RWR-4/2018

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu Pl. Strzelecki 25, 50 - 224 Wrocław tel.: 71 323 63 80 , fax 71 323 63 98 wroclaw@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAREK NIECHCIAŁ RWR - 610 - 504/16/ZR/ Wrocław , 21 czerwca 2018 r. DECYZJA NR RWR 04 / 201 8 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochroni e konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 229 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, wszczętego z urzędu przeciwko Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje się za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsume ntów, działanie ww. przedsiębiorcy polegające na wprowadzeniu do obrotu konsumenckiego wzorca umowy o nazwie „Regulamin sklepu internetowego” , zawierającego niejednoznaczną informację dotyczącą kursu kupna/sprzedaży złota zastosowanego przy transakcji, co narusza dobre obyczaje, zakazujące przedsiębiorcom nadużywania posiadanej przewagi kontraktowej i w związku z tym godzi w zbiorowe interesy konsumentów , o których stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochroni e konkurencji i konsumentów i stwierdza się z aniechanie jej stosowania z dniem 22 marca 2018 r. II. Na podstawie art. 26 ust. 2, w zw iązku z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konk urencji i Konsumentów, zobowiązuje się przedsiębiorcę Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocławiu do indywidualnego zawiadomienia wszystkich klientów (według spisu klientów na dzień uprawomocnienia się niniejszej decyzji) o przeprowadzonych zmianach w „Re gulaminie sklepu internetowego” (wprowadzonych z dniem 22 marca 2018 r.) w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji w ten sposób, że do każdego klienta zostanie wysłana wiadomość na indywidualne konto adresowe e - mail, z wyraźnym za znaczeniem , że dotyczy zmian w „Regulaminie sklepu internetowego”, wynikających z niniejszej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Powyższa informacja powinna być zawarta w formie 2 nieedytowalnego pliku (dołączonego jako załącznik do wia domości), który będzie mógł zostać zapisany na nośniku odbiorcy, I II. Na podstawie art. 26 ust. 3 , w zw iązku z art. 27 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy - działając w imieniu Prezesa Urzę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zobowiązuje się przedsiębiorcę Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocławiu do publikacji całości niniejszej decyzji na stronie internetowej przedsiębiorcy (w dacie wydania decy zji jest to strona https ://www. goldsaver . pl), na koszt przedsiębiorcy i w ten sposób, że odnośnik do treści przedmiotowej decyzji powinien zostać umieszczony na stronie głównej oraz utrzymywania jej na stronie internetowej przez okres 1 (jednego) miesiąca od daty opublikowania na stronie internet owej (data początkowa opublikowania nie powinna przekroczyć tygodnia od daty uprawomocnienia się decyzji) , wraz z zaznaczeniem, że decyzja jest prawomocna. Odnośnik powinien być umieszczony w widocznym miejscu a wielkość czcionki na odnośniku nie powinna b yć mniejsza od czcionki menu na stronie głównej. I V . Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 80 tej ustawy oraz na podstawie art. 263 § 1 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), w związku z art. 83 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy, - działając w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, postanawi a się o obciążeniu Goldsaver Sp. z o.o, z siedzibą we Wrocławiu kosztami przeprowadzonego postępowania i zobowiązać ww. przedsiębiorcę do zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów kwoty 31 , 20 zł (słownie złotych: trzydzieści jeden 2 0/100) w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE 1) Prezes Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów (dalej także: P rezes Urzędu) przeprowadził postępowanie wyjaśniające ( sygn. akt RWR - 40 3 - 503 /1 6 ) , mające na celu wstępne ustale nie, czy Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą w e W rocławiu (dalej także: Spółka ) dopuścił a się naruszeń uzasadniających wszczęcie postępowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , w rozumieniu art. 24 ustawy o ochroni e konkurencji i konsumentów (dalej także : uokik) lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów , uzasadniających podjęcie działań określonych w odrębnych ustawach. P ostępowani e wyjaśniające przeprowadzono w ramach cyklicznych działań Prezesa Urzę du , analizującego działalność podmiotów zawierających umowy z konsumentami w poszczególnych sektorach usług, w szczególności w sektorze usług 3 finansowych. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Prezes Urzędu dokonał analizy wzorców um ów, formularz y i innych dokumentów , stanowiących załączniki do umowy . Analiza wykazała, że Spółka może dopuszczać się działań stanowiących praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. 2) W związku z powyższym, postanowieniem nr RWR 92/2016 z dnia 1 grudnia 201 6 r., Prezes Urzędu wszczął z urzędu postępowanie w spraw ie stosowania przez Spółkę praktyk naruszając ych zbiorowe interesy konsumentów, z art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , polegających na stosowaniu w obrocie konsumenck im wzorca umownego o nazwie „Regulamin sklepu internetowego” (dalej także: Regulamin) , zawierającego niejednoznaczną informację dotyczącą kursu kupna/sprzedaży złota zastosowanego przy transakcji, co może naruszać dobre obyczaje, zakazujące przedsiębiorcom nadużywania posiadanej przewagi kontraktowej, a nadto godzić w zbiorowe interesy konsumentów . Dowód: postanowienie o wszczęciu postępowania nr RWR 92/2016 z dnia 1 grudnia 2016 r - karta 1 - 2 . Powyższe ma związek z zamieszczeniem w Regulaminie następujący ch postanowień: a) pkt IV ppkt 9 : „Każdorazowo po zaksięgowaniu i przeliczeniu wpłaty, masz możliwość podglądu w Twoim panelu klienta ilości gramów złota zakupionych przez Twoją wpłatę”; b) pkt IV ppkt 11: „Po każdorazowej wpłacie otrzymasz na adres e - mail podan y w Twoim panelu klienta potwierdzenie dokonania wpłaty. Z tą chwilą będziesz miał pewność, że otrzymaliśmy Twoją ofertę zawarcia umowy na zasadach opisanych w niniejszym Regulaminie oraz, że oferta jest wiążąca i skuteczna” ; c) pkt IV ppkt 12: „ Po każdorazow ej wpłacie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia dokonania wpłaty, otrzymasz na adres e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie zawarcia umowy („Potwierdzenie zawarcia umowy”). W ocenie Prezesa Urzędu , z uwagi na specyfikę oferowane j usługi, istotnym elementem jest moment zawarcia umowy , jako wyznacznik dla ustalenia obowiązującego kursu złota, w związku ze złożeniem zlecenia kupna/sprzedaży przez konsumenta (tj. złożenia zlecenia na transakcję po określonym kursie). Prawidłowo skons truowana umowa powinna wskazywać jednoznacznie , jaki kurs jest wówczas obowiązujący. Zgodnie z przytoczonym postanowieniem pkt IV ppkt 9 Regulaminu, konsument jest informowany, że Spółka ma obowiązek zaksięgowania i przeliczenia wpłaty , a następnie zamiesz czenia w panelu klienta. Powyższe sformułowanie nie przekazuje klientowi jednoznacznej informacji na temat momentu/czynności , bezpośrednio powiązanego z ustaleniem kursu. Zaksięgowanie i przeliczenie wpłaty to dwie odrębne czynności , dokonywane w nieokreśl onym czasie. Dodatkową niepewność w tym zakresie wprowadza ją jeszcze zapi sy dotycz ące otrzymania e - maila , potwierdzającego dokonanie wpłaty, (pkt IV ppkt 11 4 Regulaminu) oraz e - maila potwierdzającego dokonanie wpłaty, w terminie do trzech dni od jej dokonan ia (pkt IV ppkt 12 Regulaminu). Ponadto, Prezes Urzędu , działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej także „kpa”) , w związku z art. 83 uokik, postanowieniem RWR 21 /2017 z dnia 26 kwietnia 2017 r. , zaliczył w poczet dowodów w przedmiotowym postępowaniu materiał dowodowy zebrany w trakcie ww. postępowania wyjaśniającego ( RWR - 40 3 - 503 / 16/ZR ) D owód: postanowienie RWR 21/2017 z dnia 26 kwietnia 2017 r. - karta: 81. 3) W pismach z dnia 21 grudnia 201 6 r. i z dnia 2 1 marca 201 7 r., Spółka ustosunkował a się do treści za rzutów oraz wypowiedziała się w kwestii dalszego stosowania , wskazanych jako niejednoznacznych , regulacji umownych zwartych w Regulamin ie . W pierwszym z wymi enionych pism , Spółka podniosła m.in., że: a) nigdy nie manipulowała sposobem ustalania ceny względem wpłat dokonywanych przez klientów a system informatyczny zawsze przelicza dokonywane wpłaty, zgodnie z pkt IV ppkt 4 - 7 Regulaminu, na moment zaksięgowania wp łaty w systemie płatności elektronicznych tPay; b) nie otrzymała żadnej reklamacji ze strony konsumentów odnośnie nieprawidłowości przy zastosowaniu danego kursu kupna/sprzedaży złota; c) w procesie zawierania umowy zlecenia kupna/sprzedaży złota po określonym k ursie , decydującym czynnikiem przy ostatecznym ustaleniu kursu, jest etap dokonania wpłaty i zaksięgowania jej w systemie płatności elektronicznych tPay , d) kurs złota na podstawie którego jest obliczane jest złoto, ustalany jest na podstawie kursu ustalanego przez niezależną, międzynarodową instytucję - London Bullion Market Association (LBMA) , która publikuje kursy dwa rzay dziennie o określonych z góry godzinach (11:30 i 16:00 czasu polskiego), co sprzyja przyporządkowaniu danej płatności do określonego kur su. Jedyne zagrożenie po stronie klienta jest takie, że dokona płatności na pograniczu zmiany kursu złota publikowanego przez LBMA, tj. na chwilę (np. 1 minutę) przed godziną 11:30 lub 16:00 i płatność zostanie zaksięgowana po upływie tej godziny , przez co zostanie przyporządkowana do nowego kursu złota LBMA obowiązującego od 11:30 lub 16:00, e) termin trzech dni roboczych od dnia dokonania wpłaty na otrzymanie na adres e - mail podany w Panelu Klienta [tj. koncie indywidualnym klienta ] potwierdzenia zawarcia u mowy nie ma żadnego znaczenia na ustalenie kursu złota (w tym ceny); Reasumując, Spółka zasadniczo nie zgodziła się z zarzutem postawionym w ww. postanowieniu RWR 92/2016 , podkreślając, iż każda wpłata klienta jest przeliczana na odpowiednią ilość złota we dług kursu dla danego dnia i godziny dokonania wpłaty, zgodnie z Regulaminem. Z kolei system płatności elektronicznej tPay gwarantuje, iż dokonywane za jego pośrednictwem wpłaty są automatycznie i natychmiastowo księgowane (tj. niezwłocznie po dokonaniu wp łaty przez klienta) . 5 D owód: pisma z dnia 21 grudnia 2016 r. i 21 marca 2017 r., karta 5 - 21 . 4) Niezależnie od powyższego stanowiska, Spółka – w piśmie z dnia 21 m a rca 2017 r. złożył a wniosek o wydanie – na podstawie art. 28 uokik – decyzji zobowiązujące j , składając propozycję bezzwłocznego wprowadzenia zmian do Regulaminu, poprzez uzupełnienie dotychczasowych treści trzech postanowień Regulaminu, w następujący sposób (dodane fragmenty podkreślono): a) pkt IV ppkt 9: „Każdorazowo po zaksięgowaniu i przelicz eniu wpłaty, masz możliwość podglądu w Twoim panelu klienta ilości gramów złota zakupionych przez Twoją wpłatę . Wskazane in formacje będziemy umieszczać w Panelu Kl ienta niezwłocznie po opublikowaniu Kursu złota LBMA oraz Kursu USDPLN dla danego dnia ”; b) pkt IV ppkt 11: „Po każdorazowej wpłacie otrzymasz na adres e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie dokonania wpłaty. Z tą chwilą będziesz miał pewność, że otrzymaliśmy Twoją ofertę zawarcia umowy na zasadach opisanych w niniejszym Regulaminie oraz, że oferta jest wiążąca i skuteczna. Przypominamy, że moment zaksięgowania wpłaty w systemie płatności elektronicznych (według zasad ujętych w pkt IV ppkt 4 - 7) decyduje o zastosowanym Kursie złota LBMA oraz Kursie USDPLN, więc zawsze masz pewność jakie kur sy powinny zostać zastosowane dla danej wpłaty i zawsze masz możliwość zweryfikowania czy zostały zastosowane te właściwe ”; c) pkt IV ppkt 12: „ Po każdorazowej wpłacie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia dokonania wpłaty, otrzymasz na adres e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie zawarcia umowy („Potwierdzenie zawarcia umowy”). Przypominamy, tak jak w ppkt 11 powyżej, że to moment zaksięgowania wpłaty w systemie płatności elektronicznych (według zasad ujętych w pkt IV ppkt 4 - 7) decyd uje o zastosowanym Kursie złota LBMA oraz Kursie USDPLN, więc zawsze masz pewność jakie kursy powinny zostać zastosowane dla danej wpłaty i zawsze masz możliwość zweryfikowania czy zostały zastosowane te właściwe ”; D owód: pismo z dnia 21 marca 2017 r., ka rta 80 . 5 ) Ponadto, mając na uwadze nakaz należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, wyrażony w art. 9 k.p.a., Prezes Urzędu – pismem z dnia 31 stycznia 201 8 r. (ponowionym dnia 27 lutego 2018 r.) – poi nformował Spółkę o dotychczasowych ustaleniach poczynionych w toku postępowania wszczętego wobec Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą w e Wrocławiu w sprawie stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów oraz o planowanym rozstrzygnięciu . D owód : pism a do Spółki - „Szczegółowe uzasa dnienie zarzutów”, karta 82 - 88, 89 - 95 . 6 ) W odpowiedzi na powyższą informację, w pism a ch z dnia 1 6 i 23 marca 2018 r., Spółka przedstawiła swoje stanowisko i uwagi w zakresie dokonanych przez Prezesa Urzędu ustaleń fak tycznych i oceny prawnej oraz poinformowała, iż z dniem 22 marca 2018 r. wprowadziła zmiany do Regulaminu uwzględniające zarzuty Prezesa Urzędu , opisane w „Szczegółowym Uzasadnieniu Zarzutów” (dowód: karta 6 96 - 103, 104 - 105) i przedstawiła nowy tekst Regulam inu z m.in. zmienionymi punktami IV ppkt 9, 11 i 12 (dowód: karta 106 - 113), którym nadano następującą tre ść: a) pkt IV ppkt 9: „ Każdorazowo po zaksięgowaniu i przeliczeniu wpłaty, masz możliwość podglądu w Twoim panelu klienta ilości gramów złota zakupionych przez Twoją wpłatę. Wskazane informacje będziemy umieszczać w Panelu Klienta niezwłocznie po opublikowaniu Kursu złota LBMA oraz Kursu USDPLN dla danego dnia. Przypominamy, że to moment zaksięgowania wpłaty w systemie płatności elektronicznych (według zas ad ujętych w pkt IV ppkt 4 - 7) decyduje o zastosowanym Kursie złota LBMA oraz Kursie USDPLN, więc zawsze masz pewność jakie kursy powinny zostać zastosowane dla danej wpłaty i zawsze masz możliwość zweryfikowania czy zostały zastosowane te właściwe ”; b) pkt IV ppkt 11: „ Po każdorazowej wpłacie otrzymasz na adres e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie dokonania wpłaty. Z tą chwilą będziesz miał pewność, że otrzymaliśmy Twoją ofertę zawarcia umowy na zasadach opisanych w niniejszym Regulaminie oraz, ż e oferta jest wiążąca i skuteczna. Przypominamy, że moment zaksięgowania wpłaty w systemie płatności elektronicznych (według zasad ujętych w pkt IV ppkt 4 - 7) decyduje o zastosowanym Kursie złota LBMA oraz Kursie USDPLN, więc zawsze masz pewność jakie kursy powinny zostać zastosowane dla danej wpłaty i zawsze masz możliwość zweryfikowania czy zostały zastosowane te właściwe ”; c) pkt IV ppkt 12: „ Po każdorazowej wpłacie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia dokonania wpłaty, dla potwierdzenia zakup u przez Ciebie złota na zasadach opisanych w niniejszym Regulaminie, otrzymasz na adres e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie zawarcia umowy („Potwierdzenie zawarcia umowy”). Przypominamy, że to moment zaksięgowania wpłaty w systemie płatności elektronicznych (według zasad ujętych w pkt IV ppkt 4 - 7) decyduje o zastosowanym Kursie złota LBMA oraz Kursie USDPLN, więc zawsze masz pewność jakie kursy powinny zostać zastosowane dla danej wpłaty i zawsze masz możliwość zweryfikowania czy zostały zast osowane te właściwe ”. 7 ) Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 k.p.a., Spółka została poinformowana o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z dnia 19 maja 2017 r., Prezes Urzędu zawiadomił Spółkę o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Spółka skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. Dowód: pismo z dnia 19 maja 2017 r., karta 80. Prezes Urzędu ustalił następuj ący stan faktyczny : 7 Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocław iu jest przedsiębiorcą wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego, w dniu 27 października 2015 r. przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Fabrycznej we Wrocławiu, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS: 582946. Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach oraz magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów udzielanie kredytów, finansowa działalność usługowa, pośrednictwo pieniężne . D owód: informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego Spółki – karta 21 - 23. Jak ustalono, w ramach prowadzonej działalności Spółka oferuje konsumentom skup i sprzedaż złota inwestycyjnego przez Internet za pośrednictwem serwisu inter netowego www.goldsaver.pl. W powyższym zakresie Spółka prowadzi działalność kantorową w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe (Dz.U. z 2012 r., poz. 826 ze zm.) i podlega nadzorowi Narodowego Banku Polskiego. Prowadzony przez Spółkę sk up i sprzedaż złota inwestycyjnego jest przeznaczony tylko dla osób fizycznych (konsumentów). W 2016 roku, za pośrednictwem ww. serwisu internetowego , dokonywano ok. 450 – 600 transakcji kupna/sprzedaży złota miesięcznie (z tendencją wzrostową w kolejnych miesiącach 2016 r.). W ramach wskazanego serwisu internetowego Spółka umożliwia klientom kupowanie złota o dowolnej, wybranej przez klienta wadze, mniejszej niż 1 uncja złota (tj. 31,1 g), a cena jest określona na podstawie aktualnego kursu publikowanego p rzez międzynarodową organizację The London Bullion Market Association (dalej: LBMA) na stronie internetowej: www.lbma.org.uk. Kurs ten ustalany jest dwukrotnie w ciągu dnia o określonych z góry godzinach - 11:30 i 16:00 czasu polskiego, co sprzyja przyporz ądkowaniu danej płatności do określonego kursu. Zgodnie z pkt IV ppkt 7 Regulaminu , kurs złota dla każdej zaksięgowanej wpłaty (poprzez automatyczny system płatności elektronicznych tPay , dzięki któremu środki są przekazywane niezwłocznie po dokonaniu prz elewu) jest ustalany w oparciu o kurs złota w walucie dolara amerykańskiego za jedną uncję przez LBMA. Z kolei kurs dolara jest, stosownie do tego punktu Regulaminu , ustalany w oparciu o tabelę A, publikowaną przez NBP. Zgodnie z wymien ionym pkt IV ppkt 7 Regulaminu: a) dla wpłaty dokonanej przez klienta przed go dz. 11:30 brany jest dotychczas opublikowany kurs złota LBMA (co do zasady kurs złota LBMA z godz. 16:00 poprzedniego dnia); b) dla wpłaty dokonanej przez klienta pomiędzy godz. 11:30 a 16:00 brany jest k urs złota LBMA z godziny 11:30; c) dla wpłaty dokonanej przez klienta po godzinie 16:00 brany jest kurs złota LBMA opublikowany o godz. 16: 00 danego dnia. Z kolei zasady ustalania kursu sprzedaży złota kształtują się w taki sposób, że czynnikiem decydującym jest sam moment złożenia zlecenia sprzedaży, ponieważ nie występuje już element wpłaty środków. 8 Odbiór towaru przez klienta następuje poprzez wydanie klientowi przez Spółkę sztabki o wadze 1 uncji. Na życzenie klienta nabyte złoto może być przechowywane w sejfie, prowadzonym przez przedsiębiorcę Mennica Wrocławska Sp. z o.o. na podstawie odrębnej umowy. W związku z tym, iż najmniejszą sztabką w ofercie Spółki jest złoto o wadze 1 uncji, do chwili uzbierania złota o tej wadze, środki są przechowywane na spec jalnym koncie i – jak wyjaśniła Spółka – mają pokrycie w przechowywanym złocie (np. w sytuacji , gdy trzech klientów przelewa środki na zakup 1/3 uncji złota, Spółka nabywa 1 uncję złota, która w 1/3 stanowi niejako pokrycie środków wniesionych przez tych t rzech klientów). Poniżej przedstawiono szczegółowy przebieg procesu rejestracji konta i dokonywania transakcji z punktu widzenia pojedynczego klienta, dokonującego tych transakcji w oparciu o R egulamin: 1. W celu dokonywania transakcji za pośrednictwem Skle pu Internetowego Goldsaver.pl klient musi dokonać rejestracji, poprzez utworzenie indywidualnego konta, co następuje w specjalnym panelu służącym do wprowadzenia danych osobowych i adresowych klienta, w tym wskazanie numeru konta bankowego, na który mają b yć przekazywane środki za sprzedane złoto (w p rzypadku transakcji sprzedaży). 2. Założenie konta oznacza akceptację obowiązującego „Regulaminu Sklepu Internetowego Goldsaver pl.”, który jest aktem regulującym zasady korzystania z serwisu Spółki przy transakcj ach kupna oraz sprzedaży złota. Po dokonaniu rejestracji, klient ma możliwość składania zleceń zarówno kupna, jak i odprzedaży nabytego wcześniej złota. 3. Nabywane złoto jest wysyłane do klienta, lub opcjonalnie może być przechowywane w sejfie prowadzonym p rzez przedsiębiorcę Mennica Wrocławska Sp. z o.o., na podstawie odrębnej umowy depozytowej (spółka należąca do tej samej grupy kapitałowej co Goldsaver , specjalizująca się m.in. w prowadzeniu depozytów). W związku z tym, iż najmniejszą sztabką w ofercie Sp ółki jest złoto o wadze 1 uncji, do chwili uzbierania złota o tej wadze, wpłacane środki są rejestrowane na specjalnym, indywidualnym koncie i które są następnie przeznaczane na zakup złota . W związku z tym ś rodki te mają pokrycie w złocie przechowywanym p rzez Spółkę. Jak wskazała Spółka, niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której nie byłoby zakupione złoto w ilości odpowiadającej zakupom dokonanym przez klientów (dowód: karta 96, str. 2 pisma Spółki z dnia16 marca 2018 r.). N abywcą złota od klienta, lub spr zedającym złoto klientowi jest Spółka Na każdą transakcję sprzedaży złota przez Spółkę wystawiana jest faktura VAT. 4. Proces kupna złota: a) Klient - przed dokonaniem zlecenia kupna złota – jest informowany (poprzez indywidualny panel), na podstawie aktualnych kursów LBMA i NBP o obowiązującej cenie złota , zarówno w przeliczeniu na jedną uncję, jak i na jeden gram , i ma możliwość albo samodzielnego zdefiniowania kwoty, za którą chce nabyć złoto albo skorzystania z kilku predefiniowanych kwot (100 zł, 500 zł, kwo ta zł/g, kwota zł/ilość gram 9 brakujących do 1 uncji, tj. uzyskania sztabki i możliwości jej odbioru). W tym celu odczytuje obowiązujący kurs złota LBMA (można to zrobić za pośrednictwem serwisu Spółki lub bezpośrednio z oficjalnego serwisu The London Bulli on Market Association (www.lbma.org.pl), obowiązujący w momencie transakcji ostatni opublikowany przez NBP kurs USD (tabela A dostępna na stronie internetowej Narodowego Banku Polskiego http://www.nbp.pl/). A zatem cena 1 uncji złota (CUZ), jaką musi zapła cić klient Spółki będzie wynosić: CUZ = cena 1 uncji złota wg LBMA (w USD) x kurs USD (NBP) x 1,086 (marża Spółki). Wyliczoną w ten sposób kwotę klient przelewa za pośrednictwem systemu płatności tPay na konto Spółki, dzięki czemu wpłata znajduje się na k oncie Spółki od razu po wykonaniu przelewu. W przypadku rozbieżności pomiędzy kwotą dyspozycji a kwotą przelewu – transakcja nie jest realizowana a informacja w tym zakresie jest umieszczana n a indywidualnym koncie klienta. b) Po dokonaniu przelewu klient aut omatycznie dostaje z systemu tPay potwierdzenie dokonania wpłaty, a jego oferta jest wiążąca dla Spółki według kursów obowiązujących w momencie jego złożenia. Maksymalnie w ciągu trzech dni od złożenia zlecenia klient dostaje również indywidualne potwierdz enie ilości zakupionego złota oraz potwierdzenie zaksięgowania wpłaty – czynności te potwierdzają dokonaną wcześniej transakcję, a moment ich dokonania nie ma wpływu na zastosowane w transakcji kursy. c) Zakupione złoto, w zależności od dyspozycji klienta:  je st wysyłane na wskazany adres nabywcy (w ciągu 15 dni od złożenia zlecenia wysyłki, na koszt klienta),  m oże być odebrane osobiście przez klienta w jednym z punktów wskazanych w indywidualnym e - mailu do klienta (nie wiąże się z dodatkowymi opłatami),  jest deponowane w skarbcu, prowadzonym przez przedsiębiorcę Mennica Wrocławska Sp. z o.o.,  w sytuacji gdy klient nie posiada pełnej, lub pełnych uncji złota – środki są przechowywane na indywidualnym koncie i mają pokrycie w złocie przechowywanym przez Spółkę (złoto pozostaje własnością Spółki ) . 5. Proces sprzedaży złota: a) przed dokonaniem zlecenia sprzedaży złota, klient w odpowiedniej zakładce ma dostęp do informacji o cenie jaką może uzyskać ze sprzedaży posiadanego przez siebie złota , która jest wyliczona na po dstawie kursów LBMA i NBP. Ma też możliwość dokonania samodzielnych obliczeń, odczytując w tym celu o bowiązujący kurs złota LBMA z oficjalnego serwisu The London Bullion Market Association ( www.lbma.org.pl ) i obowiązu jący w momencie transakcji ostatni opublikowany przez NBP kurs USD (tabela A dostępna na stronie internetowej Narodowego Banku Polskiego http://www.nbp.pl/). A 10 zatem cena sprzedaży (czyli odkupu przez Spółkę) 1 uncji złota (CUZ) będzie wynosić: CUZ = cena 1 uncji złota wg LBMA (w USD) x kurs USD (NBP) x 0,98 (pomniejszenie kwoty o marżę Spółki ) . b) Wyliczoną w powyższy sposób kwotę Spółka przelewa na konto bankowe klienta w ciągu 3 dni roboczych od złożenia dyspozycji sprzedaży złota. W przypadku złożenia zle cenia operacji sprzedaży złota w dniu, w którym kurs LBMA nie jest publikowany (np. z powodu dnia ustawowo wolnego od pracy), nastąpi ona po ostatnim obowiązującym znanym kursie, opublikowanym przez LBMA. Z kolei w przypadku, gdy z różnych przyczyn (np. te chnologicznych) obowiązujący kurs złota nie będzie opublikowany, możliwość sprzedaży będzie wstrzymana do chwili jego opublikowania (Spółka zamieszcza wówczas komunikat o braku informacji na temat aktualnego kursu), co jednak nie oznacza braku możliwości z łożenia zlecenia po aktualnym kursie (pobranym bezpośrednio ze strony LBMA). Wówczas transakcja będzie zrealizowana z opóźnieniem, ale po kursie obowiązującym w momencie złożenia zlecenia. Zawierając przedmiotowe umowy z klientami (konsumentami), Spółka p osługuje się wskazanym Regulaminem, w którym zamieszczono m.in. następujące postanowienia, regulujące zasady składania pr zez klienta zleceń kupna złota: a) pkt IV ppkt 9: „Każdorazowo po zaksięgowa niu i przeliczeniu wpłaty, masz możliwość podglądu w Twoim pan elu klienta ilości gramów złota zakupionych przez Twoją wpłatę. Wskazane informacje będziemy umieszczać w panelu klienta niezwłocznie po pobraniu Kursu złota LBMA oraz Kursu USDPLN dla danego dnia.”; b) pkt IV ppkt 11: „Po każdorazowej wpłacie otrzymasz na ad res e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie dokonania wpłaty. Z tą chwilą będziesz miał pewność, że otrzymaliśmy Twoją ofertę zawarcia umowy na zasadach opisanych w niniejszym Regulaminie oraz, że ofe rta jest wiążąca i skuteczna.”; c) pkt IV ppkt 1 2: „Po każdorazowej wpłacie, nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia dokonania wpłaty, otrzymasz na adres e - mail podany w Twoim panelu klienta potwierdzenie zawarcia umowy („Potwierdzenie zawarcia umowy”).” Dowód: Regulamin Sklepu Internetowego - karta 66 - 78. Mając na względzie powyższy stan faktyczny, Prezes Urzędu zważył, co następuje : 1. Interes publicznoprawny Stosownie do art. 1 ust. 1 uokik, ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest pro wadzona w interesie publicznym. Naruszenie interesu publicznego stanowi podstawę do rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Interes publiczny zostaje naruszony w szczególności wówczas, g dy 11 określonymi działaniami przedsiębiorcy dotknięty jest szerszy krąg uczestników rynku, względnie, gdy wywołują one na rynku niekorzystne zjawiska, powodując zaburzenia w jego prawidłowym funkcjonowaniu 1 . W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma c harakter publiczny, gdyż wiąże się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli być narażeni na negatywne skutki praktyki stosowanej przez Spółkę . Interes publiczny przejawia się także w postaci zbiorowego interesu konsument ów. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawie może mieć miejsce naruszenie przez Spółkę interesu publicznego, możliwe jest poddanie kwestionowanych działań Spółki ocenie w świetle przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. 2. Stosowanie przez Spółkę praktyki naruszające j zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik , zakazane jest stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsume ntów. Natomiast art. 24 ust. 2 uokik stanowi, iż przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami zachowanie przedsiębiorcy . Konsumentem w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową (art. 22¹ Kodeksu cywilnego w zw. z art. 4 pkt 12 uokik). Zbiorowe interesy konsumentów podlegają ochroni e przed działaniami przedsiębiorców, które są sprzeczne z prawem, tj. przepisami określonych aktów prawnych oraz zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. W związku z powyższym, dla u znania działania przedsiębiorcy za niezgodne z zawartym w ust awie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów należy wykazać, iż spełnione zostały kumulatywnie trzy następujące przesłanki: 1) kwestionowane działanie jest działaniem przedsiębiorcy, 2) dz iałanie to jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami , 3) działanie to narusza zbiorowe interesy konsumentów. Ad 1 ) Strona postępowania (przedsiębiorca) . Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik, pod pojęciem przedsiębiorcy należy rozumieć m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U., poz. 646) , którym jest jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wyk onująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców ). 1 por. wyrok Sądu Antymonop olowego z dnia 24 października 1991 r., sygn. akt XVII Amr 8/90. 12 Podmiot będący stroną postępowania , działający w formie spółki z ogranicz oną odpowiedzialnością (tj. w jednej z form spółki kapitałowej przewidzianej w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych – Dz.U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm. ) , posiada status przedsiębiorcy w rozumieniu powołanego powyżej art. 4 pkt 1 uoki k, gdyż jest wpisany do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Fabrycznej V I Wydział Gospodarczy KRS (dowód: dokument KRS, karta 57 - 59) . Przedmiotem działalności Spółki jest m.in. zawieranie odpłatnych umów w zakresie kupna i sprzedaży tzw. złota inwestycyjnego . Wobec powyższego, Spółka jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 p kt 1 uokik. Tym samym zachowanie Spółki podlega kontroli dokonywanej na podstawie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, a je j działania mogą podlegać ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ad 2) D ziała nia Spółki sprzeczne z dobrymi obyczajami . Zdaniem Prezesa Urzędu, opisane działania Spółki mogą stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w przytaczanym przepisie art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o och ronie kon kurencji i konsumentów . Pojęcie dobrych obyczajów nie jest praw n ie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady współżycia społecznego, jest przedmiotem wielu orzeczeń sądowych oraz opracowań doktryny 2 . Wskazuje się w nich, że dobre obyczaje to uczciwe zasady po stępowania i ustalone zwyczaje w ujęciu etyczno - moralnym, a na ich treść składają się elementy etyczne i socjologiczne kształtowane przez oceny moralne i społeczne stanowiące uzupełnienie porządku prawnego. Za dobry obyczaj obowiązujący w obrocie konsumenc kim (tj. w relacjach przedsiębiorca/ profesjonalista – konsument), uznać należy obowiązek przekazywania konsumentom jednoznacznej, rzetelnej informacji, co wynika z obowiązku poszanowania partnera kontraktowego , tzn. nienadużywania wobec konsumentów posiad anej przez przedsiębiorcę korzystniejszej pozycji kontraktowej wynikającej z dysponowania przez przedsiębiorcę: wiedzą fachową, doświadczeniem zawodowego profesjonalisty, przewagą technologiczną i szybszym dostępem do informacji. Fachowy, rzetelny, profesj onalny i tym samym zgodny z dobrymi obyczajami charakter działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę, powinien wykluczać w stosunkach umownych z konsumentami, stosowanie postanowień będących efektem posiadania wskazanej przewagi kontraktowej umożliwiają c ej mu ograniczanie ryzyka z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, kosztem klienta - konsumenta. Przy takim założeniu sprzeczne z dobrymi obyczajami są m.in. działania wykorzystujące niewiedzę, brak doświadczenia konsumenta, naruszenie równorzędnośc i stron umowy, działania zmierzające do dezinformacji i wywołania 2 Np. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 1991 r., sygn. akt I ACr 411/91, Wokanda 1992/4; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2003 r., sygn. akt II CKN 1097/00, Lex nr 78878; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt I CKN 473/01, Lex nr 80257; J. Szwaja [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, s. 122 - 133; R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegląd P rawa Handlowego, 2002/5. 13 błędnego przekonania konsumenta. Chodzi więc o działania potocznie określane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegające in minus od standardów postępowania. Literatura dopuszcza także dokonyw anie stosownych ocen na podstawie norm środowiskowych, a więc o węższym zasięgu oddziaływania. Konsekwentnie za naruszające dobre obyczaje przyjmuje się przekroczenie postanowień zawartych w kodeksach etycznych opracowywanych dla poszczególnych grup zawodo wych 3 . Co się tyczy obowiązujących na rynku usług finansowych zwyczajów , w tym też dobrych obyczajów, to do poszanowania prawa klienta do informacji odwołuje się „Kanon Dobrych Praktyk Rynku Finansowego” 4 , rekomendowany przez Komisję Nadzoru Finansowego. Jedną z zasad wyrażonych w Kanonie jest ta, zgodnie z którą podmiot finansowy zapewnia klientowi jasną i rzetelną informację o oferowanych produktach i usługach oraz o związanych z nimi kosztach, ryzyku i możliwych do osiągnięcia korzyściach, ułatwiając k lientowi dokonanie wyboru (zasada nr 9). Dobre obyczaje pozostają klauzulą generalną, która podlega konkretyzacji na okoliczność danego stanu faktycznego. Mając powyższe na względzie, w niniejszej sprawie, za dobry obyczaj przy zawieraniu umów, w związku z działalnością prowadzoną przez Spółkę, należy uznać jednoznaczne i konkretne , a przy tym z poszanowaniem słusznych praw kontrahenta - konsumenta, określenie tego elementu umowy, który wpływa bezpośrednio na jego sytuację, tj. precyzyjne i nie budzące wąt pliwości zasady oznaczenia kursu transakcji, który będzie zastosowany przy składanym przez klienta zleceniu kupna/sprzedaży złota. Analizując treść regulacji umownych, które zakwestionowano z uwagi na niejednoznaczność, należy zauważyć, iż z uwagi na specy fikę oferowanej usługi, istotnym elementem jest moment zawarcia umowy jako wyznacznik dla ustalenia kursu złota obowiązującego, w związku ze złożeniem zlecenia kupna/sprzedaży przez konsumenta (tj. złożenia zlecenia na transakcję po określonym kursie). Pra widłowo skonstruowana umowa powinna wskazywać jednoznacznie jaki kurs jest wówczas obowiązujący . Zaksięgowanie i przeliczenie wpłaty oraz wysłanie e - mailem potwierdzenia dokonania wpłaty (analogicznie do wskazania maksymalnego terminu na wykonanie czynnośc i, o której mowa w ww. pkt IV ppkt 12 Regulaminu) , są to czynności następujące po zawarciu umowy z ustalonym kursem i w związku z tym nie powinny już mieć znaczenia dla ustalonego dla danego zlecenia kursu kupna/sprzedaży złota. Biorąc pod uwagę czynnik, k tórym kieruje się klient składający zlecenie kupna/sprzedaży złota, jakim jest aktualny kurs - rozliczanie transakcji powinno odbywać się:  w oparciu o kurs obowiązujący w momencie złożenia zlecenia - przy zleceniu sprzedaży);  w oparciu o kurs obowiązujący w momencie złożenia zlecenia i dokonaniu wpłaty środków pieniężnych (przy zleceniu kupna złota). Zgodnie z przytoczonym postanowieniem pkt IV ppkt 9 Regulaminu, konsument jest 3 M. Kępiński, Problemy ogólne nowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, RPEiS 1994, nr 2, s. 7. 4 Uchwała Nr 99/08 Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 18 marca 2008 r. w sprawie rekomendacji stosowania Kanonu Dobrych Prakt yk Rynku Finansowego. 14 informowany, że Spółka ma obowiązek zaksięgowania i przeliczenia wpłaty , a nast ępnie zamieszczenia w panelu klienta, co może mieć istotne znaczenie przy wystąpieniu wahań kursowych złota lub dolara, zwłaszcza, że pkt IV ppkt 12 mówi o terminie 3 - dniowym od dnia dokonania wpłaty , w którym Spółka ma obowiązek na przesłanie e - maila potw ierdzającego zawarcie umowy. W ocenie Prezesa Urzędu, powyższa regulacja pozwala Spółce na dowolność w ustalaniu obowiązującego kursu transakcji, którym może być – stosownie do umowy – np. moment zaksięgowania i przeliczenia wpłaty, czy umieszczenie takiej informacji na panelu klienta. W związku z tym, kurs zastosowany dla danego zlecenia może być inny, od kursu oczekiwanego przez konsumenta zamierzającego przeprowadzić transakcje kupna/sprzedaży złota. Z kolei zaś, w sytuacji gdy określenie przyjętego kurs u transakcji w praktyce wymaga jakiegoś czasu, uwarunkowanego systemem informatycznym przedsiębiorcy, obsługującym realizację zleceń – powinno to wyraźnie być określone w Regulaminie (w wymienionych ppkt 9 i 11), poprzez np. wskazanie przedziału czasowego, w którym będzie miał zastosowanie dany kurs złota, ustalany przez LBMA (w zależności od czasu złożenia zlecenia - kurs z godz. 10:30 lub 1 6 : 0 0 danego dnia). Również brak wskazania precyzyjnego terminu zaksięgowania i przeliczenia wpłat powoduje w konsekwe ncji niejednoznaczność w zakresie ustalenia obowiązującego kursu transakcji pomiędzy Spółką a konsumentem. Powyższe wątpliwości powstają na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi Spółka, ponieważ to ona jest twórcą Regulaminu , którym posługu je się w obrocie konsumenckim, a którego treść dotycząca istotnych warunków umowy, powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny. Reasumując, uznać należy, że poprzez n ieprecyzyjne uregulowanie zasad ustalania kursu złota, tj. podstawowego parametru do r ozliczania zlecanych przez konsumentów transakcji, Spółka narusza dobry obyczaj, jakim jest obowiązek przekazywania konsumentom jednoznacznej i rzetelnej informacji , wynikający z obowiązku poszanowania partnera kontraktowego. Uznać bowiem należy, iż w efek cie tak sformułowanej, niejednoznacznej regulacji w kwestii zastosowanego kursu złota w momencie składania przez klienta - konsumenta zlecenia, Spółka ma możliwość przeprowadzenia transakcji po korzystniejszym dla niej kursie złota, w sytuacji wystąpienia na rynku większych wahań kursów złota lub dolara, z którym i kurs złota jest powiązany. Wykorzystywanie przez Spółkę przewagi kontraktowej (jako profesjonalisty i twórcy treści zawartych w Regulaminie wykorzystywanym przy zawieraniu umów z konsumentami ) do do datkowego zabezpieczenia własnego interesu ekonomicznego, poprzez zagwarantowanie sobie swobody w określeniu korzystnego dla siebie momentu zawarcia umowy - narusza określone wyżej dobre obyczaje, a w konsekwencji godzi w zbiorowe interesy konsumentów, o k tórych stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik. Wskazując na powyższe, Prezes Urzędu nie podziela uwag i Spółki, jakoby Regulamin w pkt IV ppkt 4 – 7 określa ł klientowi dokładne zasady ustalania kursu i nie pozwala ł na manipulowanie kursem przez Spółkę. O ile m ożna się zgodzić, że pkt IV ppkt 4 - 7 w sposób precyzyjny wskazuje na mechanizm ustalania kursu, o tyle należy wskazać, że - w świetle wskazanych zapisów ujętych w pkt IV ppkt 9, 11 i 12 - powstają wątpliwości, któr e z czynności wymienionych w tych punktach są tymi 15 decydując ymi, dla ustalenia momentu bazowego d o zastosowania mechanizmów ujętych w pkt IV ppkt 4 - 7. Biorąc pod uwagę powyższe, należało stwierdzić, że d ziałanie Spółki narusz ało dobre obyczaje, o których stanowi art. 24 ust. 1 i ust. 2 uokik . Ad 3 ) Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji zbiorowego interesu konsumentów, wskazując jednak w przepisie art. 24 ust. 3, że nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Na ruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem narażenie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowaną przez przedsiębiorcę praktykę, obejmującą tak działania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe i nteresy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. O tym, czy naruszony został interes zbiorowy, nie zawsze przesądza kryterium ilościowe, ponieważ niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta może być przejawem stosowanej praktyki naruszającej interes zbiorowy. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest zasadne uznawanie, że postępowanie z tytułu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów można wszcząć tylko wtedy, g dy zagrożone są interesy wielu odbiorców, a nie jest to możliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pełni także funkcję prewencyjną, służy bowiem ochronie także nieograniczonej li czbie potencjalnych konsumentów 5 . Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, że konkretne działanie przedsiębiorcy nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. J ak podnosi się w doktrynie, w pojęciu praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów mieści się także działanie przedsiębiorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym kons umentów tych łączy jakaś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie będąca jedynie – z punktu widzenia przedsiębiorcy stosującego daną praktykę – zbiorowością przypadkowych jednostek, lecz stanowiącą określoną i odrę bną kategorię konsumentów, reprezentującą w znacznym stopniu wspólne interesy 6 . Należy zatem przyjąć, że zbiorowy interes konsumentów nie musi odnosić się do nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da się zindywidualizować, gdyż brak indywidualizac ji nie sprzeciwia się możliwości wyodrębnienia kategorii bądź zbioru konsumentów o pewnych cechach. Oznacza to, że nie ilość faktycznych, potwierdzonych naruszeń, ale przede wszystkim ich charakter, a w związku z tym 5 Wyrok SN z dnia 12 września 2003 r., sygn. I CKN 504/01. 6 M. Szydło, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy, 2004/17/791. 16 możliwość (chociażby tylko potencjalna) wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości, przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. W niniejszej sprawie bez wątpienia możliwe było naruszenie praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Praktyka stosowana przez Spółkę odnosi się do wszystkich klientów, którzy zawarli umowę (lub mogą do niej przystąpić) dotyczącą kupna/sprzedaży złota inwestycyjnego i tym samym zaakceptowali treść „Regulaminu sklepu internetowego” . Prezes Urzędu, podejmując rozstrzygnięcie zawarte w niniejsze j decyzji, wziął zatem pod uwagę działanie Spółki odnoszące się do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a więc pewnej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Działanie Spółki odbywa się poprzez serwis internetowy , na którym dochodziło do ok. 450 – 600 transakcji miesięcznie. Potencjalnie do serwisu może mieć dostęp każda osoba zainteresowana kupnem/sprzedażą złota inwestycyjnego. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powiązane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. P od tym pojęciem należy rozumieć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze majątkowym), jak również prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez przedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumento m dokonywanie transakcji handlowych z przedsiębiorcami przy całkowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynności na etapie przedkontraktowym oraz w czasie wykonywania umowy, czego urzeczywistnieniem jest m.in. abstrakcyjnie pojmowane prawo do rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji w komunikacji pomiędzy przedsiębiorcą a konsumentem. III. Stwierdzenie zaniechania stosowania przez Spółkę praktyki naruszającej zbiorowe inter esy konsumentów wskazanej w pkt I s entencji decyzji . Zgodnie z art. 27 ust. 1 u okik, w przypadku zaniechania stosowania przez przedsiębiorcę praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 26 uokik , natomiast Prezes Urzędu wydaje w tym przypa dku decyzję o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, jednocześnie stwierdzając zaniechanie jej stosowania . W toku postępowania, z dniem 22 marca 2018 r. , Spółka wprowadziła do stosowania nowy Regulamin, do którego wprowadzono zmiany m.in. w kwestionowanych postanowieniach umowy IV pkt 9, 11 i 12 . Prezes Urzędu, oceniając wprowadzone zmiany, uznał, iż doprecyzowują one w sposób wystarczający zasady ustalania kursu kupna/sprzedaży złota do rozliczania zlecanych przez konsumentów transa kcji i usuwają występujące wcześniej niejednoznaczności. W szczególności: 1) nadanie pkt IV ppkt 9 Regulaminu zmienionej treści, przytoczonej w pkt 7) uzasadnienia niniejszej decyzji - w ocenie Prezesa Urzędu - powoduje zniesienie wątpliwości, co do faktyczni e zastosowanego kursu transakcji, którego wartość jest ujawniana jako kurs obowiązujący Spółkę i tym samym nie istnieje dowolność w zakresie zastosowania przez Spółkę kursu dla niej 17 korzystniejszego (zwłaszcza w przypadku znacznego wzrostu, lub obniżenia k ursy złota), 2) nadanie pkt IV ppkt 11 i 12 Regulaminu zmienion ych treści, przytoczon ych w pkt 7) uzasadnienia niniejszej decyzji – w ocenie Prezesa Urzędu - powoduj e zniesienie wątpliwości, co do faktycznie zastosowanego kursu transakcji, poprzez wskazanie w prost czynnika decydującego o tym, jaki kurs transakcji będzie zastosowany i którego wartość – w myśl pkt IV ppkt 9 - jest ukazana jako obowiązująca Spółkę. Tym samym została zniesiona potencjalna dowolnoś ć w zakresie zastosowania przez Spółkę kursu dla ni ej korzystniejszego (zwłaszcza w przypadku znacznego wzro stu, lub obniżenia kursy złota). Reasumując, wprowadzone zmiany dają podstawy do stwierdz enia , że Spółka zaniechała stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów stwierdzonej w pkt I osnowy decyzji , w dniu 22 marca 2018 r., tj. w dniu wprowadzenia w życie nowego Regulaminu. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w pkt I. sentencji decyzji . IV. Nałożenie obowiązku zawiadomienia klientów o przeprowadzonych zmianach w „Regulaminie s klepu internetowego” . Zgodnie z art. 26 ust. 2 uokik , w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki us unięcia skutków tego naruszenia, w szczególności zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jed nokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. W przypadku zaniechania stosowania praktyki i wydania decyzji w trybie art. 27 uokik, powyższy przepis stosuje się odpowiednio (art. 27 ust. 4 uokik). Mając na względzie okoliczności sprawy, Prezes Urzędu postanowił nałożyć na Spółkę obowiązek indywidualnego zawiadomienia wszystkich klientów (według aktualnego spisu klientów na dzień wydania decyzji) o przeprowadzonych zmianach w „Regulaminie sklepu internetowego”. Powyższ a informacja powinna być zawarta w formie nieedytowalnego pliku (dołączonego jako załącznik do wiadomości), który będzie mógł zostać zapisany na nośniku odbiorcy. W ocenie Prez esa Urzędu , przekazanie bezpośredniej, indywidualnie adresowanej informacji do w szystkich klientów Spółki o zmianach w Regulaminie z zaznaczeniem, iż zmiany te mają związek z wydaniem niniejszej decyzji przez Prezesa Urzędu, spełni funkcje informacyjne i zwróci uwagę klientów na ważną kwestię posiadania pełnej wiedzy w zakresie mechan izmu ustalania przez Spółkę kursu sprzedaży/kupna złota i w konsekwencji - pewności co do obowiązującego kursu przy składaniu zlecenia konkretnej transakcji. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w pkt I I . sentencji decyzji . V. Nałożenie obowiązku p ublikacji decyzji. 18 Z godnie z art. 26 ust. 3 uokik , w decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urzędu może nakazać publikację decyzji w całości lub w części, z zaznaczeniem, czy decyzja ta jest prawomocna, w określonej w niej formie, na koszt przedsiębiorcy. W przypadku zaniechania stosowania praktyki i wydania decyzji w trybie art. 27 uokik, powyższy przepis stosuje się odpowiednio (art. 27 ust.4 uokik). Mając na względzie okoliczności sprawy, Prezes Urzędu uznał, iż r ozpowszechnienie treści decyzji s pełni funkcję informacyjną wobec konsumentów , stąd postanowił nakazać Spółce publikację przedmiotowej decyzji w całości na jej stro nie internetowej , na jej koszt , w ten sposób, że odnośnik do treści decyzji powin ien zostać umieszczony na stronie główn ej portal u ( adres na dzień wydania decyzji : www.goldsaver.pl ) oraz utrzymywania go na stronach inter netowych przez wskazany czas , tj. przez jeden miesiąc . Przy czym odnośnik powinien być u mieszczony w widocznym miejscu a wielkość czcionki na odnośniku nie powinna być mniejsza od czcionki menu na stronie głównej. Powyższy o bowiązek spełni również funkcję prewencyjną - zniechęcając innych przedsiębiorców do podobnego rodzaju praktyk. Mając p owyższe na względzie, orzeczono jak w pkt III . sentencji decyzji . V I . Uzasadnienie braku przyjęcia wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 28 uok i k. W toku postępowania administracyjnego Spółka złożyła wniosek o wydanie decyzji zobowiązującej, o której m owa w art. 28 uokik . Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 uokik , jeżeli w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione – na podstawie okoliczności sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o kt órym mowa w art. 100 ust. 1, lub innych informacji będących podstawą wszczęcia postępowania – że przedsiębiorca stosuje praktykę, o której mowa w art. 24, a przedsiębiorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowiąże się do podjęcia lub zani echania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom, Prezes Urzędu może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek wykonania tych zobowiązań. Ponadto, zgodnie z art. 28 ust. 2 uokik , w decyzji zobowiązaniowej, Prezes może określić termin wy konania zobowiązań, lub zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego, lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji lub publikacji decyzji w całości lub w części na koszt przedsiębiorcy, z zaznaczeniem czy decyzja ta jest p rawomocna. Do wydania decyzji zobowiązującej konieczne jest zatem istnienie dwóch elementów: uprawdopodobnienie w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, że przedsiębiorca stosuje tę praktykę oraz zobowiązanie się p rzedsiębiorcy do podjęcia lub zaniechania określonych działań zmierzających do zapobieżenia tym naruszeniom. Pierwszą z przesłanek oceniono już powyżej. 19 Należy zwrócić uwagę, iż stosownie do treści art. 28 ust. 1 uokik , Prezes U rzędu „może, w drodze de cyzji, zobowiązać przedsiębiorcę do wykonania tych zobowiązań”. A zatem złożone przez przedsiębiorcę propozycje nie są wiążące dla Prezesa Urzędu. Oznacza to, że Prezes Urzędu może nie skorzystać z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Takie stanowis ko zostało potwierdzone również w doktrynie (tak np. K. Kohutek „Komentarz do art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów”). W niniejszej sprawie Prezes UOKiK nie skorzystał z powyższego uprawnienia przede wszystkim z uwagi na treść art. 26 ust. 2 i ust. 3 uokik , gdzie przewidziano możliwość określenia z urzędu, środków usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 2 oraz możliwość nakazania przedsiębiorcy publikacji przedmiotowej decyzji. Ob owiązki te zostały nałożone na Spółkę, zgodnie z pkt II. i III. sentencji decyzji. V I I . Obowiązek zwrotu kosztów postępowania . Na podstawie art. 80 uok i k: „Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie”. Ponadto, w myśl art. 77 ust. 1 uok i k, jeżeli w ramach prowadzonego postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, obowiązany jest ponieść koszty postępowan ia. Podobnie, w treści przepisu art. 264 § 1 kodeksu p ostępowania a dministracyjnego (dalej: k.p.a) wprowadzono wymóg, zgodnie z którym: „jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępow ania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia”. Natomiast stosownie do dyspozycji przepisu art. 263 § 1 k.p.a. – „(…) do kosztów postępowania zalicza się (…) również koszty doręczenia stronom pism urzędowych” Przedmiotowe p ostępowanie zostało wszczęte z urzędu, a w jego wyniku Prezes UOKiK w puncie I sentencji niniejszej decyzji stwierdził naruszenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kosztami niniejszego postępowania są wydatki związane z korespondencją prowadzoną w trakcie niniejszego postępowania administracyjnego. W związku z powyższym postanowiono obciążyć Spółkę kosztami postępowania w wysokości 31 , 2 0 zł (słownie złotych : trzydzieści jeden 20/100 ). Na podstawie art. 264 § 1 k.p.a, w związku z art. 83 uokik , Prezes UOKiK wyznaczył stronie termin 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na uiszczenie kosztów niniejszego postępowania. Naliczone koszty, w wysokości 104 zł, należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Wobe c powyższego, orzeczono jak w pkt I V . sentencji decyzji. 20 Pouczenia Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uok i k w związku z a rt. 479 28 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego – ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm., dalej: k.p.c.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w term inie miesięcznym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu. W przypadku jednak kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt. I V niniejszej decyzji, stosownie do treści art. 264 § 1 kpa w zw. z art. 80 uokik oraz stosownie do art. 81 ust. 5 uokik w związku z 479 32 § 1 i § 2 kpc, przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochro ny Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie tygodnia od dni a doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urzędu Ochrony Konkure ncji i Konsumentów we Wrocławiu, pl. Strzelecki 25, 50 – 224 Wrocław. Z up. Prezesa Urzędu Elżbieta Kołodziej Dyrektor Delegatury UOKiK we Wrocławiu Otrzymuje: pełnomocnik Goldsaver Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu: (…)