RPZ-7/2019

Poznań, dnia 29 lipca 2019 r. RPZ. 610 . 3 . 20 1 9 . KM DECYZJA Nr RPZ 7 /201 9 Stosownie do art. 33 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( t.j.: Dz. U. z 201 9 r. poz. 3 6 9 ) po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu wobec Tomasza Bajaczyk a i Waldemara Walkowiak – wspólników spółki cywilnej Kangen w Opalenicy , (obecnie Aqua Serwis Tomasz Bajaczyk w Poznaniu i INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy ) — w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów I. na podstawie art . 27 ust. 2 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów , określoną w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, działania ww. przedsiębiorców polegające na wprowadzaniu konsumentów, którzy nabyli rewitalizator wody ( filtr wody ) poza lokalem przedsiębiorstwa w błąd co do tego, że po dokonaniu montażu tego rewitalizatora za uprzednią zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąp ienie nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym ( t.j.: Dz . U. z 2017 r. poz. 2070 ) i stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 1 8 marca 201 9 r. II. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji nakłada się na Tomasza Bajaczyk a, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Aqua Serwis Tomasz B ajaczyk w Poznaniu , karę pieniężną w wysokości 44 175,00 zł (słownie: czterdzieści cztery tysiące sto siedemdziesiąt pięć złot ych 00 /100 ) płatną do budżetu państwa III. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, nakłada się na Waldemara Walkowiak prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy karę pieniężną w wysokości 41 402,00 zł (słownie: czterdzieści jeden tysięcy cz terysta dwa złote 00 /100) płatną do budżetu państwa P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ 2 IV . na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, nakłada się na Tomasza Bajaczyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Aqua Serwis Tomasz Bajaczyk w Poznaniu oraz Waldemara Walkowiak prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy środek usunięcia trwających skutków praktyki , o któr ej mowa w pkt I niniejszej decyzji , w postaci obowiązku skierowania listem poleconym – w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji - do wszystkich konsumentów, którzy zawarli w okresie od 7 kwietnia 2017 r. do 18 marca 2019 r. z Kangen s.c. Umowę o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracj i wody, w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji, o treści: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w decyzji nr RPZ 7/2019, uznał za praktyk ę naruszając ą zbiorowe interesy konsumentów działania Tomasza Bajaczyka i Waldemara Walkowiak – wspólników spółki cywilnej Kangen w Opalenicy, (obecnie Aqua Serwis Tomasz Bajaczyk w Poznaniu i INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy) polegające na wprowadzaniu konsumentów, którzy nabyli rewitalizator wody (filtr wody) poza lokale m przedsiębiorstwa w błąd co do tego, że po dokonaniu montażu tego rewitalizatora za uprzednią zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąpienie nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2070) i stwierdził zaniechanie z dniem 18 marca 2019 r. Treść decyzji nr RPZ 7/2019 dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl . Konsumenci, którzy zostali wprowadzeni w błąd i chcący dochodzić swoich roszczeń mogą skorzystać z bezpłatnej pomocy rzecznika konsumentów (adresy na stronie uokik.gov.pl). V. na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania admin istracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z e zm.) postanawia się obciążyć Tomasza Bajaczyk prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Aqua Serwis Tomasz Bajaczyk w Poznaniu kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 23,4 0 zł oraz zobowiązać do i ch zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów , V I . na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) postanawia się obciążyć Waldemara Walkowiak prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszają cych zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 23,4 0 zł oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Oc hrony Konkurencji i Konsumentów. Uzasadnienie Na skutek zawiadomienia Powiatowego Rzecznika Konsumentów w Tarnowie, postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu) wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego 3 ustalenia, czy działania Tomasza Bajaczyk a i Waldemara Walkowiak prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywi lnej Kangen w Opalenicy i podmiotów z nimi powiązanych, polegające na sprzedaży towarów poza lokalem przedsiębiorstwa , mogą stanowić praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( t.j.: Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 – dalej: u.o.k.k.). Analiza materiałów uzyskanych w tok u postępowania dała podstawę do wszczęcia, postanowieniem z dnia 22 lutego 2019 r., postępowania w sprawie stosowania przez Przedsiębiorc ów praktyk i naruszającej zbior owe interesy konsumentów określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k. , polegającej na wprowadzaniu konsumentów, którzy nabyli rewitalizator wody (filtr wody) poza lokalem przedsiębiorstwa w błąd co do tego, że po dokonaniu montażu tego rewitalizatora za uprzednią zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąpienie nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy, co może stanowić n ieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 ust awy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017r., poz. 2070 ) . Przedsiębiorc y zostali zawiadomi eni pismem z dnia 4 marca 2019 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego . P is mem z dnia 23 kwietnia 2019 r. P rzedsiębiorcy poinformowali że: „od grudnia 2018 r. Kangen s.c. nie sprzedaje urządzeń filtrujących wraz z montażem ”. W wymienionym piśmie wskaza li również, że d nia 12 marca 2019 r. zamknęli działalność Kangen s.c., w tym rozwiązali spółkę, a dnia 18 marca 2019 r. dokonali wykreślenia Kangen s.c. z CEIDG. P onadto przedsiębiorcy wskazali, że wobec konsumentów nie stosowali nieuczciwych praktyk rynkowych. Oferowali klientom rozbudowę instalacji wodnej o system filtracji wody przede wszystkim poprzez dostarczenie urządzenia filtruj ącego wodę i jego instalację w miejscu wskazanym przez klienta. Nadto przedsiębiorcy wskazali, że z ogólnych warunków umowy wprost wynikało , na czym polega rozbudowa instalacji wodnej o system filtracji wody. Podkreślili również, że jeżeli Kangen za zgodą usługobiorcy wykonał w pełni usługę instalacji przed upływem wskazanego terminu, to usługobiorcy nie przysługuje już p rawo odstąpienia od umowy w zakresie usługi instalacji. Dodatkowo przedsiębiorcy wskazali, że wszystkie spory z konsumentami zostały zakończone polubownie. Pismem z dnia 26 kwietnia 2019 r. Przedsiębiorc y zosta li zawiadomi eni o zakończeniu zbierania mater iału dowodowego w sprawie i poinfo rmowan i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym oraz złożenia dodatkowych wyjaśnień. W dniu 6 maja 2019 r. Tomasz Bajaczyk zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodnym i nie zgłosił uwag. Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Tomasz Bajaczyk oraz Waldemar Walkowiak (dalej: Przedsiębiorcy ) w okresie o d 7 kwietnia 2017 r. do 1 8 marca 2019 r. prowadzi li działalność gospodarczą w ram ach spółki cywilnej Kangen w Opalenicy (dalej: Spółka lub Kangen) na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (dalej: CEIDG) , NIP spółki: 7882009833, REGON spółki: 367055749 (dowód: wydruk z CEIDG, k. 512 - 513 akt adm.) . Przedsiębiorcy kolejno 18 i 19 marca 2019 r. dokonali wykreślenia z CEIDG spółki cywilnej KANGEN (dowód: k. 552 i 564 akt. adm). 4 Przedsiębiorcy nadal posiadają „ aktywny ” status prowadzenia indywidualnych działalności gospodarczych pod firmami : Aqua Serwis Tomasz Bajaczyk w Poznaniu, NIP: 7831582675, (dowód: wydruk z CEIDG, k. 577 akt adm .) oraz INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy, NIP: 7881951258 (dowód: wydruk z CEIDG, k. 578 akt adm.). W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że głównym przedmiotem działalności Spółki była sprzedaż detaliczna towarów prowadzona poza lokalem przedsiębiorstwa w ramach prezentacji zbiorowych organizowanych na terenie całego kraju. W ofercie Spółki znajdowało się urządzenie filtrujące wodę (urządzenie do uzdatniania wody serii SOO), którego producentem jest [usunięto] , prowadząca dz iałalność pod firmą [usunięto] w [usunięto] (dowód: k. 10 akt. adm). Spółka w odpowiedzi na kierowane przez Prezesa Urzędu wezwanie poinformowała, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie rozbudowy instalacji wodnej o system filtracji wody (instal acja urządzeń filtrujących wodę, naprawa tych urządzeń) (dowód: k. 10 akt adm.) Ponadto, Spółka oświadczyła, że spotkania z konsumentami nie były prowadzone przez lekarzy ani osoby o wykształceniu medycznym, a jedynie przez [usunięto] z wykształcenia [usunięto] oraz pracownika Spółki – [usunięto] . W toku postępowania Spółka oświadczyła, że w 2017 r. zawarła [usunięto] umowy, natomiast od 1 stycznia do 30 czerwca 2018 r. [usunięto] umów z konsumentami . Wszystkie te umowy zostały zawarte poza lokalem przedsiębiorstwa (dowód: k. 11 akt adm.). W toku postępowania ustalono, że w przypadku chęci zakupu przez konsumenta urządzenia filtrującego wodę znajdującego się w ofercie Spółki, była mu przedstawiona do podpisu umowa, która została przez Spółkę określona jako „umowa o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody” . Zgodnie z treścią ww. umowy, jej przedmiotem była „rozbudowa (modernizacja) instalacji wodnej – usługa montażu zestawu filtrującego” . Spółka w bardzo krótkim odstępie czasu od zawarcia umowy dokon ywała montażu urządzenia (zazwyczaj w dniu podpisania umowy) (dowód: wzorzec umowy k. 21 akt adm . ). Wraz z zawarciem umowy konsument owi wydawane były również Ogólne Warunki Umowy o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody (dalej: OWU), wzór oświadczenia o odstąpieniu od umowy wraz z pouczeniem oraz oświadczenie usł ugobiorcy będącego konsumentem (dowód: wzorzec umowy k. 21 akt adm . ). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 OWU „Niniejsze Ogólne Warunki Umowy (zwane dalej: OWU”) określają zasady zawierania umów o usługi rozbudowy sieci wodociągowej o mechanizm filtracji wody, których wykonawcą są Tomasz Ba jaczyk i Waldemar Walkowiak prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą KANGEN s.c. w Opalenicy)” (dowód: wzorzec umowy k. 21 akt adm . ). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 OWU „Usługobiorca zamawia, a KANGEN zobowiązuje się do przep rowadzenia rozbudowy sieci wodociągowej o mechanizm filtracji wody przede wszystkim poprzez dostarczenie urządzenia filtrującego wodę (zwanego dalej również zamiennie „urządzeniem”) i jego instalację w miejsc u wskazanym przez Usługobiorcę” (dowód: wzorzec umowy k. 21 akt adm . ). Zgodnie z art. 8 ust. 2 OWU „Jeżeli KANGEN za zgodą Usługobiorcy wykonał w pełni usługę instalacji przez upływem wskazanego terminu, to Usługobiorcy nie przysługuje już prawo odstąpienia od Umowy w zakresie usługi instalacji ” (dowód: wzorzec umowy k. 21 akt adm . ). 5 Podobny zapis został zawarty w przekazywanym konsumentom pouczeniu o prawie odstąpienia od Umowy „Informujemy, że usługobiorcy będącemu konsumentem nie przysługuje prawo odstąpienia od umowy o usługę rozbudowy sieci wodociąg owej o mechanizm filtracji wody (zwany dalej: „Umową”) w zakresie usługi instalacji urządzenia filtrującego wodę, jeżeli KANGEN za zgodą Usługobiorcy wykonał w pełni usługę instalacji” (dowód: wzorzec umowy k. 22 akt adm . ). W toku zawierania umowy konsume nt podpis ywał również dokument o nazwie Oświadczenie Usługobiorcy będącego konsumentem. W jego treści znajd owały się m.in. oświadczenia dotyczące zapoznania się z treścią umowy oraz OWU i ich akceptacji, a także świadomości braku możliwości odstąpienia od Umowy (dowód: wzorzec umowy k. 23 akt adm . ). Ponadto, należy zauważyć, że w ramach art. 3 ust. 2 Umowy, Spółka wskazała, że „Czas realizacji dostarczenia i instalacji urządzenia filtrującego wodę każdorazowo jest wskazany w Umowie i nie może przekroczyć 30 dni od dnia zawarcia Umowy” (dowód: wzorzec umowy k. 21 akt adm . ). W 201 8 r. Spółka osiągn ęła obrót w kwocie [usunięto] zł (dowód: PIT - 28/B k. 553 i 571 akt adm.). Tomasz Bajaczyk w 2018 r. osiągnął obrót w wysokości [usunięto] zł, przy czym jako wspólnik Kangen osiągnął obrót w wysokości [usunięto] zł, a pozostały obrót w wysokości [usunięto] zł osiągnął w ramach prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (dowód: k. 549, 553 - 560). Waldemar Walkowiak w 2018 r. osiągnął obrót jedynie w związku z wykonywaniem działalności w ramach Spółki w wysokości [usunięto] zł. (dowód: k. 561, 566 - 572 akt adm.). Przedsiębiorcy oświadczyli, że w 2018 r. sprzedali około [usunięto] urządzeń filtrujących (dowód: 549 i 561 akt adm.). Ocen a prawna ustalonych faktów Stosownie do art. 1 ust. 1 u.o.k.k ., ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana jest w ramach działań Prezesa Urzędu w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. N aruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerok iego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli klientami Kangen , tj. mogli wziąć udział w organizowanych przez Spółkę pokazach i zawrzeć z e Spółką umowę. Działania Spółki nie dotycz yły więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumen tów, kontrahentów Kangen , których sytuacja była identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia ło się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania wspólników Spółki dal szej ocenie pod kątem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. 6 Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Tomasz Bajaczyk i Waldemar Walkowiak są przedsiębiorc ami w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.k., albowiem prowadz ą aktywnie indy widualn e działalnoś ci gospodarcz e na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W konsekwencji, pomimo likwidacji spółki cywilnej zachowania Przedsiębiorc ów podlegają kontroli z punktu widzenia przepisów u.o.k.k. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.o.k.k., zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne dz iałanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności: naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji (pkt 2), nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji (pkt 3), proponowanie konsumentom nabycia usług finansowych, które nie odpowiadają potrzebom tych konsumentów ustalonym z uwzględnieniem dostępnych przedsiębiorcy informacji w zakresie cech tych konsumentów lub proponowanie nabycia tych usług w sposób nieadekw atny do ich charakteru (pkt 4). Dla stwierdzenia, iż zachowanie Przedsiębiorców spełnia ło przesłanki ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie Przedsiębiorców było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. Jako bezprawne należy kwalifikować zac howania sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Dla ustalenia bezprawności działania wystarczy, że określone zachowanie koliduje z przepisami prawa 1 . Zbiorowe interesy ko nsumentów to prawa nieograniczonej liczby konsumentów. 1. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób st anowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie możn a opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zach owanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . 1 Por. Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji pod red. Janusza Szwai, Wyd. CH Beck, Warszawa 2000 r., str. 117 - 118. 7 Interes konsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pojęcie to obejmuje swym zakresem prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczyw isty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Efektem naruszenia interesu prawnego może być naruszenie również stricte ekonomicznych interesów konsumentów (o wymiarze majątkowym). Godzenie w zbiorowe interesy kons umentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. W niniejszej sprawie skutkami działań Przedsi ę biorców dotknięty mógł zostać nieoznaczony z góry krąg konsumentów, wszyscy konsumenci, którzy uczestniczyli w organizowanych przez Spółkę pokazach i którzy mogli zdecydować się na zawarcie z e Spółką umowy przy wykorzystaniu stosowanych przez nią wzorców umownych. Wskazać należy, że stosowana przez Spółkę praktyka nie dotyczyła zindywidualizowanego kręgu osób. Potencjalnie na prezentację mogła zostać zaproszona każda osoba. Nie mamy tutaj również do c zynienia z sytuacją, w której Przedsiębiorca występował ze swoją ofertą do poszczególnych, zindywidualizowanych konsumentów z osobna. W konsekwencji uznać należy, iż w niniejszym przypadku, to potencjalnie nieoznaczona z góry grupa konsumentów mogła skor zystać z oferty Przedsiębiorcy, wziąć udział w organizowanym przez niego spotkaniu i zdecydować się na zawarcie z nim umowy. Zaznaczyć należy , że zarzucona Przedsiębiorcom praktyka wprowadzająca w błąd, narusza ła bezpośrednio prawa konsumentów w zakresie przysługujących im z mocy ustawy uprawnień i narusza ła ich prawo do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Praktyka , która stosowana była przez Kangen ogranicza ła bowiem konsumentom możliwość dokonania transakcji p rzy całkowitym zrozumieniu, jaki jest jej rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny. Nie ma zatem wątpliwości, że swoimi działaniami Przedsiębiorcy naruszy li zbiorowe interesy konsumentów. 2. Bezprawność – sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami Art. 24 u.o.k.k. nie ma samodzielnego znaczenia prawnego, ale powinien być interpretowany oraz stosowany w określonym kontekście normatywnym. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. sygn. akt III SZP 3/06 wskazał, że za praktyki naruszające zbiorowe intere sy konsumentów w rozumieniu art. 24 u.o.k.k. można uznać zachowania naruszające przepisy innych ustaw, które nakładają na przedsiębiorcę określone obowiązki względem konsumenta (…). Zachowania takie stanowią bowiem jednocześnie zachowania bezprawne i skutk ują zniesieniem, ograniczeniem lub zniekształceniem praw konsumentów, wpływając tym samym na chronioną przez przepis obowiązującego prawa sferę ich interesów. Bezprawność tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczność z obowiązującym porządkiem prawnym. Jest k ategorią obiektywną. Rozważenia przy ocenie bezprawności wymaga kwestia, czy zachowanie przedsiębiorcy było zgodne, czy też niezgodne z obowiązującymi zasadami porządku prawnego. Źródłem tych zasad są normy prawa powszechnie obowiązującego, a także nakazy i zakazy wynikające z zasad współżycia społecznego i dobrych obyczajów (wyrok Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji 8 i Konsumentów - dalej: SOKiK – z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. XVII AmA 45/07). O bezprawności działania decyduje w świet le orzecznictwa Sądu Najwyższego całokształt okoliczności konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., sygn. I PKN 267/01). Przedsiębiorcom zarzucono stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust . 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k. polegającej na godzącym w zbiorowe interesy konsumentów bezprawnym działaniu, mającym postać nieuczciwej praktyki rynkowej. Zgodnie z art. 3 u.p.n.p.r., stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki ry nkowej zawiera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wskazując, iż za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lu b nabyciem produktu przez konsumenta. Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniecha nie) oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub komunikat handlowy, w tym reklama i marketing). Istotnym jest, iż wskazane formy mogą być kwalifikowane jako praktyki rynkowe, wtedy tylko, gdy są bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta, tj. gdy mogą oddziaływać na decyzje ekonomiczne konsumentów. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zakwestionowana praktyka wprowadzająca konsumentów w błąd jest związana b ezpośrednio z dystrybucją oferowanego konsumentom produktu , który znajd ował się w ofercie Spółki . Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału nieuczciwych praktyk rynkowych na te stypizowane w ustawie, niepodlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. oraz te w ustawie nie wskazane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r., praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wob ec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawa rciu. W myśl art. 4 ust. 2 u.p.n.p.r., za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu praktyk. Co istotne, zgodnie z art. 4 u st. 2 zd. 2 u.p.n.p.r., wymienione w tym przepisie praktyki nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust 1. ustawy. Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na działaniu (art. 5 u.p.n.p.r.) jak i zaniechaniu (art. 6 u.p.n.p .r.). Zaznaczyć należy, że dokonanie oceny, czy dana praktyka jest nieuczciwą praktyką rynkową wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r., pod pojęciem przeciętnego konsumenta rozumieć należy konsume nta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej powinno się dokonywać z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę 9 konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. Wzorzec przeciętnego konsumenta nie jest stały, zmienia się bowiem w zależności od okoliczności konkretnego przypadku. Należy jednocześnie podkreślić, że wskazanie na takie cechy jak dostateczne poinformowanie, uwaga i ostrożność określa pewien zespół ce ch mentalnych konsumenta (jego przeciętność) znajdujących wyraz w tym, że z jednej strony możemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, a z drugiej – nie możemy uznać, że jego wiedza jest kompletna i profesjonalna i że konsu ment nie ma prawa pewnych rzeczy nie wiedzieć. Przeciętny konsument nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w danej dziedzinie. Rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest na iwny, ale nie potrafi też ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Definicja przeciętnego konsumenta zamieszczona w u.p.n.p.r . jest wynikiem dorobku orzeczniczego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał). Stopniowy rozwój orzeczn ictwa TSUE doprowadził do utrwalenia modelu konsumenta jako konsumenta rozważnego, przeciętnie zorientowanego, mającego prawo do rzetelnej informacji niewprowadzającej w błąd, zawierającej wszelkie niezbędne dane wynikające z funkcji i przeznaczenia daneg o towaru. W świetle orzecznictwa Trybunału, poziom percepcji i uwagi konsumenta różni się w zależności od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w jakich okolicznościach produkt ten jest nabywany 2 . Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zakwestionowana praktyka wprowadzająca konsumentów w błąd związana była z oferowanym produktem – urządzeniem filtrującym wodę, które określane było przez Spółkę mianem rewitalizatora w ody (filtr wody) . Z okoliczności sprawy nie wynika, aby Spółka kierował a swoją praktykę do określonego kręgu konsumentów. Uwzględniając powyższe, w analizowanym przypadku za przeciętnego konsumenta uznano osobę dorosłą, dostatecznie dobrze poinformowaną, u ważną i ostrożną. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.n.p.r., praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, które j inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji (art. 5 ust. 2 pkt 1 u.p.n.p.r.). Z kolei z art. 5 ust. 3 pkt. 4 u.p.n.p.r. stanowi, że wprowadzające w błąd działanie może w szc zególności dotyczyć praw konsumenta, w tym prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy. Jednocześnie należy podkreślić, że jeśli chodzi o wprowadzenie w błąd, to za praktykę rynkową wprowadzająca w błąd można uznać zarówno praktykę, której stosowanie prowadzi do rzeczywistego w prowadzenia w błąd, jak i takiej, która tylko potencjalnie może wywrzeć taki skutek w odniesieniu do przeciętnego konsumenta. Praktyka wprowadzająca w błąd musi posiadać moc kierowania wyborem konsumenta w postaci potencjalnej lub realnej możliwości wpływu na podjęcie przez konsumenta decyzji dotyczącej umowy 3 . Zatem, aby uznać dane działanie za nieuczciwą 2 Por. C - 342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I - 3819, pkt 26; C - 299/99 Philips Rec. 2002, s. I - 5475, pkt 63, a takż e wyroki z 2007 r. w sprawach C - 353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T - 241/05 Procter & Gamble, pkt 43; T - 33/04 House of Donut Int, pkt 50 - 51. 3 M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz , Warszawa 2008, s.92. 10 praktykę rynkową wprowadzającą w błąd, wystarczy potencjalna możliwość, że dane działania mogły wpływać na decyzję rynkową konsumenta. Jak już zostało wyżej wskazane, Spółka określał a zawieraną z konsument ami umowę jako „umowę o świadczenie usług rozbudowy (modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody” , której przedmiotem miała być „rozbudowa (modernizacja) instalacji wodnej – usługa montażu zestawu filtrującego”. Z poczynionych ustaleń wynika, że z art. 8 ust. 2 OWU „Jeżeli KANGEN za zgodą Usługobiorcy wykonał w pełni usługę instalacji przez upływem w skazanego terminu, to Usługobiorcy nie przysługuje już prawo odstąpienia od Umowy w zakresie usługi instalacji”. Podobny zapis został zawarty w przekazywanym konsumentom pouczeniu o prawie odstąpienia od Umowy „Informujemy, że usługobiorcy będącemu konsume ntem nie przysługuje prawo odstąpienia od umowy o usługę rozbudowy sieci wodociągowej o mechanizm filtracji wody (zwany dalej: „Umową”) w zakresie usługi instalacji urządzenia filtrującego wodę, jeżeli KANGEN za zgodą Usługobiorcy wykonał w pełni usługę i nstalacji” . Ponadto, należy zauważyć, że w ramach art. 3 ust. 2 Umowy, Spółka wskazała, że „Czas realizacji dostarczenia i instalacji urządzenia filtrującego wodę każdorazowo jest wskazany w Umowie i nie może przekroczyć 30 dni od dnia zawarcia Umowy”. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (t.j.: Dz.U. z 201 9 r. poz. 134 dalej: u.p.k.), konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczy ny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33, art. 34 ust. 2 i art. 35. Art. 12 ust. 1 pkt 9 u.p.k. stanowi jednocześnie, że najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem pr zedsiębiorstwa przedsięb iorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 27, a także wzorze formularza odstąpienia od umowy, zawartym w załączniku nr 2 do u stawy. W art. 38 u.p.k. został przewidziany zamknięty katalog trzynastu wyjątków od ogólnej zasady przewidzianej w powołanym wyżej art. 27 u.p.k. Zgodnie z art. 38 pkt 1 u.p.k ., prawo odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa lub na odległość nie przysługuje konsumentowi w odniesieniu do umów o świadczenie usług, jeżeli przedsiębiorca wykonał w pełni usługę za wyraźną zgodą konsumenta, który został poinformow any przed rozpoczęciem świadczenia, że po spełnieniu świadczenia przez przedsiębiorcę utraci prawo odstąpienia od umowy. Do wyłączenia prawa odstąpienia od umowy niezbędne jest zatem kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: musi być to umowa o świa dczenie usług, świadczenie powinno być wykonane za uprzednią wyraźną zgodą konsumenta, konsument powinien być poinformowany przez przedsiębiorcę – zanim ten przystąpi do spełnienia świadczenia – że po spełnieniu świadczenia konsument utraci prawo odstąpien ia od umowy oraz przedsiębiorca wykonał w pełni usługę. N ależy podkreślić, że przepisy u.p.k., w tym art. 38 pkt 1 u.p.k . stanowią transpozycję przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów (Dz.U. UE L 304/64, dalej: dyrektywa 2011/83). Z uwagi na powyższe, należy również odnieść się do art. 2 pkt 5 i 6 ww. dyrektywy, które zawierają definicję tego , co należy rozumieć pod pojęciem umowy sprzedaży oraz umowy 11 o świadczenie usług. Zgodnie z art. 2 pkt 6 dyrektywy 2011/83, umowa o świadczenie usług oznacza każdą umowę inną niż umowa sprzedaży, na mocy k tórej przedsiębiorca świadczy lub zobowiązuje się do świadczenia usługi na rzecz konsumenta, a konsument płaci lub zobowiązuje się do zapłacenia jej ceny. Natomiast, zgodnie pkt. 5 ww. przepisu pod pojęciem umowy sprzedaży należy rozumieć każdą umowę, na m ocy której przedsiębiorca przenosi lub zobowiązuje się do przeniesienia własności towarów na konsumenta, a konsument płaci lub zobowiązuje się do zapłacenia ich ceny, w tym również każdą umowę, której przedmiotem są zarówno towary, jak i usługi. W literat urze podkreśla się, że pojęcie usługi należy rozumieć szeroko. Chodzi o podjęcie przez przedsiębiorcę na rzecz konsumenta działania, które zaspokaja określony interes konsumenta objęty umową i nie sprowadza się do przeniesienia własności rzeczy lub innych przedmiotów materialnych (np. usługa kosmetyczna, usługa sprzątania, usługa telekomunikacyjna). Natomiast art. 38 pkt 1 u.p.k. nie będzie odnosił się do umów, w których występują dwa równorzędne świadczenia główne po stronie przedsiębiorcy: przeniesienie własności rzeczy i wykonanie usługi. Co istotne, wyłączenia zawartego w art. 38 pkt 1 u.p.k. nie należy również stosować w sytuacji, gdy świadczeniem głównym (dominującym) jest przeniesienie własności rzeczy, a wykonanie usługi stanowi świadczenie uboczne np. strony zawierają umowę, na podstawie której przedsiębiorca zobowiązuje się do przeniesienia własności rzeczy do majątku konsumenta – świadczenie główne i zainstalowania jej w domu konsumenta – świadczenie uboczne 4 . Zgodnie z art. 6 u.p.k., do takich umów (na mocy których przedsiębiorca jest zobowiązany do świadczenia dwóch równorzędnych świadczeń: przeniesienia własności rzeczy i wykonania usługi), stosuje się przepisy dotyczące umów zobowiązujących do przeniesienia własności. Powyższy przepis będzie również można zastosować do wspomnianych już wyżej umów, gdy świadczeniem głównym jest przeniesienie własności rzeczy, a wykonanie usługi stanowi świadczenie uboczne. Z poczynionych ustaleń wynika, że w ofercie Spółki znajdowało się tylko urządzenia filt rujące wodę, które następnie było montowane w domu konsumenta. W ocenie Prezesa Urzędu, pomimo używanych sformułowań, należy na gruncie niniejszej sprawy uznać, że Spółka de facto nie świadczy ła usług w postaci rozbudowy czy modernizacji instalacji wodnej o system filtracji wody. Rzeczywistym zasadniczym celem umów zawieranych przez Spółkę z konsumentami była bowiem sprzedaż urządzenia filtrującego wodę – świadczenie główne i wykonania usługi u bocznej w postaci jego montażu. Zatem, mając na względzie powyższe, w niniejszej sytuacji mamy do czynienia z tzw. umowami mieszanymi, do których należy stosować przepisy dotyczące umów zobowiązujących do przeniesienia własności, zgodnie z art. 6 u.p.k. W konsekwencji nie będą one podlegały wyłączeniu przewidzianemu w art. 38 pkt 1 u.p.k. W ocenie Prezesa Urzędu, w odniesieniu do ww. umów zawieranych ze Spółką konsumentowi przysług iwało prawo do odstąpienia od zawartej umowy na podstawie art. 27 u.p.k. Na marginesie, należy również przywołać stanowisko judykatury w zakresie charakte ru umów związanych ze sprzedażą poza lokalem przedsiębiorstwa filtrów wody i ich następczym montażem w domu konsumenta . Pomimo, że przywołane poniżej wyroki były wydane na grunci e poprzedniego stanu prawnego (tj. obowiązywania ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną 4 T. Czech, Prawa Konsumenta. Komentarz., Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2017, s. 502 - 503. 12 przez produkt niebezpieczny), to w ocenie Prezesa Urzędu ogólny charakter rozważań w zakresi e charakteru umowy pozostaje również aktualny dla niniejszej sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Okręgowego – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: „ Zawierana umowa miała charakter umowy sprzedaży urządzenia filtrującego, gdyż to co odróżnia umowę sprzedaży od usługi budowlanej jest przedmiot. Przedmiotem sprzedaży mogą być rzeczy, prawa majątkowe, które są oznaczone. Istotą umów była sprzedaż urządzen ia filtrującego, które następnie należało zamontować. Przy obsłudze budowlanej cel jest nakierowany na stworzenie, zmianę, przeobrażenie materii do takiej postaci, która wcześniej nie istniała. W usłudze budowlanej (stanowiącej w istocie umowę o dzieło) ni e chodzi o sprowadzenie istoty stosunku do samego przeniesienia prawa majątkowego do rzeczy, która powstanie, w zamian za zapłatę ceny, lecz do wytworzenia dzieła jako zindywidualizowanego wysiłku przyjmującego zamówienie i wydania go z przeniesieniem sto sownych praw na zamawiającego” 5 . Powyższe potwierdził Sąd Apelacyjny w Warszawie. Zgodnie z jego stanowiskiem: „Nie można zgodzić się z twierdzeniem powódki, że przedmiotem umów zawieranych z konsumentami w ramach prowadzonej przez nią działalności gospod arczej była rozbudowa instalacji wodnej o wybrany przez klienta system filtracji wody, co uzasadniałoby brak możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialnoś ci za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Tymczasem jak wynika z treści art. 647 k.c. przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technic znej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzeni a. (…) Nie sposób bowiem uznać, że sprzedaż i montaż urządzenia filtrującego jest elementem powstającego obiektu, o jakim mowa w art. 647 k.c. Nie może zmienić tego poglądu zawarte w umowach, w których stroną jest powódka i konsument, postanowienie, że „st rony potwierdzają zawarcie umowy usługi budowlanej polegającej na rozbudowie instalacji wodnej o system filtracji wody” 6 . Podobne stanowisko zajął Sąd Rejonowy dla Krakowa Śródmieścia w Krakowie XV Zamiejscowy Wydział Cywilny w Miechowie w wyroku z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt XV C 262/13 dotyczącym sporu w zakresie charakteru umowy montażu filtra wody oraz wynikającego z tego uprawnienia konsumenta do odstąpienia od umowy. W ocenie sądu „Nie sposób też zaaprobować stanowiska pozwanej, iż umowa łącząca strony była umową o świadczenie usług budowlanych. W tym zakresie pozwana powoływała się na treść pisemnego oświadczenia M.G. o wyrażeniu zgody na rozpoczęciu świadczenia usługi polegającej na rozbudowie instalacji wodnej o system filtracji wody typu VQV Quartus. Jednocześnie pozwana wskazywała, iż powódka potwierdziła, że została poinformowana o możliwości odstąpienia od umowy łączącej strony w terminie 10 dni od jej zawarcia, za wyjątkiem sytuacji, gdy świadczenie usługi zostanie rozpoczęte za jej zgodą przed upływem 10 dnia od zawarcia umowy. Zauważyć należy, iż oświadczenie na które powołuje się powódka było jednym z kilku dokumentów podsuniętych jej do podpisu przez 5 Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie z dnia 17 lutego 2012 r. sygn. akt XVII AmA 1/10. 6 Wyrok Sądu Apelacyjnego w warszawie z dnia 15 marca 2013 r., sygn. akt VI ACa 1230/12. 13 przedstawiciela pozwanej. W żadnym jednak wypadku nie można mówić w niniejszej sprawie o uznaniu zawartej umowy za umowę o świadczenie usługi oczyszczania wody, usługi budowlanej. Zgodnie z art. 647 kc przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i zasad ami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowywaniem robót, w szczególności do przekazania terenu umowy i dostarczania projektu oraz odebrania obiektu i zapłaty umówione go wynagrodzenia, Pojęcie robót budowlanych określone w kodeksie cywilnym nie obejmuje zatem swym zakresem takich czynności jak montaż urządzenia filtrującego wodę polegającego na dokonaniu wywiercenie dwóch otworów w sieci instalacji wodnej. Charakter umowy zawartej z M.G. przemawia za uznaniem jej za um owę sprzedaży filtra połączoną z umową o dzieło polegającą na montażu filtra.” Odnosząc się ponownie do prawa konsumenta do odstąpienia od zawartej umowy wyrażonego w art. 27 u.p.k., należy podkreślić, ż e prawo odstąpienia od z a wartej umowy to szczególne prawo konsumenta, które stanowi wyjątek od zasady pacta sunt servanda 7 . Jest to jedno z silniejszych uprawnień jakie przysługują konsumentom w związku z zawieraniem umów w obrocie przedsiębiorca – konsu ment, w sytuacji gdy umowy te są zawierane na odległość czy poza lokalem przedsiębiorstwa. Jak wskazuje się w literaturze, prawo to wynika z charakteru umów zawieranych w powyższy sposób, z uwagi na to, że konsument często jest zaskoczony ofertą, sposobem prezentacji i nie ma możliwości dokonania oceny oferty na tle innych konkurencyjnych ofert 8 . Istotność tego uprawnienia wynika również z tego, że umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa są podpisywane częstokroć pod wpływem stosowania przez sprzedaw ców technik sprzedażowych, które często zawierają element manipulacji czy perswazji oraz silnych emocji 9 . Zdaniem Prezesa Urzędu, zarzucona Przedsi ę biorcom praktyka mogła w istotny sposób zniekształcać zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta na etapie zawierania kontraktu , jak i po zawarciu umowy. W ocenie Prezesa Urzędu, Spółka zamieszczając we wzorcach umownych opisywane wyżej postanowienia ograniczające prawo do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, wprowadzał konsumentów w błą d co do zakresu przysługujących im uprawnień. Nie może ulegać wątpliwości, że zakwestionowane postanowienia mogły potencjalnie wpływać na decyzję konsumenta dotyczącą umowy. Należy podkreślić, że konsumenci po zamontowaniu zakupionego urządzenia filtrujące go wodę mogli zrezygnować z ustawowego prawa do odstąpienia od zawartej poza lokalem umowy, sądząc, że takie prawo im nie przysługuje z uwagi na stosowane przez Spółkę określenie umowy, jej przedmiot i treść postanowień zawartych w otrzymywanych od niej dokumentach przy jej zawieraniu. Z uwagi na powyższe, w ocenie Prezesa Urzędu, opisane działania bezsprzecznie mogły wpływać na podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, w szczególności co do tego, czy pozostać dalej jej stroną. Bez wątpienia taka decyzja z punktu widzenia sprzedawcy jest korzystna, jednak może jednocześnie godzić w interesy konsumenta (zarówno te o charakterze czysto ekonomicznym, jak i prawnym). W ocenie Prezesa Urzędu, wprowadzającego w błąd charakteru zakwestionow anej praktyki nie wyłącza zamieszczenie w OWU pouczenia o przysługującym konsumentom prawie do odstąpienia od zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa umowy, przekazywanie formularza 7 M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz , Warszawa 2008, s.131. 8 M. Sieradzka, Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Komentarz , W arszawa 2008, s.132. 9 T. Czech, Prawa Konsumenta. Komentarz., Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2017, s.365. 14 odstąpienia od umowy czy uwzględnianie odst ą pień, które były do Spółki kier owane. Zdaniem Prezesa Urzędu, powyższe działania, wobec całokształtu przekazywanych konsumentowi w dokumentacji umownej odmiennych informacji (o braku prawa do odstąpienia od umowy), które były kilkukrotnie podkreślane nie mogły stanowić dla konsumenta po dstawy do uznania, że takie prawo mu jednak przysługuje, a tym samym uniemożliwiały dokonanie świadomego wyboru co do decyzji rynkowej. Podkreślenia wymaga również to, że cała dokumentacja związana z zawarciem umowy składa ła się z kilku stron wcześniej wym ienionych dokumentów, które były podpisywane przez konsumenta w momencie podjęcia decyzji o zawarciu umowy z e Spółką . Wszystkie zawarte tam informacje mogły wywołać dezorientację konsumenta w kwestii przysługujących mu uprawnień i brak pełnego zrozumienia jak należy rozumieć wyłączenie zawarte w art. 38 pkt 1 u.p.k., co było korzystane dla Spółki . Odnosząc się do twierdzeń Spółki o uznawaniu składanych odstąpień od zawartych umów, podkreślić należy, że w sprawie nie sposób ustalić ile osób zrezygnowało z o dstąpienia, mając na względzie treść wprowadzających w błąd postanowień. Dodatkowo, sam a Spółka zastrzeg ła , że realizacja usługi nastąpi niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia umowy przez konsumenta . W obec powyższego, w ocenie Prezesa Urzędu, Przedsiębiorc y dopuszcza li się nieuczciwej praktyki rynkowej wprowadzającej konsumentów w błąd w rozumieniu art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 u.p.n.p.r. - wprowadz ali konsumentów, którzy nabyli rewitalizat or wody ( filtr wody ) poza lokalem przedsiębiorstwa w błąd co do tego, że po dokonaniu montażu tego filtra za uprzednią zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąpienie nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy. W toku postępowania Prez es Urzędu ustalił, że Przedsiębiorcy rozwiązali spółkę cywilną Kangen , a z dniem 18 i 19 marca 2019 r. dokonano wykreślenia z CEIDG tej formy prowadzenia działalności . W konsekwencji stwierdzono, że Przedsiębiorc y zaniecha li stosowania opisanej w pkt I sentencji praktyki. Uwzględniając wskazane ok oliczności, na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 u.o.k.k. orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji . 3. Kara (pkt II i II I sentencji decyzji) Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k ., Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się narusze nia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art. 106 ust. 3 ww. ustawy, wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje m.in. w pkt 3, że obrót oblicza się jako sumę udokumentowanych przychodów uzyskanych w roku obrotowym w szczególności ze sprzedaży produkt ów, towarów lub materiałów, przychodów finansowych oraz przychodów z działalności realizowanej na podstawie statutu lub innego dokumentu określającego zakres działalności przedsiębiorcy, a także wartości uzyskanych przez przedsiębiorcę dotacji przedmiotowy ch - w przypadku braku dokumentów. Art. 106 ust. 5 ustawy stanowi przy tym, że w przypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100.000 eur o, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Z kolei art. 106 ust. 6 ustawy przewiduje, że w przypadku, gdy p rzedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie 15 trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębiorcy obliczony na podstawie tego przepisu nie przekracza równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, kar ę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10.000 euro. Art. 106 ust. 7 pkt 1 u.o.k.k. stanowi natomiast , że w przypadku gdy przedsiębiorca nie dysponuje przed wydaniem decyzji danymi finansowymi niezbędnymi do ustalenia obrotu za rok obrotowy poprzedzający rok nałożenia kary, Prezes Urzędu, nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1, uwzględnia obrót osi ągnięty przez przedsiębiorcę w roku ob rotowym poprzedzającym ten rok, a zgodnie z pkt 2 ww. przepisu, w przypadku, o którym mowa w ust. 5 – średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających ten rok a przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio. Z oświadczeń złożonych przez Przedsiębiorców wynika, że w 201 8 r. Spółka osiągnęła obrót na poziomie [usunięto] zł . co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2018 r., tj. 4,300 zł, stanowi po zaokrągleniu [usunięto] euro (stosownie do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary) natomiast każdy z Prz edsięb iorców osiągnął w ramach prowadzenia S półki obrót na poziomie [usunięto] zł, co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2018 r., tj. 4,300 zł, stanowi po zaokrągleniu [usunięto] euro. Tomasz Bajaczyk w 2018 rok u osiągnął nadto obrót w wysokości [usunięto] zł w ramach prowadzenia indywidualnej działalności gospodarczej, co po z sumowaniu z obrotem osiągniętym w ramach spółki cywilnej daje kwotę [usunięto] zł i uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodow y Bank Polski w dniu 31 grudnia 2018 r., tj. 4,300 zł, stanowi po zaokrągleniu euro [usunięto] euro. [usunięto] Kara pieniężna za naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożeni e kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes Urzędu. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconej Przedsiębiorc om praktyk i naruszając ej zbiorowe interesy konsumentów oraz możliwe negatywne skutki w sferze ekonomicznych interesów konsumentów, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na Przedsiębiorc ów kar pieni ężnych za jej stosowanie. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek p rzesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 ustawy te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okres, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 ustawy). Ustalając wysokość kar pieniężn ych Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie. Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 ustawy 16 o ochronie konkurencji i konsumentów, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie sk utków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutk ów, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślność naruszenia. Przy ustaleniu wysokości kar Prezes Urzędu wziął pod uwagę: okoliczności naruszenia przez Przedsiębior cę przepisów ustawy oraz okres trwania praktyki , stopień i skutki rynkowe naruszenia. Prezes Urzędu rozważy ł ponadto, czy wysokość kar powinna podlegać modyfikacjom z uwagi na okoliczności łagodzące lub obciążające. Co do zarzuconej Przedsiębiorcom praktyk i, Prezes Urzędu przy nakładaniu kar uwzględnił okoliczność, że ujawnia ła się ona na etapie zawierania kontraktu , a w związku z tym, że wprowadzenie w błąd dotyczy ło prawa konsumentów do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, praktyka ta dotyczyła również etapu wykonania umowy. Z wrócić należy uwagę , iż konsumenci pod ejmowali decyzj ę o zawarciu umowy w toku pokazu, a więc w sytuacji, gdy z dużo mniejszym krytycyzmem podchodzą do skła danej im oferty. B ędąc pod wpływem emocji i zabiegów marketingowych mogli podejmować niekorzystne decyzje ekonomiczne i zawierali umowy na kilka tysięcy złotych, których w odmiennych sytuacjach przemyślanych transakcji nie podjęliby. W tych okolicznościach , wprowadzenie w błąd co do możliwości odstąpienia od umowy, a w konsekwencji ogranicz enie konsumentom możliwoś ci uczestniczenia w przejr zystych i niezakłóconych przez P rzedsiębiorc ów warunkach rynkowych, uznać należy za praktykę wysoce szkodliwą. Należy również zaznaczyć, że praktyka miała charakter długotrwały, gdyż trwała od początku istnienia spółki, czyli ponad rok. W ocenie Prezesa Urzędu, ww. okoliczności, w tym wysoka szkodliwość opisanej praktyki, przesądzają o ustaleniu k woty bazowej kar na poziomie [usunięto] obrotu [usunięto] zł, a Waldemara Walkowiaka [usunięto] zł. W dalszym etapie kalkulacji kar Prezes Urzędu rozważył, czy ustalona kwota bazowa powinna podlegać modyfikacjom ze względu na występujące w sprawie okolicz ności łagodzące bądź obciążające. Prezes Urzędu, w przypadku zarzuconej praktyk i uwzględnił jako okoliczność łagodzącą fakt zaniechania stosowania zarzucanej pra ktyki i obniżył kwotę bazową o 1 0% , tj. w przypadku Tomasza Bajaczyka do kwoty [usunięto] zł, a Waldemara Walkowiaka do kwoty [usunięto] zł . N atomiast, w ocenie Prezes a Urzędu w przypadku zarzuconej praktyki nie występują okoliczności obciążające umożliwiające podwyższenie nakładan ych na przedsi ę biorców kar. Biorąc pod uwagę powyższe, za praktykę opisaną w pkt I sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył na Tomasza Bajaczyka karę w wysokości 44 175 , 00 zł, co stanowi [usunięto] obrotu osiągniętego Przedsiębiorcę w 2018 r. oraz [usunięto] maksymalnego wymiaru kary oraz na Waldemara Walkowiaka karę w wysokości 41 402,00 zł, co stanowi [usunięto] obrotu osiągniętego przez Przedsi ę biorcę w 201 8 r. oraz [usunięto] maksymalnego wymiaru kary. 17 Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczon e kar y są adekwatn e do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorc ów przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kar y t e pełni ą przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcj e i dolegliwość za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest ponadto jej walor wychowawczy, odstraszający dla innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłoś ci tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.k. kar y pieniężn e należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . 4. Obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia określony w punkcie IV sentencji decyzji Zgodnie z art. 26 ust. 2 u.o.k.k., Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsument ów, w szczególności może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Prezes Urzędu zdecydow ał o nałożeniu na Tomasza Bajaczyka , prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Aqua Serwis Tomasz Bajaczyk w Poznaniu oraz Waldemara Walkowiak prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy środka usunięc ia trwających skutków stwierdzonej praktyki, w postaci obowiązku skierowania listem poleconym – w terminie miesiąca od daty uprawomocnienia się decyzji - do wszystkich konsumentów, którzy zawarli w okresie od 7 kwietnia 2017 r. do 18 marca 2019 r. z Kangen s.c. Umowę a o świadczenie usług rozbudowy ( modernizacji) instalacji wodnej o system filtracji wody, w sposób czytelny i zrozumiały pisemnej informacji, o treści: Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w decyzji nr RPZ 7/2019, uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów działania Tomasza Bajaczyka i Waldemara Walkowiak – wspólników spółki cywilnej Kangen w Opalenicy, (obecnie Aqua Serwis T omasz Bajaczyk w Poznaniu i INLP Waldemar Walkowiak w Opalenicy) polegające na wprowadzaniu konsumentów, którzy nabyli rewitalizator wody (filtr wody) poza lokalem przedsiębiorstwa w błąd co do tego, że po dokonaniu montażu tego rewitalizatora za uprzednią zgodą konsumenta przed upływem terminu na odstąpienie nie przysługuje im prawo do odstąpienia od zawartej umowy, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową o której mowa w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciw działaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2070) i stwierdził jej zaniechanie z dniem 18 marca 2019 r. Treść decyzji nr RPZ 7/2019 dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl . Konsumenci, którzy zostali wprowadzeni w błąd i chcący dochodzić swoich roszczeń mogą skorzystać z bezpłatnej pomocy rzecznika konsumentów (adresy na stronie uokik.gov.pl). Środek ten, w ocenie Prezesa Urzędu, pozwoli zrealizować przede wszystkim cele inf ormacyjne decyzji. Informacja o wydaniu decyzji zostanie przekazana konsumentom, którzy mogli być poszkodowani w wyniku działań Przedsiębiorców . Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.k. jeśli przedsiębiorca nie poinformuje konsumenta o prawie do odstąpienia od umo wy, termin na odstąpienie ulega przedłużeniu o 12 miesięcy. W takim wypadku termin do 18 odstąpienia od umowy upływa 12 miesięcy po upływie 14 - dniowego terminu na odstąpienie, ustalonego zgodnie z art. 28 u.p.k. Nadto , w art. 12 u.p.n.p.r. znajduje się katal og roszczeń przysługujących konsumentom i innym podmiotom uprawnionym do dochodzenia roszczeń. Konsumenci p osiadając taką wiedzę, będą mogli podjąć decyzję, co do ewentualnego dochodzenia swoich indywidualnych roszczeń. Ponadto, w przypadku uprawomocnienia się decyzji, może ona stanowić prejudykat dla dochodzenia roszczeń przez indywidualnych konsumentów. W związku z powyższym, Prez es Urzędu orzekł jak w pkt IV sentencji decyzji. 5 . Koszty postępowania (pkt V i V I sentencji decyzji) Art. 77 ust. 1 u.o.k.k. przewiduje, że jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o ko sztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Art. 83 t ej ustawy stanowi jednak, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: k.p.a. ). Stosownie do art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów przeprowadzonego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zaliczono poniesione koszty doręczenia pism każdemu z Przedsiębiorców w wysokości 23,40 zł Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnieni a się decyzji. Pouczenie Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u.o.k.k. w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm., dalej: Kpc ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt III decyzji, na podstawie art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 i art. 81 ust. 5 u.o.k.k. w związku z 479 32 § 1 i § 2 Kpc, Przedsiębiorcy przy sługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 300 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie 19 stałej w kwocie 1000 zł. Z kolei, zgodnie z art. 32 ust 2 tej ustawy zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środ ków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub j uż się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 2, § 3 i § 4 Kpc strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o u stanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger