RWR-28/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 Tel. (0-71) 344-65-87, (0-71) 34-05-920, fax (0-71) 34-05-922 E-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 565-W-11/01/AW/ Wrocław, dn. 29.10.2001 r. DECYZJA DL WR 28/2001 Na podstawie: art.104 k.p.a. i art. 85 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319), działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, odmawia się wszczęcia postępowania w sprawie uznania zachowania Przedsiębiorstwa Wód i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śląskich za praktykę ograniczającą konkurencję i nakazania zaniechania jej stosowania, polegającej na: naduŜywaniu pozycji dominującej na rynku dostawy wody poprzez stwarzanie uciąŜliwych warunków zawarcia umowy o dostawę wody, przynoszących PWiK „Delfin” Sp. z o.o. nieuzasadnione korzyści. UZASADNIENIE I. Do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu wpłynęło pismo Adama śurka z Dusznik-Zdroju, zwanego dalej „Wnioskodawcą”, który wniósł o zbadanie przez UOKiK zasadności postępowania Przedsiębiorstwa Wód i Kanalizacji „DELFIN” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śląskich, zwanego dalej „PWiK” oraz rozstrzygnięcie, czy jego prawo do pobierania wody zostało naruszone (dowód: karta 1, 26). 1.1. W dalszej części pisma Wnioskodawca podał, Ŝe jest właścicielem nieruchomości w Olbrachcicach Wlk. 20, Ŝe został pozbawiony wody, mimo Ŝe płacił za nią na rachunek swojej wstępnej Bolesławy Szczepańskiej i Ŝe nie zalega z płatnościami za wodę. Do swojego pisma załączył korespondencję, którą w tej sprawie prowadził z: Powiatowym Rzecznikiem Konsumentów w Ząbkowicach Śl., Prezesem PWiK „DELFIN” Sp. z o.o., Przewodniczącym Rady Nadzorczej Spółki „DELFIN” Sp. z o.o. oraz Radą Miasta i Gminy Ząbkowice Śl. (dowód: karta 2-10). W kolejnym piśmie do UOKiK z dnia 01.07.2001r. Wnioskodawca podał, Ŝe został bezprawnie pozbawiony wody, zaś umowy z dostawcą wody nie podpisał dlatego, Ŝe - zdaniem Wnioskodawcy - PWiK Ŝądało od niego opłacenia budowy przyłącza (dowód: karta 21-23). 2 1.2. W odpowiedzi na zarzuty Wnioskodawcy, PWiK pismem z dnia 18 maja 2001r. oraz 8 października 2001r. wyjaśniło, Ŝe Wnioskodawca powinien podpisać umowę o dostawę wody, bowiem poprzedni odbiorca wody, a zarazem właścicielka nieruchomości w Olbrachcicach Wlk. 20 została w 1993r. wyrejestrowana, a takŜe udostępnić pomieszczenia do zabudowy wodomierza. W ocenie PWiK twierdzenie Wnioskodawcy, Ŝe został pozbawiony wody jest bezpodstawne, bowiem nigdy nie występował w ewidencji PWiK jako odbiorca wody. PWiK podało takŜe, iŜ do podpisania umowy z Wnioskodawcą miało dojść w listopadzie 1999r., co jednak nie nastąpiło z powodu jego nieobecności. Oświadczyło ponadto, Ŝe Wnioskodawcy wiadomo, Ŝe zakończenie prac na przyłączu i zamontowanie wodomierza nie wiąŜe się z Ŝadnymi kosztami z jego strony (dowód: karta 16-17, 42, 48-49). II. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ antymonopolowy ustalił następujący stan faktyczny: 2.1. Wnioskodawca, na podstawie umowy darowizny zawartej dnia 23.09.1985r. z darczyńcą Bolesławą Szczepańską otrzymał zabudowaną nieruchomość w Olbrachcicach Wielkich. Pani Szczepańska była stroną umowy zawartej z Zakładem Wodociągów - oddziałem Zakładu UŜyteczności Publicznej w Ząbkowicach Śl., którego następcą prawnym jest PWiK „Delfin” Sp. z o.o. w Ząbkowicach Śl. (dowód: karta 38-39, 48). 2.2. Mimo nabycia własności powyŜszej nieruchomości, Wnioskodawca nie zawarł umowy z dostawcą wody. W roku 1993, powiadomił PWiK o śmierci B. Szczepańskiej, co nastąpiło w roku 1991. Na podstawie tej informacji, PWiK wykreśliło B. Szczepańską z ewidencji odbiorców wody PWiK. W okresie od nabycia własności nieruchomości, tj. w roku 1985, do momentu wykreślenia B. Szczepańskiej z ewidencji, tj. do 1993 roku, Wnioskodawca płacił rachunki za wodę wystawiane na jej nazwisko. W okresie od 1993 roku do 1998 woda do posesji Wnioskodawcy była dostarczana bez zakłóceń (zdaniem Wnioskodawcy „odbierał wodę za którą zapłacił” (dowód: karta 17-18, 36). 2.3. W latach 1998 i 2000 we wsi Olbrachcice trwały prace związane z wymianą sieci wodociągowej. W miarę postępu prac remontowych stara sieć była wyłączana z eksploatacji, zaś wszystkie posesje, naleŜące do osób zarejestrowanych w ewidencji jako odbiorcy wody, były automatycznie przełączane na zasilanie z nowej sieci poprzez nowe przyłącza. Zasilanie budynku w Olbrachcicach 20 w trakcie wymiany sieci zostało wyłączone z eksploatacji, jako nie spełniające wymogów dla tego typu urządzeń (dowód: karta 18, 48-49). 2.4. Nieruchomość Wnioskodawcy, wg informacji PWiK, została wyłączona z eksploatacji we wrześniu 1998 r. (Wnioskodawca podaje, Ŝe w czerwcu 1999r.). Nowa sieć została doprowadzona do granicy posesji naleŜącej do Wnioskodawcy, ale podłączenie nieruchomości do tej sieci nie było moŜliwe z dwóch powodów: a) w ewidencji PWiK nie był ujawniony Adam śurek jako odbiorca PWiK, bowiem od dnia wyrejestrowania poprzedniej właścicielki nieruchomości w Olbrachcicach 20, a zarazem strony umowy o dostawę wody, nie dopełnił czynności formalnych w postaci zawarcia umowy, a tym samym wpisania go do ewidencji odbiorców PWiK; b) budynek w Olbrachcicach był niezamieszkały (Wnioskodawca ma stałe miejsce zamieszkania w Dusznikach - Zdroju), a więc niemoŜliwe było ze strony pracowników PWiK zakończenie prac na przyłączu oraz zamontowaniu wodomierza na terenie nieruchomości Wnioskodawcy (dowód: karta 48-49). 3 2.5. PWiK nie wskazywał na Ŝadne warunki, które miał spełnić Wnioskodawca w celu zawarcia umowy (dowód: karta 36). III. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, organ antymonopolowy zwaŜył co następuje: Aby w sposób przewidziany w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, czyli poprzez wydanie decyzji, udzielić odpowiedzi na zarzuty i pytania Wnioskodawcy, a zwłaszcza: czy PWiK, wstrzymując dostawę wody naruszyło przepisy tej ustawy, konieczne byłoby uprzednie wszczęcie i przeprowadzenie postępowania antymonopolowego. Zaś warunkiem wszczęcia postępowania w oparciu o ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów (dalej: „ustawę antymonopolową”) jest m.in. wstępna kwalifikacja wniosku jako sprawy, w której został naruszony interes publicznoprawny, zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, Ŝe ustawa ma zastosowanie gdy wymaga tego interes publiczny. PowyŜsze sformułowanie przesądza o wyłączeniu moŜliwości podejmowania przez organ antymonopolowy działań w celu ochrony interesów indywidualnych. Taką interpretację potwierdza orzecznictwo Sądu Antymonopolowego - np. niepublikowane wyroki z dnia: 28.05.2001 r. sygn. akt XVII Ama 82/00, 4.07.2001 r. sygn. akt XVII Ama 108/00, 30.05.2001 r. sygn. akt XVII Ama 80/00, 6.06.2001 r. XVII Ama 78/00 – gdzie Sąd wyraźnie podkreśla pojęcie interesu publicznego jako „dotyczącego ogółu”, a nie tylko określonej grupy, czy tym bardziej interesu indywidualnego podmiotu. Takie samo stanowisko wyraził Sąd NajwyŜszy w uzasadnieniu wyroku z dnia 29.05.2001 r. sygn. akt I CKN 1217/98, stwierdzając, Ŝe „ustawa antymonopolowa ma charakter publicznoprawny, zatem jej celem jest słuŜenie interesom publicznym. Ingeruje gdy w wyniku pewnych ogólnych zjawisk zagroŜona jest sama instytucja konkurencji. Nie odnosi się do roszczeń indywidualnych (...)”. NaleŜy stwierdzić zatem, Ŝe nie kaŜde naruszenie prawa w stosunkach cywilnoprawnych kwalifikuje sprawę do postępowania w trybie ww. ustawy. Zawsze decyduje o tym naruszenie przez przedsiębiorcę, w następstwie stosowania praktyk ograniczających konkurencję, interesu publicznoprawnego. Ochrona wolnej konkurencji dokonuje się bowiem w interesie publicznym, a więc - co do zasady – odmiennie niŜ to ma miejsce w postępowaniu cywilnym, ukierunkowanym na ochronę praw podmiotowych stron stosunków umownych. Postępowanie w trybie ustawy antymonopolowej ma za swój przedmiot ochronę interesu publicznoprawnego, a ma to miejsce wtedy, gdy skutkami działań sprzecznych z ustawą dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku i gdy naganne zachowanie podmiotu wynika z jego siły rynkowej, czyli - w sprawach antymonopolowych - z naduŜycia pozycji dominującej. W analizowanym wypadku Ŝadna z tych okoliczności nie ma miejsca. Przede wszystkim wymagania PWiK stawiane Wnioskodawcy w celu zawarcia umowy o dostawę wody nie są pochodną naduŜywania pozycji dominującej, lecz niezbędnymi czynnościami, które musi wypełnić druga strona przy zawieraniu tego rodzaju umów. Nie moŜna ich natomiast kwalifikować w Ŝadnym wypadku jako praktyki monopolistycznej. A skoro sprawa ma charakter indywidualny, zaś postępowanie PWiK nie jest przejawem praktyki monopolistycznej, to z powodu braku naruszenia interesu publicznoprawnego, nie moŜe być rozstrzygnięta na gruncie ustawy antymonopolowej przed Prezesem UOKiK. Niniejsza sprawa dotyczy więc indywidualnego sporu na tle zaprzestania dostaw wody, zawarcia umowy o dostawę wody oraz przyłączenia budynku mieszkalnego w Olbrachcicach 20 do sieci wodociągowej naleŜącej do PWiK, co powoduje, Ŝe nie jest zagroŜony interes publicznoprawny, chroniony przez ustawę antymonopolową w art. 1. PowyŜsze stanowisko polegające na braku stwierdzenia, Ŝe został naruszony interes publicznoprawny, powoduje, iŜ nie zachodzi w niniejszej sprawie konieczność prowadzenia 4 postępowania, które musiałoby zostać wszczęte z urzędu, gdy Wnioskodawca nie naleŜy do grupy podmiotów wymienionych w art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, jako legitymowanych czynnie do wszczęcia postępowania (tak Sąd Antymonopolowy w niepubl. wyroku z dnia 6 września 2000r. sygn. akt XVII Ama 73/99). Reasumując, w ocenie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, kierując się utrwalonym juŜ orzecznictwem Sądu Antymonopolowego w sprawach o podobnym stanie faktycznym, w rozpatrywanej sprawie nie moŜna stwierdzić naruszenia interesu publicznoprawnego. W zakończeniu organ antymonopolowy zauwaŜa, iŜ sprawa zgłoszona przez Wnioskodawcę - co juŜ zostało wyjaśnione powyŜej - dotyczy indywidualnego sporu zmierzającego do określenia czy istotnie miało miejsce zaprzestanie dostaw wody, dlaczego nie zawarto umowy o dostawę wody oraz jak przedstawia się kwestia opłaty za budowę wewnętrznej instalacji doprowadzającej wodę do budynku mieszkalnego Wnioskodawcy. Zatem zachowanie PWiK „Delfin” Sp. z o.o. objęte zarzutami Wnioskodawcy nie jest następstwem wykorzystywania przewagi rynkowej, zmierza natomiast do uporządkowania stanu prawnego po wygaśnięciu umowy o dostawę wody. Zatem to zachowanie nie wykazuje znamion praktyki ograniczającej konkurencję, której istotą jest bezprawne naduŜycie siły rynkowej przez przedsiębiorcę. Przeciwnie: są podstawy do uznania, Ŝe zaprzestanie dostaw wody przez PWiK „Delfin” Sp. z o.o., nie jest z jej strony zachowaniem wymierzonym w cele chronione prawem antymonopolowym, a w szczególności nie świadczy o naduŜyciu pozycji dominującej poprzez narzucanie uciąŜliwych warunków umów przynoszących nieuzasadnione korzyści (art. 8 ust. 2 pkt 6). Zachowanie takie naleŜy oceniać poprzez pryzmat ciąŜących na PWiK obowiązków związanych zwłaszcza z zaopatrzeniem w wodę w interesie lokalnej społeczności, a nie wyzyskiwania siły rynkowej. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności i wypływające z nich wnioski Prezes Urzędu, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdza, iŜ nie ma podstaw do znalezienia w zachowaniu PWiK stosowania praktyki ograniczającej konkurencję (art. 8 ust. 2 pkt 6 ustawy). Są natomiast wystarczające podstawy do uznania, iŜ zgłoszone przez Wnioskodawcę w trybie ustawy antymonopolowej Ŝądanie jest indywidualnym sporem pomiędzy dostawcą a odbiorcą wody, który nie jest nim w sensie formalnoprawnym. Mając powyŜsze na względzie, orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji przysługuje stronom odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia doręczenia decyzji. Z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Delegatury UOKiK we Wrocławiu Zbigniew Jurczyk Otrzymuje: Pan Adam śurek ul. Zdrojowa 26/5 5 57-390 Duszniki - Zdrój