RWR-3/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071)34 05 920, fax (071)34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl RWR 61-45/11/ET Wrocław, 14 marca 2012 r. DECYZJA RWR 3 /2012 I. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr. 107 poz. 887 ), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. z siedzibą w Jeleniej Górze, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegającej na zamieszczeniu w stosowanym przez tego przedsiębiorcę wzorcu umowy pn. Umowa kompleksowa dostarczania ciepła Nr …/FO/10 następujących postanowień:
„ Należności regulowane będą przez Odbiorcę na podstawie faktury wystawionej przez Sprzedawcę za okres rozliczeniowy (miesiąc kalendarzowy), w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury .”,
„ Wszelkie spory wynikłe z nieprzestrzegania niniejszej umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy dla siedziby Sprzedawcy ”, które są postanowieniami umownymi wpisanymi na podstawie art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone; i przyjęciu zobowiązania przez ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. z siedzibą w Jeleniej Górze, do zaniechania tych działań poprzez zmianę w stosowanym wzorcu umowy zakwestionowanych postanowień na postanowienia, których treść nie narusza ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz aneksowania wszystkich umów obowiązujących w dniu wydania decyzji w terminie 3 miesięcy od daty jej wydania, nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez zawieranie od dnia uprawomocnienia się decyzji, umów na podstawie wzorca umowy, w którym zgodnie z przyjętym przez ww. przedsiębiorcę zobowiązaniem zmieniono zakwestionowane postanowienia na postanowienia, które nie naruszają ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym w terminie 3 miesięcy od daty wydania decyzji. . 2 II. Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr. 107 poz. 887 ), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. z siedzibą w Jeleniej Górze, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po uprawdopodobnieniu stosowania przez tego przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegającej na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, poprzez: -zaniechanie umieszczenia w stosowanym wzorcu umowy „Umowa kompleksowa dostarczania ciepła Nr …/FO/10” postanowień określających: standardy jakościowe, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorcy oraz postanowień dotyczących odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, co stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 5 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm.), -zaniechanie umieszczenia w stosowanym wzorcu umowy „Umowa kompleksowa dostarczania ciepła Nr …/FO/10” postanowień określających rodzaj opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawę i sposób ich obliczania, co stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w § 33 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 194, poz.1291.), i przyjęciu zobowiązania przez ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. z siedzibą w Jeleniej Górze, do zaniechania tych działań poprzez stosowne uzupełnienie wymienionego wyżej wzorca umowy oraz aneksowania wszystkich umów obowiązujących w dniu wydania decyzji w ciągu 3 miesięcy od daty jej wydania , nakłada się obowiązek wykonania tego zobowiązania poprzez uzupełnienie wymienionego wyżej wzorca umowy zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem i zawieranie umów na podstawie uzupełnionego wzorca od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz aneksowanie umów istniejących już w obrocie prawnym w ciągu 3 miesięcy od daty wydania decyzji. III. Na podstawie art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr. 107 poz. 887 ), - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nakłada się na ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. z siedzibą w Jeleniej Górze, obowiązek złożenia sprawozdania o stopniu realizacji przyjętych zobowiązań w terminie 4 miesięcy od daty wydania decyzji. 3 UZASADNIENIE 1.1.Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu, zgodnie z przewidzianymi w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.)[ dalej: ustawie o ochronie (…)] kompetencjami, przeprowadził, w ramach postępowania wyjaśniającego (sygn. RWR 403-8/11/ET), analizę wzorców umów stosowanych w obrocie konsumenckim przez przedsiębiorców z obszaru województwa dolnośląskiego i lubuskiego będących dostawcami energii cieplnej, celem ustalenia, czy przedsiębiorcy ci przestrzegają przepisów m.in. w zakresie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o których stanowi art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie (…). 1.2.W wyniku wskazanych wyżej czynności wstępnie ustalono, iż w stosowanych przez przedsiębiorcę ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. [zw. dalej także ECO lub Spółka] wzorcu umownym pn. „ Umowa kompleksowa dostarczania ciepła Nr …/FO/10”, zamieszczono postanowienia umowne, które mogą być tożsame z klauzulami wpisanymi do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod nr 496 i 784. Zauważono również, że przedsiębiorca ten zaniechał umieszczenia w ww. wzorcu umowy postanowień określających: standardy jakościowe, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorcy oraz postanowień dotyczących odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, co może stanowić naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w art. 5 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm.) oraz nie zamieścił w nim postanowień określających rodzaj opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawę i sposób ich obliczania, co może stanowić naruszenie obowiązku informacyjnego określonego w § 33 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 194, poz.1291.). 1.3.W związku z powyższym - postanowieniem nr 262/2011 z dnia 28.12.2011 r. - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów [zw. dalej także Prezesem Urzędu] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie podejrzenia stosowania przez Spółkę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, o której stanowi art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) i 2) ustawy o ochronie (…), polegającej na umieszczeniu w stosowanych wzorcach umów postanowień, które są wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone [zw. dalej także Rejestrem], o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego oraz na naruszeniu obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji. Ponadto – zgodnie z punktem III. ww. postanowienia Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów część materiałów (2 karty) uzyskanych w trakcie wymienionego postępowania wyjaśniającego (nr sygn. RWR 403-8/11/ET). (dowód: karta 1-2 i 4-5) 1.4. W trakcie postępowania Spółka w pismach z dnia 13 i 23.01.2012 r. odniosła się do postawionych jej zarzutów zawartych w postanowieniu 262/2011 i zobowiązała się do zmiany zakwestionowanych postanowień na postanowienia nie naruszające przepisów ustawy o ochronie (…), a także do uzupełnienia wzorca umowy o brakujące w nim postanowienia określające: standardy jakościowe, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorcy oraz postanowienia dotyczące odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, rodzaj opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawę i sposób ich obliczania. Jednocześnie ECO zobowiązało się do aneksowania wszystkich umów obowiązujących w dniu wydania decyzji w terminie 3 miesięcy od daty jej wydania. 4 (dowód: karta7-8 i 35-37) Przedsiębiorca został powiadomiony o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. (dowód: karta 39 ) 2.Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny: 2.1. Strona postępowania: ECO Jelenia Góra Sp. z o. o z siedzibą w Jeleniej Górze jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia –Fabrycznej we Wrocławiu, IX Wydział Gospodarczy pod nr KRS: 0000034550. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych. Według stanu na dzień 13 stycznia 2012 r., Spółka obsługiwała 406 odbiorców w tym 61 indywidualnych z grup taryfowych N, S i W. (dowód: karta 21-26) 2.2 W związku z prowadzoną działalnością w wyżej wymienionym zakresie Spółka stosuje wzorzec umowy pod nazwą „Umowa kompleksowa dostarczania ciepła Nr …/FO/10”, który zawiera m.in. następujące postanowienia:
„ Należności regulowane będą przez Odbiorcę na podstawie faktury wystawionej przez Sprzedawcę za okres rozliczeniowy (miesiąc kalendarzowy), w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury .”,
„ Wszelkie spory wynikłe z nieprzestrzegania niniejszej umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy dla siedziby Sprzedawcy ”. Ww. wzorzec umowny nie zawiera postanowień określających: standardy jakościowe, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorcy, odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy a także postanowień określających rodzaj opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawę i sposób ich obliczania. (dowód: karta 30-31) 2.3. W rejestrze postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczono między innymi następujące klauzule: - 496 : „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (…) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze” (wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 14 marca 2005 r. sygn. akt XVII Amc 6/04). - 784: „Spory mogące wyniknąć na tle realizacji niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wykonawcy” (wyrok SOKiK z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt XVII AmC 107/04); (str.internetowa:www.uokik.gov.pl/pl/ochrona_konsumentow/niedozwolone_klauzule/rejestr_kla uzul_niedozwolonych/). 2.4. Zgodnie z art. 5 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 89, poz. 625 ze zm.) [ dalej Prawo energetyczne ]: „ Dostarczanie paliw gazowych lub energii odbywa się, po uprzednim przyłączeniu do sieci, o którym mowa w art. 7, na podstawie 5 umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji i umowy o świadczenie usług magazynowania paliw gazowych lub umowy o świadczenie usług skraplania gazu ”. Zgodnie z art. 5 ust. 2. umowy te, powinny zawierać co najmniej: „ 1) umowa sprzedaży - postanowienia określające: miejsce dostarczenia paliw gazowych lub energii do odbiorcy i ilość tych paliw lub energii w podziale na okresy umowne, moc umowną oraz warunki wprowadzania jej zmian, cenę lub grupę taryfową stosowane w rozliczeniach i warunki wprowadzania zmian tej ceny i grupy taryfowej, sposób prowadzenia rozliczeń, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorców, odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy , okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania; 2) umowa o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw gazowych lub energii - postanowienia określające: moc umowną i warunki wprowadzania jej zmian, ilość przesyłanych paliw gazowych lub energii w podziale na okresy umowne, miejsca dostarczania paliw gazowych lub energii do sieci i ich odbioru z sieci, standardy jakościowe, warunki zapewnienia niezawodności i ciągłości dostarczania paliw gazowych lub energii, stawki opłat lub grupę taryfową stosowane w rozliczeniach oraz warunki wprowadzania zmian tych stawek i grupy taryfowej, sposób prowadzenia rozliczeń, parametry techniczne paliw gazowych lub energii oraz wysokość bonifikaty za niedotrzymanie tych parametrów oraz standardów jakościowych obsługi odbiorców, odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy oraz okres obowiązywania umowy i warunki jej rozwiązania”; Z kolei, zgodnie z art. 5 ust.3 „ Dostarczanie paliw gazowych lub energii może odbywać się na podstawie umowy zawierającej postanowienia umowy sprzedaży i umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji tych paliw lub energii, zwanej dalej "umową kompleksową"; umowa kompleksowa dotycząca dostarczania paliw gazowych może zawierać także postanowienia umowy o świadczenie usług magazynowania tych paliw, a w przypadku ciepła, jeżeli jest ono kupowane od innych przedsiębiorstw energetycznych, powinna także określać warunki stosowania cen i stawek opłat obowiązujących w tych przedsiębiorstwach ”. § 33 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 17 września 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń z tytułu zaopatrzenia w ciepło [ dalej rozporządzenie taryfowe ] podaje: „ Rodzaje opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawy i sposób ich obliczania powinny być określone w umowie sprzedaży ciepła lub w umowie o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji albo w umowie kompleksowej (…)” 2.5. W trakcie postępowania Spółka - w pismach z dnia 13 i 23 stycznia 2011 r. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie postawionych jej zarzutów przez Prezesa Urzędu i zobowiązała się do podjęcia działań mających na celu zapobieżenie tym naruszeniom. W odniesieniu do zakwestionowanych postanowień Spółka postanowiła: -zmienić postanowienie dotyczące terminów regulowania należności na postanowienie o treści: „ Należności regulowane będą przez Odbiorcę na podstawie faktury wystawionej przez Sprzedawcę za okres rozliczeniowy ( miesiąc kalendarzowy), w terminie do 21 dnia kolejnego okresu rozliczeniowego ”; -zmienić postanowienie dotyczące rozstrzygania sporów w ten sposób, że nadano mu następującą treść: „ Wszelkie spory wynikłe z nieprzestrzegania niniejszej umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy dla siedziby Odbiorcy ”. Spółka zobowiązała się także wprowadzić do treści ww. wzorca umowy wyczerpującą informację dotyczącą: standardów jakościowych, wysokości bonifikat za niedotrzymanie tych 6 standardów, odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy a także rodzaju opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawę i sposobu ich obliczania. Zagadnienia te ujęto w postanowieniach o treści: „I. Sprzedawca zobowiązany jest do:
utrzymania obliczeniowego natężenia przepływu nośnika ciepła dostarczonego do węzła cieplnego, w warunkach obliczeniowych, z tolerancją +2% i –5%,
utrzymania temperatury nośnika ciepła dostarczonego do węzła cieplnego, zgodnie z tabelą regulacyjną, z tolerancją +5% i –5%, pod warunkiem zachowania temperatury powrotu nośnika ciepła, zgodnie z tabelą regulacyjną, z tolerancją +7% i –7%
Informowania Odbiorcy o: -terminach planowanych przerw w dostarczaniu ciepła, w okresie poza sezonem grzewczym, z siedmiodniowym wyprzedzeniem. Planowane przerwy nie mogą przekroczyć 14 dni. -planowanych zmianach warunków dostarczania ciepła z wyprzedzeniem umożliwiającym Odbiorcy dostosowanie instalacji odbiorczych do nowych warunków. Termin wyprzedzenia nie powinien być krótszy niż 12 miesięcy.
Udzielenia informacji na żądanie odbiorcy w ciągu: -12 godzin - informacji telefonicznych o przewidywanym terminie usunięcia przerw i zakłóceń w dostarczaniu ciepła, -7 dni – informacji pisemnych o przewidywanym terminie usunięcia przerw i zakłóceń w dostarczaniu ciepła
Udzielenia odpowiedzi na reklamacje złożoną przez Odbiorcę, dotyczącą niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy, w ciągu: -12 godzin – w przypadku odpowiedzi telefonicznych na interwencje i skargi składane przez telefon lub informacji o przewidywanym terminie udzielenia pisemnego wyjaśnienia, -14 dni – w przypadku odpowiedzi pisemnych na reklamacje Odbiorcy składane na piśmie oraz odpowiedzi na reklamacje, które wymagają przeprowadzenia dodatkowych analiz, -30 dni – w przypadku odpowiedzi pisemnych na reklamacje Odbiorcy składane na piśmie, które wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.” II. Rozpoczęcie lub przerwanie dostarczania ciepła w celu ogrzewania i wentylacji powinno nastąpić nie później niż w ciągu 12 godzin od złożenia pisemnego wniosku przez odbiorcę. Wniosek odbiorca składa w dniu roboczym w godz. 7 00 -15 00 . Wniosek złożony w dniu roboczym po godz. 15 oo zostanie zrealizowany w następnym dniu roboczym. Wniosek złożony w dniu wolnym od pracy zostanie zrealizowany w pierwszym dniu roboczym następującym po tym wolnym dniu. Czynności związane z uruchomieniem i przerwaniem dostarczania ciepła do wskazanych przez odbiorcę obiektów wykonuje Sprzedawca. III. W przypadku niedotrzymania przez Sprzedawcę warunków umowy w zakresie terminów rozpoczęcia i zakończenia dostarczania ciepła w celu ogrzewania i planowych przerw w dostarczaniu ciepła w okresie letnim, odbiorcy przysługują bonifikaty, których wysokość ustala się według następujących zasad: -jeżeli rozpoczęcie lub zakończenie dostarczania ciepła w celu ogrzewania nastąpiło z opóźnieniem w stosunku do ustaleń umowy, bonifikata stanowi 1/30 miesięcznej opłaty za zamówioną moc cieplną na ogrzewanie dla obiektów, w których nastąpiło opóźnienie - za każdą rozpoczętą dobę opóźnienia, 7 -jeżeli planowa przerwa w dostarczaniu ciepła w okresie letnim była dłuższa od ustalonej w umowie, bonifikata stanowi 1/30 miesięcznej opłaty za zamówioną moc dla obiektów, w których nastąpiło przedłużenie przerwy w dostarczaniu ciepła - za każdą rozpoczętą dobę przedłużenia tej przerwy.” IV. Jeżeli z powodu niedotrzymania przez Sprzedawcę standardów jakościowych obsługi odbiorców nastąpiło ograniczenie mocy cieplnej Odbiorcy przysługuje bonifikata, której wysokość oblicza się w następujący sposób:
Jeżeli ograniczenie mocy cieplnej wynosi do 40% wysokość bonifikaty oblicza się według wzoru: S u = S um + S uc S um = 0,25*( N t - N r ) * C n * h p : 365 S uc = 0,4 * (N t - N r ) * h p * 3,6 *24* C c
Jeżeli ograniczenie mocy cieplnej wynosi powyżej 40% wysokość bonifikaty oblicza się według wzoru: S u = S um + S uc S um = 0,5 *( N t - N r ) * C n * h p : 365 S uc = 0,8 * (N t - N r ) * h p * 3,6 *24* C c gdzie poszczególne symbole oznaczają: S u – łączną bonifikatę za ograniczenia w dostarczaniu ciepła, S um – bonifikatę za ograniczenie mocy cieplnej, S uc - bonifikatę za niedostarczone ciepło, N t – moc cieplną określoną na podstawie obliczeniowego natężenia przepływu i parametrów nośnika ciepła określonych w tabeli regulacyjnej [w MW], N r –rzeczywistą moc cieplną określoną na podstawie obliczeniowego natężenia przepływu i rzeczywistych parametrów nośnika ciepła [w MW], C n – cenę za zamówioną moc cieplną dla danej grupy taryfowej [zł/MW], C c – cena ciepła dla danej grupy taryfowej [zł/GJ], h p – liczbę dni, w których wystąpiły ograniczenia w dostarczaniu ciepła”
Bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorców obliczone na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego zainstalowanego w grupowym węźle cieplnym , obsługującym obiekty więcej niż jednego odbiorcy, dzieli się miedzy poszczególnych odbiorców proporcjonalnie do ich udziału w obciążeniu grupowego węzła cieplnego według wzoru : Uo = Uwg * No : Nwg gdzie poszczególne symbole oznaczają: Uo – bonifikatę dla danego odbiorcy, Uwg - bonifikatę obliczoną na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego zainstalowanego w grupowym węźle cieplnym, No - zamówioną moc cieplną dla obiektów danego odbiorcy [w MW], Nwg - zamówioną moc cieplną dla wszystkich obiektów zasilanych z grupowego węzła cieplnego [w MW]. V. Sprzedawca może obciążyć odbiorcę opłatami w wysokości obliczonej na podstawie dwukrotności cen i stawek opłat, określonych w taryfie dla danej grupy taryfowej w przypadku gdy odbiorca :
pobierał ciepło niezgodnie z warunkami określonymi w umowie, w szczególności gdy pobierał ciepło z całkowitym lub częściowym pominięciem układu pomiarowo 8 rozliczeniowego lub dokonał ingerencji w ten układ, powodując zafałszowanie pomiarów ilości pobranego ciepła,
uniemożliwił dokonanie wstrzymania dostarczania ciepła na podstawie art. 6 ust.3a ustawy.” VI . W przypadku przekroczenia zamówionej mocy cieplnej przez Odbiorcę, Sprzedawca na podstawie wielkości mocy wynikającej z tego przekroczenia, może obciążyć Odbiorcę opłatą za zamówioną moc cieplną oraz opłatą stałą za usługę przesyłową, w wysokości obliczonej na podstawie dwukrotności cen i stawek opłat, określonych w taryfie dla danej grupy taryfowej.” VII. Odbiorca uiszcza następujące opłaty wynikające z cen i stawek opłat określonych w taryfie dla ciepła;
miesięczna rata opłaty za zamówioną moc cieplną, pobierana w każdym miesiącu stanowi iloczyn zamówionej mocy cieplnej oraz 1/12 ceny za zamówioną moc cieplną dla danej grupy taryfowej lub stawki opłaty miesięcznej za zamówioną moc cieplną dla danej grupy taryfowej,
opłata za ciepło, pobierana za każdy miesiąc, w którym nastąpił pobór ciepła, stanowi iloczyn ilości dostarczonego ciepła, ustalonej na podstawie odczytów wskazań układu pomiarowo -rozliczeniowego zainstalowanego na przyłączu do węzła cieplnego lub zewnętrznych instalacji odbiorczych, albo w innych miejscach rozgraniczenia eksploatacji urządzeń i instalacji określonych w umowach oraz ceny ciepła dla danej grupy taryfowej lub stawki opłaty za ciepło dla danej grupy taryfowej,
opłata za nośnik ciepła, pobierana za każdy miesiąc, w którym nastąpił pobór nośnika ciepła, stanowi iloczyn ilości nośnika ciepła dostarczonego do napełniania i uzupełnienia ubytków wody w instalacjach odbiorczych, ustalonej na podstawie odczytów wskazań układu pomiarowo -rozliczeniowego zainstalowanego w węźle cieplnym oraz ceny nośnika ciepła dla danej grupy taryfowej,
miesięczna rata opłaty stałej za usługi przesyłowe, pobierana w każdym miesiącu stanowi iloczyn zamówionej mocy cieplnej oraz 1/12 stawki opłaty stałej za usługi przesyłowe dla danej grupy taryfowej,
opłata zmienna za usługi przesyłowe, pobierana za każdy miesiąc, w którym nastąpił pobór ciepła, stanowi iloczyn ilości dostarczonego ciepła, ustalonej na podstawie odczytów wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego, zainstalowanego na przyłączu do węzła cieplnego lub zewnętrznych instalacji odbiorczych, albo w innych miejscach rozgraniczenia eksploatacji urządzeń i instalacji określonych w umowach oraz stawki opłaty zmiennej za usługi przesyłowe dla danej grupy taryfowej,
Opłata za przyłączenie do sieci , obliczana jako iloczyn długości przyłącza i stawki opłaty za przyłączenie ustalonej w taryfie dla danego rodzaju przyłącza.” VIII. W razie uszkodzenia lub stwierdzenia nieprawidłowych wskazań układu pomiarowo- rozliczeniowego, ilość ciepła dostarczonego w okresie braku prawidłowego pomiaru oblicza się wg następującego wzoru: Q b = [Q ow (t w – t b ) : (t w – t o ) + Q cwt ] x h b : h o gdzie poszczególne symbole oznaczają: Q b - ilość ciepła dostarczonego w okresie braku prawidłowego pomiaru [w GJ], 9 Q ow - ilość ciepła dostarczonego w zależności od warunków atmosferycznych na ogrzewanie i wentylację, w miesięcznym okresie rozliczeniowym przed uszkodzeniem układu pomiarowo–rozliczeniowego [w GJ], Q cwt - ilość ciepła dostarczanego niezależnie od warunków atmosferycznych na podgrzanie wody wodociągowej i na cele technologiczne w okresie rozliczeniowym przed uszkodzeniem układu pomiarowo-rozliczeniowego [w GJ], t w - normatywną temperaturę ogrzewanych pomieszczeń [w o C], t b - średnią temperaturę zewnętrzną w okresie braku prawidłowego pomiaru [w o C], t o - średnią temperaturę zewnętrzną w miesięcznym okresie rozliczeniowym przed uszkodzeniem układu pomiarowo-rozliczeniowego [w o C], h b - liczbę dni braku prawidłowego pomiaru ilości dostarczanego ciepła, h o - liczbę dni w miesięcznym okresie rozliczeniowym przed uszkodzeniem układu pomiarowo-rozliczeniowego.
Jeżeli nie można ustalić liczby dni w okresie braku prawidłowego pomiaru, ilość dostarczanego ciepła oblicza się począwszy od dnia rozpoczęcia okresu rozliczeniowego do dnia usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Odbiorca ma prawo żądać od sprzedawcy sprawdzenia prawidłowości wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego, a w przypadku stwierdzenia uszkodzenia tego układu lub założonych na nim plomb bądź wadliwego działania obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o tym sprzedawcę. Żądanie lub zawiadomienie nie zwalnia odbiorcy od obowiązku regulowania bieżących należności za usługi związane z zaopatrzeniem w ciepło.
Odbiorca pokrywa koszty zażądanego przez niego sprawdzenia układu pomiarowo- rozliczeniowego, w przypadku gdy nie stwierdzono błędu wskazań większego od określonego przepisami dla danej klasy dokładności ani innych wad powodujących nieprawidłowe działanie tego układu.” Jednocześnie Spółka zadeklarowała zawieranie umów z nowymi klientami w oparciu o poprawiony wzorzec umowny od dnia zakończenia niniejszego postępowania oraz do aneksowania wszystkich obecnie obowiązujących umów z indywidualnymi odbiorcami w terminie 3 miesięcy od daty wydania decyzji. (dowód: karta35-37 ) 3. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, Prezes Urzędu zważył, co następuje: 3.1. Zagrożenie interesu publicznoprawnego. Podstawą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie (…) jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urzędu, czy w danej sprawie zagrożony został interes publicznoprawny. Stwierdzenie, że to nastąpiło pozwala na realizację celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1, którym jest określenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów. W opinii Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny, albowiem wiąże się z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy są lub będą klientami ECO- jedynego sieciowego dostawcy energii cieplnej na terenie Jeleniej Góry. W tym miejscu wskazać należy, iż wzorzec umowy będący przedmiotem analizy dokonanej w niniejszym postępowaniu stosowany jest także w obrocie konsumenckim. Interes publicznoprawny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi słowy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocześnie naruszeniem interesu publicznoprawnego. 10 Zatem uzasadnione było w niniejszej sprawie podjęcie przez Prezesa Urzędu działań przewidzianych w ustawie o ochronie (…) . 3.2. Oznaczenie przedsiębiorcy Przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest w szczególności przedsiębiorca określony w przepisach ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447 ) , tj. m.in. osoba prawna wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Strona postępowania – ECO Jelenia Góra Sp. z o. o. z siedzibą w Jeleniej Górze, jest spółką prawa handlowego, której art.12 ustawy kodeks spółek handlowych przyznaje osobowość prawną. Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na sprzedaży energii cieplnej - jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu wskazanych przepisów. 3.3. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I sentencji decyzji. 3.3.1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Art. 24 ust.1 ustawy o ochronie (…) stanowi, iż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. ”, natomiast art. 24 ust. 2 określa, iż „Przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie przedsiębiorcy, w szczególności: 1) stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego., 2) naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełniej informacji (…).” Do stwierdzenia zatem praktyki z art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...) konieczne jest wykazanie, że spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: 1) bezprawność działań przedsiębiorcy, polegająca na stosowaniu postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, zwanego dalej „Rejestrem”, 2) naruszenie tymi działaniami zbiorowego interesu konsumentów. Ad 1) Pierwsza przesłanka naruszenia art. 24 ust. 2 pkt1) ustawy o ochronie (…) -bezprawność działań przedsiębiorcy. Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych, a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie (…) , za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów uważa się w szczególności stosowanie postanowień wzorców umów, które zostały wpisane do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego . W niniejszej sprawie przedmiotowe umowy pomiędzy Spółką a klientami są zawierane w oparciu o wzorzec umowny, a więc są identyczne zarówno co do formy, jak i treści (z drobnymi korektami). Tak więc klient ma jedynie możliwość wypowiedzenia się na temat przedłożonych przez Spółkę konkretnych postanowień określających jego zobowiązania, nie ma natomiast możliwości swobodnego kształtowania treści tych postanowień. Zatem nie budzi wątpliwości 11 fakt, iż Spółka zawiera z konsumentami umowy w oparciu o wzorce umów w rozumieniu art. 384 § 1 k.c . Należy w tym miejscu wskazać, iż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mogą być poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 k.p.c. ) dokonuje się niezależnie od tego, czy postanowienia wzorca były, czy też nie były zastosowane przy konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (cały wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowień w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wyłącznie do kompetencji tego Sądu należy uznanie postanowień wzorców umownych za niedozwolone. Art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocność wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie. Skutek tzw. prawomocności rozszerzonej następuje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencją umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, że posłużenie się nim będzie miało skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzględnie przez prawo zakazanego . Wpis do rejestru niedozwolonych postanowień umownych oznacza, że od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powyższe stanowisko Prezesa Urzędu zgodne jest z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) stwierdził, iż „(…) stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powyższej uchwały Sąd uznał m.in., że „ (…) praktyka naruszająca zbiorowe interesy konsumentów art. 23a u.ok.ik. [obecnie art. 24] obejmuje również przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegających na przestawieniu wyrazów lub zastąpieniu jednych wyrazów innymi, jeżeli tylko wykładnia postanowienia pozwoli stwierdzić, że jego treść mieści się w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbliżonej treści do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecież tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyjęta powyżej rozszerzająca wykładnia art. 23a ustawy o o chronie (…). znajduje również uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a także orzecznictwie ETS dotyczącym zasady efektywności (…)”. Nie jest zatem konieczna dokładna, literalna identyczność klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z nią porównywanej i stąd niedozwolone będą także takie postanowienia umów, które mieszczą się w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, której treść zostanie ustalona w oparciu o dokonaną jej wykładnię. Jak już wskazano wyżej, przedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że wyżej wymienione, zakwestionowane przez Prezesa Urzędu postanowienia Umowy stosowanej przez Spółkę w obrocie konsumenckim, są tożsame z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnymi wyrokami Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu postępowania cywilnego pod pozycjami: 496 i 784. a) postanowienie umowne nieprawidłowo określające termin płatności. W stosowanym przez ECO wzorcu umownym znajduje się postanowienie o treści: „ Należności regulowane będą przez Odbiorcę na podstawie faktury wystawionej przez Sprzedawcę za okres rozliczeniowy (miesiąc kalendarzowy), w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury .”; 12 Wyrokiem z dnia 14 marca 2005 roku r. (sygn. akt XVII AmC 6/04) Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał za niedozwolone postanowienie o treści: „Należność za gaz ziemny oraz świadczone Kupującemu usługi będą regulowane na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę (…) 14 dniowym od daty wystawienia faktury w przypadku wysyłki pocztą z wyłączeniem § 5 ust. 3 umowy. Należność za gaz ziemny, o której mowa w § 5 ust. 3 umowy Kupujący będzie regulował na podstawie faktur wystawionych przez Sprzedawcę w terminie podanym w fakturze”. Postanowienie to zostało wpisane do Rejestru o którym mowa w art. 479 45 k.p.c. w dniu 15 lipca 2005 r. pod pozycją 496. W uzasadnieniu do powyższego orzeczenia Sąd wskazał, iż omawiany zapis jest niedozwolonym postanowieniem umownym, o jakim mowa w art. 385 3 pkt 8 i 9 k.c. Uregulowanie, zgodnie z którym początkiem terminu płatności należności za świadczenie drugiej strony jest dzień wystawienia faktury może powodować dla konsumenta szereg negatywnych konsekwencji. Zaliczyć należy do nich przykładowo konieczność zapłaty odsetek za opóźnienie w zapłacie należności w wyniku otrzymania faktury pocztą po terminie płatności w niej określonej, bądź też wyznaczenie zbyt krótkiego terminu płatności, z uwagi na opóźnienie doręczenia faktury. Konkludując Sąd wskazał, iż umowa powinna wyraźnie określać sposób oraz termin spełnienia świadczenia przez każdą ze stron, zwłaszcza gdy jedną z nich jest konsument, a nie profesjonalista. Przytoczone powyżej, stosowane przez ECO we wzorcu umownym postanowienie wskazuje, iż termin spełnienia świadczenia przez konsumenta określony będzie każdorazowo w wystawionej przez przedsiębiorcę fakturze VAT i wynosić będzie 14 dni od daty wystawienia faktury. Omawianym postanowieniem Spółka wprowadziła zatem do obrotu konsumenckiego rozwiązanie tożsame z zakwestionowanym przez Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyżej wskazanym wyroku. Kwestionowany zapis naraża niezasadnie konsumentów na odpowiedzialność z tytułu opóźnienia w zapłacie należności wynikających z zawartej umowy. Podnieść należy, iż z powodu okoliczności nie leżących po stronie konsumenta może się on znaleźć w sytuacji, w której termin płatności określony na doręczonej mu fakturze będzie szczególnie krótki, lub nawet już upłynie. Jednocześnie Spółka nawet w takich okolicznościach uprawniona będzie do żądania chociażby odsetek za opóźnienie (na podstawie art. 481 § 1 k.c. stanowiącego, iż „Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.”). Wskazać należy, iż powyższej oceny Prezesa Urzędu nie zmieniają, nie kwestionowane twierdzenia Spółki, iż w praktyce konsumenci otrzymują faktury z dostatecznym wyprzedzeniem dla dokonania płatności bowiem faktury są wysyłane do odbiorców niezwłocznie po ich wystawieniu. Przyczyny, z powodu których konsument otrzyma fakturę z opóźnieniem nie muszą bowiem być zawinione przez Spółkę, a także i w takiej sytuacji omawiane postanowienie będzie uprawniało ją do żądania od konsumenta odsetek za opóźnienie. Podsumowując podkreślić należy, iż jest to rozwiązanie szczególnie niekorzystne dla konsumentów, w sposób rażący naruszające ich interes ekonomiczny i będące wyrazem wyzyskania przewagi kontraktowej przez przedsiębiorcę w stosunkach konsumenckich. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż cel, jakiemu służyła klauzula wpisana do Rejestru pod poz. nr 496 oraz skutek jej stosowania jest identyczny jak skutek stosowania przez ECO ww. postanowienia zamieszczonego we wzorcu umownym p.n. Umowa kompleksowa dostarczania ciepła Nr …/FO/10. Tym samym, pomimo odmienności wynikających z użytych zwrotów i wyrazów stwierdzić należy tożsamość porównywanego zapisu z niedozwoloną klauzulą umowną wpisaną do Rejestru w dniu 11 lipca 2005 r. pod poz. 496. 13 b) Postanowienie narzucające właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów. W wyroku z dnia 24 kwietnia 2006 r. ( sygn. akt XVII AmC 107/04), SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne zapis, który następnie został wpisany pod poz. 784 do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone o treści: „Spory mogące wyniknąć na tle realizacji niniejszej umowy będą rozstrzygane przez sąd właściwy dla siedziby Wykonawcy” . W Rejestrze znajduje się więcej tego typu postanowień, które uznano za niedozwolone, np. pod poz. 41, na podstawie wyroku z dnia 31 stycznia 2003 r. (sygn. akt XVII Amc 31/02) gdzie SOKiK uznał za niedozwolone postanowienie umowne zapis o treści: „ Wszelkie spory wynikłe na tle zawartej umowy podlegają wyłączności sądu powszechnego dla siedziby firmy przyjmującej zlecenie ”, czy pod poz. 596, zgodnie z wyrokiem z dnia 17 października 2005 r. (sygn. akt XVII AmC 78/04) SOKiK uznającym za niedozwolone postanowienie umowne zapis: „Wszelkie spory między Biurem i Uczestnikiem w sprawach zawartej między nimi umowy są rozstrzygane przez rzeczowo właściwy Sąd w Nowym Sączu”. Zgodnie z orzecznictwem, taka treść postanowień narzuca właściwość sądową w przypadku wystąpienia sporów i stanowi niedozwolone postanowienie umowne określone w art. 385³ pkt 23 k.c. , tj. m.in. narzucające rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Należy wskazać, iż kwestię właściwości sądu w sprawach cywilnych określają przepisy k.p.c. i zgodnie z art. 385³ pkt 23 k.c. nie mogą być one w tym zakresie wyłączane, ponieważ mogą stanowić dodatkową dolegliwość dla konsumenta a także ograniczać realizację przysługujących mu praw. Nie ulega wątpliwości, że występujące we wzorcu umownym stosowanym przez ECO postanowienie o treści: „ Wszelkie spory wynikłe z nieprzestrzegania niniejszej umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy dla siedziby Sprzedawcy ”, w ten sam sposób kształtuje stosunki między stronami umowy w zakresie właściwości sądowej w przypadku występowania sporów. Narzucają bowiem rozpoznanie sprawy przez sąd, który nie zawsze będzie miejscowo właściwy i może stanowić dolegliwość dla konsumentów. W związku z tym również w przypadku tego postanowienia można stwierdzić jednoznaczność jego treści z klauzulą nr 784 zawartą w Rejestrze, której nie naruszają odmienności wynikające z użytych zwrotów i wyrazów. Reasumując powyższe, należy uznać za uprawdopodobnione, iż wymienione w punkcie I sentencji niniejszej decyzji postanowienia mieszczą się w hipotezach klauzul wpisanych do Rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone: • w klauzuli zamieszczonej pod nr 496 postanowienie o treści: „ Należności regulowane będą przez Odbiorcę na podstawie faktury wystawionej przez Sprzedawcę za okres rozliczeniowy (miesiąc kalendarzowy), w terminie do 14 dni od daty wystawienia faktury .”; • w klauzuli zamieszczonej pod nr 784 postanowienie o treści: „ Wszelkie spory wynikłe z nieprzestrzegania niniejszej umowy rozstrzygane będą przez sąd właściwy dla siedziby Sprzedawcy ”, Ad 2) Druga przesłanka naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie (…) – naruszenie zbiorowego interesu konsumentów. W myśl art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stosowanie postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone jest praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Mówiąc o „zbiorowym interesie konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes 14 zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z prawami licznej grupy konsumentów, wszystkich konsumentów będących klientami Spółki, jak i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę o świadczenie usług dostawy energii cieplnej. W rozpatrywanym stanie faktycznym zachowanie nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z uprawnieniami określonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej, licznej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostało uprawdopodobnione spełnienie łącznie wszystkich przesłanek niezbędnych dla zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 1) ustawy o ochronie (...). Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w pkt I sentencji decyzji. 3. 4. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji decyzji. 3.4.1. Przesłanki naruszenia art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Postępowanie niniejsze ma na celu wykazanie, iż przedsiębiorca naruszył ciążący na nim obowiązek udzielenia konsumentowi informacji w zakresie określonym w art. 5 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1i pkt 2 w ustawie Prawo energetyczne i w § 33 Rozporządzenia taryfowego. Aby można było stwierdzić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie (…) muszą kumulatywnie zostać spełnione następujące przesłanki: 1) oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o ochronie (…) , 2) rozważana praktyka w zakresie naruszenia obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji musi być bezprawna, 3) praktyka taka musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. Ad 1) Jak wskazano wyżej w punkcie 3.2 uzasadnienia niniejszej decyzji, Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie (…). Zachowania niniejszego podmiotu podlegają zatem kontroli dokonywanej na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Ad. 2) Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochronie przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych a także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (...) „za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów 15 uważa się w szczególności naruszanie obowiązku udzielania konsumentom rzetelnej, pełnej i prawdziwej informacji”. Przytoczone wyżej przepisy art. 5 ust.1, ust. 2 pkt 1) i 2) oraz ust. 3 ustawy Prawo energetyczne, podają podstawowe elementy jakie powinny zawierać umowy dostarczania energii cieplnej. Przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza treści wzorca umowy stosowanego przez ECO wykazała, że Spółka nie zawarła w nim wszystkich wymaganych składników. Dotyczy to kwestii określenia standardów jakościowych, wysokości bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi odbiorcy oraz postanowień dotyczących odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy. W stosowanym wzorcu umownym ECO nie zawarło również postanowień określających rodzaj opłat pobieranych od odbiorców ciepła oraz podstawę i sposób ich obliczania, których obowiązek zamieszczenia w umowie wynika z przepisu §33 Rozporządzenia taryfowego. W powyższym zakresie nie wystarczy samo odesłanie w umowie do rozporządzenia taryfowego i taryfy, które nie są wymienione jako integralne części tej umowy i nie są dostarczane przy zawieraniu umowy z konsumentem. Takie działanie ECO należy uznać za bezprawne i rażąco naruszające interesy konsumentów, ponieważ naruszenie obowiązku informacyjnego wyznaczonego przez art. 5 ust. 3 w związku z art. 5 ust 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo energetyczne oraz wynikającego z zapisu § 33 Rozporządzenia taryfowego prowadzi do obejścia przepisów chroniących konsumentów. W związku z powyższym, należało uznać za uprawdopodobnione, iż wskazane działania przedsiębiorcy stanowią naruszenie obowiązku informacyjnego, o którym stanowi art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (…). Ad 3) Mówiąc o godzeniu w „zbiorowy interes konsumentów” należy zaznaczyć, iż ustawa o ochronie (…) nie podaje jego definicji, wskazując jednak w art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem często lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez wątpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw licznej grupy konsumentów, nie tylko tych będących klientami Spółki ale i potencjalnych zainteresowanych, którzy mogą zawrzeć z nią umowę dotyczącą dostarczania energii cieplnej. Na skutek naruszenia ww. obowiązku informacyjnego, Spółka ograniczyła wszystkim tym osobom możliwość dochodzenia przez nich ewentualnych roszczeń z tytułu nienależytego wykonywania umowy przez Spółkę i uzyskanie w związku z tym konkretnych bonifikat/upustów przy płatnościach. Pozbawiła ich także informacji o podstawowym elemencie mającym wpływ na podejmowane przez nich decyzje - opłatach jakie pobiera ECO za świadczone na ich rzecz usługi i sposobu ich obliczania . Tak więc, przedsiębiorca zastosował regulację, która niewątpliwie godzi w ekonomiczne interesy konsumentów ograniczając ich prawa gwarantowane wyżej wskazanymi przepisami ustawy Prawo energetyczne i rozporządzenia taryfowego. Zachowanie Spółki nie godzi w interesy poszczególnych osób, których sprawy mają charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, lecz mamy do czynienia z naruszonymi uprawnieniami nieokreślonego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla całej grupy obecnych i przyszłych kontrahentów przedsiębiorcy. Tym samym uprawdopodobniono trzecią przesłankę, w związku z omawianym zarzutem naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, tj. zakwestionowane działanie przedsiębiorcy musi godzić w zbiorowe interesy konsumentów. 16 Mając powyższe na względzie, Prezes Urzędu stwierdził, że zostało uprawdopodobnione spełnienie łącznie wszystkich przesłanek koniecznych dla zakwalifikowania opisanych działań jako praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, określonej w art. 24 ust. 2 pkt 2) ustawy o ochronie (...), polegającej na naruszeniu przez Spółkę obowiązku informacyjnego określonego art. 5 ust. 3 w związku z art. 5 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo energetyczne oraz wynikającego z zapisu § 33 Rozporządzenia taryfowego. 4. Zastosowanie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Zgodnie z art. 28 ust.1 ustawy o ochronie (…), jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania z urzędu – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24 tej ustawy, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ Spółka zobowiązała się do podjęcia działań zmierzających do zapobieżenia analizowanym naruszeniom, w zakresie wskazanym przez Prezesa Urzędu [patrz: pkt 5 uzasadnienia niniejszej decyzji], w tym zmiany kwestionowanych postanowień oraz uzupełnienia wzorców umów w stosownym zakresie. Zakres zobowiązania obejmuje zarówno zmiany we wzorcach umów stosowanych przy nowo podpisywanych umowach, jak i aktualnie obowiązujących. Oznacza to konieczność aneksowania wszystkich umów istniejących w obrocie prawnym Po zapoznaniu się z propozycją ECO co do zakresu zmian we wzorcu umownym, Prezes Urzędu uznał, iż przyjęte zobowiązanie uwzględnia zarzuty przedmiotowego postępowania. Treść nowych postanowień, które zastąpią postanowienia objęte zarzutami postępowania, nie budzi wątpliwości co do ich poprawności i zgodności z prawem. Również nowo wprowadzone postanowienia uzupełniające wzorzec umowny o zapisy określające: standardy jakościowe, wysokość bonifikaty za niedotrzymanie standardów jakościowych obsługi, odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy, rodzaj opłat pobieranych od odbiorców ciepła i sposób ich obliczania, są zgodne z przepisami zawartymi w ustawie Prawo energetyczne i w rozporządzeniu taryfowym. Jednocześnie mając na względzie złożone przez ECO w niniejszej sprawie zobowiązanie oraz liczbę odbiorców jego usług Prezes UOKiK zobowiązał ww. przedsiębiorcę do zawierania umów na podstawie zmienionego wzorca umowy od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz aneksowania wszystkich umów obowiązujących w dniu wydania decyzji w terminie 3 miesięcy od daty jej wydania. 5. Rozstrzygniecie zawarte w punkcie III sentencji decyzji. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w decyzji wydanej na podstawie art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu nakłada na przedsiębiorcę obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiązań. Za termin wystarczający do realizacji tego obowiązku Prezes Urzędu uznał 4 miesiące od daty wydania decyzji, czyli miesiąc od daty realizacji nałożonych na ECO zobowiązań. W związku z powyższym, należało orzec jak w pkt III sentencji decyzji. 17 Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie (…) , w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c., od niniejszej decyzji przysługuje stronie odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. Otrzymuje: ECO Jelenia Góra Sp. z o.o. ul. Karola Miarki 46 58-500 Jelenia Góra