RWR-14/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)344 65 87, (071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-1/11/JM Wrocław, 13 .07.2011 r. DECYZJA RWR 14 /2011 I. Na podstawie art. 27 ust.1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Mirosławowi Kępie, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Mirosław Kępa EWMIR z siedzibą we Wrocławiu , - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której nowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: 1) niepodanie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co stanowi naruszenie art. 21 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz.1447 ze zm.), 2) zastrzeżenie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” , że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego), której wysokość została określona w postanowieniu o treści cyt: „(…)Zamawiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy.” , co stanowi naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r., nr 22, poz. 271 ze zm.), oraz stwierdza się zaniechanie jej stosowania z dniem 11.02.2011 r. II. Na podstawie art. 26 ust.1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk 2 naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Mirosławowi Kępie, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Mirosław Kępa EWMIR z siedzibą we Wrocławiu , - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów działanie przedsiębiorcy polegające na naruszeniu obowiązku udzielenia konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: 1) niepodanie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczanie konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, co stanowi naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r., nr 22, poz. 271 ze zm.), 2) zastrzeżenie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” , że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego), której wysokość została określona w postanowieniu o treści cyt: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego, w wysokości ….. PLN, nie podlega zwrotowi. (…)” , co stanowi naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r., nr 22, poz. 271 ze zm.), i nakazuje się zaniechania jej stosowania. III. Na podstawie art. 106 ust.1 pkt 4) ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 107, poz. 887), - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na Mirosława Kępę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Mirosław Kępa EWMIR z siedzibą we Wrocławiu, karę pieniężną w wysokości: a) 495 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt pięć złotych)z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa b) 942 zł (słownie: dziewięćset czterdzieści dwa złote), z tytułu naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt II sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa. UZASADNIENIE 1. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes Urzędu” , postanowieniem nr 13/2011 z dnia 13.01.2011 r., zmienionym postanowieniem nr 128/2011 z 3 dnia 31.05.2011 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia stosowania przez Mirosława Kępę, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Mirosław Kępa EWMIR z siedzibą we Wrocławiu, dalej: „EWMIR” , praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dalej: „ustawa o ochronie (…)” , polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: 1) niepodanie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” następujących danych: a) imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co może stanowić naruszenie art. 21 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz.1447 ze zm.), dalej: „ustawa o swobodzie działalności”, b) informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczanie konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2000 r., nr 22, poz. 271 ze zm.), dalej: „ustawa o prawach konsumentów”, 2) zastrzeżenie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” , że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego), której wysokość została określona w postanowieniu o treści cyt: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości ….. PLN, nie podlega zwrotowi. Zamawiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy.” , co może stanowić naruszenie art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o prawach konsumentów. Jednocześnie, ww. postanowieniem nr 13 /2011 z dnia 13.01.2011 r., zmienionym postanowieniem nr 128/2011 z dnia 31.05.2011 r., Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów następujące materiały zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym sygn. akt RWR 403- 33/10/JM: - pisma przedsiębiorcy z dnia 13.09.2010 r. i 17.10.2010 r., - wypis z ewidencji działalności gospodarczej z dnia 9.12.2009 r., - wzorzec umowny pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n””. (dowód: karta 1-7, 31-32) 2. Ustosunkowując się do postawionego zarzutu EWMIR podał, że dokument został sporządzony przez niego, na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie zobowiązał się do usunięcia niekorzystnych zapisów, wskazanych przez Prezesa Urzędu w postanowieniu nr 13/2011. W dniu 8 lutego 2011 r. EWMIR przesłał aktualnie obowiązujący wzór wzorca umownego pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n””, w którym wprowadził następujące zmiany: - podał imię i nazwisko przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, - wykreślił w kwestionowanym postanowieniu zdanie „ Zawiadamiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy”. Dodatkowo, w piśmie z dnia 23.05.2011 r. oświadczył: „Jednocześnie zobowiązują się w terminie 2 tygodni sporządzić wzorzec oraz stosować na dokumencie o którym mowa o 4 możliwości odstąpienia od zawartej umowy w przeciągu 10 dni od zawarcia umowy przez klienta bez podania przyczyny powołując się na w/w ustawę (ustawę z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny- przyp. red.) w przypadku umów podpisywanych poza siedzibą przedsiębiorstwa”. (dowód: karta nr 8,14, 30) Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 1. Mirosław Kępa, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Kępa Mirosław „EWMIR”, został wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy Żegocina, pod numerem 875. Przedmiotem jego działania jest m.in. wykonywanie instalacji elektrycznych oraz pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana. (dowód: karta nr 5, 15) 2. EWMIR działa na obszarze miasta Wrocławia i całego województwa dolnośląskiego w imieniu własnym oraz jako pośrednik ITI Neovision Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w zakresie zawierania umów o abonament i świadczenie innych usług multimedialnych, jak również wykonywania i prowadzenia działalności promocyjnej, dystrybucji, obsługi posprzedażnej na rzecz abonenta i użytkowników. (dowód: karta nr 4) 3. W obrocie z konsumentami EWMIR od dnia 13.08.2009 r. stosuje opracowany przez siebie wzorzec umowny pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n””. Umowy według tego wzorca zawierane są z konsumentami poza lokalem przedsiębiorcy bezpośrednio przez EWMIR lub jego pełnomocników. (dowód: karta nr 4, 7) 4. W powyższym wzorcu umownym znajduje się postanowienie o treści: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości …… PLN, nie podlega zwrotowi. Zawiadamiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy”. Brak jest natomiast w tym wzorcu informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od jej zawarcia oraz wskazania imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność. Do wzorca umownego EWMIR nie dołącza także wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy. (dowód: karta nr 6) 5. Z dniem 11.02.2011 r. EWMIR wprowadził nowy wzorzec umowny, który od poprzedniego różni się tym, iż: a) podano w nim imię i nazwisko osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą EWMIR, b) w kwestionowanym postanowieniu zostało wykreślone zdanie: „ Zawiadamiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy”. Obecnie postanowienie to ma następującą treść: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku 5 odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości …… PLN, nie podlega zwrotowi.” (dowód: karta nr 13-14, 17) Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył: Określenie zarzutu, przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów EWMIROWI został postawiony zarzut stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust.2 pkt 2) ustawy o ochronie (…), polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji poprzez: 1) niepodanie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” następujących danych: b) imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co może stanowić naruszenie art. 21 ustawy o swobodzie działalności, b) informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczanie konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów”, 2) zastrzeżenie we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” , że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego), której wysokość została określona w postanowieniu o treści cyt: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości ….. PLN, nie podlega zwrotowi. Zamawiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy.” , co może stanowić naruszenie art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o prawach konsumentów. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.” Natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: (…) 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji; (…).” Aby doszło do naruszenia ww. przepisów prawa muszą kumulatywnie zostać spełnione dwie przesłanki: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy, 2 ) godzenie tymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów. Naruszenie interesu publicznoprawnego Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, zgodnie z którym „Ustawa określa warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów”. 6 W myśl art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) naruszenie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. Zdaniem Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub w przyszłości będą klientami EWMIR. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest równoznaczne z naruszeniem interesu publicznoprawnego. Tak więc, w rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie uczestnika nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Oznaczenie przedsiębiorcy Zgodnie z art. 4 pkt 1 lit a) ustawy o ochronie (…), pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a także osobę fizyczną, osobę prawną, oraz jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Natomiast art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórczą, handlową, budowlaną, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Ponadto, zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Ewidencji Działalności Gospodarczej. Mirosław Kępa prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą EWMIR na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy Żegocina, pod numerem 875. Zatem - w świetle powyższego – EWMIR jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Oznacza to, iż przepisy tej ustawy odnoszą się do ww. przedsiębiorcy wprost. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt I sentencji decyzji Poddając analizie pierwszą przesłankę zastosowania art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) należy wykazać, iż bezprawne było działanie EWMIR polegające na: 1) niepodaniu we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, co stanowiło naruszenie art. 21 ustawy o swobodzie działalności. 7 2) zastrzeżenie w ww. wzorcu umownym, iż konsument odstępujący od umowy zostanie obciążony karą umowną w wysokości 99 zł, co stanowił naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o prawach konsumentów. Powyższa ustawa o swobodzie działalności nie definiuje pojęcia sprzedaży bezpośredniej, czy też sprzedaży na odległość. Należy przyjąć, iż art. 21 dotyczy w szczególności sprzedaży obwoźnej (lub obnośnej) dokonywanej za pośrednictwem agenta, komiwojażera (sprzedaż bezpośrednia) lub przy sprzedaży katalogowej według opisu, rysunku, cech towaru (sprzedaż wysyłkowa) [za WJ. Katner, Prawo działalności gospodarczej. Komentarz Orzecznictwo Piśmiennictwo, Warszawa 2003, s 75]. Polega ona na dotarciu przez sprzedawcę bezpośrednio do potencjalnego klienta w jego miejscu zamieszkania, miejscu pracy lub w czasie specjalnie zorganizowanego wyjazdu "turystycznego". EWMIR zawiera umowy bezpośrednio z konsumentami lub za pośrednictwem swoich pełnomocników poza lokalem swojego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie ten rodzaj działalności należy zaliczyć do sprzedaży bezpośredniej. Zatem, w tym przypadku, zastosowanie będzie miał art. 21 ustawy o swobodzie działalności w myśl którego, jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej, jest on obowiązany do podania w ofercie m.in. firmy przedsiębiorcy. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 43 1 kc). Przedsiębiorca działa pod firmą, którą jest jej imię i nazwisko osoby fizycznej. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy, miejsce jej prowadzenia oraz innych określeń dowolnie obranych (art. 43 4 kc). Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia (art. 43 3 § 2 kc). We wpisie do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy Żegocina oznaczono przedsiębiorcę jako „Pan Kępa Mirosław „EWMIR” i taką nazwą winien posługiwać się przedsiębiorca prowadząc działalność gospodarczą. A zatem EWMIR, nie podając imienia i nazwiska osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, naruszył zasadę zawartą w art. 21 ustawy o swobodzie działalności. Zatem takie działanie jest bezprawne. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów, konsument który zawarł umowę poza lokalem może od nie odstąpić w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. Stosownie zaś do art. 2 ust. 2 tej ustawy, nie jest dopuszczalne zastrzeżenie, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępne). W stosowanym przez EWMIR w obrocie z konsumentami wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” zawarte było postanowienie, zgodnie z którym konsument, który chciał odstąpić od umowy instalacji zestawu telewizji "n" winien uiścić na rzecz przedsiębiorcy karę umowną w wysokości 99 zł. Tym samym ustawowe prawo konsumenta do odstąpienia od umowy zostało ograniczone i powiązane z obowiązkiem zapłaty odstępnego, co jest sprzeczne z wolą ustawodawcy, wyrażoną w ww. przepisach pranych. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu uznał, że opisane działania EWMIR spełniają pierwszą z dwóch ww. przesłanek, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy, polegającą na naruszeniu: a) art. 21 ustawy o swobodzie działalności w przypadku niepodania we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą 8 b) art. 2 ust. 2 ustawy o prawach konsumentów w przypadku zastrzeżenia w ww. wzorcu umownym, iż konsument odstępujący od zawartej umowy zostanie obciążony karą umowną w wysokości 99 zł, co jednocześnie stanowi uchybienie ustawowemu obowiązkowi udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Analizując drugą przesłankę zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) należy stwierdzić, iż opisane działanie przedsiębiorcy, naruszające przepisy art. 21 ustawy o swobodzie działalności oraz art. 2 ust. 2 ustawy o prawach konsumentów, niewątpliwie godzi w interes konsumenta i rodzi po jego stronie niekorzystne skutki. Każdy konsument ma prawo sprawdzić wiarygodność i rzetelność przedsiębiorcy, z którym zawiera umowę. Jest to szczególnie ważne w przypadku zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa, w mieszkaniu konsumenta. Podkreślić należy, że tego rodzaju umowy zawierane są niejednokrotnie pod wpływem chwili. Zatem nie podanie w umowie nazwy przedsiębiorcy (jego imienia i nazwiska) może stanowić dla konsumenta utrudnienie, a w konsekwencji przekładać się na problemy w dochodzeniu roszczeń od przedsiębiorcy i tym samym godzić w ekonomiczne interesy konsumentów. Podkreślić bowiem należy, iż podawanie przez przedsiębiorcę ww. danych stanowi regułę, na której opiera się praktyka obrotu gospodarczego oraz relacje przedsiębiorców z organami administracji publicznej i z sądami. Zatem zasada ta dotyczy również konsumentów korzystających z usług danego przedsiębiorcy. Wolą ustawodawcy, prawo do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa ma charakter bezwarunkowy. Dla podkreślenia wagi tego prawa wprowadzono zakaz żądania przez przedsiębiorcę odstępnego. W świetle powyższego konsument korzystający ze swojego niezbywalnego prawa do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni nie może być obciążony żadną karą umowną, a taka sytuacja miała miejsce w niniejszym przypadku, co godziło w jego interes ekonomiczny. Wobec powyższego wypełniona została druga z przesłanek, niezbędna do stwierdzenia praktyki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. W tym stanie rzeczy Prezes Urzędu stwierdził, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki niezbędne dla zakwalifikowania opisanych działań przedsiębiorcy, jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (...). Dyspozycja art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż nie wydaje się decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującej zaniechanie jej stosowania, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż Prezes Urzędu stwierdził, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, iż powyższa praktyka, opisana w pkt I sentencji decyzji, miała charakter czasowy, a jej stosowanie zostało zaniechane z dniem 11.02.2011 r. tj. z dniem zmiany przedmiotowego wzorca umownego poprzez podanie w nim następującej informacji „Autoryzowany Dystrybutor Nr 511 EWMIR Mirosław Kępa ” oraz wykreślenie w kwestionowanym postanowieniu o treści: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku 9 odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przez mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości …… PLN, nie podlega zwrotowi.” ostatniego zdania w brzmieniu: „ Zawiadamiający wyraża zgodę na obciążenie go karą umowną w wysokości 99 zł w przypadku odstąpienia od zawartej umowy”. Zdaniem Prezesa Urzędu dokonane we wzorcu powyższe zmiany wypełniają dyspozycję zawartą w art. 21 ustawy o swobodzie działalności oraz art. 2 ust. 2 ustawy o prawach konsumentów. Tym samym uznać należy, iż z chwilą wprowadzenia tych modyfikacji we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” tj. z dniem 11.02.2011 r., EWMIR zaniechał stosowania zakazanej praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów. Zatem, mając powyższe na uwadze należało orzec, jak w pkt I sentencji decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II sentencji decyzji EWMIROWI zostały postawione również zarzuty bezprawnego działania, polegającego na: 1) niepodaniu we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczanie konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, co może stanowić naruszenie art. 3 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów”, 2) zastrzeżeniu we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” , że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego), której wysokość została określona w postanowieniu o treści cyt: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy o abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości ….. PLN, nie podlega zwrotowi. (…)”. , co może stanowić naruszenie art. 2 ust. 3 ustawy o prawach konsumentów. Przedsiębiorca może zawrzeć z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa. W takim przypadku konsumentowi przysługuje prawo do odstąpienia od tej umowy bez podania przyczyn, po złożeniu stosownego oświadczenie na piśnie w terminie 10 dni od zawarcia umowy (art. 2 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, przed zawarciem umowy przedsiębiorca powinien poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy w wyżej określonym terminie oraz wręczyć mu wzór oświadczenia o odstąpieniu z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby). W myśl zaś art. 2 ust. 3 ustawy o prawach konsumentów „W razie odstąpienia od umowy umowa jest uważana za niezawartą, a konsument jest zwolniony z wszelkich zobowiązań. To, co strony świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Zwrot powinien nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie czternastu dni. Jeżeli konsument dokonał jakichkolwiek przedpłat, należą się od nich odsetki ustawowe od daty dokonania przedpłaty.” W stosowanym przez EWMIR w obrocie z konsumentami wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” brak jest informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej 10 zawarcia. Ponadto, do wzorca tego nie jest dołączany wzór oświadczenia o odstąpieniu. Natomiast „karą” za odstąpienie konsumenta od umowy, nawet w ustawowym terminie 10 dni, jest przepadek na korzyść przedsiębiorcy zadatku lub kwoty za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu uznał, że takie postępowanie EWMIR spełnia pierwszą z dwóch ww. przesłanek, tj. bezprawność działań przedsiębiorcy, polegającą na naruszeniu art. 2 ust. 3 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów, co jednocześnie stanowi uchybienie ustawowemu obowiązkowi udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. EWMIR, jak już stwierdzono wcześniej, zawiera z konsumentami umowy poza lokalem swojego przedsiębiorstwa, w miejscu zamieszkania konsumenta. Wiąże się to z nieoczekiwaną dla konsumenta wizytą samego przedsiębiorcy lub jego przedstawicieli, którzy prezentują ofertę i zawierają umowę. Powoduje to dezorientację konsumenta, jego nieumiejętność rzetelnej oceny warunków umowy i jej przedmiotu, łatwość manipulacji konsumentem nie nastawionym na kontakt handlowy, ograniczenie ukształtowania jego woli i jej wyrażenia, co jest zagrożeniem dla jego świadomego uczestnictwa w rynku, a także zagrożeniem jego prywatności (patrz E.Łętowska „Ochrona niektórych praw konsumentów. Komentarz. 3.wydanie”, Wyd. C.H.Beck W-wa 2001, s. 26-27). W celu zagwarantowania konsumentom ochrony przed skutkami zawarcia tego rodzaju umowy ustawodawca ustanowił w ustawie o prawach konsumentów określone instrumenty. Przede wszystkich zagwarantował konsumentowi prawo do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od daty jej zawarcia. Natomiast na przedsiębiorcę nałożył obowiązek informowania konsumenta o tym prawie w formie pisemnej oraz wręczania wzoru odstąpienia. Tym samym konsumentowi przyznany został dodatkowy czas (10 dni) na spokoje i rzetelne zapoznanie się z warunkami umowy, przeanalizowanie ich pod kątem własnych potrzeb i możliwości finansowych oraz podjęcie suwerennej decyzji. Jak już wskazano wcześniej, prawo do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa ma charakter bezwarunkowy. W przypadku odstąpienia od umowy, na obu stronach tej umowy ciąży obowiązek zwrotu w stanie nienaruszonym wszystkiego co świadczyły. W świetle powyższego konsumentowi korzystającemu ze swojego niezbywalnego prawa do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni EWMIR winien zwrócić cały zadatek lub opłatę za wykonanie usługi instalacji zestawu satelitarnego. Podkreślić przy tym należy, iż ryzyko wykonania instalacji przed upływem ww. 10 dniowego okresu ponosi przedsiębiorca, który powinien liczyć się z tym, iż konsument w tym terminie może od umowy odstąpić. Reasumując, celem ustawodawcy wprowadzającym powyższe regulacje prawne była ochrona konsumenta przed pochopnym zawieraniem umów, niejednokrotnie pod pływem argumentów i sugestii przedsiębiorcy. Zatem nie informowanie konsumentów o prawie do odstąpienia od umowy, a co za tym idzie, nie wręczanie im wzoru odstąpienia, a także nie zwracanie konsumentom, korzystającym ze swojego ustawowego uprawnienia do odstąpienia, zadatku lub opłaty za instalację jest działaniem bezprawnym, godzącym w ekonomiczny interes konsumenta, którego EWMIR obciąża całym ryzykiem gospodarczym. Tym samym wypełniona została druga z przesłanek, godzenie powyżej opisanymi działaniami w zbiorowy interes konsumentów, niezbędna do stwierdzenia praktyki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Wobec powyższego Prezes Urzędu stwierdził, że spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki niezbędne dla zakwalifikowania opisanych działań przedsiębiorcy jako 11 praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (...). Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie (...) Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i nakazującą zaniechanie jej stosowania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art.24. W niniejszej sprawie EWMIR w piśmie z dnia 23.05.2011 r. złożył deklarację, iż w ciągu dwóch tygodni przedstawi nowy wzorzec umowny, w którym zamieści informację o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia. Zdaniem Prezesa Urzędu, proponowana zmiana nie wypełnia w całości dyspozycji art. 3 ust. 1 ustawy o prawach konsumentów. Zgodnie z jego treścią „Kto zawiera z konsumentem umowę poza lokalem przedsiębiorstwa, powinien przed jej zawarciem poinformować konsumenta na piśmie o prawie odstąpienia od umowy (…) i wręczyć wzór oświadczenia o odstąpieniu, z oznaczeniem swojego imienia i nazwiska (nazwy) oraz adresem zamieszkania (siedziby); (…)”. Natomiast EWMIR zobowiązał się jedynie do zamieszczenia ww. informacji o prawie do odstąpienia, natomiast nie wspomniał nic o obowiązku wręczania konsumentom wzorca oświadczenia o odstąpieniu od umowy. W takiej sytuacji brak jest podstaw do zastosowania art. 28 ustawy o ochronie (…), zgodnie z którym, jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu zarzucane jest naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Podkreślić przy tym należy, iż wydanie przez Prezesa Urzędu decyzji na podstawie art. 28 ust. 1 jest fakultatywne, co łatwo można wywieść posługując się wykładnią gramatyczną tego przepisu, w którym jednoznacznie jest napisane, iż Prezes Urzędu może w drodze decyzji nałożyć na przedsiębiorcę obowiązek wykonania przyjętych przez siebie zobowiązań (patrz wyrok SOKiK z dnia 25.05.2009 r., sygn. akt XVII Ama 98/08). Samo oświadczenie o chęci dokonania powyżej opisanych zmian we wzorcu umownym nie stanowi podstawy do stwierdzenia zaniechania stosowania praktyki, o której mowa w pkt II sentencji decyzji. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26, jeżeli przedsiębiorca zaprzestał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 , w takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzającą zaniechanie jej stosowania. Jednocześnie, w myśl art. 27 ust. 3 ustawy o ochronie (…) ciężar udowodnienia okoliczności, iż przedsiębiorca zaniechał stosowania praktyki, o której mowa w art. 24 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów spoczywa na tymże przedsiębiorcy. Stanowi to konsekwencję tego, iż to przedsiębiorca wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne z udowodnienia okoliczności, o której mowa w przedmiotowym przepisie. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w trybie art. 27 lub art. 28 ustawy o ochronie (…) jest niezasadne. Zatem należało orzec, jak w punkcie II sentencji decyzji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt III sentencji decyzji Zgodnie z art.106 ust.1 pkt 4 ustawy o ochronie (…), Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli 12 przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 . Z treści przepisu wynika, iż ww. kara ma charakter fakultatywny. W związku z tym Prezes Urzędu w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy zasadne jest w danej sprawie nałożenie kary. Ustawa nie zawiera katalogu przesłanek, od których uzależniona jest decyzja o nałożeniu kary. Jedynie w art. 111 ustawy o ochronie (…) wskazano, iż „Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108, należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy.” W rozpatrywanej sprawie, w punkcie I i II sentencji decyzji stwierdzono, że EWMIR naruszył zakaz, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…). Zakaz ten ma charakter bezwzględny, tym samym nie istnieją przesłanki natury prawnej, które umożliwiały zalegalizowanie tych praktyk. Spełniona jest zatem podstawowa przesłanka warunkująca nałożenie kary pieniężnej. Prezes Urzędu uznał więc za uzasadnione w niniejszej sprawie, wobec uznania, iż EWMIR stosował praktyki opisane w punkcie I i II sentencji decyzji, nałożenie na przedsiębiorcę kar pieniężnych za każdą z zarzuconych praktyk. Dopuszczenie się naruszenia przepisów ustawy może nastąpić zarówno umyślnie (tj. kiedy przedsiębiorca miał taki zamiar), jak też i nieumyślnie (tj. kiedy przedsiębiorca nie miał na celu działania niezgodnego z normami wynikającymi z przepisów tej ustawy). Kara pieniężna może zostać nałożona także w przypadku, gdy przedsiębiorca „choćby nieumyślnie” dopuścił się określonego czynu (art. 106 ust. 1 ustawy o ochronie (…)). Oznacza to, że kara może być nałożona, także wtedy, gdy po stronie przedsiębiorcy nie będzie występować wina, rozumiana jako świadomość bezprawności zachowania. Nakładając karę pieniężną określoną w art. 106 ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy o ochronie Prezes Urzędu wziął pod uwagę konieczność ustalenia, czy określone w ww. przepisie naruszenie dokonane było co najmniej nieumyślnie. Z tego względu, nakładając karę pieniężną, Prezes Urzędu wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, które wskazywać mogą na nieumyślny charakter naruszenia przez EWMIR zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Niezależnie od powyższego, już stwierdzenie nieumyślności zakwestionowanej praktyki daje podstawę do nałożenia na EWMIR kary pieniężnej, o której mowa w art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie (…). Fakt nałożenia kary podkreślać ma naganność zachowania podmiotu, który dopuścił się stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym naruszył ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara pieniężna nakładana przez Prezesa Urzędu pełni funkcję represyjną, prewencyjną oraz edukacyjną. Funkcja represyjna ma stanowić dolegliwość dla przedsiębiorcy łamiącego prawo oraz ma na celu przymuszenie go do powstrzymania się od podobnych działań. Funkcja prewencyjna oraz edukacyjna mają na celu powstrzymanie przedsiębiorcy stosującego praktykę oraz innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Określając wysokość kary za naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…) Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż EWMIR dokonał zaniechania stosowania praktyki opisanej w pkt I sentencji, natomiast nadal stosuje praktyki opisane w pkt II sentencji decyzji. Dlatego też ustalenie kary w przedmiotowej sprawie miało charakter wieloetapowy, co spowodowane było zaistnieniem w postępowaniu okoliczności mających wpływ na jej wysokość. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonych praktyk i na tej podstawie ustalił kwotę bazową, stanowiącą podstawę do dalszych ustaleń wysokości kary, a następnie – w oparciu o zaistniałe w sprawie okoliczności mające wpływ na wysokość kary – dokonał gradacji ustalonej kwoty bazowej. 13 Podstawą obliczenia wysokości kar, o których mowa w pkt III sentencji decyzji, jest przychód osiągnięty przez EWMIR w roku poprzedzającym rok nałożenia kary tj. kwota (tajemnica przedsiębiorstwa) z.ł. (dane wg: zeznania o wysokości osiągniętego przychodu PIT-36 za okres 01.01.2010 – 31.12.2010 – karta nr 24-29). Pierwsza z kar pieniężnych za naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…), w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Przede wszystkim wzięto pod uwagę fakt, iż naruszenie przez EWMIR zbiorowych interesów konsumentów polegało na niepodaniu we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” imienia i nazwiska przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą oraz zastrzeżeniu, że konsument odstępujący od umowy zostanie obciążony karą umowną w wysokości 99 zł. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której konsument tak naprawdę nie wie z kim zawiera umowę. W konsekwencji, w przypadku dochodzenia roszczeń w tytułu jej niewykonania, może mieć trudności z ustaleniem przedsiębiorcy, do którego bezpośrednio powinien skierować swoje roszczenia. Również konsument może mieć problem ze skierowaniem sprawy na drogę postępowania sądowego. Ponadto EWMIR ograniczył uprawnienia konsumenta do odstąpienia od umowy, nadane mu przez samego ustawodawcę, poprzez zastrzeżenie, iż od umowy może odstąpić po zapłaceniu kary umownej w kwocie 99 zł. Oceniając wagę tych naruszeń przyjąć należy, iż pierwsze z nich nastąpiło na etapie zawierania kontraktu, a drugie – na etapie wykonania kontraktu. Natomiast sama praktyka była stosowana przez okres kilkunastu miesięcy (od 13.08.2009 r. do 11.02.2011 r.) Wobec powyższego Prezes Urzędu uznał, iż waga naruszenia w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu osiągniętego przez EWMIR w 2010 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu osiągniętego przez EWMIR wynosi 707 zł (po zaokrągleniu do 1 zł). Dokonując ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieniężnej nałożonej na EWMIR rozważono również zastosowanie zaistniałych w postępowaniu okoliczności łagodzących, jak i zaostrzających wymiar kary. Prezes Urzędu uwzględniając poszczególne ww. okoliczności miał na uwadze całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego. W przedmiotowej sprawie okolicznością łagodzącą, mającą wpływ na wymiar kary, był fakt zaniechania przez przedsiębiorcę stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów poprzez zamieszczenie z dniem 11.02.2011 r. w przedmiotowym wzorcu umownym informacji „Autoryzowany Dystrybutor NR 511 EWMIR Mirosław Kępa” oraz wykreślenie zapisu dotyczącego nałożenia kary umownej na konsumenta. Tym samym uwzględnienie wskazanej powyżej okoliczności łagodzącej wymiar kary pieniężnej spowodowało jej obniżenie o (tajemnica przedsiębiorstwa) . Jednocześnie Prezes Urzędu nie dopatrzył się żadnych okoliczności obciążających, mających wpływ na podwyższenie kary. A zatem wysokość kary pieniężnej za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, opisanej w pkt I sentencji decyzji, wynosi 495 zł. W myśl art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie 14 (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu uzyskanego przez EWMIR w 2010 r., to jest kara w wysokości (tajemnica przedsiębiorstwa) zł (po zaokrągleniu do 1 zł). Kara pieniężna orzeczona w punkcie III.a) sentencji niniejszej decyzji stanowi (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu EWMIR za 2010 r., czyli (tajemnica przedsiębiorstwa) kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną, jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej, jak w punkcie III.a) sentencji decyzji. Druga z kar pieniężnych za naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…), w zakresie opisanym w punkcie II sentencji niniejszej decyzji. Naruszenie przez EWMIR zbiorowych interesów konsumentów polegało na: 1) niepodaniu we wzorcu umownym pn. „ZAMÓWIENIE NA ZAWARCIE UMOWY O ABONAMENT TV CYFROWEJ „n”” informacji o prawie konsumenta do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni od dnia jej zawarcia oraz niewręczaniu konsumentom wzoru oświadczenia o odstąpieniu od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, 2) zastrzeżeniu w ww. wzorcu, że konsumentowi wolno odstąpić od umowy za zapłatą oznaczonej sumy (odstępnego), której wysokość została określona w postanowieniu o treści cyt: „Niniejszym wyrażam zgodę na zainstalowanie przez EWMIR (Instalator) zestawu satelitarnego otrzymanego przy zawarciu umowy z abonament Telewizji „n” (Umowa) i przyjmuje do wiadomości, że w wypadku odstąpienia lub rozwiązania Umowy, uiszczony przeze mnie – na rzecz instalatora – zadatek lub kwota za wykonaną przez niego usługę instalacji zestawu satelitarnego w wysokości ….. PLN, nie podlega zwrotowi. (…).” Tym samym konsument został pozbawiony swojego ustawowego prawa do odstąpienia od umowy w terminie 10 dni. Jednocześnie, w przypadku gdyby z tego uprawnienia skorzystał, musiałby ponieść dodatkowe koszty w wysokości zadatku lub kwoty za wykonanie instalacji. Podkreślić należy, iż to na przedsiębiorcy prowadzącym działalność gospodarczą, jako na profesjonaliście, ciąży obowiązek działania zgodnie z obowiązującymi normami prawa oraz udzielania konsumentom wszelkich, prawem wymaganych informacji. Oceniając wagę tego naruszenia przyjąć należy, iż nastąpiło ono na etapie wykonywania kontraktu. Natomiast sama praktyka stosowana jest przez EWMIR od kilkunastu miesięcy (od dnia 13.08.2009 r.). Powyżej opisana okoliczność pozwoliła Prezesowi Urzędu na stwierdzenie, iż waga naruszenia w przedmiotowej sprawie kształtuje się na poziomie (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu osiągniętego przez EWMIR w 2010 r. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzędu kwota bazowa stanowiąca równowartość (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu osiągniętego przez EWMIR wynosi 942 zł (po zaokrągleniu do 1 zł). Prezes Urzędu nie dopatrzył się żadnych okoliczności obciążających, ani łagodzących, mających wpływ na podwyższenie lub obniżenie kary. Tym samym wysokość kary pieniężnej za stosowanie praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, opisanej w pkt II sentencji decyzji, wynosi 942 zł. 15 W myśl art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów maksymalną karą, jaką mógłby w niniejszej sprawie zastosować Prezes Urzędu byłaby kara na poziomie (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu uzyskanego przez EWMIR w 2010 r., to jest kara w wysokości (tajemnica przedsiębiorstwa) zł (po zaokrągleniu do 1 zł). Kara pieniężna orzeczona w punkcie III.b) sentencji niniejszej decyzji stanowi (tajemnica przedsiębiorstwa) przychodu EWMIR za 2010 r., czyli (tajemnica przedsiębiorstwa) kary jaka mogłaby być w tym przypadku nałożona. Zdaniem Prezesa Urzędu, tak określona kara spełni zarówno rolę represyjną, jako sankcja i dolegliwość za naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurenci i konsumentów, jak i prewencyjną, zapobiegając ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest też jej walor wychowawczy, w tym wymiar ogólny, odstraszający innych przedsiębiorców działających w branży przed podobnym naruszaniem interesów konsumentów. Przyjmując wspomniane ww. okoliczności naruszenia przepisów ustawy o ochronie (...), jak również fakt, iż kara winna być orzekana na poziomie wystarczającym do osiągnięcia zamierzonego celu i odczuwalna dla przedsiębiorcy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć karę w wysokości określonej, jak w punkcie III.b) sentencji decyzji. Zatem, sumarycznie ujęte kary, nałożone na EWMIR w pkt III sentencji decyzji, kształtują się na poziomie 1.437 zł. Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy o ochronie (…) karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 Kpc – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Del. we Wrocławiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Mirosław Kępa EWMIR ul.Piłsudskiego 32/4 50-003 Wrocław