RWR-45/2011

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA WE WROCŁAWIU 50-413 Wrocław, ul. Walońska 3-5 tel.(071) 344 65 87, (071) 34 05 920, fax (071) 34 05 922 e-mail: wroclaw@uokik.gov.pl Wrocław, 28 grudnia 2011 r. RWR 411 -6/11/ZK Decyzja RWR 45/2011 I. Na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust.1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu przeciwko Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu, – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje się za ograniczającą konkurencję praktykę polegającą na nadużywaniu przez ww. przedsiębiorcę pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu poprzez niezapewnienie bezpłatnego przechowywania zwłok osób zmarłych w ww. szpitalu przez 48 godzin od czasu zgonu oraz bezpłatnego ich wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku, co stanowi praktykę ograniczającą konkurencję z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 21 września 2011 roku. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 4 ust.1 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 roku w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego z urzędu przeciwko Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu, – w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 2 nakłada się na Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu karę pieniężną w wysokości 5 102,22 zł (słownie: pięć tysięcy sto dwa złote i dwadzieścia dwa grosze) płatną do budżetu państwa za stosowanie praktyki opisanej w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Uzasadnienie 1.1. W związku z powziętą przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, [zwanego dalej także „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolowym”] informacją zawartą w piśmie przedsiębiorcy, Prezes Urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego ustalenia, czy działalność przedsiębiorców: NZOZ Łużyckiego Centrum Medycznego w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu i Romana Apanasika prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Produkcja Usługi Handel Roman Apanasik w Lubaniu może naruszać przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów [zwanej dalej także „ustawą o ochronie (…)”] a w szczególności jej art. 9, w tym, czy sprawa ma charakter antymonopolowy. Sprawa prowadzona była pod sygnaturą RWR 400-13/11/ZK. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ antymonopolowy ustalił, iż Roman Apanasik jest właścicielem prosektorium nabytego od NZOZ Łużyckiego Centrum Medycznego w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu [zwanego dalej również Spółką lub Szpitalem] na terenie którego, na mocy umowy z dnia 30 listopada 2007 roku zawartej z tym podmiotem, świadczy czynności związane z postępowaniem ze zwłokami osób zmarłych w szpitalu. W przypadku odbioru z prosektorium należącego do Romana Apanasika ciał osób zmarłych na terenie Szpitala przez zewnętrzne zakłady pogrzebowe organizujące pochówek, jak i w przypadku zlecenia organizacji pochówku temu przedsiębiorcy, Roman Apanasik obciąża kontrahentów opłatą z tytułu przechowywania zwłok w chłodni oraz opłatą za wykonanie czynności złożenia ciała. dowód: akta o sygn. RWR 400-13/11/ZK 1.2. Mając na uwadze wyniki postępowania wyjaśniającego sygn. akt RWR 400 – 13/11/ZK, organ antymonopolowy postanowieniem nr 124/2011 z dnia 30 maja 2011 roku wszczął z urzędu przeciwko Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu postępowanie antymonopolowe pod zarzutem: nadużywania pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu, poprzez niezapewnienie bezpłatnego przechowywania zwłok osób zmarłych w ww. szpitalu przez 48 godzin od czasu zgonu oraz bezpłatnego ich wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku, co może stanowić naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Jednocześnie punktem II ww. postanowienia nr 124/2011, Prezes Urzędu na podstawie art. 73 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zaliczył w poczet dowodów całość informacji zebranych w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego pod sygn. RWR 400-13/11/ZK. dowód: k. 1-2. 3 1.3. W odpowiedzi na stawiane zarzuty Spółka w piśmie z dnia 17 czerwca 2011 roku wskazała, iż są one formalnie bezzasadne. Wyjaśniła, iż w postępowaniu przygotowawczym do sprzedaży prosektorium w 2007 roku uzgadniała z osobami zainteresowanymi, że po ewentualnym nabyciu obiektu będzie na nich ciążył obowiązek, który musi realizować Spółka, to jest przechowywania bezpłatnie zwłok przez okres 48 godzin. Po wyłonieniu w drodze przetargu nabywcy okazało się, iż takiego warunku nie można wpisać do umowy zawieranej w drodze aktu notarialnego. Spółka wskazała, iż zgodnie z deklaracją wyłonionego w drodze przetargu nabywcy, nie obciążał on Szpitala żadną kwotą za przechowywanie osób zmarłych przez 48 godzin. W odrębnej umowie uregulowano tylko sposób wykonywania usług prosektoryjnych w zakresie sekcji zwłok. Zgodnie z wiedzą Spółki, Roman Apanasik nie pobierał opłat z tytułu przechowywania zwłok. Szpital powziął wiadomości o pobieraniu opłat w 2010 roku od innej firmy pogrzebowej. Strony podjęły rozmowy, w efekcie których Roman Apanasik zaproponował zawarcie umowy określającej zasady rozliczeń między stronami w omawianym zakresie. Szpital wskazał, iż do lutego 2011 roku Roman Apanasik, jako jedyny na terenie powiatu lubańskiego posiadał niezbędną infrastrukturę do wykonywania usług prosektoryjnych. Spółka nie czuje się odpowiedzialna za stosowanie praktyk monopolistycznych przez Romana Apanasika, choć przyznała, iż bezwiednie przyczyniła się do sytuacji, która mogła być wykorzystana do nadużywania pozycji monopolistycznej w stosunku do innych zakładów, które na terenie powiatu lubańskiego funkcjonują, ale nie posiadały wymaganego wyposażenia. Podkreśliła, iż o pobieraniu przez Romana Apanasika stosownych opłat dowiedziała się bardzo późno i natychmiast podjęła działania zmierzające do uregulowania przedmiotowej sprawy. Przez cały okres – od sprzedaży prosektorium – do 2010 roku, Spółka domniemywała, iż zadanie przechowania zwłok przez szpital do 48 godzin nieodpłatnie, jest realizowane przez Romana Apanasika prawidłowo i zgodnie z wcześniejszym porozumieniem. Podkreśliła, iż to Roman Apanasik nadużył posiadanej pozycji dominującej a brak zawarcia umowy z tym przedsiębiorcą nie może być podstawą do stawiania jej zarzutów działania monopolistycznego, ponieważ podjęła decyzję o innych rozwiązaniach przedmiotowej sprawy. dowód: pismo Spółki z 17.06.2011r.: k. 5-7; 2. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny. 2.1 . Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. z siedzibą w Lubaniu jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą m.in. w zakresie działalności szpitali, praktyki lekarskiej ogólnej oraz specjalistycznej. dowód: odpis KRS Spółki: k. 114-117; 2.2. Uchwałą Nr 16/2007 z dnia 2 października 2007 roku, Zgromadzenie Wspólników NZOZ „ŁCM w Lubaniu” sp. z o.o. wyraziło zgodę na zbycie nieruchomości stanowiących własność Spółki i oznaczonych geodezyjnie, jako działki nr 65/38, 65/35, 65/25, i 65/26 AM 14, OB. II położonych w Lubaniu przy ul. Zawidowskiej. W wykonaniu ww. uchwały Zarząd Spółki ogłosił przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż m.in. nieruchomości zabudowanej, położonej w Lubaniu 4 przy ul. Zawidowskiej na działce nr 65/35 (Obr. 2, AM 14), o powierzchni 3.435 m 2 , KW 31713 z przeznaczeniem na prosektorium. W ogłoszeniu przetargowym zapisano, że sprzedający zastrzega sobie prawo korzystania bez ograniczeń i niedopłatnie z sali sekcyjnej oraz, że kupujący nieodpłatnie zapewni obsługę czynności związanych z przeprowadzeniem sekcji zleconych przez sprzedającego, a także nieodpłatnie przewiezie zwłoki z pomieszczenia „post – morte” do budynku prosektorium. W ogłoszeniu o przetargu wskazano również, iż kupujący będzie zobowiązany świadczyć ww. usługi na rzecz sprzedającego przez okres 20 lat od dnia podpisania aktu notarialnego. W wyniku przeprowadzonego przetargu nabywcą nieruchomości został Roman Apanasik prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Roman Apanasik Produkcja Usługi Handel w Lubaniu pry ul. Zawidowskiej 9A. Dowód: Uchwała nr 16/2007: k. 59, ogłoszenie Zarządu Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Łużyckiej Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o.: k. 62, Protokół z przeprowadzonego przetargu ustnego nieograniczonego w sprawie zbycia nieruchomości zabudowanej położonej w Lubaniu przy ul. Zawidowskiej (dz.nr 65/35, KW nr 31713): k. 72-73; 2.3. Po zakończeniu procedury przetargowej, w dniu 30 listopada 2007 roku, pomiędzy Romanem Apanasikiem a Niepublicznym Zakładem Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu zawarta została umowa sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. Zawidowskiej w Lubaniu, na której znajduje się budynek prosektorium. W tym samym dniu powyższe strony zawarły umowę w sprawie zobowiązania do wykonywania świadczeń, zgodnie z którą Roman Apanasik zobowiązał się do wykonywania przez okres dwudziestu lat następujących świadczeń: - zapewnienia pełnej obsługi czynności związanych z przeprowadzaniem sekcji zwłok, zleconych przez Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Łużyckie centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu - przewożenia zwłok z pomieszczeń „post – morte” znajdujących się w siedzibie sprzedającego do pomieszczeń prosektorium. Jednocześnie Roman Apanasik zobowiązał się do niezbywania nieruchomości, na której znajduje się prosektorium przez okres dwudziestu lat, a Spółka zobowiązała się do zapewnienia kontrahentowi materiałów eksploatacyjnych niezbędnych do wykonywania zleconych czynności. dowód: zawiadomienie o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej: k.13, wypis z rejestru gruntów: k. 14, opinia sanitarna Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubaniu: k. 15, Umowa nr …/2007 w sprawie zobowiązania do wykonywania świadczeń: k. 68 (akta o sygn. RWR 400-13/11/ZK) 2.4. Roman Apanasik prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza Miasta Lubań pod numerem 004379/02 pod nazwą Produkcja Usługi Handel przy ul. Zawidowskiej 9 w Lubaniu. Przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej są pogrzeby oraz działalność pokrewna a także pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej nie sklasyfikowana. dowód: zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej: k. 16 akt o sygn. RWR 400-13/11/ZK Na bazie starego budynku prosektorium, po przeprowadzeniu prac budowlanych, utworzono Zakład Usług Pogrzebowych, którego integralną częścią jest sala sekcyjna i dodatkowe pomieszczenia spełniające funkcje prosektorium. Do tego prosektorium na 5 mocy umowy z dnia 30 listopada 2007 roku przewożone były zwłoki osób zmarłych w szpitalu. dowód: pismo Romana Apanasika z dnia 3.04.2011r.: k. 8-9 akt o sygn. RWR 400-13/11/ZK 2.5. Procedura postępowania z ciałami pacjentów zmarłych na terenie Szpitala unormowana jest w Regulaminie Porządkowym w NZOZ Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. wprowadzonym Zarządzeniem Prezesa Spółki nr 7/2008 z dnia 15 lutego 2008 roku. Zgodnie z jego postanowieniami, po stwierdzeniu zgonu przez właściwego lekarza pielęgniarka wypełnia „kartę skierowania zwłok do chłodni”, po czym po upływie dwóch godzin zwłoki zostają przewiezione przez pielęgniarkę dyżurną do pomieszczenia post mortem znajdującego się w piwnicy szpitalnej. Pielęgniarka przed przewiezieniem zwłok do pomieszczenia post mortem zobowiązana jest do wykonania toalety pośmiertnej oraz zapewnienia zachowania godności należnej osobie zmarłej. O śmierci pacjenta lekarz lub pielęgniarka zawiadamia niezwłocznie po stwierdzeniu zgonu pacjenta jego rodzinę lub opiekunów wraz z informacją, że w przypadku nieodebrania zwłok z pomieszczenia post mortem zostaną one przewiezione do chłodni znajdującej się w prosektorium prowadzonym przez Romana Apanasika. Pracownik prosektorium szpitalnego przewozi zwłoki z pomieszczenia post mortem do prosektorium. Pracownik prosektorium obowiązany jest, przed wydaniem zwłoki umyć, ogolić i ubrać, a następnie przekazać rodzinie lub opiekunowi za pokwitowaniem pisemnym. Zwłoki pacjentów zmarłych w szpitalu mogą być przechowywane w prosektorium szpitalnym nie dłużej niż 48 godzin. dowód: pismo Spółki z dnia 11.05.2011r.: k. 90, Zarządzenie nr 7/2008 wraz z załącznikami: k. 91 – 96 akt o sygn. RWR 400-13/11/ZK Wydawanie zwłok osób zmarłych na terenie Szpitala z prosektorium należącego do Romana Apanasika następuje po przedłożeniu aktu zgonu oraz pisemnego upoważnienia osób uprawnionych do zorganizowania pochówku w godz. 7.00-13.00 w dni robocze, 8.00 – 11.00 w soboty. dowód: pismo Romana Apanasika z 03.04.2011r.: k. 8-9 akt o sygn. RWR 400-13/11/ZK W przypadku odbioru z prosektorium należącego do Romana Apanasika ciał osób zmarłych na terenie Szpitala przez zewnętrzne zakłady pogrzebowe organizujące pochówek, jak i w przypadku zlecenia organizacji pochówku temu przedsiębiorcy, Roman Apanasik każdorazowo obciążał kontrahentów opłatą z tytułu przechowywania zwłok w chłodni oraz opłatą za wykonanie czynności złożenia ciała. Zgodnie z obowiązującym na terenie prosektorium cennikiem opłata za przechowanie zwłok w chłodni wynosiła 97,20 zł brutto za dobę, natomiast opłata z tytułu złożenia ciała wynosiła 97,20 zł brutto. Roman Apanasik rozpoczynał naliczanie opłat z tytułu przechowywania ciał w chłodni osób zmarłych na terenie Szpitala od chwili ich przyjęcia do prosektorium. Czynność złożenia zwłok obejmuje: - umieszczenie i wyjęcie zwłok z chłodni; - ułożenie zwłok w trumnie; - ułożenie zwłok w kapsule; - pomoc lub przeniesienie zwłok do karawanu; - dezynfekcja wózka do przewozu zwłok. Roman Apanasik wskazał, iż w cenę wykonania tej czynności wkalkulowano również zużycie środków ochrony osobistej pracownika (fartuch jednorazowy, 6 rękawiczki ochronne, środki higieny i dezynfekujące). dowód: pismo Romana Apanasika z 25.04.2011r.: k.83, faktury VAT: k. 17-63 akt o sygn. RWR 400- 13/11/ZK oraz k. 20-54; Współpracujący z Romanem Apanasikiem przedsiębiorcy pogrzebowi odbierający z jego prosektorium ciała osób zmarłych na terenie Szpitala potwierdzili, iż opłaty z tytułu przechowania ciała w chłodni naliczane były przez niego od momentu przewiezienia ciała ze Szpitala do prosektorium. Wskazali także, iż Roman Apanasik pobierał od nich opłatę za wykonanie czynności złożenia zwłok. W przypadku odbierania zwłok z prosektorium przedsiębiorcy każdorazowo otrzymywali fakturę VAT. Uiszczenie wymienionych na niej opłat, było warunkiem wydania zwłok. Przedsiębiorcy wskazali także, iż współpraca z Romanem Apanasikiem przebiegała w pozostałym zakresie bez zastrzeżeń, a stosowane przez niego stawki nie odbiegają od zwyczajowo przyjętych. dowód: pismo Zakładu Usług Komunalnych w Leśnej: k. 72, Zakładu Gospodarki i Usług Komunalnych sp. z o.o. w Lubaniu: k.74, Domu Pogrzebowego „Fenix”: k.78-79, Andreasa Sonntag Kompleksowe Usługi Pogrzebowe „Wrzos”: k.81, Usługi Pogrzebowe „Ages”: k.79, Zakład Usług Pogrzebowych „Aaron”: k.98, Zakład Usług Pogrzebowych Krzysztof Hnydyszyn: k.100 (akta o sygn. RWR 400- 13/11/ZK); 2.6. Roman Apanasik działając przez pełnomocnika, pismem z dnia 2 listopada 2010 roku zwrócił się do Dyrektora Spółki wskazując, iż żadne z postanowień umowy z dnia 30 listopada 2007 roku nie obliguje go do nieodpłatnego przechowywania zwłok pacjentów zmarłych w szpitalu. Przedstawił propozycję zmian umowy, które jego zdaniem umożliwiłyby Spółce realizację obowiązku wynikającego z § 5 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 października 2006 roku w sprawie postępowania ze zwłokami osób zmarłych w szpitalu. Zmiana ta polegać miała na wprowadzeniu do umowy dodatkowego zobowiązania dotyczącego przechowywania zwłok przez okres 48 godzin od chwili śmierci i ustalenia symbolicznego wynagrodzenia za te czynności w postaci zryczałtowanej, w kwocie 800 zł netto miesięcznie. Ponowną deklarację zawarcia zmian w umowie Roman Apanasik zamieścił w piśmie z dnia 24 listopada 2010 roku. dowód: pismo z dnia 2.11.2010r.: k.84-85, pismo z 24.11.2010r.: k.86 (akta o sygn. RWR 400-13/11/ZK); 2.7. W dniu 19 maja 2011 roku weszło w życie Zarządzenie nr 21/2011 Prezesa Zarządu Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. w sprawie zmiany Regulaminu Porządkowego NZOZ Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. Zgodnie z jego treścią § 227, § 228 i § 229 Regulaminu Porządkowego przyjęły następujące brzmienie: • § 228 „Po stwierdzeniu zgonu przez właściwego lekarza pielęgniarka wypełnia w dwóch egzemplarzach kartę skierowania zwłok do chłodni, która stanowi załącznik nr 2 do niniejszego Regulaminu. Jeden egzemplarz Karty pozostaje w historii choroby pacjenta, drugi przekazywany jest wraz ze zwłokami do pomieszczenia post morte. Pielęgniarka przed skierowaniem zwłok do chłodni zakłada na przegub dłoni oraz stopy osoby zmarłej identyfikator po czym, po upływie dwóch godzin i ponownym stwierdzeniu zgonu przez lekarza leczącego chorego lub lekarza dyżurnego, zwłoki zostają przewiezione przez pielęgniarkę dyżurną do pomieszczenia post morte znajdującego się w piwnicy szpitalnej. Pielęgniarka przed przewiezieniem zwłok do pomieszczenia post morte 7 znajdującego się w piwnicy szpitalnej zobowiązana jest do wykonania toalety pośmiertnej oraz zapewnienia zachowania godności należnej osobie zmarłej. • § 229 „Lekarz lub pielęgniarka, o których mowa w § 227 zawiadamiają niezwłocznie o zgonie pacjenta rodzinę lub opiekuna prawnego zmarłego. Osoby, o których mowa w wyżej zobowiązane są ponadto do: a) poinformowania rodziny lub opiekuna prawnego o możliwości odbioru ciała przez wybrany przez nich zakład pogrzebowy w przeciągu 12 godzin od momentu zgonu z pomieszczenia post morte, znajdującego się na terenie szpitala, a po upływie 12 godzin ciało zostanie przewiezione do prosektorium, skąd wybrany przez rodzinę zakład pogrzebowy będzie mógł je odebrać. b) poinformowania rodziny lub opiekuna prawnego osoby zmarłej, iż w celu wydania zwłok zmarłego przez Szpital z pomieszczenia post morte, wskazanemu przez rodzinę zakładowi pogrzebowemu, niezbędne będzie okazanie przez pracownika tego zakładu pisemnego upoważnienia, udzielonego przez rodzinę lub opiekuna prawnego do odbioru zwłok; c) poinformowania rodziny lub opiekuna prawnego osoby zmarłej, iż koszty związane z przechowywaniem zwłok do 48 godzin od śmierci pacjenta ponosi Szpital.” dowód: Zarządzenie nr 21/2011: k. 74; 2.8. Pismami z dnia 7 lipca 2011 roku Spółka zaprosiła Mieczysława Sierguna prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Pogrzebowych oraz Romana Apanasika do złożenia oferty na świadczenie usług w zakresie przechowywania zwłok osób zmarłych szpitalu. Przedmiotem oferty miały być czynności określone w § 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 października 2006 r. w sprawie postępowania ze zwłokami osób zmarłych w szpitalu obejmujące: 1. przechowywanie w chłodni zwłok osób zmarłych w szpitalu do 48 godzin, 2. umycie, ubranie i wydanie zwłok osób zmarłych w szpitalu osobom uprawnionym do ich pochowania w stanie zapewniającym zachowanie godności należnej osobom zmarłym (czynności te nie będą stanowić przygotowania zwłok osób zmarłych do pochowania), 3. przechowanie w chłodni zwłok osób zmarłych w szpitalu dłużej niż 48 godzin w przypadkach opisanych w § 5 ust. 2 pkt 1-3 wskazanego wyżej rozporządzenia. W zaproszeniu do składania ofert wskazano, iż za powyższe czynności oferent nie będzie pobierał opłat od rodzin osób zmarłych za wyjątkiem przypadków wskazanych w pkt 3. W odpowiedzi na powyższe Roman Apanasik w piśmie z dnia 14.07.2011r. wskazał, iż do chwili obecnej strony obowiązuje umowa z dnia 30.11.2007 r. gdzie określono obowiązki stron oraz sposób zabezpieczenia zwłok osób zmarłych na terenie Szpitala. Podkreślił, iż w piśmie z dnia 12.07.2011 r. ponownie zaproponował zawarcie aneksu do ww. umowy, w którym jednoznacznie zaakcentowano możliwość bezpłatnego przechowania zwłok przez okres 48 godz. przy zachowaniu przez Spółkę pełnej obsługi czynności związanych z przeprowadzeniem sekcji zwłok. Formułując jednocześnie swoją ofertę zaproponował zawarcie aneksu do umowy z dnia 30.11.2007 r. o treści: 1. „Kupujący zobowiązuje się do nieodpłatnego przechowania zwłok w chłodni przez okres 48 godzin, oraz ich wydania osobom uprawnionym do ich pochowania. 2. W przypadku zmiany formy prawnej prowadzonej działalności gospodarczej lub zbycia przedsiębiorstwa w trybie art. 55 k.c. postanowienia niniejszej umowy są obowiązujące dla następców prawnych stron.” 8 W odpowiedzi na powyższe Spółka w piśmie z dnia 18 lipca 2011 roku poinformowała, iż przyczyną złożenia zaproszenia do składania ofert był fakt wcześniejszego wadliwego wykonywania zawartej pomiędzy stronami umowy. Spółka wskazała, iż przyczyną, z powodu której skierowała zaproszenia do składania ofert w zakresie przechowywania zwłok osób zmarłych jest konieczność uregulowania tego problemu zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Ministra Zdrowia, czego umowa z dnia 30.11.2007r. nie czyniła. dowód: pisma Spółki z dnia 7.07.2011r.: k.76-77, pismo Romana Apanasika z dnia 14.07.2011r.: k.81, pismo Spółki z dnia 18.07.2011r.: k. 83; 2.9. W dniu 21 września 2011 roku Spółka zawarła z Romanem Apanasikiem umowę, zgodnie z którą Roman Apanasik zobowiązał się m.in. do wykonywania następujących czynności: 1. nieodpłatnego całodobowego przewożenia na zasadzie wyłączności zwłok osób zmarłych z pomieszczenia „post – morte”, znajdującego się na terenie NZOZ Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. do pomieszczeń prosektorium, 2. nieodpłatnego przechowywania w chłodni zwłok osób zmarłych w szpitalu do 48 godzin, 3. nieodpłatnego umycia, ubrania i wydania zwłok osób zmarłych w szpitalu osobom uprawnionym do ich pochowania w stanie zapewniającym zachowanie godności należnej osobom zmarłym (czynności te nie będą stanowić przygotowania zwłok do pochówku), Umową tą Roman Apanasik został również zobowiązany do tego, aby za powyżej wymienione czynności nie pobierać opłat od rodzin osób zmarłych. dowód: umowa z 21.09.2011r.: k. 99-100; 2.10. Po dniu 21 września 2011 roku Roman Apanasik zaprzestał pobierania od osób uprawnionych do zorganizowania pochówku osób zmarłych na terenie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Łużyckiego Centrum Medycznego sp. z o.o. w Lubaniu opłat z tytułu przechowania zwłok z okresie 48 godzin od zgonu oraz opłat za wydanie zwłok. Zgodnie z oświadczeniami Andreasa Sonntaga prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą „Wrzos”, Zakładu Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w Lubaniu oraz Mieczysława Sierguna prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usług Pogrzebowych i Cmentarnych w przypadku odbierania przez nich, po dniu 21 września 2011 roku ciał osób zmarłych na terenie ww. szpitala, Roman Apanasik nie pobierał od nich opłat z tytułu przechowania oraz wydania zwłok. dowód: pismo Romana Apanasika z 25.10.2011r.: k.104, pismo Andreasa Sonntag z 03.11.2011r.: k.109, pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w Lubaniu z 4.11.2011r.: k.110, pismo Mieczysław Sierguna z 10.11.2011r.: k. 111; 2.11. Zgodnie z rachunkiem zysków i strat sporządzonym za okres 2010 roku przychody netto Spółki wyniosły (…) zł. dowód: Rachunek zysków i strat sporządzony za okres 31.12.2010r.: k. 10; 9 3. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje: 3.1 Określenie zarzutów Niepublicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej „Łużyckiemu Centrum Medycznemu” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu został postawiony zarzut nadużywania pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych, dotyczących zwłok osób zmarłych na terenie Szpitala, poprzez nie zapewnienie bezpłatnego przechowywania zwłok osób zmarłych ww. szpitalu przez okres 48 od czasu zgonu oraz bezpłatnego ich wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku. 3.2 Naruszenie interesu publicznoprawnego Przede wszystkim rozważenia wymaga, czy w sprawie niniejszej naruszony został interes publicznoprawny. Zgodnie z celem ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów opisanym w art. 1 ust. 1 określa ona „warunki rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasady podejmowanej w interesie publicznym ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów”. Tak określony cel ustawy pozwala przyjąć, iż ma ona charakter publiczny i służy ochronie ogólnospołecznego interesu. Powyższe przesądza o wyłączeniu możliwości podejmowania przez organ antymonopolowy działań w celu ochrony wyłącznie interesów indywidualnych. Taką interpretację potwierdza orzecznictwo Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (d. Sądu Antymonopolowego – np. wyroki z dnia 28.05.2001, sygn. akt XVII Ama 82/00; z dnia 4.07.2001, sygn. akt XVII Ama 108/00; z dnia 30.05.2001 r., sygn. akt XVII Ama 80/00; z dnia 6.06.2001, sygn. akt XVII Ama 78/00) i Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 27 sierpnia 2003 r., sygn. akt I CK 184/03). W świetle powyższego orzecznictwa dobrem chronionym na podstawie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zatem interes publiczny polegający na zapewnieniu właściwych warunków funkcjonowania konkurencji oraz zapewnieniu ochrony interesów przedsiębiorców i konsumentów jako zjawisk o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.02.2004 r. (sygn. III SK 2/04) stwierdził, że naruszenie indywidualnego interesu nie wyklucza dopuszczalności równoczesnego uznania, że dochodzi do naruszenia interesu zbiorowego ,,jeżeli indywidualne pogwałcenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mogłoby w jakikolwiek sposób prowadzić do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywołują lub mogą wywołać zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej”. Dlatego też warunkiem koniecznym w niniejszej sprawie do stwierdzenia naruszenia przez Spółkę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów było wykazanie, iż działaniami tego przedsiębiorcy mógł zostać dotknięty szerszy krąg uczestników rynku. Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie obejmuje wszystkich przedsiębiorców pogrzebowych współpracujących ze Spółką, w zakresie, w jakim zmuszeni są oni współpracować z Romanem Apanasikiem działającym w imieniu Spółki, przy odbieraniu zwłok osób zmarłych na terenie działania szpitala. Skutki działań Spółki naruszają nadto bezpośrednio interesy ekonomiczne nieoznaczonego kręgu konsumentów - lokalnej zbiorowości mieszkańców tj. rodzin i innych osób zlecających pochówek osób zmarłych na terenie szpitala, mieszkających na terenie działania ww. Spółki. Oznacza to, iż do prowadzonej przed Prezesem UOKiK sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy o 10 ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyższego, niniejsze postępowanie antymonopolowe niewątpliwie toczy się w interesie publicznym, a nie w indywidualnym. 3.3. Strona postępowania. Przedmiotem postępowania są praktyki dotyczące nadużywania pozycji dominującej przed przedsiębiorcę (art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Definicja legalna pojęcia „przedsiębiorcy” zawarta jest w art. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 powołanego artykułu, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy, rozumie się przez to m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu jest spółką prawa handlowego. Wynika stąd, iż uznać ją należy za przedsiębiorcę wedle przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - O swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), a zatem uznać ją należy również za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Dodać w tym miejscu należy, że postawienie w niniejszej sprawie zarzutu ww. Spółce spowodowane było faktem, iż wypełnienie określonych obowiązków związanych ze śmiercią pacjenta obowiązujące przepisy nakładają na szpitale. 3.4. Ustalenie rynku właściwego Ponieważ zachowania podmiotów odbywają się na rynku, niezbędne jest określenie rynku właściwego w sprawie, czyli – zgodnie z art.4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – rynku towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty (rynek produktowy) oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i kosztów transportu, panują zbliżone warunki konkurencji (rynek geograficzny). Zatem, przez rynek właściwy, rozumie się zarówno rynek w ujęciu produktowym, jak i geograficznym. Rynek w ujęciu produktowym obejmuje te wszystkie usługi, które są uznawane przez konsumentów za wzajemnie wymienne lub substytucyjne ze względu na ich właściwości, ceny i przeznaczenie. Rynek właściwy w ujęciu produktowym wyznaczany jest według stosowania wąskich kryteriów segmentacji takiego rynku. Kryteria te muszą wynikać z obiektywnych parametrów towarów, mających zasadniczy wpływ na ich zakup przez nabywców. W każdej sprawie są nimi przede wszystkim przeznaczenia i parametry użytkowe. Cechy te pozwalają nabywcom łatwo identyfikować towary, odróżniać od siebie i ewentualnie traktować jako bliskie substytuty. Jak wykazano w części dotyczącej opisu ustalonego w sprawie stanu faktycznego, na podstawie umowy z dnia 30 listopada 2007 roku a następnie umowy z dnia 21 września 2011 roku Romanowi Apanasikowi powierzone zostały czynności przechowywania zwłok osób zmarłych na terenie Spółki oraz ich wydawania osobom upoważnionym do organizacji pochówku. Wskazać należy, iż obowiązki szpitali w przypadku śmierci pacjenta uregulowane były do dnia 1 lipca 2011 roku ustawą z dnia z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2007r., Nr 14 poz. 89 ze zm.) a obecnie regulowane są przepisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (Dz.U. nr 112, poz. 654 - art. 221 tej ustawy). 11 Zgodnie z treścią art. 25 a ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. z 2007r., Nr 14 poz. 89 ze zm.) szpital został zobowiązany do tego, aby w razie śmierci pacjenta w szpitalu należycie przygotować jego zwłoki, w celu ich wydania osobom uprawnionym do pochowania. Sposób postępowania szpitala w razie śmierci pacjenta oraz zakres czynności należących do obowiązków szpitala związanych z przygotowaniem zwłok pacjenta do wydania osobom uprawnionym do ich pochowania został uszczegółowiony w treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 31 października 2006 roku w sprawie postępowania ze zwłokami osób zmarłych w szpitalu (Dz.U. Nr 203, poz. 1503). Wskazano tam, iż Szpital zobowiązany jest m.in. do bezpłatnego przechowania zwłok przez okres 48 godzin od zgonu, umycia, ubrania i wydania zwłok osoby zmarłej osobom uprawnionym do ich pochowania w stanie zapewniającym zachowanie godności osobie zmarłej. Od dnia 1 lipca 2011 roku obowiązki szpitala w przypadku śmierci pacjenta reguluje m.in. art. 28 ustawy o działalności leczniczej, zgodnie z którym podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne, jest obowiązany w razie śmierci pacjenta należycie przygotować zwłoki poprzez ich umycie i okrycie, z zachowaniem godności należnej osobie zmarłej, w celu ich wydania osobie lub instytucji uprawnionej do ich pochowania oraz przechować zwłoki nie dłużej niż przez 72 godziny, licząc od godziny, w której nastąpiła śmierć pacjenta. Za wymienione powyżej czynności nie pobiera się opłat (art. 28 ust. 3). Wskazać również należy, iż zgodnie z art. 219 ust. 1 pkt 3 ustawy o działalności leczniczej nadal zachowuje moc wymienione powyżej rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 października 2006 roku w sprawie postępowania ze zwłokami osób zmarłych w szpitalu. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż zarówno ustawa o zakładach opieki zdrowotnej, jak i ustawa o działalności leczniczej nałożyła na szpitale ten sam zakres obowiązków związanych ze śmiercią pacjenta. Wśród usług, do których wykonania zobowiązany jest szpital zaliczyć należy następujące czynności: przechowanie, umycie, ubranie i wydanie zwłok. Czynności te nie stanowią przygotowania zwłok do pochówku, a więc są czynnościami z zakresu usług prosektoryjnych. Usługi te były już wielokrotnie przedmiotem orzeczeń Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów np. wyrok z dnia 11 maja 1994 r. (sygn. akt XVII Ama 61/93), wyrok z dnia 10 kwietnia 1996 r. (sygn. akt XVII Ama 9/96), wyrok z dnia 20 lutego 2002 r. (sygn. akt XVII Ama 15/01), wyrok z dnia 21 sierpnia 2003 r. (sygn. akt XVII Ama 71/02), wyrok z dnia 28 stycznia 2004 r. (sygn. akt XVII Ama 19/03), wyroki z dnia 25 maja 2006 r. (sygn. akt XVII Ama 98/04 oraz XVII Ama 38/06). W świetle tego orzecznictwa usługi polegające na przechowaniu zwłok, ich umyciu, ubraniu i wydaniu należą do zakresu usług prosektoryjnych. W niniejszej sprawie właściwym produktowo jest jednak nie rynek świadczenia usług prosektoryjnych (na którym działa Roman Apanasik) lecz rynek organizowania świadczenia tych usług. Tam swoją działalność prowadzi zaś Spółka na mocy ww. przepisów. Podkreślić bowiem należy, iż określone usługi prosektoryjne szpital może świadczyć bezpośrednio lub też za pośrednictwem osób trzecich, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Prezes Urzędu uznał, iż rynkiem produktowym w przedmiotowej sprawie jest rynek organizowania świadczenia usług prosektoryjnych. Niezbędnym elementem rynku właściwego jest jego wymiar geograficzny, oznaczający konieczność wskazania obszaru, na którym warunki konkurencji, mające zastosowanie do określonych towarów są jednakowe dla wszystkich konkurentów. Stosownie do ustalonego orzecznictwa antymonopolowego, rynek usług prosektoryjnych w wymiarze geograficznym ma charakter lokalny, miejscowy i jest wyznaczony terenem 12 określonego prosektorium. Zgodnie z Regulaminem Porządkowym w NZOZ Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. zwłoki osób zmarłych na terenie Spółki z pomieszczenia post morte przewożone są bezpośrednio na teren prosektorium, gdzie przechowywane są do momentu ich wydania osobom uprawnionym do ich pochowania. Prosektorium jest zatem jedynym miejscem, na terenie którego wykonywano czynności prosektoryjne z którymi powiązana jest zarzucana Spółce praktyka. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż rynkiem geograficznym w niniejszej sprawie jest prosektorium znajdujące się przy ul. Zawidowskiej w Lubaniu na działce nr 65/35. A zatem rynkiem właściwym w niniejszej sprawie jest rynek organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu w prosektorium znajdującym się przy ul. Zawidowskiej w Lubaniu na działce nr 65/35. 3.5. Ustalenie pozycji rynkowej uczestnika postępowania na rynku właściwym. Zgodnie z normą art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Zatem istotne znaczenie w sprawie ma określenie, czy podmiot, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie antymonopolowe, taką pozycje posiada. Definicję legalną pojęcia „pozycja dominująca” zawiera art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z powołanym przepisem pod tym pojęciem rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Zarówno na mocy art. 25 a ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, jak i art. 28 ustawy o działalności leczniczej obowiązkiem zakładów opieki zdrowotnej jest przechowanie zwłok osoby zmarłej na terenie szpitala przez określony czas, ich umycie, ubranie i wydanie osobom uprawnionym do ich pochowania w stanie zapewniającym zachowanie godności należnej osoby zmarłej. W związku z powyższym organizacja wykonywania określonych powyżej usług prosektoryjnych jest ustawowym obowiązkiem danego zakładu opieki zdrowotnej, który posiada na tym rynku pozycję monopolistyczną wynikającą z przytoczonych powyżej przepisów prawnych (monopol prawny). Rynek ten nie jest otwarty dla konkurencji, ponieważ zarówno w świetle wskazanych powyżej aktów prawnych, jak również z ekonomicznego punktu widzenia byłaby ona nieefektywna. W niniejszej sprawie Spółka jest jedynym podmiotem zobowiązanym a zarazem uprawnionym do organizowania świadczenia usług prosektoryjnych wobec zwłok pacjentów zmarłych na jej terenie. Czyni to ona poprzez powierzenie wykonywania określonych usług Romanowi Apanasikowi. Jak wynika z twierdzeń Spółki złożonych w toku niniejszego postępowania, do lutego 2011 roku Roman Apanasik był jedynym przedsiębiorcą na terenie powiatu lubańskiego, posiadającym odpowiednią infrastrukturę niezbędną do świadczenia usług prosektoryjnych. Gdyby jednak nawet na terenie powiatu lubańskiego działali również inni przedsiębiorcy wykonujący usługi w omawianym zakresie, to i tak Spółka byłaby jedynym podmiotem uprawnionym do decydowania o organizacji wykonania świadczenia tychże usług. W związku z powyższym Prezes Urzędu stwierdził, iż na tak zakreślonym rynku właściwym, to jest rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie 13 Centrum Medyczne” w Lubaniu wykonywanych na terenie prosektorium znajdującym się przy ul. Zawidowskiej w Lubaniu na działce nr 65/35, Spółka ta posiada pozycję dominującą. 3.6 Przesłanki naruszenia art. 9 ust. 1 to jest nadużywania pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu, poprzez niezapewnienie bezpłatnego przechowywania zwłok osób zmarłych w ww. szpitalu przez 48 godzin od czasu zgonu oraz bezpłatnego ich wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Zatem dla stwierdzenia, iż wyżej wymienione zachowanie uczestnika postępowania stanowi zarzucaną mu praktykę ograniczającą konkurencję muszą zostać spełnione łącznie następujące przesłanki: 1. posiadanie przez Spółkę pozycji dominującej na lokalnym rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu na terenie prosektorium znajdującym się przy ul. Zawidowskiej w Lubaniu na działce nr 65/35, (rynek właściwy); 2. nadużywanie tej pozycji poprzez brak zapewnienia bezpłatnego przechowywania zwłok osób zmarłych w ww. szpitalu przez 48 godzin od czasu zgonu oraz bezpłatnego ich wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku. Jak wykazano powyżej Spółka posiada pozycję dominującą na lokalnym rynku organizowania świadczenia usług prosektoryjnych dotyczących zwłok osób zmarłych w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „Łużyckie Centrum Medyczne” w Lubaniu na terenie prosektorium znajdującym się przy ul. Zawidowskiej w Lubaniu na działce nr 65/35. Tym samym spełniona została pierwsza z przesłanek niezbędnych do stwierdzenia praktyki z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Do stwierdzenia stosowania praktyki opisanej w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie (…) konieczne jest spełnienie drugiej przesłanki – nadużywania pozycji dominującej. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, za praktykę ograniczającą konkurencję uznane jest nadużywanie pozycji dominującej na rynku. Ustawa nie wymienia w sposób wyczerpujący przejawów nadużywania pozycji dominującej na rynku, a jedynie ogranicza się w art. 9 ust. 2 do wyliczenia typowych przykładów zachowań przedsiębiorców mających charakter praktyk ograniczających konkurencję. Z uwagi na otwarty katalog praktyk nie ma formalnych przeszkód aby został on rozszerzony także o inne działania przedsiębiorców ograniczające konkurencję, czy też godzące w interesy konsumentów. Istotnym jest, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zakazane nie jest posiadanie pozycji dominującej, ale jej nadużywanie, czyli oddziaływanie na interesy konkurentów, kontrahentów lub konsumentów w stopniu niemożliwym do zaistnienia, w przypadku, gdyby podejmujący je przedsiębiorca działał w warunkach konkurencji. 14 Warunkiem koniecznym do uznania w niniejszej sprawie, że Spółka nadużyła posiadanej pozycji dominującej na rynku właściwym jest wykazanie, iż nie zapewniła ona rodzinie zmarłego lub też innej osobie uprawnionej do dokonania pochówku, bezpłatnego przechowania zwłok w chłodni przez okres 48 godzin od godziny śmierci oraz bezpłatnego wydania zwłok, co jest zachowaniem niezgodnym z obowiązującymi regulacjami w tym zakresie. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej obowiązującej do dnia 1 lipca 2011 roku, zakład opieki zdrowotnej udzielał świadczeń zdrowotnych bezpłatnie, za częściową odpłatnością lub odpłatnie na zasadach określonych w ustawie, w przepisach odrębnych lub w umowie cywilnoprawnej. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 164, poz. 1027 j.t. ze zm.), do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej mają prawo świadczeniobiorcy wymienieni w przepisach ustawy. Są to m.in. osoby objęte powszechnym, obowiązkowym, jak i dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgodnie z art. 33 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej publiczny zakład opieki zdrowotnej udzielał świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom, uprawnionym do tych świadczeń na podstawie odrębnych przepisów, nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Zakres obowiązków ciążących na szpitalu w razie śmierci pacjenta na jego terenie określał art. 25a ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, który wskazywał, iż w takim wypadku szpital miał obowiązek należycie przygotować zwłoki osoby zmarłej w szpitalu w celu ich wydania osobom uprawnionym do ich pochowania. Ponadto, zgodnie z art. 25a ust. 2 tej ustawy, Minister właściwy do spraw zdrowia określić miał w drodze rozporządzenia sposób postępowania szpitala w razie śmierci pacjenta oraz zakres czynności należących do obowiązków szpitala związanych z przygotowaniem zwłok pacjenta do wydania osobom uprawnionym do ich pochowania, uwzględniając konieczność zachowania godności należnej zmarłemu. Na podstawie art. 25a ust. 2 ww. ustawy wydane zostało Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 31 października 2006 roku w sprawie postępowania ze zwłokami osób zmarłych w szpitalu (Dz.U. Nr 203, poz. 1503). Jak wskazuje § 1 Rozporządzenia, określa ono sposób postępowania szpitala w razie śmierci pacjenta, oraz zakres czynności należących do obowiązków szpitala związanych z przygotowaniem zwłok osoby zmarłej do wydania osobom uprawnionym do ich pochowania. Zgodnie z § 5 ust. 1 oraz § 6 ust. 1 do czynności tych zalicza się przechowanie zwłok osoby zmarłej w chłodni nie dłużej niż przez 48 godzin, umycie, ubranie i wydanie zwłok osobie uprawnionej do ich pochowania w stanie zapewniającym zachowanie godności należnej osobie zmarłej. W dniu 1 lipca 2011 roku weszła w życie ustawa o działalności leczniczej, która w art. 28 uregulowała obowiązki szpitala w przypadku śmierci pacjenta wskazując, iż w takiej sytuacji szpital zobowiązany jest do bezpłatnego przygotowania zwłok poprzez ich umycie i okrycie z zachowaniem godności należnej osobie zmarłej w celu ich wydania osobie lub instytucji uprawnionej do ich pochowania oraz bezpłatnego przechowania zwłok nie dłużej niż przez 72 godziny. Z powyższego wynika, iż zarówno przed dniem 1 lipca 2011 roku, jak i po tej dacie czynność przechowania zwłok przez szpital przez okres 48 godzin od daty zgonu jak i czynność wydania zwłok osobom uprawnionym do pochowania ciała powinny być wykonane przez szpital nieodpłatnie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż poprzez sprzedaż nieruchomości położonej przy ul. Zawidowskiej na działce nr 65/35 oraz zawarcie umowy z dnia 30 listopada 2007 roku z Romanem Apanasikiem w sprawie zobowiązania do wykonywania świadczeń, Spółka powierzyła temu przedsiębiorcy wykonywanie 15 części czynności przewidzianych w ww. rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Zarówno treść ww. umowy, jak i treść Regulaminu Porządkowego wskazuje na fakt, iż Roman Apanasik został upoważniony i jednocześnie zobowiązany do przechowania ciał zmarłych w szpitalu w okresie 48 godzin od daty zgonu oraz ich wydania osobom uprawnionym do pochówku. Czynności polegające zaś na umyciu i ubraniu zwłok (polegającego na okryciu zwłok jednorazowym prześcieradłem lub fartuchem) obowiązany był wykonywać pracownik Spółki. Zdaniem Prezesa Urzędu powierzenie Romanowi Apanasikowi wykonywania powyższych czynności nie oznacza, iż Spółka nie ponosi odpowiedzialności za ich świadczenie zgodnie z obowiązującymi przepisami albowiem to przepisy ustaw oraz rozporządzenia na Spółkę nałożyły obowiązek wykonywania określonych czynności. Ma tutaj również zastosowanie art. 474 k.c. „dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, za których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza.” Jak wskazał Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 stycznia 2004 roku (sygn. akt XVII Ama 19/03) „szpital podzlecając wykonanie przedmiotowych usług nie zwolnił się z obowiązku i odpowiedzialności za ich wykonanie stosownie do art. 474 k.c.” W świetle przedmiotowego przepisu dłużnik przyjmuje na siebie ryzyko związane z posłużeniem się innymi osobami przy wykonywaniu obciążającego go zobowiązania. A zatem w analizowanej sprawie, pomimo iż obowiązki szpitala w praktyce przejęła firma Romana Apanasika, odpowiedzialność za podwykonawcę cały czas ciążyła na NZOZ „Łużyckim Centrum Medycznym”. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim przedstawionych przez Romana Apanasika faktur VAT wystawianych na rzecz konsumentów, jak i zewnętrznych firm pogrzebowych, jego oświadczeń a także zgromadzonych w toku postępowania oświadczeń pochodzących od przedsiębiorców świadczących usługi pogrzebowe niezbicie wynika, iż w każdym przypadku zgonu osoby na terenie Spółki, Roman Apanasik wykonywał usługę złożenia zwłok. Za usługę tę Roman Apanasik zgodnie z zamieszczonym w prosektorium cennikiem, pobierał opłatę w wysokości 97,20 zł brutto. Zdaniem Prezesa Urzędu opłata ta była opłatą z tytułu wydania zwłok. Jak wynika bowiem z oświadczenia Romana Apanasika czynność złożenia zwłok obejmowała: umieszczenie zwłok w trumnie, ułożenie zwłok w kapsule, pomoc lub przeniesienie do karawanu oraz dezynfekcja wózka do przewozu zwłok. W rzeczywistości zatem czynność złożenia zwłok polega na ich wydaniu z terenu prosektorium osobom uprawnionym do przeprowadzenia pochówku. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika ponadto, iż Roman Apanasik obciążał zarówno przedsiębiorców świadczących usługi pogrzebowe, jak i rodziny osób zmarłych na terenie szpitala opłatą z tytułu przechowania zwłok w chłodni. W toku prowadzonego postępowania potwierdził on, iż naliczanie opłat za przechowanie zwłok rozpoczynał od chwili przyjęcia ciał do prosektorium. Na powyższy fakt wskazują także zgromadzone w toku postępowania faktury VAT wystawiane na rzecz zarówno zewnętrznych zakładów pogrzebowych jak i konsumentów, którzy zlecili Romanowi Apanasikowi przeprowadzenie pochówku oraz oświadczenia złożone przez Zakład Usług Komunalnych w Leśnej, Zakład Gospodarki i Usług Komunalnych sp. z o.o. w Lubaniu, Andreasa Sonntag prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Wrzos” czy Mieczysława Sierguna. Według stosowanego przez Romana Apanasika cennika świadczenia usług opłata za przechowanie zwłok w chłodni wynosiła 97,20 zł brutto za dobę. Mając powyższe na uwadze uznać należy, iż w każdym przypadku śmierci pacjenta na terenie szpitala prowadzonego przez Spółkę, rodziny osób zmarłych lub też 16 inne osoby uprawnione przez nich do przeprowadzenia pochówku, zobowiązane były do zapłaty za czynności przechowania zwłok w chłodni także przez okres pierwszych 48 godzin od daty śmierci, jak i za wydanie zwłok. Niewątpliwie taki stan faktyczny był sprzeczny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Jak wskazywano powyżej, uprzednio obowiązująca ustawa o zakładach opieki zdrowotnej i obecnie obowiązująca ustawa o działalności leczniczej nałożyły na Spółkę obowiązek zapewnienia bezpłatnego przechowania zwłok osób zmarłych na terenie szpitala przez okres 48 godzin od daty zgonu oraz ich bezpłatnego wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezspornym jest, iż Spółka tego obowiązku nie wypełniła, a więc nadużyła swojej pozycji rynkowej w sposób opisany w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tym miejscu wskazać należy, iż nie są zasadne twierdzenia Spółki, w których wskazuje ona, iż postawiony jej w niniejszym postanowieniu zarzut jest bezzasadny. Podkreślić należy, iż przede wszystkim nie dopełniła ona ciążących na niej obowiązków chociażby poprzez zagwarantowanie w umowie zawartej z Romanem Apanasikiem, iż nie będzie on obciążał osób uprawnionych do zorganizowania pochówku opłatami za ww. czynności. Twierdzenia Spółki zawarte w piśmie z dnia 17 czerwca 2011 roku o kierowanych do niej zapewnieniach ze strony Romana Apanasika, iż będzie on realizował ciążący na niej obowiązek darmowego przechowania zwłok przez okres 48 godzin nie przełożyły się bowiem na treść zawartej umowy. Spółka nie zastrzegła powyższych warunków także w trakcie przeprowadzania przetargu związanego ze sprzedażą nieruchomości, co mogła uczynić chociażby w ogłoszeniu o przetargu ustnym nieograniczonym. Zawarta umowa nie regulowała w ogóle kwestii związanych z odpłatnością przechowania i wydania zwłok. Jej postanowienia ograniczyły się do kwestii związanych z przeprowadzaniem sekcji zwłok oraz samego przewożenia ciał osób zmarłych z pomieszczenia post morte do pomieszczeń prosektorium. W rzeczywistości zatem Spółka powierzyła Romanowi Apanasikowi wykonywanie czynności przechowania zwłok oraz ich wydanie bezumownie. Taki stan rzeczy potwierdza także treść pisma Spółki z dnia 18 lipca 2011 roku kierowanego do Romana Apanasika, w którym wskazała ona, iż umowa z dnia 30 listopada 2007 roku nie regulowała problemu przechowania zwłok. Wskazać również należy, iż, co przyznała Spółka w piśmie z dnia 17 czerwca 2011 roku, już jesienią 2010 roku odebrała ona sygnały o pobieraniu stosownych opłat przez Romana Apanasika. Działania, które zmierzały do zapobieżenia temu stanowi rzeczy Spółka podjęła jednak dopiero w dniu 19 maja 2011 roku (data wejścia w życie Zarządzenia nr 21/2011 Prezesa Zarządu Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o.) oraz w dniu 7 lipca 2011 roku (data wysłania zaproszeń do składania ofert na świadczenie usług w zakresie przechowywania zwłok osób zmarłych w szpitalu). W tym zatem okresie co najmniej miała świadomość bezprawności istniejącego stanu faktycznego. Zdaniem Prezesa Urzędu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut podniesiony przez Spółkę, iż do połowy miesiąca lutego 2011 roku jedynie Roman Apanasik, na terenie powiatu Lubańskiego posiadał niezbędną infrastrukturę do wykonywania usług prosektoryjnych. Tak bowiem Spółka zbywając nieruchomość położoną przy ul. Zawidowskiej zaznaczając, iż przeznaczeniem znajdującego się na niej budynku jest prosektorium, mogła i powinna, mając na uwadze obowiązujący stan prawny i faktyczny, dokonać odpowiednich zastrzeżeń, już w warunkach przetargu lub później w zawartej z wyłonionym nabywcą umowie, zapewniających należyte wykonanie ciążących na niej obowiązków. Spółka zaniedbała jednak nałożonych na nią obowiązków. Tym samym spełniona została druga z przesłanek niezbędnych do stwierdzenia praktyki z art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 17 Działania Spółki spowodowały przede wszystkim naruszenie praw rodzin i innych osób zlecających dokonanie pochówku osób zmarłych w Szpitalu, poprzez umożliwienie pobierania od nich przez Romana Apanasika opłat za usługi, które powinny być wykonywane bezpłatnie. Skoro Spółka miała obowiązek zapewniania bezpłatnego przechowania zwłok przez okres 48 godzin od godziny zgonu oraz bezpłatnego wydania zwłok osobom uprawnionym do ich pochowania, to posiadała również obowiązek stosownego ukształtowania zawartej z przedsiębiorcą umowy oraz wyegzekwowania jej stosowania w takim samym zakresie. Na skutek niewykonania tego obowiązku rodziny osób zmarłych lub też inne osoby organizujące pochówek były zmuszone do ponoszenia ciężarów finansowych za usługi, których nie powinni ponosić. Działania Spółki zatem nie tylko spowodowały powstanie stanu faktycznego sprzecznego z obowiązującymi przepisami ale również skutkowały naruszeniem interesu ekonomicznego nieoznaczonego kręgu konsumentów. Tym samym Spółka nadużyła posiadanej pozycji dominującej na rynku, co stanowi naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 3.7. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie I sentencji decyzji. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie wydaje się decyzji, o której mowa w art. 10 przedmiotowej ustawy, jeżeli zachowanie rynkowe przedsiębiorcy przestało naruszać zakazy określone w art. 9 ustawy. W takim przypadku Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu praktyki za ograniczającą konkurencję i stwierdza zaniechanie jej stosowania. Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego w dniu 19 maja 2011 roku weszło w życie Zarządzenie nr 21/2011 Prezesa Zarządu Spółki zmieniające Regulamin Porządkowy obowiązujący w szpitalu. Wprowadziło ono zasadę, zgodnie z którą zwłoki pacjentów zmarłych na terenie szpitala przed ich przewiezieniem do prosektorium przechowywane są przez 12 godzin w pomieszczeniu post morte znajdującym się na terenie szpitala. Jednocześnie lekarz lub pielęgniarka zostali zobowiązani do poinformowania rodziny lub opiekuna prawnego osoby zmarłej o możliwości odbioru ciała przez wybrany zakład pogrzebowy w przeciągu 12 godzin od momentu zgonu z pomieszczenia post morte. Po upływie 12 godzin ciało zostanie przewiezione do prosektorium. Wskazać należy, iż opisane powyżej czynności Spółki, choć zmierzały do zaniechania zarzuconej jej praktyki, nie doprowadziły jednak do całkowitego zapewnienia osobom uprawnionym do dokonania pochówku osób zmarłych na terenie szpitala bezpłatnego przechowania zwłok przez okres 48 godzin, jak i bezpłatnego ich wydania. Zaniechanie stosowania zarzuconej Spółce praktyki nastąpiło dopiero wraz z podpisaniem umowy z dnia 21 września 2011 roku i zaprzestaniem pobierania stosownych opłat przez Romana Apanasika. Fakt powyższy ustalono w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a przede wszystkim oświadczenie złożone w toku postępowania przez samego Romana Apanasika a także oświadczenia złożone przez zewnętrznych przedsiębiorców pogrzebowych: Andreasa Sonntag „Wrzos”, Zakładu Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. w Lubaniu oraz Mieczysława Sierguna. Mając powyższe na uwadze należało orzec, jak w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. 4. Kara pieniężna. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie (…) Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji karę pieniężną w wysokości nie większej niż 18 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego m.in. art. 9. Pod pojęciem przychodu rozumie się przychód uzyskany w roku podatkowym poprzedzającym dzień wszczęcia postępowania na podstawie ustawy, w rozumieniu obowiązujących przedsiębiorcę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadziła zasadę fakultatywności kar nakładanych przez Prezesa Urzędu na przedsiębiorców, którzy dopuścili się naruszenia zakazu stosowania praktyk ograniczających konkurencję. Prezes Urzędu wydając decyzję o nałożeniu kary pieniężnej działa zatem w ramach uznania administracyjnego co oczywiście nie jest równoznaczne z dowolnością. W tym zakresie kieruje się on zasadą równości i proporcjonalności. Rozważając kwestię nałożenia kary organ antymonopolowy musi wziąć pod uwagę, czy w danych okolicznościach sprawy konieczne albo celowe jest jej nałożenie, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości kara spełni założone funkcje. Przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108 ustawy o ochronie (…), Prezes Urzędu powinien wziąć pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy (art. 111 ww. ustawy). W ocenie Prezesa Urzędu na wysokość kary musi mieć także wpływ stopień zagrożenia lub naruszenia interesu publicznoprawnego stosowanymi praktykami ograniczającymi konkurencję. W judykaturze wskazuje się, że w przypadku kar za stosowanie praktyk ograniczających konkurencję przesłankami, które należy brać pod uwagę, są: potencjał ekonomiczny przedsiębiorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, odpuszczalny poziom kary wynikający z przepisów ustawy oraz cele jakie kara ma osiągnąć (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt I CKN 793/98). Jako podstawę obliczenia kar w niniejszej sprawie przyjęto przychód osiągnięty przez Spółkę w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, tj. 2010, który wynosił (…) zł. Podkreślenia wymaga, iż kara pieniężna ma na celu zniechęcenie przedsiębiorców do naruszania przepisów ustawy. Kara ta ma charakter fakultatywny, jednakże zważywszy na jej prewencyjną, represyjną i dyscyplinującą funkcję, nałożenie kary w niniejszej sprawie jest zdaniem Prezesa Urzędu w pełni uzasadnione. Powyższy pogląd Prezes Urzędu wywodzi ze względu na dolegliwość zarzucanej przedsiębiorcy praktyki dla konsumentów, którzy obligowani byli do ponoszenia dodatkowych bezprawnych opłat. W punkcie I sentencji niniejszej decyzji stwierdzono, iż Spółka zachowaniem polegającym na braku zapewnienia bezpłatnego przechowywania zwłok osób zmarłych w szpitalu przez 48 godzin od czasu zgonu oraz bezpłatnego ich wydania osobom uprawnionym do organizacji pochówku dopuściła się naruszenia zakazu określonego w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Poczynione przez Prezesa Urzędu ustalenia pozwalają przyjąć, iż Spółka naruszając ww. zakaz działała nieumyślnie. Nieumyślność ta polegała na tym, że przedsiębiorca, nie działając w zamiarze naruszenia zakazu nadużycia pozycji dominującej, naruszyła go jednak na skutek nieuwzględnienia obowiązujących przepisów prawnych. Spółka, z uwagi na profesjonalny charakter prowadzonej działalności, powinna mieć świadomość istniejących regulacji prawnych i wynikających z nich obowiązków. Tym samym można jej postawić zarzut, iż działała ona nieumyślnie, a zatem została spełniona przesłanka warunkująca możliwość nałożenia kary na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. 19 Prezes Urzędu zaliczył przedmiotową praktykę Spółki do naruszeń prawa antymonopolowego nie będących naruszeniami bardzo poważnymi ani poważnymi. Stwierdzona praktyka należy do praktyk antykonkurencyjnych nienazwanych tzw. praktyk eksploatacyjnych, których skutkiem bezpośrednim jest wyrządzenie szkody konsumentom.. Kierując się naturą przedmiotowego naruszenia Prezes Urzędu ustalił kwotę wyjściową kary w wysokości (…) zł, co stanowi (…) % przychodu i (…) % maksymalnego wymiaru kary. Ustalając wymiar kary pieniężnej Prezes Urzędu uwzględnił następnie specyfikę rynku i działalności przedsiębiorcy. W jej ramach, jako okoliczność przemawiającą za podwyższeniem wymiaru kary, wziął pod uwagę fakt, iż negatywne skutki praktyki stosowanej przez Spółkę dotykały wrażliwej grupy konsumentów, to jest osób znajdujących się w trudnej osobistej sytuacji. Powyższa okoliczność spowodowała podwyższenie kwoty wyjściowej o (…)% to jest o kwotę (…) zł, do kwoty (…) zł stanowiącej kwotę bazową dla dalszego ustalania wysokości kary. Prezes Urzędu wziął także pod uwagę okres trwania stwierdzonego naruszenia, który był znaczny, bo blisko czteroletni i z tego powodu otrzymaną kwotę bazową zwiększono o (…) % to jest do kwoty (…) zł Obliczając karę organ antymonopolowy postanowił wziąć także pod uwagę okoliczności obciążające oraz łagodzące, stanowiące ocenę podmiotowej strony czynu przedsiębiorcy. Prezes Urzędu nie dopatrzył się okoliczności zaostrzających wymiar kary. Po stronie okoliczności łagodzących wymiar kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt podjęcia przez Spółkę, jeszcze przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie, czynności zmierzających do zaniechania zarzucanej jej praktyki i w późniejszym terminie, jej zaniechanie. Uwzględnienie ww. okoliczności spowodowało obniżenie otrzymanej kwoty o (…)%, do kwoty 5 102,22 zł (słownie: pięć tysięcy sto dwa złote i dwadzieścia dwa grosze). Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawie: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura we Wrocławiu. Otrzymuje : NZOZ Łużyckie Centrum Medyczne w Lubaniu sp. z o.o. w Lubaniu ul. Zawidowska 4 59-800 Lubań