RWA-4/2016

1 Warszawa, 23 maja 2016 r. DECYZJA nr RWA - 4 /201 6 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm. ) w związku z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustaw y o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cy wilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy , po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsum entów, wszczętego z urzędu przeciwko Rzetelnej Firmie Spółce z o graniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu – działając w imieniu Prezesa Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów : po uprawdopodobnieniu stosowania przez Rzetelną Firmę Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , polegających na prezentowaniu na stronie internetowej http://www.rzetelnafirma.pl/ nieprawdziwych informacji, które mogą wprowadzać w błąd, o treści : 1. „( …) Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzetelności jest obiektywnym dowodem rzetelności i przejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa ”; 2. „ Certyfikat Rzetelności (…) jest najbardziej aktualną informacją o solidności i wypłacalności firmy”, podczas gdy z treści „Certyfikatu Rzetelności” wynika jedynie, że podmiot na nim widniejący na dzień wystawienia certyfikatu nie posiada przeterminowanych zobowiązań notowanych w Krajowym Rejestrze Długów Biurze Informac ji Gospodarczej S.A., określonych w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych ( tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1015 ze zm.), co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm. ) oraz godzić w zbiorowe interesy PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW D ELEGATURA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW w W arszawie RWA - 61 - 9 /1 4 / MSK/ WJ 2 konsumentów i w związku z tym może n aruszać art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, i po zobowiązaniu się przez Rzetelną Firmę Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w e Wrocławiu do zaniechania tych działań poprzez : 1. zamieszczenie n a stronie internetowej przedsiębiorcy , w miejsce zakwestionowanego komunikatu, w zakładce zatytułowanej „O programie” informacji o następującej treści: „ Rzetelna Firma to program dla każdego przedsiębiorcy, który chce pokazać, że rzetelność i uczciwość w b iznesie jest dla niego najważniejsza. Ułatwia on budowanie pozytywnego wizerunku swojej firmy, jako wiarygodnej i wypłacalnej. Uczestnicy programu otrzymują Certyfikat Rzetelności, który potwierdza brak niespłaconych zobowiązań notowanych w Krajowym Rejest rze Długów BIG S.A. Certyfikat wydawany jest w formie tradycyjnej oraz w formie elektronicznej – aktualizowanej na bieżąco, dostępnej online. Dzięki temu stanowi on obiektywną informację o solidności i wypłacalności firmy. Rzetelna Firma skupia już ponad 5 0 000 przedsiębiorstw, ze wszystkich gałęzi gospodarki ”, 2. zamieszczeni e na stronie internetowej przedsiębiorcy , w miejsce zakwestionowanego komunikatu, w zakładce zatytułowanej „Co to jest Certyfikat Rzetelności” informacji o następującej treści: „ Certyfika t Rzetelności to dokument, dzięki któremu pokażesz, że Twoja firma nie jest wpisana do Krajowego Rejestru Długów BIG SA. Oznacza to, że nie posiada ona żadnych niezapłaconych zobowiązań wpisanych do ww. bazy dłużników. Dzięki temu możesz być postrzegany ja ko wiarygodny i rzetelny kontrahent, któremu można zaufać. Certyfikat jest dostępny w formie elektronicznej i papierowej – możesz umieścić go w widocznym miejscu w swojej firmie. Twój klient może sprawdzić aktualność Certyfikatu o dowolnej porze. Wystarc zy, że kliknie w banner zamieszczony na Twojej stronie www ”, nakłada się na Rzetelną Firmę Spółkę z o graniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu obowiązek wykonania powyższ ego zobowiązania w terminie 1 ( jed nego ) miesiąca od dnia uprawomocnienia s ię niniejszej decyzji . II. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy – działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nakłada się na Rzetelną Firmę Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w e Wrocławiu obowiązek przedłożenia Prezesowi Urzędu Ochrony 3 Konkurencji i Konsumentów s prawozdania z wykonania nałożon ego zobowiąza nia poprzez przedstawienie dokumentów potwierdzających wykonanie zobowiąz ania , w szczególności zrzutów strony internetowej, w terminie 2 (dwóch) miesięcy od dnia uprawomo cnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatura w Warszawie przeprowadził , wszczęte z jego inicjatywy, postępowanie wyjaśniające, mające na celu wstępne ustalenie, czy Rzetelna Firma Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu (dalej również: Spółka, Przedsiębiorca) w ramach prowadzenia lub realizacji programu o nazwie „Rzetelna Firma” d opuściła się naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniającego wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust . 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochr onie k onkurencji i konsumentów ( Dz. U. Nr 50 poz. 331 ze zm . ; dalej także jako: ustawa okik ). Z posiadanych przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegaturę w Warszawie informacji wynika, iż Rzetelna Firma Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu pr owadzi program o nazwie „Rzetelna Firma”, którego głównym celem jest promowanie etyki w biznesie. W ramach programu „Rzetelna Firma” przyznawane jest m.in. wyróżnienie: „ Certyfikat Rzetelności ”. Spółka, zamieszczając opis dotyczący ww. wyróżnienia na swoje j stronie internetowej http://www.rzetelnafirma.pl/ , w zakładce „ dla konsumentów ” , wskazuje, iż:  „ Certyfikat Rzetelności pomaga budować zaufanie klienta wobec firmy. Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzeteln ości jest obiektywnym dowodem rzetelności i przejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa ” oraz:  „ Certyfikat Rzetelności jest przyznawany w ramach programu Rzetelna Firma i jest najbardziej aktualną informacją o solidności i wypłacalności firmy ”. Przedmi otem przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego było wyjaśnienie, czy opisana wyżej praktyka Spółki nie wprowadza konsumentów w błąd poprzez nieuzasadnione posługiwanie się wskazanymi wyżej sformułowaniami, w tym ustalenie, czy opis „ Certyfikatu Rzetelno ści ” przedstawiany na stronie internetowej Spółki odpowiada treści ww. certyfikatu. Wyniki przeprowadzonego postępowania dały podstawy do postawienia Spółce zarzutu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. W związku z powyższym Pre zes UOKiK postanowieniem z 19 sierpnia 2014 r. wszczął postępowanie w związku z podejrzeniem stosowania przez Rzetelną Firmę Spółk ę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we Wrocławiu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegających na prezentowaniu na stronie internetowej http://www.rzetelnafirma.pl/ nieprawdziwych informacji, które mogą wprowadzać w błąd, o treści: 1. „( …) Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzetelności jest obiektywnym dowod em rzetelności i przejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa ”; 4 2. „ Certyfikat Rzetelności (…) jest najbardziej aktualną informacją o solidności i wypłacalności firmy ”, podczas gdy z treści „Certyfikatu Rzetelności” wynika jedynie, że podmiot na nim widnie jący na dzień wystawienia certyfikatu nie posiada przeterminowanych zobowiązań notowanych w Krajowym Rejestrze Długów Biurze Informacji Gospodarczej S.A., określonych w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie d anych gospodarczych (Dz. U. Nr 81, poz. 530 ze zm.), co może stanowić nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym prakt ykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm. ) oraz godzić w zbiorowe interesy konsumentów i w związku z tym może naruszać art. 24 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie Spółka pisme m z 5 września 2014 r. ustosunkowała się do postawionego jej zarzutu , wskazując m.in., iż nie zgadza się z zarzutem postawionym przez Prezesa UOKiK. W ocenie Spółki, jej działania nie mogą być traktowane jako praktyka rynkowa, gdyż nie mieszczą się w defin icji praktyki rynkowej wskazanej w art. 2 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 4 ww. ustawy „ Ilekroć w ustawie jest mowa o: praktykach rynkowych - rozumie się przez to działanie lub zaniechanie przeds iębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta ” . W opinii Spółki, komunikaty dostępne na stronie internetowej Spółki nie są b ezpośrednio związane z promocją lub propozycją nabycia produktu przez konsumenta. Spółka wskazała, iż „ w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie promuje tejże działalności wśród konsumentów, nie oferuje bowiem konsumentom towarów czy usług. Działa lność Spółki związana z prowadzeniem programu jest skierowana (zgodnie z regulaminem programu) wyłącznie do przedsiębiorców ” , zatem naruszenie zbiorowych interesów konsumentów nie miało miejsca. Informacja zamieszczona na ulotce, zdaniem Spółki, nie jest s przeczna z dobrym i obyczajami i nie zniekształca w sposób istotny zachowania przeciętnego konsumenta. Pismem z 23 października 2014 r. Spółka poinformowała, iż mając na uwadze podstawowy cel działania Spółki, jakim jest szerzenie wśród polskich przedsiębi orców zasad etycznych takich jak m.in. przejrzystość prowadzonej działaln ości, Spółka składa zobowiązanie do doprecyzowania komunikatów na swojej stron ie internetow ej , aby rozwiać wszelkie wątpliwości uczestników obrotu gospodarczego, którzy chcą zasięgnąć informacji o Programie. Pismem z 3 listopada 2014 r. Spółka złożyła odpowiedź na wezwanie Prezesa UOKiK z 21 października 2014 r. , przekazując dodatkowe informacje i wyjaśnienia. Prezes Urzędu pismem z 27 lipca 2015 r. wezwał Spółkę do przedłożenia dokum entów potwierdzających wysokość przychodu osiągniętego w 2014 r. (CIT - 8). Spółka w odpowiedzi na ww. wezwanie przedłożyła stosowne dokumenty i wyjaśnienia. W piśmie z dnia 19 października 2015 r. Spółka przedłożyła treść proponowanego brzmienia komunikatów , dot yczących programu Rzetelna Firma , które Spółka zobowiązała się zamieścić na swojej stronie internetowej . Prezes Urzędu poinformował stronę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się 5 z materi ałem zgromadzonym w aktach sprawy w siedzibie Delegatury UOKiK w Warszawie i możliwości wyrażenia stanowiska przed wydaniem decyzji. Strona niniejszego postępowania nie skorzystała z prawa do zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Prez es UOKiK ustalił następujący stan faktyczny: Na podstawie zebranego materiału d owodowego Prezes UOKiK ustalił, że Rzetelna Firma Sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 000033 0543 . Rzetelna Firma Sp. z o.o. jest organizatorem programu o nazwie „Rzetelna Firma”. Stosownie do treści regulaminu programu „Rzetelna Firma” celem programu jest m.in. promocja rzetelności płatniczej i transparentności w obrocie gospodarczym. Program ten przeznaczony jest wyłącznie dla przedsiębiorców, a przyznawane w ramach niego wyróżnienia mają charakter promocyjny. Uczestnicy programu otrzymują tytuł „Rzetelna Firma” oraz prawo do posługiwania się logotypem programu, który mogą zamieszczać na swoich s tronach internetowych, w stopce e - mail, ofertach handlowych oraz wszelkiego rodzaju materiałach promocyjnych. Program „Rzetelna Firma” powstał z inicjatywy Krajowego Rejestru Długów Biura Informacji Gospodarczej S . A., który jest patronem programu. Zgodnie z § 3 pkt 2 Regulaminu Programu „Rzetelna Firma” uczestnikiem programu może zostać jedynie podmiot gospodarczy, który zawarł z Krajowym Rejestrem Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A. umowę o współpracy w zakresie udostępniania informacji gospodarczyc h. Organizator Programu tj. Rzetelna Firma Sp. z o.o. nie pobiera opłat za wydawanie Certyfikatów. Opłaty pobierane są przez biuro informacji gospodarczej na podstawie odrębnej umowy danego przed siębiorcy z biurem jako umowy o udostępnie nie informacji gos podarczych . Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A. (dalej: KRD BIG S.A.) jako biuro informacji gospodarczej działa na zasadach określonych w ustawie z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gos podarczych ( tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1015 ze zm ., dalej: u.u.i.g). KRD BIG S.A. prowadzi działalność polegającą na groma dzeniu i udostępnianiu danych o nierzetelnych dłużnikach. Zgodnie z powołaną ustawą przedmiotem działalności gospodarczej biur informacji gospodarczej (dalej: BIG ) jest pośrednictwo w udostępnianiu informacji gospodarczych, polegające na przyjmowaniu informacji gospodarczych od wierzycieli, przechowywaniu i ujawnian iu tych informacji. Art. 5 ust. 1 u.u.i.g stanowi, iż BIG może by ć zorganizowane jedynie w formie spółki akcyjnej działającej na podstawie kodeksu spółek handlowych. Według stanu na dzień 20 maja 201 6 r. 1 w Polsce działa pięć biur informacji gospodarczej funkcjonując ych jako podmioty prywatne: Biuro Informacji Gospodarc zej InfoMonitor S.A . , Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej S.A . , Rejestr Dłużników ERIF Biuro Informacji Gospodarczej S.A. , Krajowe Biuro Informacji Gospodarczej S.A. oraz Krajowa Informacja Długów Telekomunikacyjnych Biuro Informacji Gospo darczej S.A. Ww. podmioty działają niezależnie od siebie, są w stosunku do siebie konkurencyjne. Pomiędzy biurami 1 Źródło: Krajowy Rejestr Sądowy 6 nie ma przepływu informacji, każde BIG ma własną bazę danych i prowadzi odrębną listę dłużników. Do BIG - u nie ma możl iwości przekazywania inf ormacji o wierzytelnościach publicznoprawnych. W BIG - u nie są bowiem ujawniane zaległości z tytułu zobowiązań publicznoprawnych. Tymczasem odrębną grupę stanowią wierzy telności z tytułu należności publicznoprawnych, do których n ależą: podatki (w tym podatk i i opłaty lokalne), wszelkie opłaty administracyjne, opłaty sądowe, a także grzywny, mandaty i kary pieniężne. Wśród tych wierzycieli znajd ują się m.in. organy administracji rządowej i samorządowej, organy władzy sądowniczej i inne organy władzy publiczne j, w tym urzędy skarbowe. Ponadto do kategorii wierzycieli publicznoprawnych należ ą również tzw. organy rentowe, tj. m.in. Z akład U bezpieczeń S połecznych (w szczególności z tytułu składek niezapłaconych przez pracodawców) i K asa R olniczego U bezpieczenia S p ołecznego (w szczególności z tytułu składek niezapłaconych przez rolników) 2 . Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.u.i.g., warunkiem przekazywania informacji gospodarczych przez wierzyciela do biura informacji gospodarczej w celu ich ujawniania jest zawarcie przez te go wierzyciela umowy z biurem o udostępnianie informacji gospodarczych. Informacje do BIG - u mogą przekazywać zatem jedynie ci przedsiębiorcy, którzy mają zawartą z biurem stosowną umo wę. Należy przy tym wskazać, iż wierzyciele korzystają (pobierają i/lub p rzekazują) z informacji gospodarczych zgromadzonych w biurze za określoną, z góry pobieraną opłatą. W ramach programu Rzetelna Firma podmiotom gospodarczym przyznawane jest m.in. wyróżnienie „Certyfikat Rzetelności”. „ Certyfikat Rzetelności” jest to zaświ adczenie , z treści którego wynika, że podmiot na nim widniejący na dzień wystawienia certyfikatu nie posiada przeterminowanych zobowiązań notowa nych w KRD BIG S.A. określonych w u.u.i.g. Na stronie internetowej http://www.rzetelnafirma.pl/ , w zakładce „dl a konsumentów” Spółka prezentowała opis ww. opis „ Certyfikatu Rzetelności ”, wskazując, iż:  „ Certyfikat Rzetelności pomaga budować zaufanie klienta wobec firmy. Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzetelności j est obiektywnym dowodem rzetelności i przejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa ” oraz  „ Certyfikat Rzetelności jest przyznawany w ramach programu Rzetelna Firma i jest najbardziej aktualną informacją o solidności i wypłacalności firmy ”. Pismem z 23 paź dziernika 2014 r. Spółka poinformowała, iż mając na uwadze podstawowy cel działania Spółki, jakim jest szerzenie wśród polskich przedsiębiorców zasad etycznych takich jak m.in. przejrzystość prowadzonej działalności, Spółka zdecydowała się na doprecyzowani e komunikatów na swoich stronach internetowych, aby rozwiać wszelkie wątpliwości uczestników obrotu gospodarczego, którzy chcą zasięgnąć informa cji o Programie „Rzetelna Firma” . Prezes Urzędu ustalił, że Spółka dokonała następującej zmiany treści zamieszcz onych na stronie informacji: 2 Tadeusz Białek, Komentarz do art.1 ustawy o udostępnianiu informacji gospoda rczych i wymianie danych gospodarczych , System Informacji Prawnej LEX . 7  zakładka „ dla konsumentów ” została usunięta ze strony internetowej i zastąpiona zakładką „ o programie ”;  komunikat o treści : „ Certyfikat Rzetelności jest przyznawany w ramach programu Rzetelna Firma i jest najbardziej aktualną i nformacją o solidności i wypłacalności firmy ” został zastąpiony następującym : „ Certyfikat Rzetelności jest przyznawany w ramach programu Rzetelna Firma i jest stale aktualizowaną informacją o solidności i wypłacalności firmy… ” ;  komunikat o treści: „ Certyfi kat Rzetelności pomaga budować zaufanie klienta wobec firmy. Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzetelności jest obiektywnym dowodem rzetelności i przejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa ” został zastąpi ony na stępującym : „ Stała aktualizacja oparta o pochodzące z rynku dane przetwarzane przez Krajowy Rejestr Długów BIG SA i Rzetelną Firmą Sp. z o.o. sprawia, że Certyfikat Rzetelności jest obiektywną informacją o przejrzystych zasadach działania przedsiębio rstwa ” . Mając na uwadze zebrany materiał do wodowy, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Przepis art. 1 ust. 1 ustawy okik ogranicza zastosowanie jej przepisów wyłącznie do podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów p rzedsiębi orców i konsumentów. Warunkiem koniecznym do uruchomi enia instrumentów określonych w tej ustawie jest zatem zaistnienie takiego stanu faktycznego, w którym działania przedsiębiorców naruszają jej przepisy i jednocześnie stanowią zagrożenie dla interesu pub licznego, bądź też naruszają ten interes. Niniejsze postępowanie dotyczy podejrzenia stosowania przez Przedsiębiorc ę praktyk i naruszając ej zbiorowe in teresy konsumentów, wymienion ej w sentencji niniejszej decyzji. Praktyk a t a mogła dotyczyć wszystkich pote ncjalnych konsumentów chcących skorzystać z oferty podmiotów promujących się przyznanym przez Przedsiębiorcę „Certyfikatem Rzetelności” . Uznać wobec tego należy, iż niniejsze postępowanie prowadzone jest w interesie publicznym. Strona postępowania Zakaz s tosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów określony w art. 24 ust. 1 ustaw y okik dotyczy jedynie przedsiębiorców, a zatem stroną postępowania prowadzonego przed Prezesem UOKiK może być wyłącznie podmiot posiadający status przedsiębiorcy w rozumieniu tej ustawy. Ustawa okik zawiera legalną definicję przedsiębiorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod pojęciem tym należy rozumieć przedsiębiorcę w r ozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst je dn .: Dz. U. z 2015 r. poz. 584 ze zm. ) oraz: a) osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, k tóre nie są działalnością 8 gospodarczą w rozumieniu przepisów o działalności gospodarczej, b) osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, d) związek przedsiębiorców (z wyłączeniem przepisów dotyczących koncentracji) 3 . Natomiast w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Właściwą dla przedsiębiorcy działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w s posób zorganizowany i ciągły (art. 2 ww. ustawy). Rzetelna Firma Sp. z o.o. z siedzibą w e W rocławiu jest spółką prawa handlowego wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzącą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Nie ulega zatem wątpliwości, iż posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powoływanego powyżej art. 4 pkt 1 ustawy okik . Oznacza to, że przy wykonywaniu działalności gospodarczej Spółka podlega rygorom określonym w ustawie okik. Tym samym jej działania mogą podlegać ocenie w aspekcie na ruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Uprawdopodobnienie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy okik 4 , jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 100 ust. 1, lub będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje pr aktykę, o któ rej mowa w art. 24 , a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu , zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom , Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wyko nania tych zobowiązań. Analiza przepisu art. 28 ust. 1 ustawy okik pozwa la jednoznacznie stwierdzić, że Prezes UOKiK może wydać powyższą decyzję w sytuacji łącznego spełnienia dwóch przesłanek:  uprawdopodobnienia w trakcie postępowania w sprawach praktyk n aruszających zbiorowe interesy konsumentów, iż przedsiębiorca stosuje niedozwoloną praktykę, o której mowa w art. 24 ww. ustawy,  zobowiązania się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zakończenia naruszenia lub usu nięcia jego skutków. Uprawdopodobnienie oznacza, że na korzyść s trony postępowania odstąpiono od udowodnienia określonych fak tów na rzecz uprawdopodobnienia, że stosuje on praktykę określoną w art. 24 ustawy okik . 3 Trzeci człon definicji przedsiębiorcy zawartej w art. 4 pkt 1 lit. c) ustawy okik znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniach w sprawach koncentracji. 4 W brzmieniu sprzed wejśc ia w życie ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochr onie konkurencji i konsumentów oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 945), stosowanym na mocy art. 3 tej ustawy. 9 Uprawdopodobnienia wymagają wszystkie prze słanki zakazu z art. 24 ust. 1 ustawy okik łącznie. Uprawdopodobnienie bezprawności działania przedsiębiorcy Bezprawność, do której odwołał się ustawod awca, wprowadzając do ustawy okik definicję praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, należ y rozumieć jako sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami. Zarzut stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej Jako jedną z zakazanych praktyk naruszających zbiorow e interes y konsumentów określ onych w art. 24 ust. 2 ustawy okik ustawodawca wymienił stosowani e nieuczciwych praktyk rynkowych. Oznacza to, że jeśli mamy do czynienia z nieuczciwą praktyką rynkową w rozumieniu przepisów ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , która jednocześnie godzi w zb iorowe interesy konsumentów, to takie dział anie w świetle prawa może zostać uznane za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane na mocy art. 3 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. W myśl art. 4 ust. 1 ww. ustawy , praktyka przedsiębiorcy jest nieuczciwa, je żeli pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawie rania lub po jej zawarciu. Przedmiotowy przepis zawiera klauzulę generalną, która na okoliczność stosowania danej praktyki będzie podlegała stosownej konkretyzacji. Jednocześnie ustawa dokonuje podziału nieuczciwych praktyk rynkowych na praktyki wprowadzaj ące w błąd oraz agresywne praktyki rynkowe (art. 4 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, za praktykę rynkową wprowadzającą w błąd uznaje się działanie wprowadzające w błąd, które w jakikolwiek sp osób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji lub rozpowszechnianie praw dziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd (art. 5 ust. 2 pkt 2 i 3 ww. ustawy). Taka praktyka może dotyczyć m.in. cech produktu (art. 5 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, iż Spółka na swojej stronie internetowej zamieściła następujące informacje : „ (…) Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzetelności jest obiektywnym dowodem rzetelności i przejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa” oraz: „Certyf ikat Rzetelności (…) jest najbardziej aktualną informacją o solidności i wypłacalności firmy”. Tymczasem z treści przyznawanego przez Spółkę „Certyfikatu Rzetelności” wynika jedynie, że podmiot na nim widniejący na dzień wystawienia certyfikatu nie posiada przeterminowanych zobowiązań notowanych w KRD BIG S.A. , określonych w u.u.i.g. Jak zostało powyżej wskazane, KRD BIG S.A. nie jest jedynym biurem informacji gospodarczej gromadzącym informacje o niesolidnych dłużnikach. W Polsce funkcjonują jeszcze cztery inne biura , również prowadzące listy nierzetelnych dłużników. Biura działają samodzielnie na zasadzie konkurencyjności. Nie będąc ze sobą powiązane, 10 prowadzą odrębne bazy danych. Każde biuro posiada swoją listę dłużników, którą administruje. Jeśli zatem k onsument szuka informacji na temat rzetelności swojego przyszłego kontrahenta, powinien wystąpić z zapytaniem do każdego z BIG - ów . Ponadto należy podkreślić, iż wpis na listę dłużników dokonywany przez biuro informacji gospodarczej nie następuje automatycz nie. Warunkiem takiego wpisu jest m.in. zawarcie przez wierzyciela umowy z BIG - iem o udostępnianie informacji gospodarczych oraz zgłoszenie takiej informacji przez tego wierzyciela do BIG - u . W konsekwencji przedsiębiorca, który nie posiada przeterminowany ch zobowiązań notowanych w KRD BIG S.A., może mieć takie zobowiązania notowane w rejestrze prowadzonym przez pozostałe biura informacji gospodarczej, bądź nie być w ogóle zgłoszonym przez swojego wierzyciela do takiego rejestru. Podkreślenia wymaga także f akt, iż w KRD BIG S.A. nie są ujawniane informacje o wierzytelnościach publicznoprawnych. Zatem przedsiębiorca nienotowany w KRD BIG S.A. może mieć zaległości z tytułu należności publicznoprawnych (np. podatki, grzywny, mandaty i kary pieniężne, należności ZUS z tytułu składek niezapłaconych przez pracodawców itp.). Konsument nie ma zatem dostępu do pełnej informacji o zobowiązaniach finansowych kontrahenta , lecz jedynie o tych, które są ujawnione w KRD BIG S.A. W obliczu powyższego, w związku z przedstawio nym stanem faktycznym, prezentowanie przez Spółkę na stronie internetowej komunikatów o treści: „Stała aktualizacja oparta o dane Krajowego Rejestru Długów sprawia, że Certyfikat Rzetelności jest obiektywnym dowodem rzetelności i przejrzystych zasad działa nia przedsiębiorstwa” oraz: „Certyfikat Rzetelności (…) jest najbardziej aktualną informacją o solidności i wypłacalności firmy” stanowi podawanie informacj i nieprawdziw ej , która może wprowadzać w błąd konsumentów odnośnie do wiarygodności płatniczej przed siębiorstwa legitymującego się ww. Certyfikatem Rzetelności . Tym samym może wpływać na decyzje konsumentów odnośnie do wyboru kontrahenta. Nadużyciem ze strony Spółki jest posługiwanie się nieuzasadnionymi sformułowaniami: „obiektywny dowód rzetelności i p rzejrzystych zasad działania przedsiębiorstwa” oraz „najbardziej aktualna informacją o solidności i wypłacalności firmy , w oderwaniu od rzeczywistych cech wydawanego certyfikatu . Z „Certyfikatu Rzetelności” wynika wyłącznie, że podmiot na nim widniejący na dzień wystawienia certyfikatu nie posiada przeterminowanych zobowiązań notowanych w KRD BIG S.A. określonych w u.u.i.g. W ocenie Prezesa UOKiK, prezentowanie przez Spółkę wskazanych informacji ma zachęcać konsumentów do skorzystania z usług i zakupu produ któw od przedsiębiorców legitymujących się przyznanym przez Spółkę certyfikatem . Tymczasem wprowadzanie w błąd co do cech przedmiotowego certyfikatu może powodować podjęcie przez konsumentów decyzji, której nie podjęliby znając rzeczywisty charakter Certyf ikatu Rzetelności. Decyzję konsumenta dotyczącą umowy – zgodnie z jej definicją zawartą w art. 2 pkt 7 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym – należy odnosić do podejmowania przez konsumenta decyzji co do tego, czy, w jaki sposób i na ja kich warunkach dokona zakupu lub zapłaci za produkt, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania. Ponadto, zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zniekształcenie lub możliwość zniekształcen ia zachowania rynkowego przeciętnego konsumenta może dotyczyć etapu przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. 11 Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posługuje się pojęciem przeciętnego konsu menta. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 8 ww. ustawy przeciętny konsument jest to konsument dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny, zgodnie z brzmieniem ustawy, dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przyna leżności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze wzgl ędu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. „Certyfikat Rzetelności” może uzyskać każdy przedsiębiorca , z każdej branży handlowej, w związku z czym przy ustalaniu modelu konsumenta należy wziąć pod uwagę przeciętnego p olskiego k onsumenta. Będzie to więc osoba przeciętnie rozsądna i uważna, jednakże nie posiadająca specjalistycznej i pełnej wiedzy, w szczególności dotycząc ej kwest ii prawnych, w tym związanych z działalnością biur informacji gospodarczej. Wobec p owyższego stwierdzić należy, iż przeciętny konsument, na skutek informacji zamieszczonych przez Spółkę mógł zostać wprowadzony w błąd i w konsekwencji podjąć decyzję dotyczącą umowy, które w innych okolicznościach by nie dokonał. Powyższe działanie Spółki może naru szać dobre obyczaje. Dobre obyczaje pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Zgodnie z poglądem doktryny sprzeczne z dobrymi obyczajami są działania, które zmierzają do niedoinformowania, dezorienta cji, wywołania błędnego przekonania u klienta, wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności (...) czyli takie działanie, które potocznie określone jest jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od przyjętych standardów postępowania 5 . W niniejszej sp rawie dobr y obyczaj należy ocenić jako prawo przeciętnego konsumenta do rzetelnej i prawdziwej informacji co do cech świadczonej przez przedsiębiorcę usługi (w tym wypadku – treści wystawianego przez Spółkę dla przedsiębiorców „ Certyfikatu Rzetelności ”). K onsument powinien być zatem poinformowany co do faktów, które poświadcza certyfikat , a nie wprowadzony w błąd poprzez nieuzasadnione posługiwanie się wskazanymi wyżej sformułowaniami opisu „ Certyfikatu Rzetelności ”, które nie odpowiadają jego charakterowi . Sprzeczne z dobrymi obyczajami jest już samo podejmowani e działania, które ma na celu wprowadzenie kontrahenta (lub przyszłego klienta) w błąd. Podmioty w obrocie prawnym powinny bowiem działać u czciwie i lojalnie. Wobec powyższego za uprawdopodobnion y n ależy uznać bezprawny charakter działa ń przedsiębiorcy. Uprawdopodobnienie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów formułuje definicję negatywną pojęcia zbiorowego interesu konsumentów, stwierdzając w art. 24 ust. 3 , że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. W świetle art. 1 ust. 1 ww. ustawy należy przyjąć, że ze zbiorowymi interesami konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy działania przedsiębiorcy są powszechne i mogą dotknąć każdego po tencjalnego konsumenta będącego kontrahentem przedsiębiorcy. Przedmiotem ochrony nie są zatem interesy indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentów, ale wszystkich – aktualnych lub potencjalnych – klientów traktowanych 5 W. Popiołek [w:] Kodeks cywilny Tom I. Kome ntarz , pod redakcją K. Pietrzykowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2002, s. 804. 12 jako grupa uczestni ków rynku zasługująca na szczególną ochronę (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt VI ACa 306/08). Stanowisko to potwierdzone zostało również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 wrze śnia 2003 r. (sygn. akt: I CKN 504/01) stwierdził, iż: „ nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy antymonopolowej można wszczynać tylko wtedy, gdy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pok rzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej liczby potencjalnych konsumentów” . W ocenie Prezesa UOKiK, praktyki zarzucane Przedsi ębiorc y mogą dotyczyć wszystkich konsumentów chcących skorzystać z oferty podmiotów promujących się przyznanym przez niego „Certyfikatem Rzetelności”. Oznacza to de facto , że przedmiotowe praktyki mogą dotyczyć nieokreślonego z góry kręgu adresatów, a zate m mogą naruszać zbiorowy interes konsumentów. Uprawdopodobnione naruszenia zagrażają jednemu z podstawowych praw konsumentów, jakim jest prawo do uzyskania rzetelnej, pełnej i niewprowadzającej w błąd informacji. Jego ochrona jest niezwykle istotna, bowiem to ono gwarantuje konsumentom możliwość autonomicznego podejmowania decyzji co do zakupu określonych towarów lub usług. W świetle powyższego, za uprawdopodobnione należy uznać naruszenie przez Spółkę zbiorowych interesów konsumentów. Zobowiązanie Rzete lnej Firmy Sp. z o.o. Oprócz uprawdopodobnie nia wyżej omówionych przesłanek warunkiem pozwalającym na wydanie decyzji zobowiązującej przez Prezesa UOKiK jest zobowiązanie się przedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań. Zobowiązanie prze dsiębiorcy stanowi jednostronny akt woli, który w sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy okik staje się obowiązkiem prawnym 6 . Zobowiązanie może polegać na podjęciu określonego działania bądź jego zaniechania , w zależności od tego, jak a postać zachowania przedsiębiorcy będzie niezbędna do zabezpieczenia interesów konsumentów. W przedmiotowej sprawie, wobec faktu złożenia przez Spółkę zobowiąza nia do zaniechania zarzucanej jej sprzecznej z prawem praktyki, poprzez : 1. zamieszczeni e na stro nie internetowej P rzedsiębiorcy w zakładce zatytułowanej „O programie” informacji o następującej treści: „Rzetelna Firma to program dla każdego przedsiębiorcy, który chce pokazać, że rzetelność i uczciwość w biznesie jest dla niego najważniejsza. Ułatwia o n budowanie pozytywnego wizerunku swojej firmy, jako wiarygodnej i wypłacalnej. Uczestnicy programu otrzymują Certyfikat Rzetelności, który potwierdza brak niespłaconych zobowiązań notowanych w Krajowym Rejestrze Długów BIG S.A. 6 M. Sieradzka [w:] K.Kohutek, M.Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Warszawa 2008, s. 681 - 682. 13 Certyfikat wydawany jest w formie tradycyjnej oraz w formie elektronicznej – aktualizowanej na bieżąco, dostępnej online. Dzięki temu stanowi on obiektywną informację o solidności i wypłacalności firmy. Rzetelna Firma skupia już ponad 50 000 przedsiębiorstw, ze wszystkich gałęzi gos podarki” ; 2. zamieszczeni e na stronie internetowej P rzedsiębiorcy w zakładce zatytułowanej „Co to jest Certyfikat Rzetelności” informacji o następującej treści: „ Certyfikat Rzetelności to dokument, dzięki któremu pokażesz, że Twoja firma nie jest wpisana do K rajowego Rejestru Długów BIG SA. Oznacza to, że nie posiada ona żadnych niezapłaconych zobowiązań wpisanych do ww. bazy dłużników. Dzięki temu możesz być postrzegany jako wiarygodny i rzetelny kontrahent, któremu można zaufać. Certyfikat jest dostępny w f ormie elektronicznej i papierowej – możesz umieścić go w widocznym miejscu w swojej firmie. Twój klient może sprawdzić aktualność Certyfikatu o dowolnej porze. Wystarczy, że kliknie w banner zamieszczony na Twojej stronie www ”, Prezes UOKiK uznał, iż zasa dnym będzie przyjęcie zobowiąza nia Przedsiębiorc y i wydanie decyzji na podstawie art. 28 ustawy okik. W ocenie Prezesa UOKiK , zobowiązanie przedstawione przez Przedsiębiorc ę zmierza do zapobieżenia naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów i w sposób wy starczający z abezpieczy interesy konsumentów. W związku z tym wniosek Przedsiębior cy o wydanie decyzji zobowiązującej należało uwzględnić. W pkt I sentencji decyzji Prezes Urzędu nałożył zatem na Spółkę obowiązek wykonania przyjętego zobowiązania , zakreśl ając jednocześnie termin 1 ( jednego ) miesiąca na jego wykonanie. Termin ten jest termin em wystarczają cy m do skutecznego wykonania wszystkich czynności niezbę dnych do realizacji złożon ego zobowiązania . Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji d ecyzji. Obowiązek składania informacji o stopniu realizacji zobowiązania Stosownie do art. 28 ust. 3 ustawy okik elementem obligatoryjnym decyzji zobowiązującej jest nałożenie przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorcę obowiązku składania w wyznaczonym termin ie informacji o stopniu realizacji zobowiązania, m.in. w formie sprawozdania z wykonania nałożonego zobowiązania. Nałożenie obowiązku sprawozdawczego zwalnia Prezesa UOKiK z konieczności monitorowania zachowań przedsiębiorcy 7 , a pozwala skoncentrować się n a efekcie końcowym realizacji zobowiąza nia , jakim jest sprawozdanie. Przedsiębiorca powinien zatem podjąć działania niezbędne do osiągnięcia skutku wskazanego w zobowiązaniu, a następnie przedłożyć Prezesowi UOKiK dokumenty 7 D. Miąsik, [w:] T. Skoczny (red.), Ustawa o ochroni e konkurencji i konsumentów. Komentarz . Warszawa 2009, s.1055. 14 poświadczające wykonanie zobowi ązania w tym zakresie. Takimi dokumentami będą w szczególności zrzuty strony internetowej. Na złożenie sprawozdania z wykonania ww. czynności został Spółce zakreślony termin 2 (dwóch) miesięcy od dnia uprawomo cnienia się niniejszej decyzji. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 1 7 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn . : Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm. ) o d niniejszej decyzji przysługuje Przedsiębiorcy odwołanie, które wnosi się za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury w Warszawie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Kon sumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Dyrektor Delegatury UOKiK w Warszawie Dorota Grudzień - Barbachowska /podpis/