RWR-3/2024

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓ STNY Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu pl. S trzelecki 2 5 < 50 - 224 Wrocław tel. 71 32 36 380 < faks 71 32 36 398 wroclaw@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 RWR.610.1.2023.AK Wrocław, 12 czerwca 202 4 r . DECYZJA n r RWR 3 / 2024 informacje prawnie chronione oznaczono [xxx] I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencj i i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r. poz. 5 9 4 ) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konk ur encji i Konsumentów uznaje za praktyk ę naruszając ą zbiorowe interesy konsumentów działanie LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie , polegające na nieobniżaniu całkowitego kosztu kredytu o proporcjonalną wartość kosztów (obliczoną tzw. metodą liniową), które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy o kredyt konsumencki w przypadku przedterminowej spłaty całości kredytu udzielonego na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1028 ze zm. ) i spłaconego przed wrześniem 2019 r., co narusza art. 49 ust. 1 ww. ustawy o kredycie konsumenckim oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym stanowi praktykę naruszającą zbiorowe inte resy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 22 listopada 2022 r. II. Na podstawie art. 2 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r. poz. 5 9 4 ) , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, polegające na kierowaniu do konsumentów, którzy dokonali całkowitej spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie, i którzy wystąpili o zwrot poniesionych kosztów pożyczki informacji o treści: − „przepisy prawa, obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczek i ich spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń”; − „brak jest podstawy faktycznej i ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 201 9 r.” wprowadzających k onsumentów w błąd, co do uprawnień pożyczkobiorcy związanych z realizacją przez LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie obowiązku określonego w art. 49 ww. ustawy o kredycie konsumenckim, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową, o kt órej mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o Wersja jawna 2 przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 20 23 r., poz. 845 ) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym stanowi praktykę naruszającą zbiorowe in teresy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 22 listopada 2022 r. III. Na podstawie art. 2 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2024 r. poz. 594 ) , po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie praktyk na ruszających zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów działanie LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, polegające na udzielaniu konsumentom, którzy nie dok onali pełnej spłaty pożyczki – naprzemiennie z New Call Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - kolejnych pożyczek gotówkowych na spłatę poprzedniej pożyczki w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszej z pożyczek oraz pobieraniu z tego tytułu przez LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie opłat od konsumentów, bez uwzględnienia ograniczeń wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, określonych w ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 2023 r. poz. 1028 ze zm. ), co narusza art. 36c w zwią zku z art. 36a ww. ustawy o kredycie konsumenckim oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , o raz stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 1 6 kwietnia 2021 r. IV. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 w związku z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r. poz. 5 9 4 ) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, kary pieniężne w wysokości: 1 . 145 893 zł (s łownie : sto czterdzieści pięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote ) , z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w pkt. I sentencji decyzji płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej ; 2 . 145 893 zł (słownie : sto czterdzieści pięć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote ) , z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w pkt. I I sentencji decyzji płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej ; 3. 265 261 zł (słownie : dwieście sześćdziesiąt pieć tysięcy dwieście sześćdziesiąt jeden złotych ) , z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w pkt. I II sentencji decyzji płatną na rzecz Funduszu Edukacji Finansowe j. V. Na podstawie art. 77 ust. 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r. poz. 5 9 4 ) , w związku z art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. ) oraz w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanawia obciążyć LoanMe Sp. z o.o. z sie dzibą w Warszawie kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 62 zł (słownie: sześćdziesiąt dwa złote ) oraz zobowiązuje LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie do zwrotu tych kosztów Prezesowi Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji . 3 UZASADNIENIE [1] W związku z otrzymanymi sygnałami konsumentów , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK ) przeprowadził postępowanie wyjaśniające (sygn.RWR.405.1.2019.ARS/AK), mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z działalnością prowadzoną przez LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: LoanMe, Spółka ) , mogło dojść do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 202 4 r. poz. 5 9 4 , dalej: uokik ). Przedmiotem ww. postępowania była m.in. kwestia przestrzeg ania przez Spółkę art. 49 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz. U. z 202 3 r. poz . 1028 ze zm. , dalej: ukk ). W toku postępowania wyjaśniającego , Prezes Urzędu stwierdził nieprawidłowości w zakresie rozliczania przez LoanMe kosztów pożyczki przy wcześniejszej jej spłacie. W wyniku wystąpień Prezesa UOKiK kierowanych do Spółki, LoanMe zadeklarowała dostosowanie swo ich działa ń do wytycznych zawartych w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 r., sygn. akt C - 383/18 w sprawie Lexitor (dalej: wyrok Lexitor ) 1 oraz stanowisk u Prezesa UOKiK z dnia 2 marca 2020 r. 2 Zamykając postępowanie wyjaśniające Prezes UOKiK uznał za zasadne dalsze monitorowanie działalności Spółki – w szczególności weryfikację ewentualnych sygnałów konsumenckich w zakresie realizacji obowiązku wynikającego z art. 49 ukk. Dowód: stanowisko Spółki przekazane w postępowaniu wyjaśniającym k . 18 – 198. W dniu 24 grudnia 2021 r. Prezes UOKiK otrzymał sygnał , informujący o braku rozlic zania przez LoanMe kosztów pożyczki w przypadku jej wcześniejszej spłaty. Oznaczało to, iż Spółka może nie realizować deklaracji, złożonej w postępowaniu wyjaśniającym. W związku z powyższym, pismem z dnia 28 stycznia 2022 r., na podstawie art. 49a uokik, Prezes Urzędu wystąpił do Spółki o przekazanie stanowiska w sprawie i odniesienie się do wskazanych zastrzeżeń. D o wód: zawiadomienie z dnia 2 4 grudnia 2021 r., k. 210 – 213. Następnie , postanowieniem nr RWR 1/2022 z dnia 24 stycznia 2022 r., Prezes Urzędu - na skutek zawiadomienia otrzymanego z Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: UKNF ), dotyczącego działalności LoanMe oraz New Call Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: New Call ) - wszczął postępowanie wyjaśniające (sygn.RWR.405.1.2022.AK), mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z działalnością ww. podmiotów mogło dojść do naruszenia przepisów uokik. Zakres tego postępowania obejmował badanie współprac y pomiędzy LoanMe or az New Call w związku z naprzemiennym udzielaniem pożyczek gotówkowych i ich refinansowani em (tzw. rolowanie pożyczek). [ 2 ] Ustalenia dokonane w toku postępowa ń wyjaśniających oraz w efekcie skierowanych wystąpień , dały podstawę do sformułowania zarzutów naruszenia uokik w związku z podejmowanymi przez p ożyczkodawcę działaniami. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 21 lutego 2022 r. , k. 200 – 209 Dowód: stanowisko Spółki z dnia 25 kwietnia 2022 r., k. 214 – 289. Postanowieniem Nr RWR 2/2023 z dnia 11 stycznia 2023 r. (dalej: Postanowienie ) wobec Spółki wszczęte zostało postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy 1 Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 r. w sprawie C - 383/18 (Lexitor). 2 Stanowisko Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 11 września 2019 r. w sprawie C - 383/18 (Lexitor). 4 konsumentów w zakresie opisanym w sentencji decyzji . Postanowieniem Nr RWR 3/2023 z tej samej da ty , Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów w przedmiotowym postępowaniu materiał dowodowy zebrany na etapie ww. postępowa ń wyjaśniają cych (sygn. RWR. 405.1.2019/ARS.AK oraz RWR.405.1.2022.AK) oraz kierowanych do Spółki wystąpień ( sygn. RWR.641. 2.2022.AK). [ 3 ] Po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, Spółka ustosunkowała się do postawionych zarzutów, uzna jąc je za bezpodstawne. Wskazała ponadto, że na etapie prowadzonych postępowań wyjaśniających przedstawiła dokumenty oraz o świadczenia, jednoznacznie wskazujące, iż jej zamiarem nie było stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w tym przede wszystkim wprowadzanie konsumentów w błąd. W odniesieniu do poszczególnych zarzutów: I. Spółka podała, że na etapie postępowania wyjaśniającego przedstawiła szereg dokumentów, które w sposób jednoznaczny wskazują, iż dąży do tego, aby wszystkim klientom zwracać koszty pozaodsetkowe kredytu według metody liniowej. W pełni podtrzym ała oświadczenie złożone w post ępowaniu o sygn. RWR. 405.1.2019.ARS/AK w sprawie zwrotu kosztów w związku z wcześniejszą całkowitą spłatą kredytu – stosownie do orzeczenia TSUE . W skazała ponadto, że na bieżąco starała się zwracać klientom koszty kredytów w związku z wcześniejszą spłatą. Ze względu jednak na coraz gorszą sytuację finansową, aby w przyszłości móc dalej regulować swoje zobowiązania wobec kontrahentów i klientów podjęła decyzję o przeprowadzeniu restrukturyzacji w postępowaniu o zatwierdzeniu układu. W propozycji układu Spół ka uwzględniła wszystkich klientów , którym przysługuje zwrot kosztów – stosownie do art. 49 ukk. II. Spółka oświadczyła, że nie kieruje do konsumentów informacji, o których mowa w pkt . II Postanowienia i definitywnie zaprzestała stosowania wskazanych zwrot ów. Używanie argumentacji, o której mowa w pkt . II Postanowienia , wynikało jedynie z odmiennej interpretacji wyroku TSUE i nie miało na celu wprowadzanie konsumentów w błąd. III. W ocenie Spółki zarzut dotyczący naruszenia przez Spółkę art. 36c ukk , poprzez naprzemienne udzielanie z New Call pożyczek , pozbawiony jest podstawy prawnej. Jak oświadczyła Spółka , LoanMe przekazywała informacje w zakresie danych klientów, jednak jedynie w zakresie niezbędnym d o przedstawienia przez New Call oferty swoich u sług i produktów. N ie przekazywała natomiast konsumentom informacji o możliwości spłaty zaciągniętych przez nich pożyczek za pośrednictwem New Call , ani żadnych innych podmiotów. Klienci LoanMe mogli spłacać swoje pożyczki , poprzez zaciągnięcie pożyczki w dowolnej innej firmie. Spółka d odała, że o stateczna decyzja konsumenta, czy skorzysta z oferty New Call i spłaty przez ten podmiot pożyczki , była całkowicie dobrowolna. Niezależnie od powyższego, Spółka oświadczyła, że : 1. N ie prowadzi działalności pożyczkowej od końca 2020 r., kiedy to całkowicie zaprzestała oferowania oraz udzielania pożyczek . W tym czasie LoanMe rozpatrywała jednak wnioski i reklamacje konsumentów w pełnym wymiarze, w tym również w zakresie zwrotu kosztów w związku ze spłatą pożyczki przed terminem wskazanym w umowie; 2 . N ie posiada spisanej procedury reklamacyjnej w zakresie zwrotu konsumentom kosztów z tytułu spłaty pożyczki przed terminem. Na dzień wszczęcia postępowania, w przypadku wcześniejszej spłaty pożyczki przez pożyczkobiorcę, Spółka przychyla się do wniosków i reklamacji klientów, informując o uznaniu reklamacji . 5 3 . D o maja 2022 r. starała się na bieżąco realizować zwroty na rzecz klientów w związku z wcześniejszą całkowitą spłatą pożyczki. Jednakże ze względu na sytuację finansowo – ekonomiczną znajduje się w restrukturyzacji. W dniu 22 listopada 2022 r. ukazało się obwieszczenie o złożeniu przez Spółkę do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie wniosku o zatwierdzenie układu w postęp owaniu o zatwierdzenie układu dłużnika, które prowadzone jest pod sygn. akt WA1M/GRz/68/2022. Jak wskazała Spółka - w przypadku zatwierdzenia przez Sąd układu, będzie mogła na bieżąco realizować zwrot na rzecz każdego z konsumentów, któremu taki zwrot przysługuje w związku z wcześniejszą spłatą pożyczki. Dow ó d : stanowisko Spółki z dnia 21 lutego 2023 r., k . 852 – 903. W kolejnym piśmie (stanowisko LoanMe z dnia 2 czerwca 202 3 r.) , Spółka uzupełniła przekazane wcześnie j informacje i wskazała , że : 1. LoanMe nie prowadzi aktualnie działalności pożyczkowej, tj. nie oferuje i nie udziela pożyczek . 2. Ostatnia pożyczka została udzielona przez LoanMe w dniu 16 kwietnia 2021 r. - był to wyjątek od przyjętej zasady nieudzielania pożyczek, gdyż Spółka faktycznie nie udzielała pożyczek dla nowych klientów - nie znajdujących się w jej bazie – już od końca 2020 r. 3. N ie rozpatruje złożonych na stronie internetowej LoanMe wniosków o po życzkę, a wnioskodawca otrzymuje automatyczną odpowiedź, iż Spółka nie może zaproponować żadnej pożyczki. Aktualnie, w związku z zamknięciem działalności pożyczkowej, Spółka pracuje nad usunięciem formularza w celu uniknięcia jakichkolwiek nieporozumień, b ądź niejasności . 4. Aktualna liczba umów pozostałych do spłaty przez konsumentów wynos i [xxx] . Dowód : stanowisko Spółki z dnia 2 czerwca 202 3 r., k . 891 – 892. 5. Na dzień 19 lutego 2024 r. – w sprawie o przeprowadzenie restrukturyzacji w postępowaniu o zatwierdzenie układu ( sygn. akt WA1M/GRz/68/2022 ) – sąd nie podjął żadnych decyzji. Uwzględniając jednak wszelkie okoliczności – w tym przede wszystkim zaprzestanie prowadzenia jakiejkolwiek działalności przez Spółkę, a także blokadę rachunków bankowych Spółki [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx] 3 . Dowód: stanowisko Spółki z dnia 19 lutego 2024 r., k. 929 – 93 7 . Pismem z dnia 29 lutego 2024 r. Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego w niniejszym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w aktach sprawy. Spółka nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia a następnie pismem z dnia 28 marca 2024 r. przedstawiła swoje stanowisko . Dowód: pismo Prezesa UOKiK z dnia 29 lutego 2024 r., k 938. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 28 marca 2024 r., k .942 - 963. Prezes Urzędu ustalił następujący stan faktyczny [ 4 ] Ustalenia dotyczące działalności przedsiębiorcy LoanMe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców Krajow ego Rejestr u Sądow ego pod numerem KRS: 0000544100, o numerze identyfikacji 3 [xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. 6 podatkowej (NIP): 5272729611 i kapitale zakładowym 205 000,00 zł. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. udzielanie pożyczek, pośrednictwo pieniężne, leasing finansowy. Spółka świadczy ła usługi od 20 15 r. i była wpisana do Rejestru Instytucji Pożyczkowych, prowadzonego przez KNF pod numerem RIP000321. 4 Działalność LoanMe obejm owała terytorium Polski. Spółka prowadzi ła stronę internetową pod adresem: https://loanme.pl . LoanMe zawiera ła z konsumentami umowy o kredyt konsumencki poza lokalem przedsiębiorstwa (przez pośredników kredytowych), przy wykorzystywaniu środków porozumiewania się na odległość oraz przez kuriera. Spółka udziela ła głównie pożyczek krótkoterminowyc h , spłacanych w ratach (np. na okres 5 - 17 tygodni ) , w wysokości od 800 do 6000 zł. Z informacji zawartych na ww. stronie internetowej wynika, że LoanMe zaprzestała prowadzenia działalności pożyczkowej. Formularz aplikacyjny służący do składania wniosków pożyczkowych jest nieaktywny, a zamieszczony na stronie internetowej przykład reprezentatywny (Oferta dla Klienta Indywidualnego) został skalkulowany na 1 2 października 2021 r. Według danych przekazanych przez L oan Me w piśmie z 21 lutego 2022 r., Spółka od 1,5 roku nie prowadzi aktywnej działalności pożyczkowej. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 21.02.2022 r. k. 200 – 202 LoanMe znajduje się na liście ostrzeżeń publicznych, prowadzonej przez KNF https://www.knf.gov.pl/dla_konsumenta/ostrzezenia_publiczne . Powodem wpisania Spółki na ww. listę jest po dejrzenie naruszenia art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 202 3 r., poz. 24 88) . W dniu 1 stycznia 2024 r. Komisja Nadzoru Finansowego – po dokonaniu oceny podmiotów wpisanych do R ejestru I nstytucji P ożyczkowych (dalej: R ejestr) wykreśliła LoanMe z ww. Rejestru . Powodem wykreślenia Spółki było niespełnienie wymogów, o których mowa w art. 59a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. z 2023 r. poz. 1028, dalej: ukk ). Dowód: wydruk z Listy ostr zeżeń publicznych, prowadzonej przez KNF , k. 922 - 923 Dowód: wydruk z Rejestru Instytucji Pożyczkowych, prowadzonego przez KNF , k. 907 Dowód: stanowisko Spółki z dnia 19 lutego 2024 r., k. 929 – 937. [ 5 ] Ustalenia w zakresie praktyki opisanej w pkt . I i II sentencji decyzji W zakresie metody rozliczania kosztów kredytu, w przypadku spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie , w LoanMe nie funkcjonował ujednolicony sposób rozliczeń. Każdy przypadek wcześniejszej spłaty był przez Spółkę rozpatrywany indywidualnie - na etapie rozliczenia z konsumentem. Jednocześnie , w kwestii interpretacji art. 49 ukk (w świetle wyroku TSUE), Prezes Urzędu ustalił, że LoanMe nie uznawała stanowiska , w yrażonego w ww. rozstrzygnięciu. Zdaniem Spółki - zgodnie z prawem p olskim, wyrok ten nie miał bezpośredniego przełożenia na inne sprawy dotyczące podobnych stanów faktycznych i prawnych. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 3 listopada 2020 r., k. 18 - 22. W dniu 26 stycznia 2021 r. Zarząd LoanMe podjął Uchwałę w zakresie dost osowania stosowanego sposobu rozliczeń do wyroku TSUE. Prezes Urzędu ustalił, że wraz z przyjęciem ww. Uchwały Spółka wprowadziła liniową metodę rozliczania. Metoda liniowa miała być stosowan a do rozliczania kosztów kredytów w przypadku ich spłaty przed te rminem 4 Na dzień wydania niniejszej decyzji – Spółka została wykreślona z Rejestru Instytucji Pożyczkowych. 7 wskazanym w umowie - także do umów o kredyt zawartych przed datą przyjęcia ww. Uchwały , tj. przed 26 stycznia 2021 r. Metoda liniowa miała być stosowana bez względu na datę zawarcia umowy . Dowód : stanowisko Spółki z dnia 27 stycznia 2021 r. (wraz z Uchwałą), k. 164 - 169. W dniu 14 stycznia 202 2 r. do UOKiK wpłynęło zawiadomienie wskazujące na nieprawidłowości w działalności LoanMe w zakresie rozpatrywania wniosków konsumentów o zwrot kosztów w przy padku spłaty pożyczki przed terminem określnym w umowie. Ww. zawiadomienie wpłynęło od pełnomocnika - reprezentującego konsumentów w sprawach dotyczących zwrotu nienależnie pobranych prowizji, w sytuacji przedterminowej spłaty pożyczki. Z przekazanego pisma wynika, że pełnomocnik (w imieniu konsumentów) występował do LoanMe z wnioskiem o wypłatę środków z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczki. Sp ółka nie uznawała jednak przedmiotowych roszczeń wskazując w odpowiedzi , że jeżeli przedterminowa sp ł ata pożyczki nastąpiła przed wrześniem 2019 r. – to art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim nie ma zastosowania. Jak podkreślił pełnomocnik – powyższa argum entacja pojawiała się w wielu tożsamych sprawach konsumentów. Do przekazanego zawiadomienia dołączona została odpowiedź LoanMe na zgłoszenie konsumenta o następującej treśc i: „ Szanowni Państwo, w odpowiedzi na zgłoszenie z 18.10.2021 r., uprzejmie informujemy, że spółka LoanMe (…) odrzuca wniosek o rozliczenie pożyczek o numerach [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx ] w wyniku ich wcześniejszej spłaty, stosownie do art. 49 Ustawy o kredycie kon sumenckim. Kontynuując wyjaśniam, że przepisy prawa obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczek i ich spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń. Mając na uwadze fakt, iż Spółka w znacznej mierze ponosi bezzwrotne dla siebie koszty w momencie udzielenia pożyczki (m.in. ocena zdolności kredytowej, koszty zabezpieczenia kredytu, koszty administracyjne związane z udzielaniem pożyczki i wiele innych udo kumentowanych kosztów), brak jest podstawy faktycznej oraz ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 2019 r. (…).” Dowód: pismo pełnomocnika z dnia 14 stycznia 202 2 r. wraz z załącznikiem w postaci odpowiedzi LoanMe skierowanej do konsumenta, k. 200 – 203. Celem zweryfikowania informacji otrzymanych w ww. zawiadomieniu – Prezes UOKiK wystąpił do LoanMe w zakresie art. 49 ukk ( wystąpienie z dnia 28 stycznia 2022 r. i następne) 5 . Na etapie dz iałań podjętych wobec LoanMe, Prezes Urzędu ustalił, że wbrew złożonym wcześniej (tj. w dniu 26 stycznia 2021 r. ) deklaracjom w zakresie metodyki rozliczania kosztów w przypadku spłaty pożyczki przed terminem wskazanym w umowie – LoanMe nie wykonała tych z obowiązań . Świadczą o tym przykładowe odpowiedzi, które skierowała do konsumentów, występujących z wnioskiem o rozliczenie kosztów pożyczki: Dot. umowy pożyczki numer [xxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Umowy pożyczek (w kolejności) zawarte w dniach: 05.08.2019 r., 05.06.2019r. „Szanowni Państwo, 5 Wystąpienia były kierowane do Spółki w sprawie o sygn. RWR. 641.2.2022.AK 8 w odpowiedzi na zgłoszenie z 14.10.2021 r., uprzejmie informujemy, że Spółka LoanMe (…) odrzuca wniosek o rozliczenie pożyczek o numerach [xxxxxxxxxxxx] , w wyni ku jej wcześniejszej spłaty , stosownie do art. 49 Ustawy o kredycie konsumenckim. Kontynuując wyjaśniam, że przepisy prawa obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczki i jej spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń. Mając na uwadze fakt, iż Spółka w znacznej mierze ponosi bezzwrotne dla siebie koszty w momencie udzielenia pożyczki (m.in. ocena zdolności kredytowej, koszty zabezpieczenia kredytu, koszty administracyjne związane z udzielaniem pożyczki i wiele innych udo kumentowanych kosztów), brak jest podstawy faktycznej oraz ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 2019 r. (…).” dowód: odpowiedź LoanMe skierowana do pożyczkobiorcy z dnia 17.11.2021 r., k. 206. Dot. umowy pożyczki numer [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] Umowy pożyczek (w kolejności) zawarte w dniach: 10.10.2017 r., 07.12.2017 r., 04.08.2017 r., 18.05.2017 r. „Szano wni Państwo, w odpowiedzi na zgłoszenie z 08.10.2021 r., uprzejmie informujemy, że spółka LoanMe (…) odrzuca wniosek o rozliczenie pożyczek o numerach [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] w wyniku ich wcześniejszej spłaty, stosownie do art. 49 Ustawy o kredycie konsumenckim. Kontynuując wyjaśniam, że przepisy prawa obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczek i ich spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń. Mając na uwadze fakt, iż Spółka w znacznej mierze ponosi bezzwrotne dla siebie koszty w momencie udzielenia pożyczki (m.in. ocena zdolności kredytowej, koszty zabezpieczenia kredytu, koszty administracyjne związane z udzielaniem pożyczki i wiele innych udo kumentowanych kosztów), brak jest podstawy faktycznej oraz ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 2019 r. (…).” dowód: odpowiedź LoanMe skierowana do pożyczkobiorcy z dnia 10.11.2021 r., k. 208 - 209. Ze statystyk dotyczących liczby odmów w zakresie rozliczenia kosztów w związku z wcześniejszą spłatą pożyczki wynika, że w latach 2020 - 2022 doszło do odmowy zwrotu środków w następującej skali (stan na 19 lutego 2024 r.) : - 2022 r. odmowa roz liczenia i zwrotu środków w [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]; - 2021 r. odmowa rozliczenia i zwrotu środków w [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]; - 2020 r. odmowa rozliczenia i zwrotu środków w [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . * LoanMe nie dysponuje statystykami w zakresie odmów rozliczeń za 2019 rok. W kontekście powyższego wskazać należy, że w odpowiedziach przekazanych Prezesowi Urzędu, Spółka podała niejednoznaczne informacje odnośnie do zasad rozliczania ww. kosztów. W stanowisku z dnia 21 lutego 2022 r., Sp ółka wskazała, że w taki sam sposób rozlicza pożyczki zaciągnięte przed 11 września 2019 r. (wyrok Lexitor ) , jak zaciągnięte po tej dacie - podkreślając, że na sposób rozliczeń nie ma wpływu to, kiedy doszło do przedterminowej spłaty. 9 W kolejnym stanowisku , z dnia 25 kwietnia 2022 r., Spółka wskazała natomiast, że odrzuca wnioski konsumentów o rozliczenie kosztów pożyczki, argumentując to brakiem stosownych regulacji ustawowych, które nakładałyby na pożyczkodawcę obowiązki w zakresie rozliczenia kosztów, zw iązanych ze spłatą przez konsumentów pożyczek przed terminem wskazanym w umowie. Spółka - pomimo wezwania Prezesa UOKiK - nie sprecyzowała konkretnej grupy konsumentów, do jakich kieruje ww. komunikaty. Z udzielonych informacji oraz przekazanej dokumentacj i wynika, że Spółka nie uwzględnia ła wniosk ów o dokonanie zwrotu kosztów przy wcześniejszej spłacie pożyczki – w przypadku pożyczek udzielonych na podstawie ustawy o kredycie konsumenckim i spłaconych przed wrześniem 2019 r. LoanMe odrzuca ła wnioski o zwr ot ww. kosztów, jeżeli zaciągnięcie pożyczki nastąpiło w okresie obowiązywania ukk, a spłata nastąpiła przed 11 września 2019 r. , tj. przed datą publikacji wyroku TSUE. Spółka wskazała, że nie prowadzi aktualnie działalności pożyczkowej , tj. nie oferuje i nie udziela pożyczek . Ostatnia pożyczka została udzielona przez LoanMe w dniu 16 kwietnia 2021 r. Jak wskazała Spółka był to wyjątek od przyjętej zasady nieudzielania pożyczek, gdyż Spółka faktycznie nie udzielała pożyczek dla nowych kli entów - nie znajdujących się w jej bazie – już od końca 2020 r. W piśmie z dnia 19 lutego 2024 r . Spółka doprecyzowała podane wcześniej informacje w zakresie statystyk odnoszących się do liczby odmów w związku z rozliczeniem kosztów przy wcześniejszej spłacie pożyczki . Wskazała, że dane dotyczące odmów dotyczą roszczeń z tytułu pożyczek, których spłata nastąpiła przed wrześniem 2019 r. I nformacje odnoszące się do zwrotu środków w związku z wcześniejszą spłatą pożyczki - dotyczą sytuacji, w których Spółka nie uwzględniła roszczeń konsumentów, powołując się na argumentację, o której mowa w pkt. II decyzji. Spółka nie dysponuje statystykami w zakresie wartości niedokonanych zwrotów. P osiada całościowe zestawienie wszystkich osób, które ujęła w post ę powaniu restrukturyzacyjnym – bez rozróżnienia na argumenty oraz przyczyny braku zwrotu – oraz całościową kwotę przysługującą do zwrotu. Jednocześnie, w piśmie z dnia 19 lutego 2024 r. Spółka podała, że posiada statystyki dotyczące umów pożyczek jedynie do dnia 14 kwietnia 2022 r. i nie dysponuje innymi, bardziej precyzyjnymi danymi, które określ ałyby faktyczny okres zaprzestania kierowania do konsumentów argumentacji zakwestionowanej w pkt. II decyzji. Dowód: stanowisko Spółki z d nia 21 lutego i 25 kwietnia 2022 r., k. 200 - 2 09 oraz 214 – 289. Dowód: pismo Spółki z dnia 19 lutego 2024 r., k. 929 - 937. [6] Ustalenia w zakresie praktyki opisanej w pkt . III sentencji decyzji I. Współpraca LoanMe z New Call – procedura udzielania i refinansowania pożyczek W latach 2018 – 2020 LoanMe współpracowała z New Call Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000194312 (dalej: New Call ) w zakresie świadczenia na rzecz konsumentów usług pożyczkowych. New Call była wpisana do Rejestru Instytucji Pożyczkowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego pod numerem RIP000422. Z dniem 1 stycznia 2024 r. New Call – na skutek weryfikacji podm iotów pożyczkowych przez UKNF utraciła legitymację do dalszego prowadzenia działalności w charakterze instytucji pożyczkowej, jednak w dalszym ciągu figuruje jako aktywny pośrednik kredytowy pod numerem wpisu RPK031939 (data wpisu 16 września 2019 r.) New Call funkcjonuje od 2004 r. i występowała pod następującymi nazwami: 3Q Brokers (od 2004 r. do 2018 r.), Refinansowo.pl (od 2018 r. do 2019 r.) , New Call (od 2019 r. – obecnie). 10 [ Wyjaśnienie UOKiK : Spółka zmi eniła nazw ę z Refinansowo na New Call . W decyzji używana jest nazwa aktualna - zgodna z KRS. W umowach o współpracę lub skargach zgłaszanych przez konsumentów – z okresu przed zmianą nazwy – stosowana jest poprzednia nazwa tj. Refinansowo ] . Dane zawarte w Krajowym Rejestrze Sądowym wskazują, że New Call prowadzi aktywną działalność gospodarczą (brak wpisów dotyczących wykreślenia z KRS , zawieszenia działalności, czy też likwidacji) pod adresem Al. Jerozolimskie 133/161, 02 - 304 Warszawa. Dowód: wydruk z Rejestru Instytucji Pożyczkowych KNF (stan na 18.01.2024 r.), k. 908. Dowód: wydruk z Rejestru Pośredników Kredytowych KNF (stan na 18.01.2024 r.), k.909. Dowód: wypis z K RS (stan na 18.01.2024 r.) k. 916 – 921. Pomiędzy LoanMe a New Call zawarte zostały następujące umowy regulujące ich wsp ółpracę: A. Umowa Współpracy z dnia 10 lipca 2018 r. pomiędzy LoanMe a New Call ( wówczas : Refinansowo) : Zgodnie z pkt (1) Umowy: „ReFin 6 jest podmiotem świadczącym usługi finansowe na rynku konsumenckim, oferującym kredyt pomostowy do spłaty zobowiązań od innych pożyczkodawców („Pożyczka”).” Jako Przedmiot Umowy - w pkt 1.1. wskazane zostało: „Strony będą współpracować, oferując swoim klientom kompatybilne usługi finansowe”; W pkt. 2.1. i 2.2. [Wykonanie Umowy] wskazan o : „2.1. W ramach współpracy LoanMe zobowiązuje się: (i) dostarczać potencjalnym klientom informacji o usługach ReFin; (ii) wyznaczyć przedstawicieli handlowych do współpracy z produktami finansowymi ReFin; (iii) uzyskać zgody od klientów dotyczące przepływu danych do ReFin i dostarczyć info rmacje o zdolności kredytowej klientów. (…) 2.2. Refinansowo zobowiązuje się: (i) udzielać pożyczek Potencjalnym Klientom w celu spłaty zadłużenia w LoanMe, po sprawdzeniu ich zdolności kredytowej; (ii) kierować dostępne środki z pożyczek udzielonych bezp ośrednio na rachunek LoanMe w celu zamknięcia pożyczek od klientów LoanMe; (…).”. Zgodnie z pkt 2.3. Umowy „Strony postanawiają, że spłatę całkowitej kwoty kredytu należy spłacić poprzez przeniesienie części nowej pożyczki klienta w LoanMe w celu pokrycia jego/jej zobowiązań w ReFin.” W pkt 4.1. Umowy w zakresie dotyczącym wynagrodzenia wskazane zostało, że: „W celu świadczenia Usług określonych w Umowie, LoanMe otrzyma od ReFin wynagrodzenie w wysokości ……… 7 za każdego Potencjalnego Klienta, który zawarł Po życzkę w ReFin w wyniku działań LoanMe.” 6 Skrót wprowadzony we wzorcu Umowy. 7 W przekazanym przez LoanMe wzorcu umowy kwota wynagrodzenia została zanonimizowana. 11 Na postawie ww. zapisów Umowy – LoanMe miał a zatem dostarczać swoim klientom informacji o usługach Refinansowo. Refinansowo miała natomiast udzielać klientom LoanMe pożyczek w celu spłaty zadłużenia istniejącego w L oanMe. Kwoty pożyczki w wartości odpowiadającej zadłużeniu wynikającemu z umowy o pożyczkę zawartą z LoanMe były kierowane przez Refinansowo bezpośrednio na rachunek LoanMe. W taki sposób dochodziło do zamknięcia pożyczki w LoanMe . Umowa ta zakładała jedno cześnie zawieranie kolejnych umów o pożyczkę przez konsumenta przy odwrotnym sposobie jej wypłaty. J ak wynika z pkt . 2.3. omawianej Umowy – spłata całkowitej kwoty kredytu, udzielonego przez Refinansowo , następowała poprzez przeniesienie części kapitału no wej (tj. kolejnej ) pożyczki, zaciągniętej przez konsumenta od LoanMe , na rachunek Refinansowo – w celu pokrycia zobowiązań konsumenta u tego pożyczkodawcy. Za działania polegające na przekazaniu klienta przez LoanMe do Refinansowo tj. za skierowanie konsumenta do Refinansowo – w celu otrzymania pożyczki na spłatę zobowiązan ia w LoanMe – LoanMe miała otrzymywać wynagrodzenie (za każdego potencjalnego klienta, który zawarł umowę z Refinansowo w wyniku działań LoanMe). B. Umowa Współpracy z dnia 27 listopada 2019 r. pomiędzy LoanMe a New Call Zgodnie z § 1. Umowy: „1. Umowa okr eśla zasady współpracy Stron przy wykonywaniu przez NEWCALL usług wobec klientów LOANME, których dane będą przekazywane za pomocą systemu teleinformatycznego (LMS), polegających na oferowaniu produktów pożyczkowych. 2. LoanMe będzie przekazywała dane jedyn ie takich klientów, którzy wyrazili i nie odwołali zgody na osobowych w zakresie niezbędnym do przedstawienia przez NEWCALL oferty swoich usług i przetwarzanie ich danych produktów (marketing). (…). 6. Oferowanie produktów pożyczkowych, o których mowa w u st. 1 polegać będzie na: a) prowadzeniu kampanii reklamowej produktów pożyczkowych NEWCALL; b) skierowaniu oferty na produkt pożyczkowy do konkretnego klienta LOANME, z uwzględnieniem jego zdolności kredytowej, a także salda zadłużenia w LOANME; c) kontakc ie z klientami, o których mowa w ust. 1 za pośrednictwem: telefonicznie i SMS; d) oferowaniu możliwości zamknięcia pożyczki LOANME poprzez spłatę zobowiązań na rzecz LOANME. 7. Wypłata przez NEWCALL przyznanej kwoty pożyczki dla danego pożyczkobiorcy LOANM E, zostanie zarachowana na poczet spłaty zobowiązań na rzecz LOANME i przelana na wskazany przez pożyczkobiorcę, indywidualny rachunek bankowy do spłaty w LOANME. 8. W stosunku do klientów LOANME, których dane zostały przekazane NEWCALL, NEWCALL nie będzie oferował możliwości oferowania produktów pożyczkowych, w tym spłaty pożyczki NEWCALL, podmiotom innym niż LOANME.”. W § 2 pkt 1 Umowy w zakresie dotyczącym wynagrodzenia wskazane zostało, że: „Za przekazanie przez NEWCALL klienta do dalszej obsługi przez LOANME, NEWCALL będzie otrzymywał od LOANME wynagrodzenie w wysokości …………. 8 od kwoty różnicy pomiędzy 8 Kwota wynagrodzenia została zanonimizowana w przekazanym przez LoanMe wzorcu umowy. 12 kwotą pożyczki udzieloną przez NEWCALL klientowi LOANME, a kwotą nowej pożyczki uruchomion ej przez LOANME temu klientowi, o ile skorzystał on z takiej opcji.”. Do ww. Umowy , w dniu 20 grudnia 2019 r. zawarty został Aneks nr 1, na podstawie którego zmianie uległ § 1 Umowy , otrzym ując następujące brzmienie: „1. Przedmiot umowy stanowi usługę poś rednictwa finansowego w oferowaniu przez NEWCALL produktów LOANME. Tym samym NEWCALL oświadcza, iż jest profesjonalnym, zarejestrowanym podmiotem świadczącym usługi pośrednictwa finansowego.”. Jak wynika z Aneksu nr 1 – przedmiot umowy stanowił usługę poś rednictwa w oferowaniu przez New Call produktów LoanMe. Na jej podstawie New Call świadczyła usługi wobec klientów LoanMe, które polegały na przekazaniu przez New Call klienta do dalszej obsługi przez LoanMe. New Call miała otrzymywać od LoanMe wynagrodzen ie w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą pożyczki udzieloną przez New Call klientowi LoanMe a kwotą nowej pożyczki , uruchomionej przez LoanMe temu klientowi, o ile skorzystał on z takiej opcji. Dokonując zestawienia obydwu umów, regulujących zasady współpracy pomiędzy LoanMe a New Call – należy wskazać, że każda z ww. umów reguluje zasady refinansowania tj. udzielania pożyczek na spłatę pożyczki w następującym modelu: 1. New Call ( Refinansowo ) - na podstawie Umowy o współpracy z dnia 10 lipca 2018 r. , deklarowała udzielenie pożyczki na spłatę zobowiązania, które konsument zaciągnął w LoanMe. Konsument był kierowany do „dalszej obsługi przez New Call” za pośrednictwem LoanMe, która otrzymywała od New Call wynagrodzenie za każdego p otencjalnego klienta, który zawarł pożyczkę z New Call w wyniku działań LoanMe. W tym modelu to New Call udzielała pożyczki refinansującej 9 (tj. przejmowała do obsługi klienta LoanMe) na spłatę pożyczki zaciągniętej w LoanMe, za co LoanMe otrzymywała wynag rodzenie . 2. New Call – na podstawie Umowy z dnia 27 listopada 2019 r. oraz Aneksu nr 1 do Umowy deklarowała udzielenie pożyczki na spłatę zobowiązania, które konsument zaciągnął w LoanMe. Jednocześnie jak wynika z § 2 pkt 1 ww. Umowy – w dalszej kolejności New Call przekazywała klienta do dalszej obsługi przez LoanMe - za co New Call miała otrzymywać wynagrodzenie od LoanMe, stanowiące „różnicę pomiędzy kwotą pożyczki udzieloną przez New C all klientowi LoanMe, a kwotą nowej pożyczki uruchomionej przez LoanMe temu klientowi.” Na podstawie ww. Umowy - New Call była pośrednikiem usług LoanMe tj. przekazywała klientów, którzy posiadają zadłużenie w New Call (zadłużenie wynikające z pożyczki re finansującej, udzielonej na spłatę pożyczki, udzielonej przez LoanMe) , co zostało skonkretyzowane w Aneksie do tej Umowy) . W tym modelu to LoanMe udzielała pożyczki refinansującej (tj. przejmowała do obsługi klienta New Call), na spłatę pożyczki zaciągnięt ej w New Call, za co New Call otrzymywała wynagrodzenie. II. Sygnały konsumentów oraz zawiadomienia przekazane do UOKiK od instytucji publicznych w zakresie działalności LoanMe i New Call 9 Poprzez termin „refinansowanie” należy rozumieć sposób finansowania, który zosta ł określony w postanowieniu zawartym w Rozdziale 2 ust. 2.2. Umowy o współpracę z dnia 10 lipca 2018 r. o treści „Refinansowo zobowiązuje się: udzielać pożyczek Potencjalnym Klientom w celu spłaty zadłużenia w LoanMe, po sprawdzeniu ich zdolności kredytow ej”. W realiach niniejszej sprawy – na podstawie zacytowanych postanowień umownych i zasad współpracy pomiędzy Spółkami poprzez refinansowanie należy rozumieć: udzielenie kolejnej pożyczki przez New Call na spłatę pożyczki zaciągniętej w LoanMe, a także ud zielenie pożyczki przez LoanMe na spłatę zobowiązania zaciągniętego w New Call (naprzemienne udzielanie pożyczek na spłatę). 13 Sygnały przekazane z UKNF : „Chciałbym złożyć skargę na firmę pożyczkową LOANME Sp. z o.o. Refinansowo.pl oraz NEW CALL Sp. z o.o. – spółki powiązane osobowo, które udzielają pożyczek W dniu 29.10.2019 r zaciągnąłem pożyczkę od firmy LOANME na kwotę 1500 zł – taką kwotę otrzymałem przelewem na konto, nigdy nie otrzym ałem umowy tej pożyczki, a tym bardziej nie wiedziałem, że były bardzo duże koszty dodatkowe (550 zł opłata przygotowawcza, 12 889,23 zł prowizja, które zostały przelane na konto NEW CALL sp. z o.o. tj. spółki powiązanej z LOANME Sp. z o.o. W momencie otrz ymania nakazu zapłaty z Sądu Rejonowego otrzymałem całość dokumentacji, do której został dołączona druga umowa pożyczki z Refinansowo.pl na kwotę 13 151,99 zł. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że obie kwoty 13 151,99 zł oraz 13 401,99 zł zostały przel ane na konto New Call spółka z o.o. Mogę jednoznacznie stwierdzić, iż jestem zobowiązany do spłaty pożyczek, o które nie wnioskowałem, a co najważniejsze nie otrzymałem tych środków. (… ) Bardzo proszę o pomoc, gdyż firma ta również złamała zasadę art. 36a Ustawy o Kredycie Konsumenckim w kwestii wysokości kosztów pozaodsetkowych 1500 zł kwota kredytu dla mnie 13 401,99 zł kwota na konto NEW CALL sp. z o.o. – spółka „córka” Cały mechanizm refinansowania został pomyślany tak, żeby pod przykrywką działalnośc i trzech odrębnych podmiotów, móc maksymalizować zyski z działalności pożyczkowej. dowód: zgłoszenie konsumenta przesłane przez UKNF z dnia 1 listopada 2021 r., k. 290 – 320. „Sytuacja życiowa zmusiła mnie do zaciągnięcia pożyczki w LoanMe Sp. z o.o. Pożyczka w kwocie 7485,19 z kosztami miała wynosić 15948,77 zł umowa i wniosek w załączeniu. Spłata miała następować w co tygodniowych ratach po 130 zł rata w 130 ratach. Po spłace niu 26 rat czyli kwoty 3380,00 zł 24.08.2020 zaproponowano mi abym spłaciła pożyczkę poprzez udzielenie nowej i otrzymam 1000,00 zł gotówki/umowa również w załączeniu./I tu się okazało jak jest naprawdę z firmą LoanMe Sp. z o.o. Otrzymałam harmonogram spł aty gdzie pierwsza rata do spłaty była na 11.09.2020. jednak już 4.09.2020 r. Zaczęto do mnie dzwonić że nie wpłaciłam co tygodniowej raty. Zapytałam o co chodzi powiedziano mi że u nich tak jest. W umowie pożyczki była moja kwota zadłużenia 12.570,79 zł plus koszty pożyczki razem 17.508,68 zł gdy weszłam na moje konto LoanMe widniało, że moja pożyczka to kwota 7485,19 plus koszty razem 17 508,68 zł. Wydruk z 07.09.2020 w załączeniu. Spłaciłam kwotę 7485,19 zł na konto na które była spłacona moja poprzednia pożyczka bo w umowie nie było podane konto do spłaty pożyczki miałam je otrzymać sms - em ale nie otrzymałam i chciałam odstąpić od umowy. I dostałam meila że to konto ich firmy zewnętrznej Newcall. pl i powinnam się do nich zwrócić o przekazanie pożyczki na ich konto. (…) Przez tydzień nie miałam żadnej reakcji, próbowałam się dodzwonić, nie mogłam dostałam list. A Pan z LoanMe jeszcze mi tłumaczył jaka ja naiwna że przelałam pieniądze na jakieś kont o. 14 lub 15 września w końcu się dodzwoniłam do tego New Call a tam zgłaszają mi się ludzie z LoanMe. Niby firma zewnętrzna a agenci LoanMe (…)” dowód: zgłoszenie konsumenta przesłane przez UKNF z dnia 17.02.2021 r . , k .289. Do UOKiK wpłynęło zawiadomieni e Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Częstochowie (dalej: MRK), który podjął w imieniu konsumenta interwencje w LoanMe – m.in. w zakresie refinansowania pożyczek przez Spółkę we współpracy z New Call. W uzupełnieniu informacji przekazanych w ww. zawiadomie niu, MRK wskazał na następujące ustalenia: 14 „ (…) 2. Kolejne umowy pożyczek również zawierane były tylko na odległość (telefonicznie). Jak utrzymuje konsument nic nie wiedział o refinansowaniu pożyczki i sądził, że nowe pożyczki zwiększają jedynie jego dot ychczasowe zadłużenie o wartość tej nowej pożyczki. 3. Konsument nigdy nie był informowany o refinansowaniu pożyczek, a tym bardziej, że miałby dokonać tego podmiot trzeci tj. New Call Sp. z o.o. O istnieniu takiego podmiotu konsument dowiedział się dopier o z korespondencji od Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Częstochowie. 4. Konsument utrzymuje, że nigdy nie zawierał z New Call Sp. z o.o. umów o refinansowanie i nikt nigdy w sprawie takich umów się nie kontaktował. (…) ” dowód: zawiadomienie MRK z dnia 20 .10.2022 r., k . 776 – 786. dowód: pismo MRK z dnia 05.04.2023 r. , k. 887. III. Schemat refinansowania na przykładach pożyczkobiorców Analiza dokumentacji przekazanej przez LoanMe, a także ww. zawiadomień od UKNF oraz MRK wskazuje na następujący schemat działalności LoanMe oraz New Call w zakresie naprzemiennego świadczenia usług pożyczkowych. Konsument zawiera ł umowę pożyczki z LoanMe na określoną kwotę (Ramowa Pożyczka). Na etapie spłaty rat pożyczki – pozostała część zadłużenia była spłacana poprzez ud zielenie kolejnej pożyczki przez nowego pożyczkodawcę tj. New Call (pożyczka refinansująca). Nowy Pożyczkodawca przekaz ywał udostępnione konsumentowi na spłatę środki bezpośrednio na konto dotychczasowego pożyczkodawcy. Powyższa procedura mo gła powtórzyć się wielokrotnie w następującym modelu: 1. udzielenie pożyczki przez LoanMe; 2. refinansowanie pożyczki przez New Call tj. udzielenie pożyczki przez New Call na spłatę zobowiązania zaciągniętego w LoanMe; 3. ponowne refinansowanie pożyczki przez LoanMe tj . udzielenie pożyczki przez LoanMe na spłatę zobowiązania zaciągniętego w New Call. Dla szczegółowego zobrazowania praktyki pożyczkodawców należy przedstawić przypad ki pożyczkobiorców - którzy naprzemiennie zawierali umowy pożyczki z LoanMe i New Call (Refinansowo) , tj. 1) Pożyczkobiorcy K.H. oraz 2) Pożyczkobiorcy A.Ż. Ad 1. Pożyczkobiorca K.H. Pożyczkobiorca – K . H . łącznie zawarł z LoanMe i New Call 5 pożyczek (3 pożyczki z LoanMe, 2 pożyczki z New Call) : 1. Umowa pożyczki nr 10008638 - 1001 z dnia 23 maja 2019 r. Pożyczkodawca: LoanMe 2. Umowa pożyczki z dnia 4 września 2019 r. 10 Pożyczkodawca: New Call 3. Umowa pożyczki nr 10008638 - 1002 z dnia 4 września 2019 r. Pożyczkodawca: LoanMe 4. Umowa pożyczki nr 10008638BR1003 z dnia 29 października 2019 r. Pożyczkodawca: New Call 5. Umowa pożyczki nr 10008638 - 1003 z dnia 29 października 2019 r. 10 Brak umowy pożyczki, zawartej pomiędzy konsumentem a New Call. Dane wynikają z potwierdzenia przelewów przekazanych w dokumenta cji LoanMe. Luki w tabeli oznaczono znakiem - . 15 Tabela nr 1. Dane dotyczące umów pożyczek zawieranych przez konsumenta K.H. I cykl pożyczkowy - Umowy pożyczek (l.p.) 1 – 3 l.p. Data umowy pożyczki Pożyczkodawca N umer umowy pożyczki Całkowita kwota kredytu [zł] Poza odsetkowe koszty pożyczki [zł] Nazwa podmiotu na rachunek dokonywano wypłaty pożyczki 1 . 23.05.2019 LoanMe 10008638 - 1001 1500,00 1496,92 Konto klienta 2 . 04.09.2019 New Call - 2.349,44 250,00 LoanMe 3 . 04.09.2019 LoanMe 10008638 - 1002 7.599.44 6.880,44 Konto klienta: 5000,00 New Call: 2599,44 RAZEM : 7.599.44 Razem: 8.627,36 Suma wypłat na rzecz konsumenta: 6.500 , 00 zł. MPKK: (m aksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu ) 1496,92 zł II cykl pożyczkowy - Umowy pożyczek (l.p.) 3 - 5 l.p. Data umowy pożyczki Pożyczkodawca N umer umowy pożyczki Całkowita kwota kredytu [zł] Poza odsetkowe koszty pożyczki [zł] Nazwa podmiotu na rachunek dokonywano wypłaty pożyczki 3 . 04.09.2019 LoanMe 10008638 - 1002 7.599.44 6.880,44 Konto klienta: 5000,00 New Call: 2599,44 RAZEM : 7.599.44 4. 29.10.2019 New Call 10008638BR1003 13.151,99 250,00 LoanMe 5. 29.10.2019 LoanMe 10008638 - 1003 14.901, 99 13.439,23 Konto klienta: 1500,00 New Call: 13.401,99 Suma jaka faktycznie została wypłacona konsumentowi w ramach wszystkich pożyczek wynosi 8.000,00 zł. Kwota ta wynika z pożyczek udzielonych przez LoanMe tj. pożyczki nr 1 - 1.500,00 zł, pożyczki nr 3 - 5.000,00 zł – w części przypadającej konsumentowi oraz pożyczki nr 5 - 1.500,00 zł – w części przypadającej konsumentowi. W związku z tym, że spłata pożyczki następowała poprzez udzielanie konsumentowi kolejne j pożyczki przez New Call – termin spłaty pożyc zki w LoanMe odpowiada terminowi udzielenia pożyczki refinansującej w New Call. Dowód: dokumentacja pożyczkowa pożyczkobiorcy K.H., k. 742 – 775 . Ad 2. Pożyczkobiorca A.Ż. Pożyczkobiorca A.Ż łącznie zawarł z LoanMe i New Call 3 pożycz ki ( 2 pożyczki z LoanMe oraz 1 pożyczk ę z New Call) : Razem: l.p. 4 - 5 13 . 689,23 Suma wypłat na rzecz konsumenta: 1.500 , 00 zł. MPKK: (m aksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu ) 6.880,44 zł 16 1. Umowa pożyczki nr 10555487 - 1002 z dnia 15.10. 2019 r . Pożyczkodawca: LoanMe 2. Umowa pożyczki z dnia 3 grudnia 2019 r. 11 Pożyczkodawca: New Call 3. Umowa pożyczki nr 10555487 - 100 3 z dnia 3 grudnia 2019 r. Pożyczkodawca: LoanMe Tabela nr 2. Dane dotyczące umów pożyczek zawieranych przez konsumenta A.Ż. Suma jaka faktycznie została wypłacona konsumentowi w ramach wszystkich pożyczek wynosi 7 .000,00 zł. Kwota ta wynika z pożyczek udzielonych przez LoanMe tj. pożyczki nr 1 - 5.000,00 zł oraz pożyczki nr 3 , - 2.000,00 zł – w części przypadającej konsumentowi . W związku z tym, że spłata pożyczki następowała poprzez udzielanie konsumentowi kolejnej pożyczki przez New Call – termin spłaty pożyczki w LoanMe odpowiada terminowi udzielenia pożyczki refinansującej w New Call. Dowód: dokumentacja pożyczkowa konsumenta A.Ż., k. 742 - 775., T. III. Z danych zamieszczonych w T abeli nr 1 i 2 wynika, że dla każdej ze wskazanych umów pożyczki, czy też umów refinansujących – ustalane były osobno koszty pozaodsetkowe . Udzielając umowy pożyczki LoanMe ustalała koszty pozaodsetkowe w przewidzianym limicie ustawowym. Za refinansowanie tej pożyczki New Call pobierała prowizję. Następnie przy udzieleniu kolejnej pożyczki LoanMe ustalała nowe koszty pozaodsetkowe, a w wyniku refinansowania przez New Call dochodziło do naliczania prowizji. Pożyczki te udzielane były w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszej z pożyczek. W związku z udzieleniem pożyczek, a następnie ich naprzemiennym refinansowaniem – pozaodsetkowe koszty wyn ikające z pożyczek udzielonych konsumentom ustalone zostały w następujący sposób: - w przypadku konsumenta K.H. w zakresie pożyczek 1 – 3 pobrano kwotę 8.627,36 zł, natomiast w związku z pożyczkami nr 4 – 5 kwotę 13. 689,23 zł; - w przypadku konsumenta A.Ż – w zakresie pożyczek 1 – 3 pobrano kwotę 15 .761,62 zł. Zatem konsument K.H. przy łącznej kwocie wypłaconych pożyczek tj. 8.000 zł , był zobowiązany do zapłaty kosztów w wysokości 22 316,59 zł. Natomiast w przypadku 11 Brak umowy pożyczki, zawartej pomiędzy konsumentem a New Call. Dane wynikają z potwierdzenia przelewów przekazanych w dokumentacji LoanMe. l.p. Data umowy pożyczki Pożyczkodawca Numer umowy pożyczki Całkowita kwota kredytu [zł] Pozaodsetkowe koszty pożyczki [zł] Nazwa podmiotu na rachunek którego dokonywano wypłaty pożyczki 1 . 15.10.2019 LoanMe 10555487 - 1002 5000,00 4989,73 Konto klienta 2 . 03.12.2019 New Call - 8.293,56 250,00 LoanMe 3 . 03.12.2019 LoanMe 10555487 - 1003 10.543,56 10.521,89 Konto klienta: 2000,00 New Call: 8.543,56 RAZEM: 10.543,56 Razem: 15.761,62 Suma wypłat na rzecz konsumenta: 7 .000,00 MPKK: (m aksymalna wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu) 4989,73 17 konsumenta A.Ż., któremu udzielono pożyczek na kwotę 7.000 zł, pozaodsetkowe koszty kredytu pobrane zostały w wysokości 15.761,62 zł . IV. Skala refinansowania Na dzień 1 marca 2022 r. (tj. daty otrzymania przez Spółkę wezwania Prezesa Urzędu) LoanMe - w zakresie refinansowania pożyczek pierwotnie przez siebie udzielonych – wskazała, iż udzieliła [xxxxx] pożyczek. S uma pożyczek w tym okresie, które zostały udzielone przez LoanMe, a następnie refinansowane przez New Call wyniosła [xxxx] . Z liczby [xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zrefinansowanych przez New Call pożyczek – LoanMe zrefinansowała wszystkie pożyczki. Każdorazowo podmiotem refinansującym tj. pożyczkodawcą, który udzielał pożyczki na spłatę zobowiązania w LoanMe była spółka New Call. We wszystkich zweryfikowanych umowach pożyczki , konsument otrzymywał część kwot y pożyczki na swój rachunek , zaś pozostałą częś ć płacon o przelewem na rachunek New Call „w ramach Opcji Pożyczki na Spłatę”. Poniżej w tabeli zestawienie przykładowych umów, które zostały zrefinansowane przez New Call: Tabela nr 3. Umowy pożyczki zawierane przez konsumentów w ramach refinansowani a l.p. Pożyczko biorca Numer umowy pożyczki Całkowita kwota kredytu [zł] Poza odsetkowe koszty pożyczki [zł] Sposób wypłaty środków 1. M.K. 10011455 - 1002 7.748,31 6 295,91 w części, na rachunek klienta - 2.000,00 w części, w ramach Opcji Pożyczka na Spłatę na rachunek New Call - 5.7478,31 2. Z.K. 10018570 - 1002 4.768,12 4 . 337,49 w części, na rachunek klienta - 2.000,00 w części, w ramach Opcji Pożyczka na Spłatę na rachunek New Call – 2.768,12 3. B.O. 10018628 - 1002 8.332,18 7 . 538,55 w części, na rachunek klienta - 2.000,00 w części, w ramach Opcji Pożyczka na Spłatę na rachunek New Call – 6.332,18 4. A.M. 462 10018 997 - 1002 6.510,78 6 . 497,40 w części, na rachunek klienta - 3.000,00 w części, w ramach Opcji Pożyczka na Spłatę na rachunek New Call – 3. 510,78 5. H.R. 10045895 - 1002 8.648,16 8. 630,39 w części, na rachunek klienta - 1.899,21 w części, w ramach Opcji Pożyczka na Spłatę na rachunek New Call – 6.748,95 Dowód: dokumentacja pożyczkowa konsumentów, k. 400 - 420, 429 - 435,447 - 453, 462 - 468, 542 - 548. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 8 lutego 2022 r., k.326 - 344. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 25 kwietnia 2022 r. , k.345 – 347. Dowód: stanowisko Spółki z dnia 17 cz erwca 2022 r ., k. 355 - 357 . V. Zakończenie współpracy pomiędzy LoanMe a New Call Współpraca pomiędzy LoanMe i New Call w zakresie wzajemnego refinansowania pożyczek i świadczenia kompatybilnych usług finansowych została zakończona 1 listopada 2021 r. dowód: pismo Spółki z dnia 19 lutego 2024 r., k. 929 - 937. [ 7 ] Obrót osiągnięty przez Spółkę w latach 2021 – 2023 18 Zgodnie z art. 106 ust. 5 uokik , Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną uwzględnił średni obrót osiągnięty przez Spółkę w latach 2021 – 2023 . W 2021 r. Spółka osiągnęła obrót w wysokośc i [xxxxxxxxx] (xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. W 2022 r. obrót ten wyniósł [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx: xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], natomiast w 2023 r. Spółka osiągnęła obrót w kwocie [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. Zatem Spółka osiągnęła obrót (obliczony - zgodnie z art. 106 ust. 5 uokik - jako średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych la tach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary) w wysokości [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . dowód : Sprawozdania finansowe Spółki za okres 2021 – 2023, k. 947 – 962. Oceniając przedstawiony stan faktyczny Prezes Urzędu zważył, co następuje : [ 8 ] Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 uokik, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu prowadzona jest w interesie publicznym. Naruszenie interesu publicznego stanowi podstawę do rozstrzygnięcia p rzez Prezesa Urzędu sprawy w oparciu o przepisy uokik . Interes publiczny zostaje naruszony w szczególności wówczas, gdy określonymi działaniami przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska, powodując zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny, gdyż wiąże się z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy zawarli z LoanMe umowy pożyczki oraz dokonali spłat ww. pożyczek przed terminem określonym w umowie przed wrześniem 2019 r. (pkt I i II sentencji decyzji) , a także konsumentów, których pożyczki zostały zrefinansowane zarówno przez LoanMe, jak i New Call - zgodnie z przyjętą przez Spółk ę polityką spłaty pożyczek (pkt III sentencji decyzji). Praktyk i Spółki nie dotyczył y zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i niedający się porównać z innymi, lecz kręgu konsumentów, któr ych sytuacj a była identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawiało się tym samym w naruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieją zatem podstawy do oceny zachowania Spółki pod kątem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe int eresy konsumentów. [ 9 ] Ocena zachowania Spółki w aspekcie naruszenia zakazu określonego w art. 24 uokik Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Natomiast art. 24 ust. 2 uokik stanowi, że przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem l ub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy, w tym m.in. nieuczciwe praktyki rynkowe . Dla uznania działania Spółki za niezgodne z zawartym w uokik zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , należy zatem wykazać, że spełnio ne zostały łącznie trzy następujące przesłanki: 1. oceniane zachowanie musi być podejmowane przez podmiot będący przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, 2. zachowanie przedsiębiorcy jest sprzeczne z prawem lub dobrymi o byczajami, 19 3. zachowanie to godzi w zbiorowe interesy konsumentów. [ 1 0 ] Status przedsiębiorcy Zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów adresowany jest wyłącznie do przedsiębiorców. Bezsporne jest, że LoanMe, będąc osobą prawną wykonującą działalność gospodarczą i wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sąd owego, posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik oraz odpowiednio art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221). Tym samym LoanMe przy wykonywaniu działalności gospodarczej, podlega rygorom określonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów, a jej działania mogą być oceniane w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. [ 1 1 ] Bezprawność Na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów sankcjonowane jest zachowanie przedsiębiorcy sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami. Sprzeczność z prawem działania lub zaniechania przedsiębiorcy może być ujmowana jako zachowanie niezgodne z obowi ązującymi przepisami prawa. P rzedmiotem niniejszego postępowania jest wykazanie, że w ustalonym stanie faktycznym Spółka dopuścił a się naruszenia : 1. a rt. 49 ust. 1 ukk – poprzez nieobniżani e w przypadku przedterminowej spłaty kredytu konsumenckiego - całkowitego kosztu kredytu o proporcjonalną wartość kosztów , które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy (w odniesieniu do praktyki z pkt. I sentencji decyzji); 2. art. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 20 23 r. poz. 845, dalej także jako: upnpr ) , tj. zakazu stosowania nieuczciwych praktyk rynkowych (odnośnie do praktyki z pkt . II sentencji decyzji); 3. art. 36c , w związku z art. 36a ukk , tj. regulacji dotyczących wysokości maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu ( w odniesieniu do praktyki określonej w pkt. III sentencji decyzji). [1 2 ] Ocena praktyki z p unktu I sentencji decyzj i Zgodnie art. 49 ust. 1 ukk, w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą . Zgodnie z literal nym brzmieniem art. 49 ust. 1 ukk, przepis ten obejmuje swoim zakresem całkowity koszt kredytu. Definicja całkowitego kosztu kredytu zawarta została w art. 5 pkt 6 ukk, gdzie wskazano, iż są to: „wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: a) odsetki, opłaty, prowizje, podatki, marże, jeżeli są znane kredytodawcy, b) koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzys kania go na oferowanych warunkach – z wyjątkiem kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta”. Treść art 49 ust. 1 ukk nie wyłącza przedmiotowo możliwości obniżenia żadnego z rodzajów kosztów, określonych w art. 5 pkt 6 tej ustawy. 20 Powyższy prz epis zaczął obowiązywać w polski m porządku prawn ym w dniu 18 grudnia 2011 r. , w wyniku implementacji art. 16 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej Dyrektywę 87/102/EWG (Dz.U. 2008, L, 133, s.66, dalej: Dyrektywa). Zgodnie z art. 16 ust. 1 Dyrektywy, konsument ma prawo w każdym czasie spłacić w całości lub w części swoje zobowiązania wynikające z umowy o kredyt. W takich przypadkach jest on uprawniony do uzyskania obniżki całkowitego kosztu kredytu, na którą składają się odsetki i koszty przypadające na pozostały okres obowiązywania umowy. W kwestii interpretacji art. 49 ust. 1 ukk, Prezes UOKiK przedstawił stanowisko z dnia 16 maja 2016 r., które zos tało opublikowane na stronie internetowej Urzędu, pod adresem: https://www.uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=12368 . Zgodnie z nim, art. 49 ust. 1 ukk należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego następuje obniżenie wszystkich możliwych kosztów składających się na całkowity koszt takiego kredytu, niezależnie od ich charakteru i niezależnie od tego, kiedy koszty te zostały faktycznie poniesion e przez kredytobiorcę, z tym, że redukcja ta ma charakter proporcjonalny, tj. odnosi się do okresu od dnia faktycznej spłaty kredytu do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie – i to stanowi jedyny wskazany w ukk ogranicznik ustalenia redukcji kosztu k redytu związanego z jego wcześniejszą spłatą. Stanowisko to zostało w pełni potwierdzone w wyroku Lexitor , w którym zaakcentowano , że art. 16 ust. 1 Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta. Jak wskazał Trybunał, obniż ka całkowitego kosztu kredytu obejmuje również koszty, których wysokość nie jest zależna od okresu obowiązywania umowy. Mając na uwadze zasadę prowspólnotowej wykładni prawa, w taki sam sposób należy zatem rozumieć art. 49 ukk. Podkreśl ić w tym miejscu nal eży, że wyrok Lexitor nie jest rozstrzygnięciem prawotwórczym, lecz takim, który dokonuje interpretacji prawa już obowiązującego. Oznacza to, że nie wywołuje on skutku jedynie na przyszłość (charakter deklaratoryjny), ale wykładnia w nim zaprezentowana odn osi się do całego okresu obowiązywania przepisu prawa, który był przedmiotem oceny. Zasada powszechnego związania wykładnią prawa unijnego dokonaną przez TSUE wynika z istoty i funkcji postępowania prejudycjalnego oraz autonomii prawa unijnego względem pra wa krajowego i znajduje potwierdzenie w orzecznictwie samego Trybunału (zob. wyroki: z dnia 27 marca 1980 r., 61/79; z dnia 4 czerwca 2009 r., C - 8/08, 10 kwietnia 1984 r., C - 14/83, oraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. wyroki z dnia 10 kwietnia 2019 r., II UK 504/17, z dnia 5 grudnia 2019 r., III PO 7/18, postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2018 r., III UZP 4/18, OSNP 2018 nr 12, poz. 165). Tym samym regulacje wynikające z art. 49 ukk i wskazane tam obowiązki pożyczkodawcy należy stosować do wszystkich umów pożyczek/kredytów, które zostały zawarte w czasie obowiązywania ukk, to jest od dnia 18 grudnia 2011 r. K onsument ma zatem prawo do proporcjonalnego obniżenia kosztów kredytu konsumenckiego w przypadku dokonania spłaty przed terminem wskazanym w umowie – niezależnie od daty zawarcia umowy pożyczki – jeżeli tylko samo zawarcie pożyczki jak i jej data spłaty miał y miejsce w czas ie obowiązywania art. 49 ukk w obecnym brzmieniu. Tymczasem a naliza przekazanej przez Spółkę dokumentacji (rozliczenia kosztów pożyczek spłaconych przed terminem, ale z odmową zwrotu środków – z ostatniego kwartału 2021 r.) 21 wykazała, że LoanMe wycofała si ę z deklarowanych wcześniej rozwiązań i nie wypełnia ła obowiązków, wynikających z art. 49 ukk. W przypadku zaciągnięcia przez konsumenta pożyczki w okresie obow iązywania ustawy o kredycie konsumenckim i jej wcześniejszej spłaty przed wrześniem 2019 r. , Spó łka odrzuca ła wniosk i o rozliczenie ww. kosztów. W taki ch sytuacj ach LoanMe wskazywała na brak podstaw do rozliczenia kosztów w związku z wcześniejszą spłatą pożyczki argumentując swe stanowisko brakiem przepis ów prawn ych , które obowiązywały w okresie zaciągnięcia pożyczki i ich spłaty , nakłada jących na nią obowiązk i w zakresie rozliczenia ww. kosztów. Z powyższego bezspornie wynika zatem, że LoanMe nie realiz owała obowiązku wynikającego z art. 49 ukk. Spółka nie obniża ła kosztów kredytu w przypadku wcz eśniejszej spłaty, jeżeli pożyczka została udzielona i spłacona przed datą wyroku TSUE tj. przed 11 września 2019 r. Podkreślenia wymaga – wobec argumentów podnoszonych przez Spółę - że takie postępowanie jest sprzeczn e z prawem. Jak już bowiem wskazywano powyżej ustawa o kredycie konsumenckim weszła do polskiego porządku prawnego w dniu 18 grudnia 2011 r. i obowiązujący już wówczas art. 49 ukk nakazywał kredytodawcom obniżanie kosztów kredytu w przypadku jego wcześniejszej spłaty . Wydanie przedmiotowego wyroku TSUE nie miało zaś wpływu na istnienie tego obowiązk u i powinność jego realizacj i . W szczególności nie determin owało konieczności rozliczenia kosztów w zależności od tego, kiedy doszło do zaciągnięcia pożyczki lub jej spłaty. W konsekwencji nie można uznać argumentacji Spółki, zgodnie z którą art. 49 ukk nie ma zastosowania jeżeli zaciągnięcie pożyczki lub jej spłata odbyły się „przed wrześniem 2019 r.” Reasumując, w ocenie Prezesa Urzędu, opisane działanie Spółki polegające na nieobniżaniu całkowitego koszt u kredytu o proporcjonalną wartość kosztów , należy uznać za niezgodne z art. 49 ust. 1 ukk , a w konsekwencji bezprawne. [ 1 3 ] Ocena praktyki , określonej w p unkcie II sentencji decyzji Z arzut dotyczy kierowania do konsumentów, składających wniosek o obniżenie całkowitego kosztu pożyczki i dokonanie rozliczeń w tym zakresie, informacji o treści: „(…) przepisy prawa, obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczek i ich s płaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń.”; „brak jest podstawy faktycznej i ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 2019 r. (…).” Nieuczciwe praktyki rynkowe Zgodnie z art. 3 upnpr, stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zawiera art. 2 pkt 4 upnpr wskazując, że za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie l ub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. Jak stanowi art. 2 pkt. 3 upnpr , produktem jest każdy towar lub usługa, w tym nieruchomości, usługi cyfrowe, treści cyfrow e, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. W zakresie pojęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (działanie jak i zaniechanie), oraz każda forma działania przedsiębiorcy (sposób postępowania, oświadczenie lub ko munikat handlowy, w tym reklama i marketing). W realiach niniejszej sprawy produktem jest umowa pożyczki , którą pożyczkobiorca zawiera z LoanMe. Zakwestionowane decyzją działania LoanMe są zaś bezpośrednio związane z e 22 sposobem wykonywania umowy przez Spółk ę – w szczególności realizacją przez nią obowiązku określonego w art. 49 ukk oraz informowani a konsumentów o zakresie przysługujących pożyczkobiorcy uprawnień z tym związanych. W świetle powyższego, zakwestionowane w pkt. II sentencji decyzji działanie mie ści się w ustawowym pojęciu praktyk rynkowych. Z a tak ą należy uznać kierowanie do konsumentów, którzy dokonali wcześniejszej spłaty pożyczki, informacji w zakresie obowiązków Spółki, wynikających z art. 49 ukk. Model przeciętnego konsumenta Stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej należy rozpatrywać w kontekście jej oddziaływania na przeciętnego konsumenta. Zgodnie z art. 2 pkt 8 upnpr, przez przeciętnego konsumenta rozumie się konsumenta, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny tej dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie poda tną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa. W niniejszej sprawie przeciętnym konsumentem jest osoba , która była związana z e Spółk ą umową pożyczki. Taki konsument będzie dysponował dostateczną wiedzą na temat warunków jej udzielenia oraz obowiązków, wynikających z zaciągniętego zobowiązania, jak: konieczność ratalnej spłaty pożyczki, terminowość dokonywania spłat, czy też koni eczność poniesienia kosztów z tytułu pożyczki (odsetki, prowizja, opłaty i in.). Będzie on także świadomy uprawnień, przysługujących w związku z zawartą umową (np. możliwość spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie) oraz obowiązków, istniejących po stronie pożyczkodawcy (tj. konieczność proporcjonalnego obniżenia kosztów kredytu w razie spłaty pożyczki przed terminem ). Należy jednak zauważyć, że pomimo ogólnej znajomości przysługujących uprawnień - konsument, będący pożyczkobiorcą może nie znać sz czegółowych zasad, wytycznych, czy warunków związanych z udzielaniem pożyczek – a w konsekwencji także obowiązków, ciążących na pożyczkodawcy w związku z prowadzoną działalnością pożyczkową. Należy także zauważyć, że w wielu przypadkach umowy pożyczki zawi erają konsumenci znajdujący się w szczególnej sytuacji finansowej. Często są to osoby borykające się z trudnościami finansowymi, których sytuacja życiowa może „ zmuszać do zaciągnięcia pożyczki. W kontekście powyższych okoliczności podkreślenia wymaga, że t aki konsument będzie miał określony poziom zaufania do podmiotu finansowego, będącego profesjonalistą na rynku udzielania pożyczek. Taki konsument ma zatem prawo traktować podawane przez pożyczkodawcę informacje za rzetelne, prawdziwe – a w szczególności j ako informacje niewprowadzające w błąd. Jednocześnie, uwzględniając profesjonalizm przedsiębiorcy w prowadzeniu działalności pożyczkowej – przeciętny konsument może pozostawać w przeświadczeniu o transparentności i uczciwości działań podmiotu pożyczkowego. Nieuczciw a praktyk a rynkow a – działanie wprowadzające w błąd Ustawodawca dokonał konkretyzacji ogólnego zakazu nieuczciwych praktyk rynkowych (art. 3 upnpr) przez wskazanie nazwanych praktyk rynkowych. Zalicza się do nich m.in. praktyki rynkowe wprowadzające w błąd (art. 4 ust. 2 upnpr) . 23 Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (art. 5 ust. 1 upnpr). Interpretując pojęcie praktyki wprowadzającej w błąd należy stwierdzić, że jest to każda praktyka, która w jakikolwiek sposób, w tym również przez swoją formę, wywołuje skutek w postaci co najmniej możliwości wprowadzen ia w błąd przeciętnego konsumenta, do którego jest skierowana i która może zniekształcić jego zachowanie rynkowe 12 . Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 upnpr (tj. sprzeczności z dobrymi obyczajami i istotnego zn iekształcenia zachowania rynkowego konsumenta na poszczególnych etapach zawierania umowy) . Przyjmuje się, że wprowadzenie w błąd ma charakter abstrakcyjny, a jego stwierdzenie nie wymaga zaistnienia jednostkowej dezinformacji. Dokonanie oceny wprowadzenia w błąd zawsze wymaga odniesienia do adresata, którym jest przeciętny konsument. Jeśli zatem w przeświadczeniu przeciętnego konsumenta powstaną lub mogą powstać wyobrażenia (obiektywnie sprawdzalne, a nie wyłącznie subiektywnie odczuwalne) dotyczące praktyki rynkowej stosowanej przez przedsiębiorcę, które nie odpowiadają rzeczywistości, mamy do czynienia z wprowadzeniem w błąd. Wprowadzenie w błąd przez praktykę rynkową zawsze zmierza do wytworzenia w świadomości konsumenta mylnego obrazu rzeczywistości . Za warunek sine qua non wprowadzenia w błąd należy uznać wpływ praktyki rynkowej na decyzje konsumenta co do nabycia produktu (potencjalna lub realna możliwość podjęcia przez konsumenta decyzji rynkowej, której nie podjąłby, gdyby nie został wprowadzony w błąd). W kontekście powyższych rozważań, należy wskazać, że LoanMe kierowała do konsumentów – występujących z wnioskiem o zwrot części kosztów pożyczek spłaconych przed terminem określonym w umowie – informacje o brak u po jej stronie obowiązku dokonywania stosownych zwrotów. W tej mierze argumentowała, że w chwili zaciągnięcia i spłaty pożyczek – przepisy prawa nie nakładały na nią obowiązku rozliczania kosztów kredytu w związku z wcześniejszą spłatą, oraz, że brak jest podstaw do wysuwania roszczeń, jeżeli spłata pożyczek nastąpiła „przed wrześniem 2019”. Takie twierdzenia stanowiły dla Spółki podstawę do odrzuc enia wniosk ów konsumentów , składanych w związku z ich uprawnieniem wynikającym z art. 49 ukk . W ocenie Prezesa Urzędu opisane powyżej, rozpowszechniane przez LoanMe , informacje należy uznać za wpro wadzające w błąd. Jak już bowiem wskazywano, obowiązek rozliczania przez pożyczkodawców kosztów kredytu w przypadku jego wcześniejszej spłaty dotyczy wszystkich umów o pożyczkę zawartych od 2011 r., tj. od daty wprowadzenia do polskiego porządku prawnego ustawy o kredycie konsumenckim. Tym samym sytuacja prawna konsumentów (w zakresie praw i obowiązków stron umowy o kredyt uregulowanych w art. 49 ukk) , którzy zawarli umowę ze Spółką „ przed wrześniem 2019 r. ” i do tego czasu spłacili pożyc zkę w całości przed terminem określonym w umowie , nie różni się od sytuacji prawnej konsumentów, którzy zawarli stosowną umowę po tej dacie lub po tej dacie całkowi cie, przedterminow o ją spła cili . W szczególności zaś uznać trzeba, że – wbrew komunikatom ki erowanym przez Spółkę – przepisy prawne , obowiązujące zarówno w okresie zawierania umów, jak i w okresie ich spłaty , nakładały na LoanMe obowiązek dokonania stosownego zwrotu części poniesionych przez konsumentów kosztów kredytu. Zatem mogli oni zasadnie k ierować do Spółki roszczenia z ww. tytułu. W innych 12 Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt: VI ACa 567/14. 24 słowach – również wbrew informacjom kierowanym do konsumentów przez LoanMe – istniały zarówno podstawy „faktyczne”, jak i „ekonomiczne” do formułowanych przez nich żądań. Mając powyższe na uwadze uznać n ależy, że kierowana przez LoanMe do wspomnianej grupy konsumentów argumentacja, wskazująca na brak podstaw prawnych do występowania ze stosownym roszczeniem oraz brak po stronie Spółki obowiązku dokonania stosownego rozliczenia kosztów kredytu, mogła co na jmniej wprowadz a ć w błąd. Dotyczyć on zaś mógł przysługujących uprawnień związanych z powinnością realizacji przez Spółkę obowiązku określonego w art. 49 ukk. Stosowana przez Spółkę praktyka, polegająca na przekazywaniu konsumentowi informacji o kwestionowanej treści, mogła przy tym powodować , iż konsument co najmniej mógł podj ąć decyzj ę dotycząc ą umowy, której inaczej by nie podjął. W myśl art. 2 pkt 7 upnpr, za decyzję dotyczącą umowy rozumie się podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynnośc i, czy też powstrzymać się od jej dokonania. W realiach niniejszej sprawy decyzja dotycząca umowy obejmuje wykonywanie przez pożyczkobiorcę uprawnień, związanych z zawartą umową pożyczki. Na podstawie kierowanych do niego komunikatów p ożyczkobiorca mógł p ozostawać w mylnym przeświadczeniu o słuszności zastosowanej przez Spółkę argumentacji. Konsumenci, którzy zasuger owali się podawanymi przez Spółkę informacjami mog li zatem podjąć decyzję o rezygnacji z dochodzenia należnych im roszczeń. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że opisane działanie LoanMe wypełnia przesłanki nieuczciwej praktyki rynkowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 upnpr, a tym samym narusza zakaz przewidziany w art. 3 upnpr i w konsekwencji jest b ezprawne. [1 4 ] Ocena praktyki z p unktu III sentencji decyzji B ezprawność opisanych w pkt . III sentencji decyzji działań polega na naruszeni u przepis u art. 36c , w związku z 36a ukk . Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 3 6c ukk - w przypadku udzielenia przez kredytodawcę konsumentowi, który nie dokonał pełnej spłaty kredytu, kolejnych kredytów w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszego z kredytów: 1) całkowitą kwotę kredytu, dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o k tórej mowa w art. 36a, stanowi kwota pierwszego z kredytów; 2) pozaodsetkowe koszty kredytu obejmują sumę pozaodsetkowych kosztów wszystkich kredytów udzielonych w tym okresie. M aksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu oblicza się według wzoru: 𝑀 𝑃𝐾𝐾 ≤( 𝐾 ×25%)+( 𝐾 × 𝑛 / 𝑅 ×30%) 13 w którym poszczególne symbole oznaczają: 𝑀𝑃𝐾𝐾 – maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, 𝐾 – całkowitą kwotę kredytu, 𝑛 – okres spłaty wyrażony w dniach, 𝑅 – liczbę dni w roku. 13 Wskazany wzór obowiązywał w okresie udzielania pożyczek przez Spółkę. Aktualnie maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu na podstawie art. 36a ukk oblicza się według następującego wzoru: MPKK = (K × 10%) + (K × n/R × 10%) . 25 Jednocześnie, pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mo gą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu oraz pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należ ą się w części przekraczającej całkowitą kwotę kredytu lub maksymaln ych pozaodse tkow ych koszt ów kredytu obliczon ych zgodnie z podanym wzorem. W tym miejscu należy podkreślić, że cytowany art. 36c ukk został wprowadzony do polskiego porządku prawnego by zapobiega ć, szkodliwej dla konsumentów , praktyce tzw. rolowania kredytu, czyli zad łużania konsumentów celem spłaty poprzedniego zobowiązania. Przepis ten miał na celu wyeliminowanie prób obchodzenia przez kredytodawców ograniczeń wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu , wprowadzonych przez art. 36a ukk , poprzez udzielanie kredytobiorc om nowych kredytów na spłatę wcześniejszych i obciążanie kredytobiorców wysokimi skumulowanymi kosztami. Z tego względu zastosowanie art. 36c ukk powinno zostać zawężone do tzw. kredytów refinansowych , czyli kredytów udzielanych przez kredytodawcę na spłat ę poprzednich kredytów udzielonych temu samemu konsumentowi 14 . Przenosząc powyższe regulacje na stan faktyczny sprawy należy wskazać, że praktyka LoanMe polegała na wzajemnym z New Call refinansowaniu pożyczek. Przy tym refinansowanie pożyczki przez New Call odbywało się bez wiedzy i zgody konsumenta. Przykładowo: konsument zawierał umowę pożyczki z LoanMe, gdzie przed terminem spłaty dochodziło do jej refinansowania przez New Call. W tej samej dacie, w której New Call refinansowała pożyczkę doc hodziło do jednoczesnego zawarcia umowy pożyczkowej z LoanMe, w której część kwoty udzielonej pożyczki była przekazywana bezpośrednio na rachunek konsumenta, natomiast pozostała część kwoty pożyczki wypłacana była na rachunek New Call w ramach „Opcji Pożyc zka na Spłatę ” . Dla przykładu wskazać można na datę refinansowania pożyczki konsumenta A.Ż przez New Call tj. 03.12.2019 r., która odpowiada dacie kolejnej umowy pożyczkowej z LoanMe o numerze: 10555487 - 1003 . Kwota pożyczki refinansującej udzielonej przez New Call wynosi 8.293,56 zł, natomiast część pożyczki udzielonej przez LoanMe w ramach opcji „Pożyczka na Spłatę” wynosi 8 543,56 zł. Różnica pomiędzy ww. kwotami pożyczek wynosi 250 zł, co stanowi kwotę prowizji należne j New Call za refinansowani e (zob. d ane w Tabeli nr 2). Podkreślić przy tym należy, że refinansowanie pożyczki przez LoanMe odbywało się bez wiedzy i zgody konsumenta tj. konsument nie wiedział, że część kwoty pożyczki wypłacona jest na rzecz New Call. Konsumentowi oferowana była kwota poż yczki, która została wypłacana na jego rachunek np. 3000 zł. Całkowita kwota pożyczki, określana była jednak na znacznie wyższym poziomie, ponieważ LoanMe w ramach refinansowania wypłacała część kwoty pożyczki na rachunek New Call. Należy ponadto zaznaczyć, że k onsument mógł nie mi eć wiedzy dotyczącej refinansowania pożyczki, ani też wpływu na wybór pożyczkodawcy refinansującego – każdorazowo był y to LoanMe i New Call, które naprzemiennie udzielały pożyczek na spłatę zadłużenia konsumenta. Za refin ansowanie pożyczki przez New Call – pożyczkodawca ten doliczał prowizję, natomiast gdy LoanMe udzielała pożyczki „ w ramach Opcji Pożyczka na Spłatę” – Spółka naliczała koszty pozaodsetkowe . Przykładowo można wskazać na jedną z pięciu umów zawartych przez po życzkobiorcę K. H. tj. umowę o n umerze 10008638 - 1003 zawart ą z LoanMe . Konsument otrzymał propozycję pożyczki w wysokości 1500 zł i wyraził zgodę na taką kwotę wypłaty. Całkowita kwota pożyczki została określona jednak nie na kwotę 1500 zł, ale na 14.901,99 zł, ze względu na to, że część pożyczki tj. kwota 13.401,99 zł została przekazana na rachunek New Call na poczet spłaty wcześniejszej pożyczki 14 Komentarz do art. 36c ustawy o kredycie konsumenckim, red. M. Stanisławska 2018, wyd. 1/Stanisławska 26 refinansującej zaciągniętej w New Call w ramach opcji „Pożyczka na spłatę” . C ałkowite koszty pozaodsetkowe zosta ły ustalone na łączną kwotę 13.439,23 zł (por. Tabela nr 1 – s.17 uzasadnienia decyzji). W kontekście powyższego zaznaczyć należy, że pomimo iż LoanMe oraz New Call nie były powiązane osobowo, bądź kapitałowo – to realizowały wspólne cele biznesowe na podstawie zawartych umów o współpracy, w których wskazano m.in. na wzajemne świadczenia na rz ecz konsumentów kompatybilnych usług finansowych. Ł ączna liczba pożyczek, które zostały refinansowane przez LoanMe naprzemiennie z New Call wyniosła [xxxxxxx] (vide: k. 355 - 357 akt adm. ) . Konsumenci każdorazowo ponosili wysokie koszty pozaodsetkowe , które niejednokrotnie przewyższały kwotę zaciągniętych pożyczek. O pisany powyżej sposób działania ww. podmiotów miał zastosowanie także w tych sytuacjach, w których pomiędzy udzieleniem (i wypłatą) przez Loan Me pierwszej i kolejnej pożyczki nie upłynęło 120 dni . Prowadziło to do naruszenia art. 36c ukk . Wyraźnie można to zaobserwować na przykładach analizowanych już wcześniej um ów pożyczkowych i refinansujących udzielanych naprzemiennie przez LoanMe i New Call. Celem zobrazowania stosowanej metody refinansowania oraz sposobu ustalania kosztów pozaodsetkowych raz jeszcze należy przytoczyć przykład konsumenta A.Ż . P rzy pożyczce nr 10555487 - 1002 z dnia 15.10.2019 r., w kwocie 5.000 zł na 130 tygodni, maksymalne pozaodsetkowe koszty pożyczki (MPKK) obli czone przy zastosowaniu art. 36a ukk wynoszą 5002,05 zł. LoanMe naliczyła konsumentowi koszty w wysokości 4989,73 zł , co mieści się w ustawowym limicie. W dniu 3.12.2019 r. ww. pożyczka została refinansowana przez udzielenie konsumentowi kolejnej pożyczki przez New Call na kwotę 8.293,56 zł. Za refinansowanie New Call naliczyła konsumentowi prowizję w wysokości 250 zł , co znajduje odzwierciedlenie w kolejnej umowie pożyczki, którą konsument zawarł z LoanMe w dniu 3.12.201 9 r. W tej samej dacie , tj. 3.12.2019 r. , konsument zawarł umowę pożyczki z LoanMe o nr. 10555487 - 1003. Pożyczka ta została zrealizowana w ten sposób, że kwota 2.000,00 zł została przekazana na rachunek konsumenta, natomiast kwota 8.543,56 zł (tj. 8.293,56 + 250 zł prowizji) zos tała wypłacona przelewem na rachunek New Call w ramach „ opcji pożyczki na spłatę ” . Z tytułu tej pożyczki LoanMe naliczyła koszty w wysokości 10.521,89 zł . Łączne koszty z tytułu pożyczek udzielonych konsumentowi zostały naliczone w wysokości 15.761,62 zł . Natomiast w przypadku udzielenia konsumentowi A.Ż., który nie spłacił pożyczki, kolejnej pożyczki przez tego samego pożyczkodawcę, w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszej pożyczki, zastosowanie znalazłby przepis art. 36c ukk, który przewiduje, że całko witą kwotę kredytu dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a ukk, stanowi kwota pierwszego z kredytów. Natomiast pozaodsetkowe koszty kredytu dla całego tego okresu obejmują sumę pozaodsetkowych kos ztów wszystkich kredytów udzielonych przez kredytodawcę jednemu konsumentowi w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszego z nich. Zatem gdyby to LoanMe udzieliła konsumentowi kolejnej pożyczki, maksymalne koszty kredytu dla całego tego okresu 120 dni, któr e konsument byłby zobowiązany ponieść nie powinny przekroczyć 4989,73 zł . W wyniku refinansowania pożyczek przez LoanMe oraz New Call i ustalania z tego tytułu kosztów – dla każdej pożyczki z osobna - pozaodsetkowe koszty kredytu, jakie konsument był zobow iązany ponieść , zostały znacznie przekroczone . Podobnie było w przypadku pozostałych konsumentów, którym udzielono pożyczki refinansującej. Każdy z Pożyczkodawców obliczał bowiem pozaodsetkowe koszty pożyczek refinansujących oddzielnie dla zawartej z nim umowy. W każdej z umów, którą konsument zawarł z LoanMe, odrębnie ustalone zostały pozaodsetkowe koszty pożyczki w postaci: opłaty 27 przygotowawczej oraz prowizji. Ponadto, w związku z refinansowaniem pożyczki przez New Call, naliczane były dodatkowe prowizje. Naprzemienne refinansowanie pożyczek każdorazowo pozwalało LoanMe na ustalanie pozaodsetkowych kosztów pożyczki w wysokości przekraczającej ustawowe limity kosztów , przewidziane dla sytuacji, w której ten sam pożyczkodawca udziela temu samemu konsumentowi kolejnej pożyczki na spłatę udzielonej poprzednio . Przy takim modelu udzielania pożyczek - liczba zawieranych umów refinansujących mogła być znaczna , aż do momentu spłaty całeg o zadłużenia przez konsumenta. Znajduje to potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym - opisanych powyżej przypadkach konsumentów, którym kolejnych pożyczek, na spłatę poprzednich, udzielały na zmianę LoanMe i New Call. W zaprezentowanych przykładach konsumentów było to 5 pożyczek. Opisane działanie LoanMe we współpracy z New Call opiera ło się zatem na tzw. rolowaniu kredytu . Mechanizm ten polega na udzieleniu konsumentowi kolejnego kredytu, w którym całość lub większość kwoty przeznaczona jest na sp łatę zobowiązania udzielonego przez tego samego lub innego kredytodawc ę. K oszty pierwszej i każdej następnej pożyczki zaliczane są natomiast do całkowitej kwoty kolejnej pożyczki . Ocena dokonanych w sprawie ustaleń prowadzi do uzasadnionego wniosku, że LoanMe działała w sposób, który naruszał art. 36c ukk. W spółpraca LoanMe i New Call wskazuje na istnienie zorganizowanego systemu sprzedaży pożyczek, polegającego na naprzemiennym ich udzielaniu i refinansowaniu. Jak zostało zaakcentowane w Raporcie Rzecznika Finansowego, oceniającego mechanizmy oferowania usług konsumentom: „ takie działanie ma na celu obchodzenie przepisów o maksymalnych pozaodsetkowych kosztach kredytu w przypadku od roczenia spłaty zadłużenia lub udzielenia kolejnych kredytów przed dokonaniem spłaty wcześniejszego kredytu. ” 15 Spółki, o których mowa, stworzyły pewnego rodzaju iluzję, iż refinansowaniu podlega za każdym razem inne zobowiązanie, podczas gdy w istocie cały czas chodzi o refinansowanie tego samego zobowiązania, wynikającego z pierwotnej umowy, co prowadzi do znacznego wzrostu zadłużenia pożyczkobiorcy 16 . P omimo wskazywanej przez Spółkę swobody pożyczkobiorcy w wyborze podmiotu refinansującego (vide: stanowisko Spółki, k. 791 ) – konsument nie tylko był pozbawiony wpływu na wybór pożyczkodawcy refinansującego , a le nawet mógł nie wiedzieć , że dochodzi do refinansowania. Wskazać należy, że k ażdorazowo podmiotem refinansującym tj. pożyczkodawcą, który udzielał pożyczki na spłatę zobowiązania w LoanMe była New Call – z kolei pożyczkodawcą, który udzielał pożyczki na spłatę zadłużenia w New Call była LoanMe, a umowy pożyczek udzielane przez oba podmioty zawierane były w tej samej dacie. Świadczy to o z góry zaplanowanym i automatycznym procesie naprzemiennego udzielania pożyczek pomiędzy LoanMe a New Call – z wyłączeniem innych pożyczkodawców. Zatem, w ocenie Prezesa Urzędu, celem działania Spółk i było maksymalizowanie kosztów udzielanych pożyczek (obciążających konsumentów) i zwiększenie własnego wynagrodzenia. Odbyw ało się to jednak kosztem uczciwego zachowania względem konsumentów, których dobrowolność w wyborze innego podmiotu refinansującego miała pozorny charakter, co podkreślone zostało w sygnałach przekazanych do UOKiK . Należy podkreślić, że Prezes Urzędu nie kwestionuje samego mechanizmu refinansowania zobowiązań pożyczkowych przez inne podmioty . Możliwość udzielania pożyczek na spłatę wc ześniejszych zobowiązań pożyczkowych jest zgodna z prawem , pod warunkiem, że koszty 15 RAPORT RZECZNIKA FINANSOWEGO Kredyty konsumenckie. Bieżące problemy. 2018, s. 6 16 vide: wyrok Sądu Rejonowego dla Łodzi – Widzewa w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt VIII C 1862/18 28 związane z refinansowaniem ustalone są według zasad wyrażony ch w ustawie o kredycie konsumenckim i nie przekraczają określonych w niej limitów. Uwzględniając jednak całoksz tałt ujawnionych w niniejszym postępowaniu okoliczności należy podkreślić, że wszystkie umowy refinansujące zawierane przez LoanMe we współpracy z New Call prowadziły do naruszenia art. 36c ukk . Jak zostało wskazane wcześniej, koszty ustalane przez LoanMe rażąco przewyższały limity, wyznaczone przedmiotowym przepisem . Podkreślenia wymaga, że s posób działania LoanMe w zakresie refinansowania pożyczek jest tożsamy z działaniem innych podmiotów po życzkowych, które były przedmiotem rozstrzygnięć sądów powszechnych. Dla przykładu wskazać można na stanowisko wyrażone przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi w wyroku z dnia 7 sierpnia 20 1 9 r. (sygn. VIII C 1862/18): „ W ocenie Sądu przyjęty przez […] sposób refinansowania stanowił próbę obejścia przepisu art. 36c ustawy o kredycie konsumenckim (…). Podmioty, o których mowa, stworzyły pewnego rodzaju iluzję, iż refinansowaniu podlega za każdym razem inne zobowiązanie (A . refinansowała pierwotne zobo wiązanie zaciągnięte przez pozwaną u T., następnie T. refinansowało zobowiązanie u A . itd.). W istocie jednak cały czas chodziło o refinansowanie tego samego zobowiązania, wynikającego z umowy z dnia 1 września 2017 roku. Zmiana podmiotu pożyczkodawcy miał a jednak na celu obciążanie pożyczkobiorcy opłatą za refinansowanie na gruncie każdej kolejnej umowy refinansującej. (…). Rzecz jednak w tym, iż wówczas pożyczkodawca nie mógłby naliczyć takich kosztów, jak w przypadku gdyby refinansował zobowiązanie pozwa nej względem innego podmiotu. Stąd współpraca T. z A . , na mocy której podmioty te udzielały pozwanej kolejnych pożyczek refinansujących. O czym jednak była już mowa, taki sposób działania Sąd uznał za sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa – art. 36c ustawy o kredycie konsumenckim.” 17 W kontekście zacytowanego wyżej orzeczenia – nie ulega wątpliwości, że analogiczna sytuacja ma miejsce w przypadku refinansowania pożyczek przez LoanMe i New Call. LoanMe udzielała konsumentowi pożyczki, która następnie by ła refinansowana przez New Call, następnie New Call refinansowała zobowiązanie zaciągnięte w LoanMe. Zaznaczyć należy, że refinansowanie pożyczek przez New Call było tworem całkowicie sztucznym i wykorzystywanym instrumentalnie w celu stworzenia pozoru działania zgodnego z prawem. Schemat ten mógł powtarzać się wielokrotnie, co pozwalało na każdorazowe naliczanie „nowych” kosztów – odrębnie dla każdej pożyczki refinansującej. Zmiana podmiotu pożyczkodawcy miała na celu generowanie kosztów w związku z każ dą kolejną umową refinansując ą . Podkreślić należy, że opisana metoda działania prowadzi do instrumentalnego wykorzystywania odrębnej podmiotowości prawnej - w celu obejścia przepisów ograniczających wysokość kosztów pozaodsetkowych. Powyższe zaakcentowane zostało w orzeczeniu Sądu Rejonowego w Szczytnie z dnia 19 listopada 2019 r. I C 1643/18, w którym wskazane zostało, co następuje: „ D opuszczając sposób postępowania wierzycieli opisany w sprawie możliwe byłoby bowiem tworzenie w sposób „łańcuszkowy” podmio tów, które udzielałyby pożyczek na refinansowanie zadłużenia, tworząc w ten sposób spiralę zadłużenia, wbrew intencji ustawodawcy, który dodał art. 36b i art. 36c do ustawy o kredycie konsumenckim. ” Bazując na przykład ach analizowanych wcześniej umów refinansujących wskazać należy, że koszty te zostały naliczone w bardzo wysoki ch kwo tach – rażąco przewyższając ych limity 17 Tożsame stanowiska zostały wyrażone w innych orzeczeniach sądów powszechnych, m.in. w : wyroku Sądu Rejonowego w Grudziądzu z dnia 11 lut ego 2022 r., sygn. I C 1140/21, wyroku Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 10 maja 2022 r., sygn. I C 542/21., wyroku Sądu R ejonowego w Szczytnie z dnia 19 listopada 2019 r., sygn.. I C 1643/18. 29 ustawowe. Poniższe zestaw ienie obrazuje rozbieżności w koszt ach naliczon ych w wyniku rolowania pożyczek oraz koszt ach , jakie powinny zostać naliczone zgodnie z art. 36 c w zw. z art. 36 a ukk. Tabela nr 4 . Zestawienie kosztów naliczonych w wyniku rolowania pożyczek z kosztami naliczonymi zgodnie z art. 36 c ukk. Konsument Kwota otrzymanych pożyczek Koszty pobrane w wyniku „rolowania pożyczek” Koszty ustalone zgodnie z art. 36 c w zw. z art. 36a ukk K.H. ( p ożyczki 1 i 3 ) 1.500,00 zł 8.627,36 zł 1496,92 zł K.H. ( p ożyczki 4 – 5) 6.500,00 zł 13.68 9 ,23 zł 6.880,44 zł A.Ż. (pożyczki 1 – 3) 7 .000 zł 15.761,62 4989,73 zł LoanMe pomimo znajomości celu normy prawnej z art. 36c ukk, jakim jest ograniczenie możliwości rolowania kredytu, czyli zadłużania się konsumentów, aby spłacić poprzednie zobowiązania, realizowała z New Call wspólną strategię w zakresie wzajemnego refinansowania udzielonych pożyczek , maksymalizując w ten sposób pozaodsetkowe koszty kredytu i przekraczając limity wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu wskazane w art. 36c ukk. Przypomnieć raz jeszcze należy, że zgodnie z zasadami wyrażonymi w tym przepisie – w pr zypadku udzielania przez pożyczkobiorcę lub podmiot z nim powiązany w terminie 120 dni, kolejnych kredytów całkowitą kwotę kredytu, dla celów ustalenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, o której mowa w art. 36a , stanowi kwota pierwszego z kredytów. Natomiast pozaodsetkowe koszty kredytu obejmują sumę pozaodsetkowych kosztów wszystkich kredytów udzielonych w tym okresie. W realiach niniejszej sprawy w przypadku konsumenta K.H. koszty pozaodsetkowe w zakresie pożyczek 1 – 3 zost ały pobrane w wysokości 8.627,36 zł, chociaż jak wynika z danych w tabeli powinny zostać ustalone na kwotę 1496,92 zł. Z kolei w przypadku pożyczek 4 – 5 koszty te zostały pobrane w wysokości 13.688,23 zł, pomimo że zgodnie z limitem powinny zostać ustalon e na kwotę 6.880,44 zł. Różnica pomiędzy kosztami pobranymi a tymi, które powinny zostać naliczone zgodnie z art. 36c w zw. z art. 36a ukk wynosi odpowiednio 7.130,44 zł (w przypadku umów 1 – 3) oraz 6.807,79 zł (w przypadku umów 4 – 5). Od konsumenta A.Ż z tytułu pożyczek 1 – 3 pobrano koszty w wysokości 15.761,52 zł, podczas gdy kwota jaka powinna była zostać naliczona zgodnie z ww. regulacjami wynosi 4.989,73 zł. Różnica pomiędzy ww. wartościami wynosi 10 . 771,89 zł. Nie ulega zatem wątpliwości, że powyżej opisanej działanie LoanMe należy uznać za bezprawne. [ 1 5 ] Godzenie w zbiorow e interes y konsumentów praktykami opisanymi w pkt . I - III sentencji decyzji Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie objaśnia znaczenia pojęcia „zbiorowego interesu konsumentów”. Należy przyjąć, że interesem, który podlega ochronie na podstawie art. 24 uokik jest interes prawny, rozumiany jako określone potrzeby konsumenta uznane 30 przez ustawodawcę za godne ochrony. D ziałanie przedsiębiorcy godzi w zbiorowe interesy konsumentów wtedy, gdy wywołuje negatywne skutki w sferze ich praw i obowiązków. W wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) Sąd Najwyższy wskazał, iż wystarczające dla stwierdzenia, że ma miejsce naruszenie zbiorowych interesów konsumentów powinno być ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów) wyodrębnionych spo śród ogółu konsumentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. W realiach niniejszej sprawy praktyki stosowane przez LoanMe były kierowane do z góry nieokreślonego kręgu odbiorców. Każdy konsument, który korzystał z usług pożyczkowych Spółki mógł być dotk nięty praktykami skonkretyzowanymi w pkt. I – III sentencji decyzji. Z tego względu należy uznać, że zachowanie LoanMe nie było podejmowane w stosunku do określonej, zindywidualizowanej grupy, ale do ogółu konsumentów, którzy zawarli lub mogli zaw rzeć ze S półką umowy o pożyczk ę . Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów może być powiązane z naruszeniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym pojęciem należy rozumieć prawo konsumentów do uczestnictwa w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębior cę warunkach rynkowych (wymiar niemajątkowy) jak również naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o (wymiarze majątkowym). W analizowanej sprawie działania LoanMe naruszały interesy wszystkich osób, które zawarły ze Spółką umowę pożyczki i wystąpiły do Spółki z wnioskiem o wypłatę środków w związku ze spłatą pożyczki przed terminem określonym w umowie oraz których pożyczki zostały zrefinansowane . Praktyki opisane w pkt . I i II sentencji decyzji Wskazane praktyki LoanMe opisane w pkt . I i II sentencji decyzji , godzą w zbiorowe interesy konsumentów, gdyż każdy konsument, który zawarł i spłacił umowę pożyczki przed wrześniem 2019 r. mógł być nimi dotknięty . LoanMe w relacjach z konsumentami naruszyła zasady kontraktowe dotyczące działania zgodnego z prawe m i postępowania w sposób jasny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Jednocześnie Spółka – jako podmiot profesjonalny - wykorzystała swoją przewagę w celu zwolnienia się z odpowiedzialności względem konsumentów. Wprowadzanie konsumentów w błąd poprzez u dzielanie im informacji o braku podstaw do dokonania rozliczeń, a w konsekwencji niedokonywanie stosowanych rozliczeń należy uznać za wyjątkowo szkodliwe. Konsumenci wnioskujący do Spółki o wypłatę środków, otrzymywali informację, iż taki zwrot im nie przysługuje ze względu na to, że przepisy prawa nie nakładały na Spółkę takiego obowiązku. M ieli oni przy tym prawo pozost awać w uzasadnionym przekonaniu, że informacje przekazywane przez LoanMe są prawdziwe i odzwierciedlają rzeczywisty stan faktyczny i prawny. W istocie konsumenci, którym przysługiwał zwrot środków w związku ze spłatą pożyczki przed terminem określonym w um owie byli wprowadzani w błąd, co mogło wpływać na ich dalszą decyzję , odnośnie do dalszego dochodzenia roszczeń z tego tytułu. Nie ulega zatem wątpliwości, że działanie Spółki pod względem treści przekazywanych informacji i procedowania reklamacji (na pods tawie kierowanych do konsumentów odpowiedzi) zakłócało prawo konsumentów do uczestnictwa w relacjach gospodarczych na przejrzystych zasadach . Efektem naruszenia interesu prawnego może być naruszenie również stricte ekonomicznych interesów konsumentów (o w ymiarze majątkowym). Nie jest zatem konieczne ustalenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki . Spółka - odrzucając wnioski konsumentów o rozliczenie kosztów w 31 związku z wcześniejszą spłatą pożyczki - powod owała nieuzasadnione uszczuplenie majątku klientów, którzy zawarli z LoanMe umowę pożyczki. Praktyka opisana w pkt. III sentencji decyzji Praktyka zakwestionowana w pkt. III sentencji decyzji godzi w interes y konsumentów, których pożyczki zostały zrefinansowane przez LoanMe w ramach realizowanej z New Call polityki udzielania pożyczek „na spłatę”. Aspekt niemajątkowy naruszenia interesów konsumentów wiąże się z samym sposobem ukształtowania mechanizmu rolowani a pożyczek. Udzielanie pożyczek na spłatę mogło dawać konsumentom mylne przeświadczenie o korzyściach płynących z refinansowania. Pożyczkobiorca, który posiadał zadłużenie w LoanMe mógł pozostawać w przekonaniu, że spłacenie istniejącego zobowiązania poprz ez zaciągnięcie kolejnej pożyczki może być dla niego konstruktywnym i racjonalnym rozwiązaniem (służącym oddłużeniu i szybszej spłacie pożyczki). Niezależnie od powyższego należy też wskazać, że zdarzały się sytuację, w których konsumenci mogli nie być świ adomi, iż dochodzi do refinansowania poprzez zaciągnięcie pożyczki w New Call a następnie LoanMe w sposób naprzemienny. Pożyczkobiorcy na etapie spłaty swoich zobowiązań otrzymywali propozycję spłaty obowiązującego zadłużenia poprzez zaciągnięcie nowej poż yczki tzw. „dobranie” kredytu na spłatę istniejącego zobowiązania. Jak wynika z przekazanych sygnałów – konsumenci mogli nie mieć wiedzy, w jaki sposób dochodzi do refinansowania i jakie są konsekwencje zaproponowanej przez Spółkę pożyczki na spłatę. W rz eczywistości , działanie Spółki w żadnym stopniu nie służyło interesom konsumentom, a przyczyniało się jedynie do maksymalizacji wynagrodzenia LoanMe poprzez generowanie wysokich pozaodsetkowych kosztów kredytu. Wskutek działania Spółki opisanego w pkt. II I sentencji decyzji konsumenci ponieśli także realne straty ekonomiczne. Konsumenci byli narażeni na poważne konsekwencje finansowe wynikające z pobierania przez LoanMe kosztów pozaodsetkowych w znacznej mierze przewyższających ustawowe limity wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim. Jak zostało wskazane wcześniej LoanMe udzieliła [xxxxxx] umów pożyczek, które zostały zrefinansowane przez New Call, a następnie ponownie zrefinansowane przez LoanMe. Potencjalnie zatem każdy z konsumentów mógłby być objęty zachowaniem rynkowym pożyczkodawcy. Nie ulega zatem wątpliwości, że opisana praktyka w sposób poważny i znaczny narusza ła ekonomiczne interesy konsumentów. Pożyczkobiorcy poddani działaniom LoanMe by li narażeni na poniesienie bardzo wysokich kosztów z tyt ułu udzielonych pożyczek refinansujących. Nie można przy tym tracić z pola widzenia szczególnego położenia konsumentów, którzy korzystają z usług pożyczkowych. W zdecydowanej większości przypadków konsumenci korzystając y z usług pożyczkowych to osoby znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej. Dla takich konsumentów refinansowanie pożyczki mogło wydawać się rozwiązaniem korzystnym ułatwiającym spłatę zaciągniętego zobowiązan ia. Tymczasem naliczane każdorazowo i odrębnie dla każdej z udzielonej pożyczki – koszty pozaodsetkowe w postaci prowizji i opłat przygotowawczych w wielu przypadkach doprowadzały do powstania tzw. „pętli zadłużenia” po stronie konsumentów, korzystających z oferty pożyczkowej Spółki. W konsekwencji , p oprzez działania Spółki , konsumenci byli narażani na znaczne zwiększenie długu, co prowadzi ło do poważnych konsekwencji finansowych w postaci wysokiego zadłużenia. [1 6 ] Zaniechanie stosowania praktyk stwierdzonych w sentencji decyzji W zakresie praktyk za kwestionowan ych w pkt. I i II sentencji decyzji , Prezes Urzędu uznał, że do ich zaniechania doszło z dniem 22 listopada 202 2 r. 32 Praktyka zakwestionowana w pkt. I sentencji decyzji dotyczy nieobniżani a całkowitego kosztu kredytu w przypadku przedterminowej spłaty kredytu , która nastąpiła przed wrześniem 2019 r. Z kolei praktyka określona w pkt. II sentencji decyzji odnosi się do przekazywania konsumentom wprowadzających w błąd informacji, argumentującyc h zasadność nieobniżania kosztów kredytu przez Spółkę, jeżeli spłata pożyczki nastąpiła przed wrześniem 2019 r. W piśmie z dnia 19 lutego 202 4 r. (vide. k. 929 - 937) Spółka podała, że posiada statystyki dotyczące umów pożyczek jedynie do dnia 14 kwietnia 2022 r. Ze względu na brak bardziej precyzyjnych danych Spółka podała ww. datę jako właściwą dla określenia okresu zaprzestania kierowania do konsumentów (wnioskującyc h o zwrot kosztów w związku ze spłatą pożyczki przed terminem określonym w umowie) argumentacji zakwestionowanej w pkt. II decyzji. Jednocześnie we wcześniejszym stanowisku przekazanym przez Spółkę tj. w piśmie z dnia 25 kwietnia 2022 r. wskazane zostało, że „ grupami konsumentów, do których Spółka obecnie kieruje odpowiedź zawierającą klauzulę „przepisy prawa, obowiązujące w okresie zaciągania przez pożyczkobiorcę pożyczek i ich spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie wnioskowanych roz liczeń” dotyczy klientów, którzy zaciągnęli bądź spłacili pożyczki do końca 2019 r. ”. W kontekście powyższego wskazać należy, że przekazane przez Spółkę stanowiska w zakresie stosowania zarzucanych Spółce praktyk i określon ej w pkt. II sentencji decyzji są niespójne. Z pisma LoanMe datowanego na 19 lutego 2024 r. wynika, że Spółka jako datę zaniechania praktyki określonej w pkt . II sentencji decyzji wskazuje 14 kwietnia 2022 r., jednocześnie w piśmie z dnia 25 kwietnia 2022 r. Spółka podaje, że „obecnie” (t j. na dzień sporządzenia pisma) kieruje do konsumentów komunikaty w zakwestionowanej treści. Wskazać zatem należy, że przekazywane przez Spółkę informacje w zakresie kwestii stosowania i zaniechania zakwestionowanej praktyki są ze sobą sprzeczne. Ze względu na powyższe, uwzględniając fakt, że Spółka nie wykazała wiarygodnej daty, w której doszło do zaniechania stosowania praktyki określonej w pkt. II decyzji, Prezes UOKiK przyjął , że do jej zaniechania doszło z dniem 22 listopada 2022 r. tj. z dnie m ukazania się obwieszczenia o złożeniu przez Spółkę do Sądu Rejonowego m.st. Warszawy w Warszawie, wniosku o zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu dłużnika (sygn. akt WA1M/GRz/68/2022). Prezes UOKiK przyjął ww. datę, z tego względu, iż jest ona równoznaczna z datą zakończenia przez Spółkę aktywnej działalności pożyczkowej – w tym także z bieżącą obsługą pożyczkobiorców (realizacją reklamacji, udzielaniem odpowiedzi i in.). W piśmie z dnia 21 lutego 2023 r. (vide k. 7 87 – 789) wskazane zostało, że w związku z toczącym się postępowaniem restrukturyzacyjnym, Spółka odsyła konsumentów do nadzoru układu. Mając to na uwadze Prezes UOKiK uznał, iż do zaniechania praktyki określonej w pkt . II decyzji doszło z dniem 22 listopa da 2022 r. Jednocześnie - uwzględniając datę zaprzestania stosowania praktyki określonej w pkt. II decyzji (tj. zaprzestanie kierowania do konsumentów informacji, iż zwrot środków z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczki nie przysługuje, gdy spłata nastąpiła „przed wrześniem 2019 r.) – Prezes UOKiK na tej podstawie uznał, iż z dnie m 22 listopada 2022 r. doszło także do zaniechania praktyki zakwestionowanej w pkt. I decyzji, która dotyczy odmowy zwrotu środków, w przypadku pożyczek, których spłata nastąpiła pr zed wrześniem 2019 r. W związku z powyższym Prezes Urzędu za datę zaniechania praktyk określonych w pkt. I i II decyzji uznał 22 listopada 2022 r. 33 W zakresie praktyki opisanej w pkt. III Prezes Urzędu stwierdził, że do jej zaniechania doszło 16 kwietnia 2021 r. , gdyż w tej dacie zawar to ostatnią pożyczkę przez LoanMe. Z tego względu Prezes UOKiK uznał, że nastąpiło także zakończenie współpracy z New Call i udzielanie pożyczek refinansujących. Prezes UOKiK , na podstawie ustaleń dotyczących refinansowania pożyczek nie stwierdził okoliczności, sprzecznych z przedstawionym przez Spółkę stanowiskiem. Mając na uwadze powyższe – jako datę zaniechania praktyki opisanej w pkt. III decyzji, Prezes UOKiK przyjął datę udzielenia przez Spółkę ostatniej pożyczki tj. 16 kwietnia 2021 r. Wobec powyższego Prezes UOKiK orzekł jak w punkcie I , II i III sentencji decyzji. [ 1 7 ] Rozstrzygnięcie o karze pieniężnej W pkt. IV sentencji decyzji Prezes UOKiK nałożył na LoanMe kary pieniężne na podstawie art. 106 ust. 1 pkt. 4 uokik. Zgodnie z tym przepisem P rezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osiągn iętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Z przepisu art. 106 ust.1 uokik wynika, że kara pieniężna za naruszenie zakazu określonego w art. 24 ustawy , ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznania administracyjnego, Prezes UOKiK. Ponadto zgodnie z powołanym przepisem, kara pieniężna może być nałożona, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło choćby nieumyślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa stwierdzenie nawet nieumyślnego naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają przy tym przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca w art. 111 uokik wskazał jedynie te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zakwestionowanych praktyk naruszających zbiorowy interes konsumentów oraz skalę naruszeń, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na Spółkę kar pieniężnych . Wskazać w tym miejscu należy, iż na przedsiębiorcach spoczywa obowiązek przestrzegania w toku prowadzonej działaln ości gospodarczej obowiązujących przepisów prawa. LoanMe , jako Spółka prowadząca działalność pożyczkową – wpisana wcześniej do Rejestru Instytucji Pożyczkowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego o zorganizowanym modelu prowadzenia działalności , powinna przestrzegać obowiązując ych przepis ów prawa, w szczególności ukk . Nałożenie kar pieniężn ych służyć będzie zatem jako środek odstraszający Spółkę od stosowania podobnych praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna). Rozstrzygnięcie o karze ma również być sygnałem dla innych profesjonalnych uczestników rynku finansowego, że tego typu działania nie mogą być podejmowane - pod rygorem sankcji finansowej (prewencja ogólna). Kara pieniężna spełni również funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla strony niniejszego postępowania uzasadnioną stwierdzeniem naruszenia interesów konsumentów. 34 Umyślność naruszenia w zakresie praktyk, opisanych w pkt. I – III sentencji decyzji Nakładając karę należy zbadać, czy P rzedsiębiorca miał świado mość, że swoim zachowaniem narusza zakaz stosowania praktyk godzących w zbiorowy interes konsumentów, lub czy też jako profesjonalny uczestnik obrotu mógł (powinien był) taką świadomość mieć 18 . Ocena zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje na umyślne naruszenie przez Przedsiębiorcę zakazu wyrażonego w art. 24 uokik w zakresie praktyk, opisanych w pkt. I – III sentencji decyzji. Podkreślenia wymaga, że umyślność naruszenia zachodzi w sytuacji, gdy przedsiębiorca miał zamiar naruszenia zbiorowych interesów konsumentów (zamiar bezpośredni), bądź w przypadku, gdy przewidywał skutki naruszeń i na to się godził (zamiar ewentualny) 19 . W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że umyślność naruszenia zachodzi w sytuacji, gdy Przedsiębiorca postępuje intencjonalnie w zakresie danego działania. Przy czym działanie to nastawione jest na osiągnięcie określonego celu. W kontekście działalności podejmowanej przez podmiot profesjonalny - funkcjonujący w sektorze instytucji pożyczkowych – nie sposób uznać, aby podejmowane działania w zakresie świadczenia usług pożyczkowych, obsługi pożyczek i roszczeń odbywały się w sposób przypadkowy i niezamierzony. Instytucje te ze względu na specyfikę p rowadzonej działalności – są obwarowane szczególnymi regulacjami i restrykcjami określonymi m.in. w ustawie o kredycie konsumenckim . W opinii Prezesa Urzędu każde działanie Przedsiębiorcy w zakresie oferowania produktów pożyczkowych, czy też rozpatrywania roszczeń konsumentów jest realizowane według ściśle określonych procedur, obowiązujących wewnątrz organizacji. Uwzględniając natomiast kwestionowane działania Spółki (skonkretyzowane w pkt. I - III sentencji decyzji) - ogół okoliczności sprawy każe przyją ć, że ww. praktyki były działaniem zamierzonym, stanowiącym element przyjętej polityki - realizowanej przez Spółkę w celu osiągnięcia określonych efektów. Praktyk a określona w pkt. I sentencji decyzji Działanie zakwestionowane w pkt. I sentencji decyzji dotyczy postępowania Spółki sprzecznego z art. 49 ust. 1 ukk . LoanMe , pomimo znajomości regulacji prawnych, nakładających na pożyczkobiorców obowiązek w zakresie zwrotu na rzecz konsumentów kosztów kredytu w przypadku spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie – odmawiała uwzględnienia tych roszczeń. W postępowaniu Prezes U rzędu ustalił, że - wbrew złożon ej wcześniej deklaracji (dostosowania swoich procedur do wyroku TSUE oraz stanowiska Prezesa UOKiK ) - LoanMe ni e przestrzega ł a obowiązku wynikającego z art. 49 ukk . Spółka nie uwzględnia ła bowiem w niosków konsumentów o zwrot należnych im kosztów, jeżeli zaciągnięcie pożyczki nastąpiło w okresie obowiązywania ukk, a spłata nastąpiła przed datą publikacji wyroku TSUE . Z powyższego bezspornie wynika zatem, że praktyka opisana w pkt. I sentencji decyzji była działaniem umy ślnym. Praktyka określona w pkt. II sentencji decyzji Za przejaw działani a umyślne go należy także uznać praktykę określoną w pkt. II sentencji decyzji . Jak zaznaczono wcześniej, LoanMe uzasadniając odmowę zwrotu części kosztów kredytów wskazywała pożyczkobiorcom, iż obowiązujące - w czasie zaciągnięcia i spłaty 18 Por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt: III SK 45/10. 19 M. Mamczarek, Komentarz do art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Legalis 2019 . 35 pożyczki – przepisy prawne nie nakładały na nią obowiązków w zakresie żądanych roszczeń. Powyższa argumentacja była stosowana przez Spółkę pomimo niezasadności formułowania tego r odzaju stwierdzeń. S tanowiła przy tym przyjęty w Spółce schemat postępowania , którego celem było zwolnienie się z nałożonych na nią obowiązków ustawowych. Raz jeszcze należy wskazać na stosowaną przez Spółkę argumentację wobec konsumentów zakwestionowaną w decyzji: − „przepisy prawa, obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczek i ich spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń”; − „brak jest podstawy faktycznej i ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytu łu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 2019 r.” Podkreślenia wymaga, że Spółka ustaliła określony sposób działania wobec konsumentów wnioskujących o zwrot kosztów w związku ze spłatą pożyczki przed terminem określonym w umowie. Po pierwsze wskazywała konsumentom na to, iż przepisy prawa obowiązujące w okresie zawarcia umowy pożyczki nie nakładały Spółkę obowiązków w zakresie rozliczeń z konsumentami. Poprzez takie sformułowania Spółka wprowadzała konsumentów w błąd, co miało na celu zwolnienie się z odpowiedzialności. Jednocześnie w odpowiedziach kierowanych do konsumentów, LoanMe wskazywała, że brak jest podstaw (faktycznych i ekonomicznych) do wysuwania roszczeń w przypadku spłaty pożyczki przed wrześniem 2019 r., co sugerowało konsumentom, iż zwrot kosztów nie należy się w sytuacji, gdy spłata kredytu nastąpiła przed rozst rzygnięciem TSUE. Wskazać należy, że powyższa argumentacja była stosowana w odpowiedziach do konsumentów na ich reklamacje. Kierowanie wprowadzających w błąd komunikatów nie było działaniem jednostkowym , a systemowym. Jak wskazała Spółka – stosowana argum entacja wynikała z odmiennej interpretacji wyroku TSUE. Powyższe świadczy o tym, że Spółka przyjęła określone stanowisko dotyczące realizacji obowiązków określonych w art. 49 ukk i stosowała wobec konsumentów zakwestionowaną argumentację, która wprowadzała konsumentów w błąd. W świetle powyższych okoliczności, nie sposób uznać , aby działanie Spółki było post ę powaniem niezamierzonym. Polityka reklamacyjna obowiązująca u pożyczkodawców jest zazwyczaj opar ta na ściśle określonych procedurach , realizowana według przyjętego schematu. Odpowiedzi kierowane do konsumentów, wyrażają określone stanowisko przedsiębiorcy w kluczowych sprawach. Trudno uznać, aby rozstrzygnięcia reklamacyjne, kierowane do konsumentów były wynikiem działań o spontanicznym charakterze – zwłaszcza odnośnie do kwestii, które mogą mieć istotne znaczenie dla kierunku działań przedsiębiorcy – jak np. w zakresie obowiązków określonych w art. 49 ukk i wytycznych z tym związanych. Powyższe rozważania należy odnieść także do LoanMe, która działała jako profesjonalny podmiot na rynku pożyczkowym. Jej działania informacyjne i sposób rozpatrywania informacji był działaniem przemyślanym i mającym określony cel – tj. zwolnienie się od odpowiedzialności. Świadczy to zatem o celowym, umyśln ym działaniu Spółki , określonym w pkt. II sentencji decyzji. Praktyka określona w pkt. III sentencji decyzji Refinansowanie pożyczek przez LoanMe we współpracy z New Call oparte na modelu „rolowania kredytu” także należy uznać za działanie zamierzone. LoanMe oraz New Call łączyły umowy o współpracę w zakresie naprzemiennego udzielania pożyczek „na spłatę”, w 36 któr ych uregulowane zostały m.in. kwestie wynagrodzenia w przypadku obsługi zobowiąza ń pożyczkobiorców. Refinansowanie pożyczek odbywało się według określonego schematu , a transakcje finansowe realizowane były tylko pomiędzy LoanMe i New Call, co wskazuje na t o, że konsument nie miał wpływu na wybór podmiotu refinansującego – każdorazowo były to LoanMe lub New Call . Postępowanie LoanMe w tym zakresie nastawione było na osiągnięcie określonego celu - tj. maksymalizację zysku poprzez naliczanie wysokich kosztów p ozaodsetkowych. Taki model działania świadczy o zaplanowanej i przemyślanej strategii biznesowej w celu osiągnięcia korzyści kosztem konsumentów . D ziałanie LoanMe zostało przy tym nakierowane na obejście art. 36c ukk. Spółka miała świadomość ograniczeń zwi ązanych z udzielaniem pożyczek oraz naliczani em wyznaczonym treścią tego przepisu . C elowo więc rozpoczęła współpracę z podmiotem trzecim – w celu stworzenia pozoru legalności w zakresie refinansowania pożyczek. Naprzemienne udzielanie pożyczek przez LoanMe , a następnie New Call pozwalało na kilkukrotne naliczanie kosztów pozaodsetkowych – co nie byłoby możliwe, gdyby pożyczki udzielane były tylko przez LoanMe . W świetle powyższego nie sposób uznać, aby działania Spółki w opisanym wyżej zakresie były nieumy ślne . LoanMe działała z pełną świadomością i nastawieniem na realizację określonego celu, co przesądza o umyślnym charakterze tej praktyki. Z uwagi na powyższe, Prezes Urzędu uznał, iż praktyki Spółki określone w pkt. I – III sentencji decyzji były działa niami umyśln ymi. Zasady kalkulacji kary Ustalenie wysokości kary pieniężnej ma charakter wieloetapowy. Wysokość nakładanej kary pieniężnej ustalana jest z uwzględnieniem okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy oraz uprzedniego naruszenia, a także okresu, stopnia i skutków rynkowych naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes UOKiK ocenia, biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia (art. 111 ust. 1 pkt 1 uokik). Na tej podstawie ustalona zostaje kwota bazowa. Po ustaleniu kwoty bazowej należy rozważyć wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kary (art. 111 ust. 2 uokik). Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 w zw . z pkt. 1 lit. a - d uokik, okolicznościami łagodzącymi przypadku naruszenia zakazu są w szczególności: a) dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, b) zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, c) podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków, d) współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 111 u st. 4 pkt 2 w zw. z pkt. 1 lit. c i d uokik, okolicznościami obciążającymi w przypadku naruszenia zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów są: a) znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, b) znaczne korzyści uzyskane przez przeds iębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, c) dokonanie uprzednio podobnego naruszenia, 37 d) umyślność naruszenia. Stosownie do art. 106 ust. 3 pkt. 1 uokik, obrót, o którym mowa w art. 106 ust. 1 uokik, oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysk ów i strat - w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. Zgodnie z art. 106 ust. 5 uokik w przypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100 000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. W roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary tj. 2023 – Spółka osiągnęła obrót w wysokości [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx]. Ze względu na to, że ww. kwota nie przekracza równowartości 100 000 euro, P rezes Urzędu nakładając karę pieniężną uwzględnił średni obrót osiągnięty przez Spółkę w latach 2021 – 2023. W 2021 r. Spółka osiągnęła obrót w wysokości [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxx]. W 2022 r. obrót te n wyniósł [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx xx] xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx], natomiast w 2023 r. Spółka osiągnęła obrót w kwocie [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxx]. Zatem uśredniając obroty Spółki w trzech kolejnych latach - podstawę obliczenia kary w niniejszym postępowaniu stanowi kwota [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. vide. k. 947 – 962 akt adm . Maksymalny wymiar kary, jaką można nałożyć na Przedsiębiorcę, na podstawie przepisów uokik, wynosi [xxxxxxxxxx] , tj. 10% całkowitego obrotu osiągniętego przez LoanMe w latach 2021 – 2023 . Kara pieniężna za praktykę, o której mowa w pk t. I sentencji decyzji Okoliczności naruszenia przepisów ustawy Okoliczności naruszenia zostały już szczegółowo opisane w poprzedniej części uzasadnienia decyzji . W niniejszym postępowaniu stwierdzono stosowanie przez Spółkę praktyk i naruszając ej zbiorowe interesy konsumentów, polegające j na nieobniżaniu całkowitego kosztu kredytu o proporcjonalną wartość kosztów (obliczoną tzw. metodą liniową), które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy o kredyt konsumencki w przypadku przedt erminowej spłaty całości kredytu przed wrześniem 2019 r . , co jest sprzeczne z art. 49 ukk. Okres stosowania Spółka stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w pkt . I sentencji decyzji co najmniej od 2021 r. do 22 listopada 2022 r. Od 2021 r . do UOKiK zaczęły ponownie napływać do UOKiK sygnały, wskazujące na brak realizacji obowiązków wynikających z art. 49 ukk. Jednocześnie jako datę zaniechania Prezes UOKiK przyjął 22 listopada 2022 r. W związku z powyższym, okres stosowa nia wskazanych praktyk należy uznać za długotrwały. Stopień i skutki naruszenia (z uwzględnieniem natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy będącej przedmiotem naruszenia i specyfiki rynku) 38 Oceniając stopień naruszenia należy uwzględnić , że Spółka działa na specyficznym rynku , związanym z udzielaniem pożyczek na rzecz konsumentów. P odmiot , który działa na tym rynku po winien nie tylko znać odpowiednie przepisy prawne, ale także ich przestrzegać i do nich się dostosować. S zkodliwość omawianej praktyk i przejawiała się w tym, że konsumenci pomimo tego, że spełniali warunki tj. dokonali spłaty pożyczki przed terminem wskazanym w umowie – nie otrzymywali z tego tytułu proporcjonalnego zwrotu. Spółka nie wypełniała bowiem obowiązków, wskazanych w art. 49 u kk . Ze względu na niewywiązywanie się z ustawowego obowiązku konsumenci, którym Spółka odmawiała wypłaty należnych środków – doznawali realnego uszczuplenia finansow ego . W konsekwencji Prezes Urzędu uznał, że stopień naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w odniesieniu do praktyki, wskazanej w pkt. I sentencji decyzji , jest znaczny. Wyliczenie kwoty bazowej kary Mając na względzie powyżej przedstawione okoliczności, ustalono kwotę bazową kary na poziomie [xxxx] % obrotu uzyskanego przez Przedsi ębiorcę w latach 2021 – 2023 , co stanowi kwotę bazową kary w wysokości [xxxxxxxxx] zł. Okoliczności łagodzące i obciążające W procesie kalkulacji kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność obciążającą w postaci umyślności naruszenia, co uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej kary o 50 %. Jako okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał także znaczny zasięg terytorialny naruszenia. Spółka prowadzi ła bowiem działalność na terenie całej Polski, oferując produkty pożyczkowe za pośrednictwem wniosku pożyc zkowego , zamieszczonego na stronie internetowej LoanMe pod adresem https://www.loanme.pl/ . Mając to na uwadze należy wskazać, że oferty pożyczkowe kierowane przez Spółkę obejmowały nieograniczoną liczbę konsumentów i dotycz yły szerokiego kręgu odbiorców. Każdy potencjalny konsument niezależnie od miejsca zamieszkania, mógł skorzystać z pożyczki oferowanej przez Spółkę. Jednocześnie część pożyczkobiorców, któr a zawar ła ze Spółką umowy pożyczki, dokonała spłat pożyczek p rzed terminem określonym w umowie i zwracała się do Spółki z wnioskiem o proporcjonalną wypłatę środków z tego tytułu. Z tego względu należy uznać, że zasięg działalności Spółki był znaczny i dociera ł do szerokiej grupy konsumentów, zamieszkałych na teren ie całego kraju. Powyższa okoliczność uzasadnia zatem podwyższenie kwoty bazowej kary o 20 %. Prezes Urzędu uwzględnił okoliczność łagodzącą w postaci zaniechania przez Spółkę zakwestionowanej praktyki. Z tego względu obniżył kwotę bazową kary o 20 %. Wobe c powyżej wskazanych powodów, z uwagi na występujące w sprawie okoliczności obciążające i okoliczności łagodząc e Prezes Urzędu za zasadne uznał podwyższenie kwoty bazowej kary łącznie o 50 %. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK postanowił podwyższyć k arę o 5 0%, a więc wyliczona kara za naruszenie z pkt. I sentencji wyniosła 145 893,41 zł, co po zaokrągleniu daje kwotę 145 893 zł . Kara pieniężna za naruszenie, o którym mowa w pkt. II sentencji decyzji Okoliczności naruszenia przepisów ustawy 39 Okoliczności naruszenia zostały szczegółowo opisane wyżej. W postępowaniu stwierdzono stosowanie przez Spółkę nieuczciwej praktyki rynkowej, polegającej na kierowaniu do konsumentów, którzy dokonali całkowitej spłaty pożyczki przed terminem określonym w um owie, i którzy wystąpili o zwrot poniesionych kosztów pożyczki informacji o treści: „przepisy prawa, obowiązujące w okresie zaciągnięcia przez Pożyczkobiorcę pożyczek i ich spłaty, nie nakładały na pożyczkodawców obowiązków w zakresie żądanych rozliczeń”; oraz „brak jest podstawy faktycznej i ekonomicznej do wysuwania roszczeń z tytułu wcześniejszej spłaty pożyczek, która nastąpiła przed wrześniem 2019 r.” - wprowadzających konsumentów w błąd, co do uprawnień pożyczkobiorcy związanych z realizacją przez Loa nMe obowiązku określonego w art. 49 ukk. Okres trwania naruszenia Spółka stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów określoną w pkt . I sentencji decyzji co najmniej od 2021 r. do 22 listopada 2022 r . Od 2021 r . do UOKiK ponownie zaczęły napływać sygnały, wskazujące na brak realizacji obowiązków wynikających z art. 49 ukk. Jednocześnie jako datę zaniechania Prezes UOKiK przyjął 22 listopada 2022 r. W związku z powyższym, okres stosowania wskazanych praktyk należy uznać za długotrwa ły. Stopień i skutki naruszenia (z uwzględnieniem natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy będącej przedmiotem naruszenia i specyfiki rynku) Działanie Spółki, objęte praktyką określoną w punkcie II sentencji decyzji dotyczy wprowadzania konsumentów w błąd, co do uprawnień LoanMe związanych realizacją obowiązku określonego w art. 49 ukk. W skutek zakwestionowanego działania Spółka dezinform owała konsumentów, którzy zwracali się do niej z wnioskiem o wypłatę środków , w związku ze spłatą pożyczki przed terminem określonym w umowie. Konsumen ci , którzy występowa li do Spółki ze stosownym roszczeniem – na podstawie art. 49 ukk – by li utwierdzan i w tym, że wnioskowany zwrot im się nie należy i że przepisy prawne nie wymaga ją od Spółk i spełnienia takiego obowiązku . Opisane zachowanie należy uznać za wysoce szkodliwe. Jego s kutkiem jest szerzenie dezinformacji, która ma negatywne konsekwencje. W szczególności konsumen ci , otrzymując tego typu informację od podmiotu profesjonalnego ma ją prześw iadczenie, że jest ona prawdziwa . Spółka, jako podmiot profesjonalny oraz doświadczony w prowadzonej działalności gospodarczej, ma obowiązek działania w sposób rzetelny i zgodny z obowiązującymi ją przepisami prawa. Udzielając informacji wprowadzających w błąd wykorzystuje sytuację konsumentów, ich brak doświadczenia, nieznajomość prawa, niewiedzę, zaufanie czy naiwność. Jednocześni e konsumenci, którzy zasugerowali się otrzymaną przez Spółkę informacją o „braku przepisów, zobowiązujących Spółkę do zwrotu środkó w” mo gli zrezygnować z postępowania reklamacyjnego wobec LoanMe , czy też dochodzenia dalszych roszczeń o zapłatę należnej kwoty np. w drodze sądowej. To zaś mogło skutkować realnymi stratami o charakterze finansowym. W konsekwencji Prezes Urzędu uznał, że stopień naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w odniesieniu do praktyki, wskazanej w pkt. I I sentencji decyzji , jest znaczny. Wyliczenie kwoty bazowej kary 40 Mając na względzie powyżej przedstawione okoliczności, ustalono kwotę bazową kary na poziomie [xxx] % obrotu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w latach 2021 – 2023 r., co stanowi kwotę bazową kary w wysokości [xxxxx] zł. Okoliczności łagodzące i obciążające W procesie kalkulacji kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność obciążającą w p ostaci umyślności naruszenia, co uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej kary o 50 %. Jako okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał także znaczny zasięg terytorialny naruszenia. Spółka prowadzi ła bowiem działalność na terenie całej Polski, oferując produkty pożyczkowe za pośrednictwem wniosku pożyczkowego zamieszczonego na stronie internetowej LoanMe pod adresem https://www.loanme.pl/ . Mając to na uwadze należy wskazać, że oferty pożyczkowe obejm owały nieogranic zoną liczbę konsumentów i dotycz yły szerokiego kręgu odbiorców. Każdy potencjalny konsument niezależnie od miejsca zamieszkania, mógł skorzystać z pożyczki oferowanej przez Spółkę. Jednocześnie pożyczkobior cy , któr zy zawar li ze Spółką umowy pożyczki, dokon a li spłat pożyczek przed terminem określonym w umowie i zwraca li się do Spółki z wnioskiem o proporcjonalną wypłatę środków z tego tytułu i otrzymywa li odpowiedzi o braku podstaw do uznania roszczenia ze względu na brak regulacji prawnych, które nakładałyb y na Spółkę obowiązek zwrotu kosztów w przypadku spłaty pożyczki przed terminem określonym w umowie. Z tego względu należy uznać, że zasięg działalności Spółki był znaczny i dociera ł do szerokiej grupy konsumentów, zamieszkałych na terenie całego kraju. P owyższa okoliczność uzasadnia zatem podwyższenie kwoty bazowej kary o 20 %. Prezes Urzędu uwzględnił okoliczność łagodzącą w postaci zaniechania przez Spółkę zakwestionowanej praktyki. Z tego względu obniżył kwotę bazową kary o 20 %. Wobec powyżej wskazanych powodów, z uwagi na występujące w sprawie okoliczności obciążające i okoliczności łagodząc e Prezes Urzędu za zasadne uznał podwyższenie kwoty bazowej kary łącznie o 50 %. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK postanowił podwyższyć karę o 5 0%, a więc wyliczona kara za naruszenie z pkt. I I sentencji decyzji wyniosła 145 893,41 zł, co po zaokrągleniu daje kwotę 145 893 zł . Ka ra pieniężna za praktykę, o której mowa w pkt. I II sentencji decyzji Okoliczności naruszenia przepisów ustawy Okoliczności naruszenia zostały szczegółowo opisane w poprzedniej części uzasadnienia decyzji. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie LoanMe polegało na stosowaniu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów, polegającej na udzielaniu konsu mentom, którzy nie dokonali pełnej spłaty pożyczki - naprzemiennie z New Call - kolejnych pożyczek gotówkowych na spłatę poprzedniej pożyczki w okresie 120 dni od dnia wypłaty pierwszej z pożyczek oraz pobieraniu z tego tytułu przez LoanMe opłat od konsume ntów, bez uwzględnienia ograniczeń wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, określonych w ustawie o kredycie konsumenckim , co narusza art. 36c w związku z art. 36a ukk. Okres trwania naruszenia Spółka stosowała praktykę naruszającą zbiorowe interesy ko nsumentów określoną w pkt . I II sentencji decyzji od 2018 r . do 2021 r. W lipcu 2018 r. Spółka rozpoczęła współpracę z New 41 Call w ramach refinansowania. Natomiast w kwietniu 2021 r. LoanMe udzieliła ostatniej pożyczki. W związku z powyższym, okres stosowania wskazan ej praktyk i należy uznać za długotrwały. Stopień i skutki naruszenia (z uwzględnieniem natury naruszenia, działalności przedsiębiorcy będącej przedmiotem naruszenia i specyfiki rynku) W odniesieniu do omawianej praktyki wskazać należy, ż e działani e Spółki nastawione było na maksymalizację zysków poprzez naliczanie kosztów pozaodsetkowych w wysokości znacznie przewyższającej limity ustawowe. W zakresie czynników obrazujących stopień i skutki rynkowe naruszenia należy wzią ć pod uwagę fakt , że sposób działania Spółki był przemyślany i miał na celu - poprzez obejście przepisów ustawowych – zwiększenie zysków LoanMe. Należy zauważyć, ż e w ramach refinansowania pożyczek LoanMe miała zorganizowany model współpracy z podmiotem trzecim – tj. New Call. Naprzemienne udzielanie pożyczek w ramach refinansowania pozwalało na kilkukrotne naliczanie prowizji i ustalania nowych kosztów pozaodsetkowych, co powodowało zwiększenie zadłużenia konsument ów . Refinansowanie pożyczek przez LoanMe z udziałem innego pożyczkodawcy powodowało , że konsumenci wpadali w tzw. „ spiralę zadłużenia”. Jednocześnie metodyka działania w ramach refinansowania była tak zaplanowana, ż e konsument nie wiedział, że w ramach otrzymywania pożyczek od LoanMe jest także pożyczkobior c ą w New Call. Przedsiębiorca skalkulował, iż taki sposób udzielania pożyczek przynosi mu dodatkowe i wymierne przychody. Określając stopień naruszenia - zdaniem Prezesa Urzędu - P rzedsiębiorca działał w tym wypadku wyjątkowo nieetycznie, naruszając przepi sy ustawowe i przyczyniając się do pogłębienia niejednokrotnie trudnej sytuacji konsumentów, dla których zawarcie umowy kredytowej często nie było wyborem, ale koniecznością. Oceniając stopień naruszenia uwzględnić należy także specyfikę rynku. Rynek, któ rego dotyczy naruszenie, związany ze świadczeniem usług finansowych jest prawnie regulowany. Podmiot, który działa na tym rynku winien jest nie tylko znać odpowiednie przepisy prawne, ale także ich przestrzegać . W kontekście zarzucanej LoanMe praktyki , polegającej na „rolowani u kredytu” do czynienia mamy z wyjątkowo szkodliwym i nieetycznym działaniem Spółki. LoanMe znając ograniczenia limitów ustawowych w zakresie pozaodsetkowych kosztów kredytu – celowo ukształtowała taki model udzielania pożyczek, k tóry z formalnego punktu widzenia nie jest sprzeczny z prawem, ale w rzeczywistości zmierza do osiągniecia celów zakazanych przez prawo. Celem Spółki była maksymalizacja zysków poprzez działanie na szkodę konsumenta, który (wskutek rolowani a kredytu przez LoanMe) był narażony na znaczne zwiększenie kwoty swojego zadłużenia. W konsekwencji Prezes Urzędu uznał, że stopień naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w odniesieniu do praktyki, wskazanej w pkt. I I I sentencji decyzji , jest więcej niż znaczny. Pr aktyka ta była szczególnie niebezpieczna i szkodliwa ze względu na obarczanie pożyczkobiorców bardzo wysokimi kosztami udzielanych pożyczek - a w konsekwencji wciąganie konsumentów w coraz to większą spiralę zadłużenia. Wyliczenie kwoty bazowej kary Mając na względzie powyżej przedstawione okoliczności, ustalono kwotę bazową kary na poziomie [xxx] % obrotu uzyskanego przez Przedsiębiorcę w latach 2021 – 2023 , co stanowi kwotę bazową kary w wysokości [xxxxxxxxx] zł . Okoliczności łagodzące i obciążając e 42 W procesie kalkulacji kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność obciążającą w postaci umyślności naruszenia, co uzasadnia podwyższenie kwoty bazowej kary o 50 %. Jako okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał także znaczny zasięg terytorialny naruszenia. Spółka prowadzi ła bowiem działalność na terenie całej Polski, oferując produkty pożyczkowe za pośrednictwem wniosku pożyczkowego zamieszczonego na stronie internetowej LoanMe pod adresem https://www.loanme .pl/ . Mając to na uwadze należy wskazać, że oferty pożyczkowe kierowane przez LoanMe obejm owały nieograniczoną liczbę konsumentów i dotycz yły szerokiego kręgu odbiorców. Każdy potencjalny konsument niezależnie od miejsca zamieszkania, mógł skorzystać z usł ug pożyczkowych oferowan ych przez Spółkę. Podkreślić należy, że liczba pożyczek, które zostały zrefinansowane wynosi ponad 13 tysięcy. Mając to na uwadze należy wskazać, że praktyką, którą stosowała Spółka dotknięta została znaczna część konsumentów, któr zy zawarli ze Spółką umowy pożyczki oraz umowy refinansujące. Z tego względu należy uznać, że zasięg działalności Spółki w zakresie refinansowania pożyczek był znaczny i dociera ł do szerokiej grupy konsumentów, zamieszkałych na terenie całego kraju. Powy ższa okoliczność uzasadnia zatem podwyższenie kwoty bazowej kary o 20 %. Prezes Urzędu uwzględnił okoliczność łagodzącą w postaci zaniechania przez Spółkę zakwestionowanej praktyki. Z tego względu obniżył kwotę bazową kary o 20 %. Wobec powyżej wskazanych powodów, z uwagi na występujące w sprawie okoliczności obciążające i okoliczności łagodząc e , Prezes Urzędu za zasadne uznał podwyższenie kwoty bazowej kary łącznie o 5 0 %. Biorąc pod uwagę powyższe, Prezes UOKiK postanowił podwyższyć karę o 5 0%, a więc wyliczona kara za naruszenie z pkt. I I I sentencji decyzji wyniosła 265 260,72 zł , co po zaokrągleniu daje kwotę 265 261 zł. Podsumowanie Uwzględniając wszelkie okoliczności, jakie zaistniały w sprawie, nałożona na Spółkę kara: 1/ z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w pkt. I niniejszej decyzji wynosi 145 893 zł (słownie: sto czterdzieści pi ę ć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote ) , co stanowi [xxxx] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w latach 2021 – 2023 i [xxxxx] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 uokik; 2/ z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w pkt. I I niniejszej decyzji wynosi 145 893 zł (słownie: sto czterdzieści pi ę ć tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt trzy złote ) , co stanowi [xxxx] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w latach 2021 – 2023 i [xxx] % maksymalnej kary, która mogłaby zo stać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 uokik; 3 / z tytułu stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów określonej w pkt. III niniejszej decyzji wynosi 265 261 zł (słownie: dwieście sześćdziesiąt pięć tysięcy dwieście sześćdziesiąt jeden złotych), co stanowi [xxx] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w latach 2021 – 2023 i [xxx] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 i ust.5. uokik. 43 Kara pieniężna ma pełnić funkcję prewencji szczególnej i ogólnej, a więc być zarówno realną, odczuwalną dolegliwością dla ukaranego podmiotu, będącą reakcją na naruszenie przepisów, ale także wyraźnym ostrzeżeniem na przysz łość i to zarówno w odniesieniu do ukaranego przedsiębiorcy, jak też do innych przedsiębiorców i przestrzegać ich przed dokonywaniem podobnych naruszeń interesów konsumentów. 20 Należy jednak pamiętać, iż wolą ustawodawcy wysokość kary uzależniona została w głównej mierze od obrotu osiągniętego przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary i to właśnie obrót przedsiębiorcy jest główn ym czynnikiem wpływającym na wysokości kary. W ocenie Prezesa Urzędu wysokość poszczególnych kar pieniężnych jest adekwatna do okresu, stopnia i okoliczności naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym skutków rynkowych, jakie te naruszen ia wywołują. W opinii Prezesa UOKiK nałożone kary pieniężne będą stanowić środek odstraszający od stosowania podobnych praktyk w przyszłości, skierowany zarówno wobec LoanMe , jak również wobec innych przedsiębiorców podejmujących podobne działania. Kary pi eniężne nałożone niniejszą decyzją spełnią również funkcję represyjną, to znaczy stanowić będą dolegliwość dla strony niniejszego postępowania, uzasadnioną stwierdzeniem naruszenia interesów konsumentów. Nałożoną karę pieniężną LoanMe obowiązana jest wpła cić - zgodnie z przepisem art. 112 ust. 2 i 3 uokik - na rzecz Funduszu Edukacji Finansowej, na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej d ecyzji . Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt. IV sentencji decyzji. [ 18 ] Rozstrzygnięcie zamieszczone w pkt . V decyzji (koszty postępowania) Zgodnie z art. 77 ust. 1 uokik, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 uokik, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej pos tępowanie. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 202 4 r. poz. 572 , dalej: kpa ) do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkac h przewidzianych w art. 56 tej ustawy, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie zaś z art. 264 § 1 kpa, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W punkcie I. sentencji decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedo zwolone stwierdził naruszenie przez ww. przedsiębiorcę art. 23a uokik. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 uokik , pozwalająca na obciążenie przedsiębiorcy kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu wyda tki w łącznej kwocie 62 zł (słownie: sześćdzie siąt dwa złote ) związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją ze stroną niniejszego postępowania. 20 vide: wyrok SOKiK z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt: XVII Ama 31/16 . 44 Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie : NBP o/o Warszawa n r 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. Mając powyższe na względzie, postanowiono jak w pkt. V sentencji decyzji. [ 19 ] Pouczenia: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1550; dalej: kpc) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury we Wrocławiu. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach - zawartego w pkt V sentencji decyzji - na p odstawie art. 264 § 2 kpa, w związku z art. 83 uokik oraz stosowanie do art. 81 ust. 5 tej ustawy, w związku z art. 479 32 kpc, Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury we Wrocławiu (adres w stopce). Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o k osztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1144; dalej: ukssc), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opłacie w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 zd. 1 ukssc, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ukssc, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. St osownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 zd. 1 kpc, strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdol ność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwo kata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. z upow ażnienia Prezesa Urzę du Ochrony Konkurencji i K onsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK we Wrocławiu Agnieszka Jacyszyn