystniejsza ze wszystkich ofert, a w zadaniu 5,6 druga w kolejności była oferta Józefa Łuckieg o. 4. W toku badania ofert Zamawiający stwierdził na podstawie kryterium arytmetycznego, że cena UNIWRO w zadaniu 5 jest niższa o 30 % wartości zamówienia ustalonej przez z amawiającego z należytą starannością, a w zadaniu 6 o 50% wartości zamówienia ustalo nej przez Zamawiającego z należytą starannością. W związku z tym, w celu ustalenia , czy oferty zawierają rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, Zamawiający zwrócił się do UNIWRO w dniu 31.03.2016 r. o udzielenie wyczerpujących wyjaśnień dot. elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny. 5. W wyznaczonym terminie nie wpłynęły wyjaśnienia od UNIWRO. Wobec tego, oferta UNIWRO w części 5 i 6 została odrzucona. 6. Zamówienia w części 5 i 6 udzielono Józefowi Łuckiemu. 7. W części 7 zamówienia udzielono UNIWRO, z którym zawarto w dniu 13.04.2016 r. umowę. IV. Przetarg wskazany w pkt 14d decyzji o numerze ZDW-ZG-WZ-3310-33/2017 (19) W przypadku przetargu ogłoszonego w dniu 7 kwietnia 2017 r. przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze oferta dotyczyła utrzymania czystości w ciągach dróg wojewódzkich na terenach miejskich i zamiejskich terenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze – Rejonu Dróg Wojewódzkich w Kłodawie: zadanie nr 1 – teren miejski – m. Strze lce Krajeńskie, zadanie nr 2 – teren miejski – m. Dobiegniew, m. Drezdenko, zadanie nr 3 – teren miejski – m. Rzepin, zadanie nr 4 – teren miejski – m. Sulęcin, m. Miedzyrzecz – Bobowicko, m. Torzym, m. Lubniewice, m. Skwierzyna, zadanie nr 5 – RDW Kłodawa , teren zamiejski i złożono 7 ofert: (dowód: k. 480 -490 akt adm.). sp. z o.o. ul. Chrobrego 3 69 - 200 Sulęcin zł zł zł 5 Hurtownia Artykułów Przemysłowych Stanisław Kołoszyc ul. Dąbrowskiego 1 69 - 108 Cybinka xxx xxx xxx 9 173,52 zł 12 357,04 zł xxx 5 499,26 zł 6 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól xxx xxx xxx 12 286,08 zł 12 351,31 zł 13 696,60 zł 6 001,37 zł Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena brutto Zadanie 1 zadanie 2 Zadanie 3 Zadanie 4 zadanie 5 1 Zakład Usługowy „PAJMA” Łukasz Pajdzik ul. Kazimierza Wielkiego 79/13 66 - 400 Gorzów Wlkp. 6 825,60 zł 21 318,88 zł xxx xxx xxx 2 Hurtownia Artykułów Przemysłowych Stanisław Kołoszyc ul. Dąbrowskiego 1 69 - 108 Cybinka xxx xxx 5 192,64 zł xxx xxx 3 INWENCJA sp. z o.o. sp.k. ul. F. Walczaka 25 66 - 400 Gorzów Wlkp. 7 290,00 z ł 18 950,11 zł xxx xxx 35 138,29 zł Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 9 1. Dokumenty do oferty nr 6 (UNIWRO) złożono osobiście o godz. 9:50 w dniu 26 kwietnia 2017 r. Dokumenty do oferty nr 7 (Józef Łucki) złożono osobiście o godz. 9:54 w dniu 2 6 kwietnia 2017 r. Oferty złożono przez przedstawicieli firm. 2. Przedsiębiorcy złożyli konkurencyjne oferty do tych samych zadań: 3 i 4. 3. Oferta UNIWRO w obu zadaniach była korzystniejsza cenowo, zaś drugie w kolejności były oferty Józefa Łuckiego. 4. Zamawiający w dniu 19 maja 2017 r., zwrócił się m.in. do UNIWRO i Józefa Łuckiego z wnioskiem o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą do dnia 24.06.2017 r. (do zadania 3 i 4). Informację o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą, należało przedłożyć Zamawiającemu na piśmie do dnia 23 maja 2017 r. Jednocześnie UNIWRO został poinformowany, iż przedłużenie terminu związania ofertą jest dopuszczalne tylko z jednoczesnym przedłużeniem okresu ważności wadium albo, jeżeli nie jest to możliwe, z wniesieniem nowego wadium na przedłużony okres związania ofertą. 5. UNIWRO nie odpowiedział pisemnie na wniosek, a tym samym spółka nie wyraziła zgody na przedłużenie terminu związania ofertą na zadanie 3 i 4. 6. Oferta UNIWRO została odrzucona w części 3 i 4. 7. Odpowiedzi na pismo zamawiającego udzielił Józef Łucki wyrażając zgodę w tym piśmie na przedłużenie terminu związania ofertą w zadaniu 3 i 4, i tym samym udzielono mu zamówienia w zadaniu 3. 8. W związku z odrzuceniem oferty UNIWRO w zad. 3 i 4, w zadaniu 4 sytuacja skutkowałaby koniecznością wyboru wykonawcy z wyższą ceną ofertową jako oferty najkorzystniejszej – Józefa Łuckiego. 9. Oferta Józefa Łuckiego do zadania 4 została jednak odrzucona. W protokole postępowania zaznaczon o, że zachowanie przedsiębiorców powtarza się, tj. podobne sytuacje miały miejsce już w 2014 r. w zadaniu nr 2 w postępowaniu ZDW – ZG – WZ -3310-12/2014 „Dostawa niesortu bazaltowego do utwardzenia poboczy w ramach utrzymania dróg wojewódzkich (…) oraz w 2017 r. w tożsamym postępowaniu, a także w 2016 r. w zadaniu nr 1 „Utrzymanie czystości w ciągach dróg wojewódzkich na obszarze działania (…) w 8 zadaniach w postępowaniu ZDW – ZG – WZ -3310-12/2016. V. Przetarg wskazany w pkt 14e decyzji ZDW-ZG-WZ-3310-35/2017 (20) W przypadku przetargu ogłoszonego w dniu 11 kwietnia 2017 r. przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze oferta dotyczyła dostawy mieszanki bazaltowej do utwardzania poboczy w ramach utrzymania dróg wojewódzkich na terenie Zarządu Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze: zadanie 1 – Rejon Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze, zadanie 2 Rejon Dróg Wojewódzkich w Kożuchowie i złożono 6 ofert: (dowód: k. 491-499 akt adm.) 4 ENERIS Surowce S.A. ul. Zagnańska 232A 25 - 563 Kielce 5 056,56 zł 15 160,09 zł 8 698,32 zł 34 531,44 zł 32 657,94 zł 5 Zakład Projektowania i Usług Specjalistycznych mgr Jerzy Połomski os. Zielona Kotlina 7 66 - 400 Gorzów Wlkp. 6 868,80 zł 20 134,49 zł xxx xxx 33 071,33 zł 6 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól xxx xxx 4 837,54 zł 21 427,79 zł xxx 7 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól xxx xxx 5 144,69 zł 30 607,79 zł xxx Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 10 1. Dokumenty do oferty nr 4 (UNIWRO) złożono osobiście o godz. 9:35 w dniu 24 kwietnia 2017 r. Dokumenty do oferty nr 5 (Józef Łucki) złożono osobiś cie o godz. 9:50 w dniu 24 kwietnia 2017 r. Oferty złożono przez przedstawicieli firm. 2. UNIWRO i Józef Łucki złożyli konkurencyjne oferty do zadania 1 zamówienia. 3. Oferta UNIWRO była korzystniejsza cenowo od oferty Józefa Łuckiego. 4. W dniu 8 maja 2017 r. wezwano UNIWRO do złożenia w terminie do 15 maja 2017 r. aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów o których mowa w art. 25 ust. 1 Pzp tj. m. in. w celu potwierdzenia, że oferowane dostawy odpowiadają wymaganiom określonym przez zamawiającego – zaświadczenia niezależnego podmiotu uprawnionego do kontroli jakości potwierdzającego, że dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom technicznym tj. potwierdzające wymagane uziarnienie dla mieszanki bazaltowej o frakcji 0-31,5 mm i dla mieszanki drobno granulowanej o frakcji 0-4 mm. 5. W dniu 10 maja 2017 r. wpłynęły dokumenty od UNIWRO, w których spółka przedłożyła deklarację CE dla kruszywa o frakcji 0 -31,5 mm i 0- 5 mm, podczas gdy wymagane był o uziarnienie 0- 4 mm. Ponadto deklaracja CE jest jedynie deklaracją producenta, że wyrób spełnia zasadnicze wymagania dyrektyw tzw. „Nowego Podejścia” UE, nie jest natomiast handlowym świadectwem jakości i nie może być uznana za zaświadczenie niezależnego podmiotu uprawnionego do kontroli jakości. Jednocześnie deklaracje nie zawierają żadnego podpisu i pieczęci osoby wystawiającej dokument. W związku z powyższym UNIWRO nie potwierdziło, że oferowane dostawy odpowiadają wymaganiom określonym przez zamawiającego tj. że dostarczy on mieszankę drobno granulowaną o frakcji 0 - 4 mm, której normy i jakość potwierdza zaświadczenie niezależnego podmiotu uprawionego do kontroli jakości. W dokumencie widniał jedynie producent Lafarge Kruszywa i Beton sp. z o.o. w Warszawie. 6. W związku z powyższym oferta UNIWRO została odrzucona w części 1 zamówienia. 7. Józef Łucki wraz z formularzem ofertowym przedłożył jako załącznik „Orzeczenie o jakości kruszywa ” wydane przez Zakład Wielobranżowy „DROMAT” Laboratorium Drogowe w Z ielonej Górze. Powyższa sytuacja skutkowałaby koniecznością wyboru Józefa Łuckiego – z wyższą ceną ofertową. Komisja Przetargowa doszła do wniosku, że zachowanie podmiotów stanowi czyn nieuczciwej konkurencji i oferta Józefa łuckiego została tym samym odrz ucona. VI. Przetarg wskazany w pkt 14f decyzji BZP 538372-N-2019 (21) W przypadku przetargu ogłoszonego w dniu 17 kwietnia 2019 r. przez Lasy Państwowe Ośrodek Transportu Leśnego w Świebodzinie na Usługi wynajmu sprzętu budowlanego wraz z obsługą Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena brutto Zadanie 1 Zadanie 2 1 Firma Budowlana „EUROBUD” Grzegorz Fornalczyk ul. Bukowa 8 66 - 010 Nowogród Bobrzański xxx 112 945,98 zł 2 Firma Usługowo - Handlowa Export – Import Mariusz Ral Pisarzowice 275 D 59 - 800 Lubań xxx 111 469,37 zł 3 WRONCAR - TRANS Mariusz Wrona ul. I Armii 29 68 - 320 Jasień xxx 112 046,75 zł 4 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól 60 147,00 zł xxx 5 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól 65 657,40 zł 117 526,50 zł 6 DAARAM sp. z o.o. Dąbrowiec 11 68 - 200 Żary xxx 110 150,19 zł Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 11 operatorską świadczone na potrzeby budowy dróg leśnych w roku 2019 r. i 2020 r. z podziałem na 16 części , przedsiębiorcy wskazani w sentencji postanowienia złożyli konkurencyjne oferty do części 1, 7 i 15 zamówienia (dowód: k . 776-801, 802-837 akt adm.). (22) Do części 1 zamówienia na usługę wynajmu sprzętu budowlanego wraz z obsługą operatorską – koparka gąsienicowa z łyżką do skarpowania minimum 0,6 m3 oraz łyżką mdo robót ziemnych minimum 0,6m3 – 600 godzin, na terenie Nadl eśnictw Torzym, Świebodzin, Cybinka, Krosno, Bytnica, Sulechów, Wolsztyn, Sława Śląska, Przytok, Babimost , złożono 4 oferty: (23) Do części 7 zamówienia na usługę wynajmu sprzętu budowlanego wraz z obsługą operatorską układarka do poboczy wraz z nośnikiem urządzenia – 160 godzin na terenie Nadleś nictw Torzym, Świebodzin, Cybinka, Krosno, Bytnica, Sulechów, Wolsztyn, Sława Śląska, Przytok, Babimost , złożono 2 oferty: (24) Do części 15 zamówienia na usługę wynajmu sprzętu budowlanego wraz z obsługą operatorską – układarka do poboczy wraz z nośnikiem urządzenia – 160 godzin na terenie Nadleśnictw Gubin, Brzózka, Lubsko, Krzystkowice, Nowa Sól, Żagań, Lipinki, Szprotawa, Wymiarki, Zielona Góra, złożono 2 oferty: 1. Oferty UNIWRO i Józefa Łuckiego do części 1,7 i 15 zostały złożone w tym samym dniu tj. 6 maja 2019 r, o godz. 9:40 (UNIWRO), 9:42 (Józef Łucki) (dowód: k. 768 -773, 836-837 akt adm.). 2. UNIWRO złożyła oświadczenie o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej, bez wezwania zamawiającego(zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 24 ust. 11 Pzp) w dniu Nr części Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena oferty brutto 1 1 Firma Budowlana „EUROBUD” Grzegorz Fornalczyk ul. Bukowa 8 66 - 010 Nowogród Bobrzański 99 630,00 zł 1 2 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól 77 490,00 zł 1 3 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól 92 250,00 zł 1 4 Przedsiębiorstwo Usł ugowe TRANS - SPRZĘT Wiesław Uszak ul. Łochowska 2 66 - 100 Sulechów 88 560,00 zł Nr części Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena oferty brutto 7 1 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól 46 248,00 zł 7 2 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól 57 072,00 zł Nr części Nr oferty Nazwa i adres wykonawcy Cena oferty brutto 15 1 UNIWRO sp. z o.o. os. Konstytucji 3 Maja 25F/71 67 - 100 Nowa Sól 50 184,00 zł 15 2 Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki ul. Wierzyńskiego 20 67 - 100 Nowa Sól 58 056,00 zł Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 12 8.05.2019 r. (dzień otwarcia ofert) jedynie w zakresie części 1 zamówienia, tj. w części, w której oferta Józefa Łuckiego była trzecia w kolejności (dowód: k. 453, 458 -459 akt adm.). 3. Spółka UNIWRO nie złożyła oświadczeń w części 7 i 15 zamówienia, w których oferta Józefa Łuckiego była druga w kolejności . 4. W dniu 17 maja 2019 r. zamawiający wezwał UNIWRO do złożenia dokumentów potwierdzających brak podstaw do wykluczenia tj. oświadczenia o przynależności l ub brak przynależności do grupy kapitałowej w części 7 i 15 w terminie do dnia 23 maja 2019 r. (dowód: k. 768 -769, 838 -839 akt adm.). 5. UNIWRO do dnia 23 maja 2019 r. nie złożyło oświadczenia o przynależności lub braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w części 7 i 15 zamówienia (dowód: k. 768 - 769 akt adm.). 6. Zawiadamiający zdecydował, że w związku z tym, że UNIWRO nie złożyło w terminie ww. oświadczeń, ani nie zareagowało w żaden inny sposób podjęto decyzję o niepodniesieniu wartości kwoty przeznaczonej na realizację zamówień w części 7 i 15 i dokonano w dniu 31 maja 2019 r. unieważnienia postępowania w tych częściach (dowód: k. 768 -769 akt adm.). 7. UNIWRO w dniu 5.06.2019 r. przekazało do zamawiającego pismo z wyjaśnieniami, że firma miała złożyć stosowne oświadczenia do części 7 i 15, jednak w tym czasie nie było osoby odpowiedzialnej za to zadanie i jak się później okazało, oświadczenie zostało złożone tylko do części 1 (w tej części oferta Józefa Łuckiego była dopiero trzecia). W piśmie wskazano również, że w związku z tym, że spółka miała najniższą cenę w części 7 i 15, jest gotowa do podpisania umowy w tych częściach (dowód: k. 454, 460 akt adm.). 8. W części 1 zamówienia udzielono UNIWRO i w dniu 23 maja 2019 r. podpisano umowę w sprawie zamówienia publicznego. W umowie nie wskazano podwykonawców. W części 7 i 15 w dniu 31 maja 2019 r. unieważniono postępowanie. (25 ) W przetargach wskazanych powyżej, organizowanych przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze, oferty były składane osobiście, przez przedstawicieli przedsiębiorców. ZDW nie jest w stanie wykazać danych personalnych osób składających te oferty, gdyż osoby je składające składały jedynie podpis na dokumencie „rejestr składania ofert” (dowód: k. 947 akt post.). 2. W YJAŚNIENIA ZŁOŻONE PRZEZ STRONY POSTĘPOW ANIA (26) Pismem z dnia 29 kwietnia 2020 r. Józef Łucki ustosunkował się do podniesionych w postanowieniu z dnia 13 marca 2020 r. zarzutów (dowód: k. 949 -951 akt adm.). a) Odnośnie przetargu ZDW -ZG-WZ-3310-12/2014 p rzedsiębiorca wskazał, że jego oferta na zadanie 2 przetargu opiewała na kwotę 77 443,88 zł, zaś ofer ty firm UNIWRO sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwa Instalacyjno Budowlano Usługowego Szpakowski z siedzibą w Sulechowi e opiewały na kwotę niższą, odpowiednio 66 352,35 i 51 247, 64 zł. Oferty firm Szpakowski i UNIWRO uległy odrzuceniu ze względów formalnych – oba pod mioty nie dostarczyły żądanych dokumentów. W ocenie przedsiębiorcy, na brak zmowy przetargowej w tym zak resie wskazuje fakt, iż pomimo odrzucenia oferty UNIWRO, oferta Józefa Łuckiego nie zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza albowiem to firma Szpakowski przedstawiła najniższą cenę. W ocenie przedsiębiorcy, gdyby firma Szpakowski uzupełniła wymagane dokumenty w terminie, to ona, a nie Józef Łucki wygrałby przetarg. Przedsiębiorca wskazał, że nie posiadał wpływu na zachowanie firmy Szpakowski. b) Odnośnie przetargu ZDW -ZG-WZ-3310- 12/2016 Józef Łucki wskazał, że w chwili przetargu nie pełnił żadnych funkcji w firmie UNIWRO, nie był jej udziałowcem, nie miał zatem żadnego wpływu na spełnienie wymogu uzyskania przez tę firmę pełnomocnictwa dla Norberta Hoffmana, czy odpowiedniej polisy. Józef Łucki wskazał, że skoro jego oferta opiewała na kwotę 15 795,00 zł, to została ona wybrana jako najniższa to pragnie zaznaczyć, że jego oferta na zadanie nr 3 z tego przetargu opiewała na kwotę 31 968,00 zł, a na zadanie 5 na Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 13 kwotę 44 064,00 zł, co w jego ocenie jest istotne, albowiem oferta Environment Technology sp. z o.o., której oferta na zadanie 1 wynosiła 28 987,20 zł została odrzucona, na zadanie 3 i 5 była o wiele niższą niż jego oferta i wynosiła odpowiedni o 22 464,00 zł i 28 944,00 zł. Przedsiębiorca wskazał, że nie miał wpływu na postępowanie UNIWRO w tym przetargu oraz na zachowanie i ceny przeds tawiane przez innych uczestników przetargu. c) Odnośnie przetargu ZDW -ZG-WZ-3310- 17/2016 Józef Łucki wskazał, że w chwili przetargu nie pełnił żadnych funkcji w firmie UNIWRO, nie był jej udziałowcem wobec czego nie miał żadnego wpływu na spełnienie wymogu przedstawienia odpowiedzi na wezwanie do rażąco niskiej ceny. d) Odnośnie przetargu ZDW -ZG-WZ-3310- 33/2017 Józef Łucki wskazał, że w chwili przetargu nie pełnił żadnych funkcji w firmie UNIWRO, nie był jej udziałowcem wobec czego nie miał żadnego wpływu na spełnienie wymogu przedstawienia zgody na wydłużenie terminu związania ofertą. W ocenie przedsiębiorcy, samo ustalenie w protokole postepowania, że zachowania przedsiębiorców Józefa Łuckiego i UNIWRO powtarza się, nie jest jednoznaczne jako spełniające przesłankę ustawową ustalającą odpowiedzialność w postępowaniu antymonopolowym. e) Odnośnie przetargu ZDW – ZG-WZ-3310- 35/2017 Józef Lucki wskazał, że w chwili przetargu nie pełnił żadnych funkcji w firmie UNIWRO, nie był jej udziałowcem wobec czego nie miał żadnego wpływu na spełnienie wymogu przedstawienia wymaganych prawem zamówień publicznych właściwych dokumentów. Przedsiębiorca wskazał, że podobnie jak w poprzednim przetargu samo ustalenie komisji przetargowej, że zachowanie przedsiębiorców Józefa Łuc kiego i UNIWRO powtarza się, nie jest jednoznaczne jako spełniające przesłankę ustawową ustalającą odpowiedzialność w postępowaniu antymonopolowym. f) Odnośnie przetargu BZP 538372 -N- 2019 Józef Łucki wskazał, że w chwili przetargu nie pełnił żadnych funkcji w firmie UNIWRO, nie był jej udziałowcem wobec czego nie miał żadnego wpływu na spełnienie przez UNIWRO wymogów tj. złożenia bez wezwania dokumentów, nie złożenie określonych dokumentów, spełnienie wymogu przedstawienia wymaganych prawem zamówień publicznych właściwych dokumentów. Przedsiębiorca podkreślił, że na zadanie 1 jego oferta była trzecia w kolejności. g) W każdym z powyższych przypadków w ocenie przedsiębiorcy postępowanie powinno zostać umorzone. Przedsiębiorca podkreślił również, że jest konkurencyjnym przedsiębiorcą, niejednokrotnie składał oferty wobec których zamawiający uznawał, iż stanowią rażąco niską cenę. Wskazał, że nie zawyża swoich ofert i po złożeniu wyjaśnień co do ceny wygrywa zamówienia i zawiera umowy, na które one opiewają. (27) Pismem z dnia 27 maja 2020 r. UNIWRO ustosunkowała się do podniesionych w postanowieniu z dnia 13 marca 2020 r. zarzutów (dowód: k. 967 -968 akt adm.). a) Odnośnie przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 12/2014, spółka wskazała, że jej oferta na zadan ie 2 przetargu opiewała na kwotę 66 352,35 zł, zaś oferty firm Józefa Łuckiego i Przedsiębiorstwa Instalacyjno Budowlano Usługowego Szpakowski z siedzibą w Sulechowie opiewały na kwotę wyższą i niższą. Spółka nie uzupełniła w czasie dokumentów, ale również nie uczyniła tego firma Szpakowski. Ponadto Spółka wskazała, że oferta firmy Szpakowski była niższa niż spółki i wyceniona została na kwotę 51 247,64 zł. W ocenie spółki, gdyby dostarczyła na czas dokumenty, to i tak oferta spółki nie zostałaby wybrana j ako najkorzystniejsza albowiem to firma Szpakowski przedstawiła najniższą cenę. Nadto, spółka wskazała, że nie ma wpływu na zachowanie firmy Szpakowski jak również Józefa Łuckiego. b) Odnośnie przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 12/2016 spółka wskazała, że oferta na zadanie 1 Józefa Łuckiego była korzystniejsza od oferty spółki o 480,60 zł. Na wezwanie o uzupełnienie braków w dokumentach spółka przedłożyła to co mogła w tak krótkim czasie. Co do polisy, spółka Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 14 zaznaczyła, że miała ubezpieczenie do kwoty 50 000,00 zł, a zażądano ubezpieczenia do kwoty 200 000,00 zł, którego spółka nie posiadała. W ocenie spółki, ta kwota była nieadekwatna do wartości zamówienia (na 15 314,40 zł), a nadto polisa miała być na dzień składania ofert, a skoro spółka została wykluczona, to w jej ocenie nie ekonomiczne było uzyskanie nowej polisy. c) Odnośnie przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 17/2016 spółka podniosła, że zarzucono jej podanie ceny na zadanie 5 niższej o 30% wartości zamówienia ustalonej przez zamawiającego z należytą starannością, a w zadaniu 6 o 50% tej wartości. Spółka wskazała, że nie raz otrzymywała wezwania do wyjaśnienia czy cena spółki jest rażąco niska. Spółka wskazała, że w przetargu ZDW-ZG-3310- 135/2018 z 15.01.2019 r. ustalono, że spółka ma siedzibę w Kożuchowie, blisk o RDW Kożuchów (niższe koszty transportu), posiada doświad czenie wieloletnie, wykonywała czyszczenie rowów i przepustów dla firmy, która wykonywała prace dla GDDKiA w Zielonej Górze, posiada nowoczesny sprzęt np. specjalną głowicę do rowów, udrożnienie przepustów drogowych system DYNASET, koparko ładowarkę, koparkę, samochód ciężarowy oraz busa, wszystko to powoduje obniżenie kosztów (mniej dla osó b fizycznych oraz krótszy czas wykonania). Ceny spółki były w jej ocenie zawsze realne i z godne z SIWZ i załąc znikami do SIWZ. W przetargu ZDW-ZG-3310- 135/2018 spółka otrzymała wezwanie do wyjaśnienia ceny, którą następnie wyjaśniła i podpisała umowę na czyszczenie rowów. Spółka wskazała, że w kilku przetargach, ZDW-ZG-3310-9/20, ZDW-ZG-3310- 13/2020 wygrała ze swo ją ofertą, a w tym ostatnim cena spółki była niższa od tej jaką zamawiający przeznaczył na zadanie o 39 786,08 z ł, a w pierwszym o 1476,44 zł. d) Odnośnie przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 33/2017 Spółka wskazała, że w chwili przetargu Józef Łucki nie pełnił żadnych funkcji w Spółce UNIWRO i nie był jej udziałowcem. Takie samo stanowisko przedsiębiorca przedstawił w zakresie przetargu ZDW -ZG-WZ-3310-35/2017 oraz BZP 538372-N-2019. (28) W odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów UNIWRO sp. z o.o. wskazała, że nigdy nie była w zmowie z Józefem Łuckim prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Transportowo – Sprzętowych Józef Łucki. Nadto Spółka wskazała kilka przetargów z 2020 i 2021 roku twierdząc, że ceny są niższe od Zamawiającego co wynika, że z przedstawionych przetargów. Spółka wskazała również, że prace są wykonywane dobrze, a za swoje usługi otrzymuje referencje i startuje w innych przetargach. Józef Łucki w odpowiedzi na Szczegółowe Uzasadnienie Zarzutów przedłożył dokumenty z innych przetargów, z którym w jego ocenie wynika, że jego oferta w tych przetargach oscylowała zawsze poniżej środków przeznaczonych przez zamawiającego na wykonanie zadań publicznych. 3. O CENA PRAWNA 3.1 Z AKAZ POROZUMIEŃ OGRANICZAJĄCYCH KONKURENCJĘ (29) Stronom post ępowania został postawiony zarzut naruszenia a rt. 6 ust. 1 pkt 7 uokk zgodnie z którym, zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie, ograniczenie lub naruszenie w inny sposób konkurencji na rynku właściwym, polegające w szczególności na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu lub przez tych przedsiębiorców i przedsiębiorcę będącego organizatorem przetargu warunków składanych ofert, w szczególności zakr esu prac lub ceny. Takie porozumienie w doktrynie prawa konkurencji określane jest jako „zmowa przetargowa”. 3.2 I NTERES PUBLICZNY (30) Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , określa ona warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. Tak określony cel ustawy oznacza, że ma ona Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 15 charakter publiczny i służy ochronie interesu publicznego (ogólnospołecznego) . Taki charakter ustawy oznacza, że Prezes Urzędu nie może podejmować działań w celu ochrony interesów indywidualnych. Ochrona konkurencji jako mechanizmu funkcjonowania gospodarki dokonywana jest ze względu na fakt, że praktyki naruszające zakaz zawierania porozumień ograniczających konkurencję godzą w interes odbiorców, a ostatecznie w dobrobyt konsumenta Interes publiczny w postępowaniu administracyjnym nie jest pojęciem jednolitym i stałym. W każdej sprawie winien być on ustalony i konkretyzowany. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1 . Sąd ten stoi na stanowisku, że „ p ubliczny znaczy dotyczący ogółu, dotykający ogółu a nie jednostki, czy też określonej grupy. A zatem podstawą do zastosowania przez Prezesa Urzędu przepisów ustawy antymonopolowej winno być uprzednie stwierdzenie, że został naruszony interes publicznoprawny, a nie interes prawny jednostki czy też grupy”. Pod obnie Sąd Najwyższy stwierdził, iż „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest służenie interesom publicznym. Ingeruje, gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagrożona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi się do ochrony roszczeń indywidualnych” 2 . (31) Przedmiotem niniejszego postępowania jest zmowa przetargowa, tj. rodzaj horyzontalnego (zawartego pomiędzy konkurentami) porozumienia zaliczanego do najcięższych naruszeń prawa ochrony konkurencji. Porozumienia takie zazwyczaj wywołują niekorzystne skutki na rynku, zniekształcając ten rynek, ograniczając albo eliminując na nim konkurencję, przez co naruszaj ą interes ogólnospołeczny. Uzgodnienie pomiędzy konkurentami treści składanych w trakcie przetargu ofert lub/oraz zachowania w toku prowadzonego przetargu mogą wpływać negatywnie na poziom cen oraz zakres wyboru i jakość usług dostępnych dla zamawiającego. Zawieranie pomiędzy przedsiębiorcami zmów przetargowych może ograniczać lub nawet eliminować oczekiwane, pozytywne efekty przetargu jako pola walki konkurencyjnej. Zmowy przetargowe są szczególnie szkodliwe jeżeli dotyczą zamówień publicznych, powodują bowiem niekorzystne rozporządzenie środkami publicznymi, przez co pośrednio narażają na straty ogół społeczeństwa. Zmowy przetargowe powodują zakłócenie funkcjonowania systemu zamówień publicznych poprzez zniweczenie celu, jaki ma być osiągnięty w drodze przetargu, a mianowicie wyboru najkorzystniejszej oferty złożonej przez oferentów w warunkach konkurencji. 3.3 P RZEDSIĘBIORCA (32) Adresatami zakazów prawa konkurencji są „przedsiębiorcy”. Pojęcie to na potrzeby stosowania u.o.k.k. zostało zdefi niowane w art. 4 pkt f 1 tej ustawy. W zakres tej definicji wchodzą między innymi przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy: Przedsiębiorcą jest osoba fi zyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ww. ustawy). Strony postępowania prowadzą działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług drogowego transportu osób, a co za tym idzie są przedsiębiorcami w rozumieniu powyższych przepisów. Strony postępowania prowadzą działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług drogowego transportu osób, a co za tym idzie są przedsiębiorcami w rozumie ni u powyższych przepisów. 3.4 P OROZUMIENIE (33) Użyty w art. 6 ust. 1 uokk termin „porozumienie” został zdefiniowany w art. 4 pkt 5 uokk, zgodnie z którym za porozumienie uznaje się m.in. umowy zawierane między 1 Np. wyrok z dnia 27 czerwca 2001 r., sygn. akt XVII Ama 92/00, 2 Wyrok Sądu Najwyższego z 29 maja 2001 r., sygn. akt I CKN 1217/98 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 16 przedsiębiorcami, albo niektóre postanowienia tych umów, a także uzgodnienia dokonane w jakiejkolwiek formie przez dwóch lub więcej przedsiębiorców. Powołany przepis us tanawia bardzo szeroką definicję porozumienia. Intencją takiej regulacji jest objęcie zakazem różnych form koordynacji między przedsiębiorcami i zapobiegnięcie obchodzenia reguł konkurencji jedynie ze względu na formę, w której przedsiębiorcy koordynują sw oje działania 3 . Aby zatem zaistniało porozumienie w rozumieniu art. 6 ust. 1 uokk wystarczy, że nastąpiła świadoma koordynacja zachowań przedsiębiorców na rynku. Forma, w jakiej została wyrażona intencja takiego zachowania jest nieistotna 4 . (34) Przedsiębiorcy zawierający niedozwolone porozumienie z natury rzeczy starają się ten fakt ukryć, co powoduje, że zazwyczaj brak jest w tym zakresie dowodów bezpośrednich. Z tego względu wniosek o istnieniu porozumienia może zostać wyprowadzony z szeregu zbieżnych zdarzeń i dowodów pośrednich (poszlak), które - analizowane łącznie – mogą stanowić, w braku innego spójnego wytłumaczenia, dowód naruszenia reguł konkurencji 5 . (35) W sprawach z zakresu ochrony konkurencji dozwolone jest stos owanie domniemań faktycznych, dzięki którym można wyprowadzić wniosek o istnieniu porozumienia ograniczającego konkurencję. Fakt zawarcia zakazanego prawem porozumienia może być udowodniony w spos ób pośredni, jeżeli podobieństwo postępowania przedsiębiorców nie da się wyjaśnić bez założenia wcześniej uzgodnionego zachowania tych podmiotów na rynku . (36) Konieczne jest, aby Prezes UOKiK wskazał precyzyjne i spójne dowody wskazujące na istnienie porozumienia, jednak nie każdy z dowodów z osobna musi koniecznie odpowiadać tym kryteriom w odniesieniu do każdego elementu naruszenia. Wystarczy, by zbiór wskazanych przez Prezesa UOKiK poszlak jako całość odpowiadał temu wymogowi 6 . (37) W ocenie Prezesa UOKiK ustalone w sprawie fakty potwierdzają istnienie porozumienia w rozumieniu art. 4 pkt 5 uokk. (38) Węzłow a dla takiej oceny jest prawidłowość zachowań stron postę powania w reakcji na wezwania zamawiających do uzupełnienia brakujących dokumentów, która wystąpiła w omówionych przetargach. W przetargach, w których miał miejsce korzystny dla przedsiębiorców układ ofert reakcja na wezwania zamawiającego do uzupełnienia brakujących dokumentów lub wyjaśnień ujawniła mechanizm działania związany z pozycjami ofert. UNIWRO jako przedsiębiorca, który składał korzystniejszą ofertę, nie uzupełniał oferty bądź uzupełniał błędnie, co skutkowało jej odrzuceniem. (39) Analizując ch arakter braków w ofertach przedsiębiorców należy wskazać, że dotyczyły one dokumentów, które względnie łatwo mogły zostać pozyskane lub przygotowane przez przedsiębiorców (np. wyjaśnienia dot. ceny czy też danych o dostarczanych materiałach), a także stand ardowych dla procedury przetargowej oświadczeń składanych na przygotowanych przez zamawiającego formularzach. Przykładem jest oświadczenie o przynależności do grupy kapitałowej, którego wypełnienie sprowadza się do zaznaczenia właściwej opcji (należy/nie należy). Były to zatem braki, które mogły zostać łatwo uzupełnione na wezwanie zamawiającego. (40) Z tego względu zaniechanie uzupełnienia oferty należy oceniać jako zachowanie celowe. Mając zaś na uwadze, że skutki nieuzupełnienia oferty (wykluczenie wyko nawcy z przetargu i odrzucenie jego oferty) są powszechnie znane wśród uczestników postępowań przetargowych, zaś informacja o nich jest każdorazowo zawarta w wezwaniu zamawiającego, uprawnione jest wywiedzenie wniosku o celowym doprowadzaniu przez strony p ostępowania 3 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 11 września 2014 r. w sprawie C -382/12 P, MasterCard Inc , EU:C:2014:2201, akapit 63. 4 Wyrok Sądu I Instancji z 26 października 2006 r. w sprawie T -41/96, Bayer AG , EU:T:2000:242, akapit 69. 5 Wyrok Sądu I Instancji z 1 lipca 2010 r. w sprawie C-407/08 P, Knauf Gips KG , akapit 49. 6 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia 2006 r., sygn. akt: III SK 6/06. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 17 do odrzucenia ich ofert. Nieuzupełnianie ofert było zatem metodą wycofania przez strony postępowania ich ofert z przetargu. (41) Zachowania wykonawców celowo doprowadzających do wycofania swojej oferty z przetargu należy oceniać w świetle dwóch założeń: (1) racjonalności przedsiębiorcy, który działa w celu osiągnięcia zysku oraz (2) tego, że celem udziału przedsiębiorcy w przetargu jest uzyskanie zamówienia, gdyż daje ono możliwość osiągnięcia zysku. Celowe wycofanie oferty oznacza, że wykluczen ie z przetargu było korzystniejsze od uzyskania zamówienia. Przyczyny tej nietypowej sytuacji mogą być różne. Obok działania w ramach zmowy przetargowej może to być np. zmiana sytuacji na rynku w okresie od sporządzenia oferty do rozstrzygnięcia przetargu lub wygranie w tym czasie innych przetargów i związany z tym brak możliwości jednoczesnego wykonania kilku zamówień. Takie sytuacje jednak w badanych postępowaniach przetargowych nie miały miejsca. (42) Nieracjonalność zachowania przedsiębiorców w toku procedury przetargowej, której nie da się wyjaśnić bez założenia działania w zmowie jest szczególnie widoczna w przetargu organizowanym przez Lasy Państwowe Ośrodek Transportu Leśnego w Świebodzinie BZP 538372-N- 2019. W postępowaniu tym UNIWRO złożyła oświadczenie o przynależności lub braku przynależności do grupy kapitałowej i to bez wezwania Zamawiającego jedynie do części 1, w której oferta Józefa Łuckiego była dopiero trzecia w kolejności. Natomiast oświadczeń tych pomimo wezwania Zamawiającego nie złożyła do części 7 i 15, w których kolejne w rankingu ofert były oferty Józefa Łuckiego. Należy przy tym podkreślić, że chodziło o dokument, który nie stwarza dla Przedsiębiorcy żadnych dodatkowych i nadmiernych trudności w jego pozyskaniu. (43) Nie sposób także wyjaśnić racjonalnie nieprzedstawienia przez UNIWRO polisy ubezpieczeniowej w przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 12/2016. UNIWRO bezzasadnie twierdziło, że zażądano od Spółki ubezpieczenia do kwoty 200 000,00 zł, którego nie posiadała. Z dokumentów wynika tymczasem jednoznacznie, że wezwanie Zamawiającego dotyczyło polisy ubezpieczeniowej na kwotę nie mniejszą niż 10 000,00 zł, a Spółka posiadała ubezpieczenie do kwoty 50 000,00 zł. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu w tej kwestii Spółka ostatecznie wskazała, że nie jest w stanie wyjaśnić tej sytuacji, ponieważ osoby, które zajmowały się tym przetargiem nie pracują już w spółce. (44) UNIWRO wskazała również, że z uwagi na fakt, że osoby, które zajmowały się przetargami: ZDW-ZG-WZ-3310-17/2016, ZDW-ZG-WZ-3310-33/2017, ZDW-ZG-WZ-3310-35/2017 już w spółce nie pracują, nie jest w stanie wyjaśnić powodu niezłożenia przez Spółkę wyjaśnień dot. elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny (ZDW -ZG-WZ-3310-17/2016), braku odpowiedzi Spółki na wezwanie Zamawiającego o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu związania ofertą do dnia (do zadania 3 i 4) (ZDW -ZG-WZ-3310-33/2017) oraz powodu nie złożenia wymaganych prawidłowych dokumentów - zaświadczenia niezależnego podmiotu uprawnionego do kontroli jakości potwierdzającego, że dostarczane produkty odpowiadają określonym normom lub specyfikacjom technicznym tj. potwierdzające wymagane uziarnienie dla mieszanki bazaltowej o frakcji 0,31,5 mm i dla mieszanki drobno granulowanej o frakcji 0- 4 mm (ZDW-ZG-WZ-3310-35/2017). (45) W przetargu ZDW-ZG-WZ-3310- 12/2014 UNIWRO została wezwana do przedłożenia aktualnego odpisu z właściwego rejestru, w celu wykazania braku podstaw do wykluczenia w oparciu o art. 24 ust. 1 pkt 2 PzP, wystawiony nie wcześniej niż 6 miesięcy przed upływem terminu składania ofert, orzeczenia o jakości kruszywa, wydane przez niezależne laboratorium potwierdzającego wymagane uziarnienie dla niesortu bazaltowego o frakcji 0 -31,5 mm oraz orzeczenie o jakości kruszywa, wydane przez niezależne laboratorium potwierdzające wymagane uziarnienie dla mieszanki drobnogranulowanej o frakcji 0- 4 mm. A nadto Spółka miała wykazać, dla wykazanego doświadczenia wykonawcy – gdzie zamawiającym był Ośrodek Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 18 Transportu Leśnego Świebodzin, czy usługa dotyczyła dostawy nieso rtu bazaltowego oraz załączyć dowody, że została wykonana należycie oraz wyjaśnić, czy kwota 569 794,82 zł dotyczyła wysokości wykonanej dostawy, czy wartości zawartej umowy i jaka wartość z tej kwoty stanowiła wartość dostawy niesortu bazaltowego względnie wykazać inne doświadczenie zawodowe spełniające warunki SIWZ. W wezwaniu poproszono również o przedłożenie załącznika nr 5 – „Informacji o przynależności do grupy kapitałowej” zgodny ze wzorem w SIWZ, z wykreśleniem odpowiedniej pozycji. Spółka nie odpowiedziała na wezwanie zamawiającego w powyższym zakresie, co należy w ocenie Prezesa Urzędu uznać za działanie pozbawione jakiegokolwiek logicznego uzasadnienia . Spółka jako podmiot profesjonalny, któremu zależy na udzieleniu zamówienia publicznego ma świadomość konsekwencji niezłożenia odpowiednich dokumentów. W ocenie Prezesa Urzędu, ww. braki ofert mogły być bez nadmiernych trudności uzupełnione. (46) W przedmiotowej sprawie szczególnie istotna jest znaczna liczba przetargów, w których doszło do wycofania ofert oraz fakt, że beneficjentem takiej rezygnacji w każdym przypadku był, względnie miał być Józef Łucki. Takiej zbieżności nie sposób wyjaśnić inaczej niż działaniem przez przedsiębiorców w ramach zmowy przetargowej. (47) Dokonując analizy w zakresie istnienia porozumienia należy także zwrócić uwagę na ustalenia dotyczące relacji gospodarczych pomiędzy przedsiębiorcami oraz łączących ich więzi rodzinnych. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z powiązaniami rodzinnymi (Józef Łucki jest ojcem Moniki Łuckiej – wspólnika UNIWRO od 27.03.2014 r., oraz Prezesa Zarządu UNIWRO od 28.04.2017 r., Józef Łucki był wspólnikiem UNIWRO ( z KRS wynika, że do dnia 27.03.2013 r.), oba podmioty mają siedzibę w Nowej Soli . W w. relacje pomiędzy prze dsiębiorcami same w sobie nie stanowią podstawy domniemania zmowy przetargowej , niemniej jednak istotne jest to , co z tych relacji wynika w kontekście innych ustalonych faktów, w szczególności korzystnego dla Józefa Łuckiego wycofywa nia się przez UNIWRO z przetarg ów . Nie ulega bowiem wątpliwości, że Józef Łucki oraz UNIWRO mieli i mają łatwość kontaktu, a co za tym idzie mog li swobodnie wymieniać się informacjami. Relacje pomiędzy nimi, w tym przede wszystkim fakt, że Monika Łucka jest córką Józefa Łuckie go budują także zaufanie pozwalające na współpracę i dokonywanie ustaleń co do przyszłego zachowania na rynku. (48) Mając na względzie wszystkie wyżej przedstawione okoliczności, należy stwierdzić, że pomiędzy przedsiębiorcami istniał o porozumienie w rozumieniu art. 4 pkt 5 uokik. W ramach tego porozumienia, nieuzupełnienie oferty przez tego z przedsiębiorców, który złożył najkorzystniejszą ofertę, w sytuacji gdy następna w klasyfikacji oferta została złożona przez innego ze współpracujących przedsiębiorców, mogło być zachowaniem celowym i uzgodnionym, niekierowanym na uzyskanie zamówienia przez drugiego z tych przedsiębiorców po wyższej cenie. 3.5 J EDNO CIĄGŁE NARUSZEN IE (49) Naruszenie art. 6 uokk może mieć postać jednorazowego zachowania lub całej serii działań. Jeżeli poszczególne zachowania – z uwagi na identyczny cel polegający na zakłóceniu konkurencji – wpisują się w „całościowy plan” uprawnione jest przyjęcie, że stanowią one jedno, ciągłe naruszenie, a odpowiedzialność za te działania może zostać przypisana na podstawie udziału w naruszeniu postrzeganym jako całość 7 . (50) Powyższe odnosi się również do zmowy przetargowej, która może mieć charakter jednorazowy i dotyczyć jednego przetargu lub ciągły i polegać na uzgadnianiu przez przedsiębiorców zachowań w szeregu następujących po sobie przetargach. 7 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 7 stycznia 2004 r. w połączonych sprawach C -204/00 P, C-205/00 P, C-211/00 P, C-217/00 P i C-219/00 P, Aalborg Portland , EU:C:2004:6, akapit 258; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 21 września 2006 r. w sprawie C - 113/04 P, Technische Unie, EU:C:2006:593, akapit 178. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 19 (51) W ocenie Prezesa UOKiK działania opisane w rozdziale 1.2.3 stanowią jedno ciągłe narus zenie. Były podejmowane w sposób powtarzalny w przetargach przeprowadzanych w czterech kolejnych latach od 2014 do 2019. Miały taki sam antykonkurencyjny cel w postaci uzgodnionego wpływania na wyniki przetargów. (52) Na istnienie jednego naruszenia wskaz uje także podejmowanie powyżej opisanych działań przez tę samą grupę przedsiębiorców w odniesieniu do jednorodnych usług ( dostarczania towarów i świadczenia usług związanych z budową i utrzymaniem dróg ). Dowody wskazują, że takie działania stanowiły strategię pozyskiwania zamówień publicznych przez strony postępowania. 3.6 O GRANICZENIE KONKURENCJI (53) Sprzeczne z art. 6 uokk są porozumienia, których celem lub skutkiem jest ograniczenie, wyeliminowanie lub naruszenie konkurencji w inny sposób . Porozumienia ograniczające konkurencję mogą być zaklasyfikowane na gruncie powyższego przepisu jako zakazane ze względu na cel albo ze względu na skutek. Jeżeli celem porozumienia jest ograniczenie konkurencji, to nie jest konieczne wyka zanie wystąpienia antykonkurencyjnych skutków porozumienia. Przyjmuje się bowiem, że zakaz porozumień ze względu na cel odnosi się do porozumień charakteryzujących się wystarczająco dużym stopniem szkodliwości dla konkurencji, że nie ma potrzeby badania ich skutków 8 . (54) W przedmiotowej sprawie istota działań uczestników zmowy polegała na uzgodnionym wpływaniu na ostateczne wyniki przetargów zmierzające do ich wygrania, przy jednoczesnym osiągnięciu możliwie najwyższej ceny. W razie wystąpienia szczególnego układu ofe rt w rankingu, w którym oferty uczestników zmowy zajęły kolejno najwyższe miejsca, następowało wycofanie oferty z niższą ceną w celu doprowadzenia do wyboru oferty innego uczestnika zmowy oferującego wyższą cenę. (55) Takie porozumienie ze swojej natury o granicza konkurencję w rozumieniu art. 6 ust. 1 uokk, niezależnie od jego faktycznych skutków rynkowych. Należy przy tym dodać, że w czterech przetargach uczestnicy zmowy skutecznie wpłynęli na wyniki przetargów i dzię ki uzgodnionym zachowaniom uzyskali zamówienia po wyższej cenie. 3.7 W YŁĄCZENIA SPOD ZAKAZU POROZUMIEŃ OGRANICZAJĄCYCH KONKURENCJĘ (56) Porozumienia ograniczające konkurencję są niedozwolone, o ile nie zostały wyłączone spod zakazu. Istnieją trzy rodzaje wyłączeń: (1) zasada de minimis – wyłączenie na podstawie art. 7 uokk, (2) wyłączenia grupowe – w oparciu o rozporządzenia wydane na podstawie art. 8 ust 3 uokk i (3) wyłączenia indywidualne – na podstawie art. 8 ust. 1 uokk. (57) Wy łączenie stosowania zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję z uwagi na niewielki udział przedsiębiorcy w rynku (zasada de minimis ) nie ma zastosowania do zmów przetargowych ( art. 7 ust. 3 uokk). (58) Żadne z rozporządzeń wykonawczych wydanych w oparciu o delegację zawartą w art. 8 ust. 3 uokk nie znajduje zastosowania do zmów przetargowych. (59) Zakazy przewidziane w art. 6 ust. 1 uokk mogą zostać uznane za niemające zastosowania na podstawie art. 8 ust. 1 uokk w przypadku gdy porozumienie: (1) przyczynia się do polepszenia produkcji lub dystrybucji produktów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego, (2) zapewnia nabywcy lub użytkownikowi odpowiednią część wynikających z niego kor zyści , (3) nie nakłada na zainteresowane przedsiębiorstwa ograniczeń, które nie są niezbędne do osiągnięcia tych celów, (4) nie stwarza tym przedsiębiorcom możliwości 8 Tak Sąd Najwyższy m.in. w wyrokach: z 23 listopada 2011 r., sygn. akt III SK 21/11; z 15 lutego 2019 r., sygn. akt I NSK 10/18 oraz I NSK 11/18; z 9 października 2019 r., sygn. akt I NSK 89/18 oraz z 5 grudnia 2019 r., sy gn. akt I NSK 1/19. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 20 wyeliminowania konkurencji na rynku właściwym w zakresie znacznej części określonych towa rów (zwolnienie indywidualne). (60) Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie indywidualne spoczywa na przedsiębiorcy, który powołując się na to wyłączenie musi udowodnić spełnienie wszystkich kumulatywnych przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 uokk, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. 3.8 R YNEK WŁAŚCIWY (61) Działania przedsiębiorców stanowiące praktyki ograniczające konkurencję ujawniają się na rynku właściwym. (62) Przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji (art. 4 pkt 9 uokk). (63) Z przywołanej wyżej definicji ustawowej wynika zatem, że rynek właściwy określa się zarówno w ujęciu produktowym (przedmiotowym), jak i geograficznym (terytorialnym). Ry nek w znaczeniu przedmiotowym odnosi się do towarów w rozumieniu art. 4 pkt 7 uokk. Natomiast rynek w ujęciu geograficznym odnosi się do obszaru, na jakim towary te są oferowane. Przez towary należy rozumieć zarówno rzeczy, jak i energię, papiery wartoś ciowe i inne prawa majątkowe, usługi, a także roboty budowlane (art. 4 pkt 7 ww. ustawy). Pojęcie rynku właściwego odnosi się przedmiotowo do wszystkich wyrobów (usług) jednego rodzaju, które ze względu na swoje szczególne właściwości odróżniają się od innych wyrobów (usług) w taki sposób, że nie istnieje możliwość dowolnej ich zamiany. Rynek właściwy produktowo obejmuje wszystkie towary, które służą zaspokajaniu tych samych potrzeb nabywców, mają zbliżone właściwości, podobne ceny i reprezentują podobny poziom jakości. Niezbędnym elementem rynku właściwego jest także jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów, są zbieżne dla wszystkich konkurentów. Zatem, aby wyznaczyć rynek właściwy określoną działalność poddaje się analizie z punktu widzenia produktowego (asortymentowego), a także geograficznego. Wyznaczenie rynku właściwego produktowo powinno opierać się na zbadaniu substytucyjności towarów w oparciu o tak ie kryteria jak przeznaczenie, właściwości towaru oraz cenę. (64) Przedmiotem badanych postępowań przetargowych zorganizowanych przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Zielonej Górze oraz przez Lasy Państwowe Ośrodek Transportu Leśnego w Świebodzinie były dostawy towarów i usług związanych z budową i utrzymaniem dróg. W trzech przypadkach były to usługi utrzymania czystości w ciągach dróg wojewódzkich , w dwóch dostawa materiałów mieszanki bazaltowej do utwardzania poboczy, w jednym dostawa usług sprzętu budowlaneg o wraz z obsługą operatorską. W związku z powyższym, Prezes Urzędu przyjął, iż w niniejszej sprawie rynkiem właściwym w ujęciu produktowym, na którym mogło zostać zawarte niedozwolone porozumienie jest rynek dostarczania towarów i świadczenia usług związanych z budową i utrzymaniem dróg. Określony wyżej rynek jest rynkiem konkurencyjnym, na którym działa wielu przedsiębiorców. Świadczy o tym m. in. liczba oferentów w analizowanym postępowaniu w sprawie zamówień publicznych. Na rynku tym nie istnieją istotne bariery wejścia na rynek. Ustawodawca nie przewidział reglamentacji prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie, a barierą wejścia są przede wszystkim koszty związane z zarejestrowaniem działalności, zakupem odpowiedniego sprzętu m.in. maszyn, u rządzeń, środków transportu oraz posiadania zasobu kadrowego. (65) W ocenie Prezesa Urzędu, nie ma potrzeby szczegółowej segmentacji rynku z uwagi na charakter praktyki. Jednocześnie należy podnieść, iż taki stopień ogólnoś ci w definiowaniu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 21 rynku jest wystarczający w przypadku porozumień nie podlegających wyłączeniom de minimis 9 . Porozumienia takie są bowiem zakazane niezależnie od udziału uczestników w rynku. (66) Niezbędnym elementem rynku właściwego jest także jego wymiar geograficzny, oznaczający obszar, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów są zbliżone dla wszystkic h konkurentów. (67) W niniejszej sprawie, zdaniem Prezesa Urzędu, brak jest istotnych barier dla dostawy towarów i usług w zakresie budowy i utrzymania dróg w znacznej odległości od siedzib przedsiębiorców. Świadczenia polegające na dostawie towarów i usług związanych z budową i utrzymaniem dróg wymaga zorganizowania punktu utrzymania czy też budowy drogi w określonej lokalizacji, w którym znajdować będzie się m.in. sprzęt techniczny. Nie ma zatem konieczności ciągłego transportowania sprzę tu do lokalizacji docelowej np. z siedziby przedsiębiorcy, a koszty transportu nie mają istotnego znaczenia dla określenia rynku właściwego. (68) W ocenie Prezesa Urzędu należy określić, że jest to rynek co najmniej regionalny. Oferentami w postępowaniach przetargowych były podmioty z województwa lubuskiego. W ocenie Prezesa Urzędu jest to rynek regionalny województwa lubuskiego. Za przyjęciem takiego rynku przemawia zasięg działalności przedsiębiorców które wzięły udział w niniejszych postępowaniach. 4. K ARA PIENIĘŻNA (69) Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 uokk Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćb y nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w a rt. 6 uokk. (70) Art. 106 ust. 5 uokk stanowi przy tym, że w przypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokoś ci nieprzekraczającej równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Z kolei, art. 106 ust. 6 uokk przewiduje, że w przypadku, gdy przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębiorcy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10.000 euro. (71) Obrót UNIWRO w 2020 r. wyniósł [usunięto] zł, co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grud nia 2020 r., tj. 4,6148 zł, stanowi [usunięto] euro. Obrót Józefa Łuckiego za 2020 r. wyniósł [usunięto] zł co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2020 r., tj. 4,6148 zł, stanowi [usunięto] euro. Maksymalny wymiar kary wynosi zatem w przypadku UNIWRO [usunięto] zł, natomiast w przypadku Józefa Łuckiego – [usunięto] zł. (72) Możliwość nałożenia na przedsiębiorcę kary wymaga ustalenia , że naruszenie zakazu było „co najmniej nieumyślne” . Z ustaleń faktycznych wynika, że Józef Łucki oraz spółka UNIWRO realizowali uzgodnioną strategię pozyskiwania zamówień publicznych. Istotą tej strategii była manipulacja wynikami przetargu poprzez uzupełnienie oferty po wezwaniu zamawiającego lub zaniechanie takich działań w zależności od układu ofert w rankingu. W ocenie Prezesa UOKiK umyślność naruszenia wynika z samej istoty tych działań. 9 Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, porozumienia ograniczające konkurencję określone w art. 6 ust. 1 pkt 7, polegające na uzgadnianiu przez przedsiębiorców przystępujących do przetargu warunków składanych ofert lub zachowania w toku przetargu, nie podlegają wyłączeniu z uwagi na udział w rynku (tzw. próg bagatelności). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 22 (73) W sprawie została zatem spełniona przesłanka umożliwiająca nałożenie kar pieniężnych. Prezes UOKiK postanowił skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 106 ust. 1 pkt 1 uokk i nałożyć na Józefa Łuckiego oraz UNIWRO sp. z o.o. kary pieniężne. (74) Przemawiają za tym cele prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Nałożenie kar pieniężn ych służyć będzie jako środek odstraszający strony postępowania od stosowania podobnych praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna) oraz będzie sygnałem dla innych profesjonalnych uczestników rynku, że tego typu działania nie mogą być podejmowane - pod rygorem sankcji fi nansowej (prewencja ogólna). Kara pieniężna spełni także funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla stron postępowania uzasadnioną zidentyfikowanymi korzyściami, jakie przedsiębiorcy odnieśli wskutek udziału w niedozwolonym porozumieniu (75) Ustalając wysokość nakładanych kar pieniężnych, Prezes UOKiK kierował się wytycznymi zawartymi w art. 111 uokk oraz ich wykładnią przedstawioną w „Wyjaśnieniach dotyczących ustalania kar pieniężnych w sprawach związanych z naruszeniem zakazu praktyk ograniczających konkurencję” z kwietnia 2021 r. 10 (76) Prezes UOKiK nie jest związany swoimi dotychczasowymi decyzjami, w których nałożono kary pieniężne. Zgodnie z zasadą indywidualizacji kary jest ona określana indywidualnie w każdej sprawie przy uwzględnieniu wszystkich jej istotnych okoliczności oraz celów polityki karania Prezesa UOKiK. 11 (77) Zgodnie z art. 111 ust. 1 uokk Prezes UOKiK, ustalając wysokość nakładanych kar pieniężnych, uwzględnia w szczególności okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes UOKiK ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia oraz specyfiki rynku, na którym doszło do naruszenia. (78) Zgodnie z ww. Wyjaśnieniami , podstawą obliczenia wysokości kary pieniężnej jest obrót w rozumieniu z art. 106 ust. 3 uokk za ostatni rok, w którym stosowana była praktyka ograniczająca konkurencję. W przedmiotowej sprawie jest to rok 2019. (79) UNIWRO sp. z o.o. osiągnęła w 201 9 r. obrót w wysokości [usunięto] zł, (dowód k. 1175 -1180) a Józef Łucki w wysokości [usunięto] zł (dowód k. 1121 -1124 akt adm.). Powyższe kwoty stanowią podstawę wyliczenia kary. (80) Wyjściowa kwota kary jest ustalana jako wartość procentowa relewantnego obrotu. Wielkość wartości procentowej jest uzależniona od natury (powagi) naruszenia. Ze względu na kryterium natury naruszenia Prezes UOKiK wyróżnia trzy rodzaje naruszeń: bardzo poważne, poważne i pozostałe. Zmow y przetargowe zawierane pomiędzy konkurentami zaliczane są przez Prezesa UOKiK do kategorii naruszeń bardzo poważnych , dla których kwota wyjściowa kar jest określona w przedziale od powyż ej 1% do 3% obrotu. (81) W przedmiotowej sprawie kwoty wyjściowe będące podstawą dla ustalenia wysokości kar nałożonych na UNIWRO sp. z o.o. oraz Józefa Łuckiego zostały ustalone odpowiednio na poziomie: [usunięto] % obrotu osiągniętego w 2019 r. Kwota wyjściowa dla wyliczenia kary została zatem przyjęta na poziomie: (1) [usunięto] zł dla UNIWRO sp. z o.o., (2) [usunięto] zł dla Józefa Łuckiego. (82) W dalszej kolejności Prezes UOKiK rozważył specyfikę rynku, na jakim doszło do naruszenia konkurencji, dzi ałalności przedsiębiorców, a także skutki rynkowe naruszenia. Kara powinna 10 https://www.uokik.gov.pl/wyjasnienia_i_wytyczne.php 11 Wyrok Sądu Najwyż szego z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I NSK 7/18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 23 być bowiem tym większa, im większe jest natężenie negatywnych efektów związanych z naruszeniem prawa konkurencji. (83) Prezes UOKiK uwzględnił zatem fakt, że rynki dostarczania towarów i świadczenia usług związanych z budową i utrzymaniem dróg są rynkami konkurencyjnymi, na których działa wielu przedsiębiorców, co potwierdza m.in. znaczna liczba ofert złożonych w opisanych w decyzji przetargach. Zdaniem Prezesa UOKiK, brak jest barier dla podjęcia działalności w zakresie dostaw towarów i usług w zakresie budowy i utrzymania dróg o charakterze administracyjnym (nie jest to działalność regulowana, brak wymogu uzyskiwania zezwoleń, czy koncesji). Stąd wejście na rynek warunkowane jest jedynie dostępem do odpowiedniego sprzętu oraz źródeł zaopatrzenia w niezbędne materiały. Przedsiębiorcy działają na niewielką skalę, a nadto tylko w niektórych zadaniach kwestionowanych przetargów zdołali zrealizować uzgodnio ny plan, który miał na celu doprowadzenie do wyboru oferty tego z przedsiębiorców, który zaoferował wyższą cenę. (84) Wobec powyższego na etapie analizy specyfiki rynku i działalności przedsiębiorców zostały uwzględnione następujące okoliczności: konkuren cyjny charakter rynku , skala działalności przedsiębiorców oraz zrealizowanie uzgodnionego celu, co w ocenie Prezesa UOKiK uzasadnia obniżenie kwot wyjściowych na tym etapie kalkulacji kary w stosunku do każdego z przedsiębiorców o 50%, tj. do kwot: [usuni ęto] zł (UNIWRO sp. z o.o.), [usunięto] zł (Józef Łucki). (85) Wobec powyższego kwoty bazowe będące podstawą dla ustalenia wysokości kar nałożonych na UNIWRO sp. z o.o. oraz Józefa Łuckiego zostały ustalone odpowiednio na poziomie: [usunięto] % obrotu osi ągniętego w 2019 r. (86) W kolejnym etapie został rozważony okres naruszenia. Długotrwałość stosowania praktyki ograniczającej konkurencję prowadzi do zwielokrotnienia jej negatywnych skutków, w szczególności wpływa na wysokość korzyści uzyskiwanych przez przedsiębiorcę dopuszczającego się naruszenia lub szkód ponoszonych przez innych uczestników rynku. Zgodnie ze stosowaną przez Prezesa UOKiK metodologią, długotrwałość stosowania praktyki i związane z nią zwielokrotnienie negatywnych skutków praktyki zost anie odzwierciedlone w wysokości nakładanej na przedsiębiorcę sankcji w ten sposób, że kwota bazowa zostanie przemnożona przez liczbę pełnych lat uczestnictwa przedsiębiorców w naruszeniu. (87) Porozumienie trwało od marca 2014 r. do maja 2019 r. i zalicza się do kategorii porozumień długotrwałych, gdyż za takie traktowane są naruszenia trwające dłużej niż rok. Wobec tego skoro porozumienie trwało 5 lat i 2 miesiące kwota bazowa zosta ła przemnożona przez 5 co w konsekwencji wynosi [usunięto] % obrotu każdego z przedsiębiorców tj. [usunięto] zł (UNIWRO) oraz [usunięto] zł (Józef Łucki) (88) Następnie zostały rozważone okoliczności łagodzące i obciążające, które wystąpiły w sprawie. (89) Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 1 uokk okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem UOKiK w toku postępowania, bierna rola przedsiębiorcy w naruszeniu zakazu oraz działanie pod przymusem. (90) Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że wystąpiła jedna przesłanka łagodzącą, tj. zaniechanie stosowan ia zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania. Ostatnie postępowanie przetargowe, w którym ujawniono realizację porozumienia zostało zakończone w 2019 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 24 (91) Zgodnie z art. 111 ust. 4 pkt 1 uokk okolicznościami obciążającymi są : rola lidera lub inicjatora porozumienia, przymuszenie, wywieranie presji, umyślność naruszenia, czy też dokonanie uprzednio podobnego naruszenia. (92) Ustalony stan faktyczny sprawy potwierdza jedn ą okoliczność obciążającą, tj. umyślność naruszenia. Całokształt okoliczności sprawy świadczy o tym, że przedsiębiorcy uzgodnili pewną podjętą z góry taktykę działania w przetarg ach , której celem było osiągnięcie dodatkowych korzyści finansowych – o ile pozwolą na to okoliczności, zdeterminowane przez rozkład ofert złożonych przez pozostałych uczestników przetargów, nieuczestniczących w porozumieniu – poprzez wygranie przetargu, przy jednoczesnym osiągnięciu możliwie jak najwyższej ceny. Działania te – w ocenie Prezesa Urzędu – nie wykazują cech działań przypadkowych. Przeciwnie, miały charakter zamierzony, ukierunkowany na osiągnięcie uzgodnionego rezultatu, co pozwala przyjąć, że zachowanie stron miało charakter umyślny. (93) W sprawie wystąpiła zatem jedna okoliczność łagodząca (zaniechanie praktyki przed wszcz ęciem postępowania antymonopolowego) oraz jedna obciążająca (umyślność). Po rozważeniu ich wagi Prezes UOKiK postanowił o podwyższeniu kary na tym etapie jej ustalania wobec każdego z uczestników zmowy o 10 %, tj. do wysokości : [usunięto] zł (UNIWRO sp. z o.o.) oraz [usunięto] zł ( Józef Łucki ). (94) W ostatniej kolejności Prezes UOKiK rozważył ewentualne dysproporcje pomiędzy wysokością kar a możliwymi do oszacowania (rzeczywistymi lub potencjalnymi) korzyściami stron postępowania wynikającym z naruszenia, uzasadniają ce zmianę kar. (95) W przedmiotowej sprawie potencjalne korzyści, które przedsiębiorcy uzyskali bądź mogli uzyskać został y ustalone w wysokości 75 638,16 zł (ZDW – ZG-WZ-3310-12/2014 – 19 394,03 zł, ZDW – ZG-WZ-3310-12/2016 – 480 zł, ZDW– ZG-WZ-3310-17/2016 – 7 310,58 zł, ZDW -ZG-WZ- 3310-33/2017 – 9 487,15 zł, ZDW -ZG-WZ-3310-35/2017 – 5 510,40 zł, BZP 538372 -N-2019 – 33 456,00 zł.). Z kolei łączna wysokość nakładanych kar wynosi 141 383,19 zł. W ocenie Prezesa UOKiK nałożenie na uczestników zmowy kary blisko dwukrotności możliwych korzyści z praktyki stanowi adekwatną sankcję zapewniającą realną odczuwalność kary i realizację jej funkcji, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady proporcjonalności. Kary w powyżej ustalonych wysokościach mieszczą się jednocześnie w ustawowym limicie 10% obrotu osiągniętego przez przedsiębiorców w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary (2020 r.). Wynosi on dla: UNIWRO sp. z o.o. 11 425,01 zł (obrót w 20 20 r. - [usunięto] zł), Józefa Łuckiego 129 958,18 zł (obrót w 20 20 r. - [usunięto] zł) . Kary stanowią zatem odpowiednio [usunięto] % obrotu osiągniętego przez UNIWRO oraz [usunięto] % obrotu osiągniętego przez Józefa Łuckiego. 5. K OSZTY POSTĘPOWANIA (96) Zgodnie z art. 80 uokk Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 77 ust. 1 uokk, jeżeli w wyniku postępowania stwierdzono naruszenie jej przepisów, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ), do kosztów postępowania zalicza się m.in. koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie z art. 264 § 1 ww. Kodeksu postępowania administracyjnego, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich po niesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. (97) W związku z faktem, że w wyniku postępowania zakończonego przedmiotową decyzją stwierdzono naruszenie przepisów uokk, jego koszty obciążają strony postępowania . Na koszty Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 25 postępowania składają się wydatki związane z prowadzoną w jego toku korespondencją kwocie 106,85 zł względem UNIWRO oraz 98,35 zł względem Józefa Łuckiego. P OUCZENIA (98) Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 20 21 r. poz. 275) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji na rachunek bankowy UOKiK: NBP O/O Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 (99) Koszty postępowania należy wpłacić w tym samym terminie na ten sam rachunek. (100) Zgodnie z art. 81 ust. 1 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 479 28 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z 20 21 r. poz. 11 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem Prezesa UOKiK (Delegatura UOKiK w Poznaniu, ul. Zielona 8, 61- 851 Poznań). (101) W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach, zgodnie z art. 81 ust. 5 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 479 32 ww. Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 264 § 2 ustawy z d nia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 756) w zw. z art. 83 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przysługuje zażalenie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w ter minie tygodnia od dnia doręczenia tej decyzji. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem Prezesa UOKiK (Delegatura UOKiK w Poznaniu, ul. Zielona 8, 61- 851 Poznań). (102) Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 20 20 r. poz. 75 5, z późn. zm.), odwołanie od decyzji Prezesa UOKiK podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa UOKiK - w kwocie 500 zł. (103) Zgodnie z art. 102 ust. 1 ww. ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny lub i ch poniesienie narazi ją na taki uszczerbek. Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd. 1 tej ustawy wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. (104) Stosownie do treści art. 117 § 1, § 2 i § 4 zd. 1 ww. Kodeksu postępowania cywilnego, strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba fizyczna, niezwolniona przez s ąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. z upoważnienia Pre zesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Poznaniu ul. Zielona 8 61 - 851 Poznań tel. 61 852 15 17 < faks 61 851 poznan@uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl 26 Otrzymują : [usunięto]