RWR-8/2023

Delegatura Urzęd u Ochrony Konk urencj i i Konsumentów w e Wrocławiu pl. Strzelecki 25 , 50 - 224 Wrocław tel. 71 323 63 80 < faks 71 323 63 80 wroclaw @uokik.gov.pl < www .uokik.gov.pl PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW T OMASZ CHRÓSTNY Wroc ł aw , 1 3 października 202 3 r. R WR .611. 1 .202 3 . AK Wersja jawna DECYZJA nr R WR 8 /202 3 informacje prawnie chronione oznaczono [xxx] P o przeprowadzeniu postępowania w sprawie o uznanie postanowi eń wzorca umowy za niedozwolone wszczętego przeciwko Justynie Stankiewicz, prowadzą cej działalność gospodarczą pod firmą : POLANDCARS.COM.JUSTYNA STANKIEWICZ we Wrocławiu , I. n a podstawie art. 23b ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 202 3 r. poz. 1689 ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje stosowane przez Justyn ę Stankiewicz, prowadzą cą działalność gospodarczą pod firmą : POLANDCARS.COM.JUSTYNA STANKIEWICZ we Wrocławiu postanowieni a wzorca umowy o treści: 1. „Wynagrodzeniem Zleceniobiorcy za usługi wykonane na podstawie niniejszej umowy jest prowizja w wysokości … %) słownie:…………) od wartości każdego świadczenia uzyskanego dla Zleceniodawcy od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody oraz w przy padku skierowania sprawy na drogę sądową - dodatkowo koszty zastępstwa procesowego oraz koszty zastępstwa w egzekucji. Wynagrodzenie należne Zleceniobiorcy powiększone zostanie o stosowny podatek od towarów i usług VAT w wysokości obowiązującej w dacie uzy skania świadczenia oraz płatne będzie po uzyskaniu (wyegzekwowaniu) należnego świadczenia od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody.” (§ 3 ust. c wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 2. „W przypadku poniesienia przez Zleceniobiorcę kosztów wizyt lekarskich i/lub rehabilitacji odbytych przez Zleceniodawcę, Zleceniodawca wyraża zgodę, aby rozliczenie tych kosztów (ich zwrot Zleceniobiorcy) następowało zgodnie z wystawionymi z tego tytułu fakturami VAT w pierwszej kolejności z należnej mu części odsz kodowania lub innego świadczenia otrzymanego od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody (tj. części odszkodowania lub świadczenia pozostałej po odliczeniu należnej Zleceniobiorcy prowizji). Zleceniodawca wyraża zgodę na potrącanie tych kwot przez Zlec eniobiorcę.” (§ 4 ust. g wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 3. „Zleceniodawca zobowiązuje się, iż nie wypowie niniejszej umowy ani też nie wypowie udzielonego Zleceniobiorcy lub osobie przez niego wskazanej pełnomocnictwa, przed całkowitym wykonaniem niniejszej umowy i jej rozliczeniem. W przypadku niedotrzymania niniejszego zobowiązania przez Zleceniodawcę, Zleceniobiorcy przysługuje prawo do zwrotu kosztów poniesionych przy realizacji niniejszej umowy zgodnie z przedstawionym Zleceniodawcy zestawieni em godzinowym czasu pracy i poniesionych kosztów sporządzonym przez Zleceniobiorcę oraz prawo do otrzymana należnego zgodnie z niniejszą umową wynagrodzenia od świadczeń ustalonych lub zasądzonych od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody. Zleceniobi orca oświadcza przy tym, że stawka godzinowa czasu pracy przy likwidacji szkód wynosi 200 złotych oraz powiększona zostanie każdorazowo o stosowny podatek od towarów i usług VAT, co 2 Zleceniodawca akceptuje.” (§ 4 ust. 2 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodow ania ); 4. „Strony zobowiązują się do zachowania w tajemnicy w stosunku do osób trzecich wszystkich warunków nn. umowy . ” (§ 5 ust. 2 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 5. „Wszelkie spory wynikłe w związku z wykonywaniem nn. Umowy Strony będą się starały r ozwiązywać polubownie, a w przypadku braku porozumienia właściwym będzie odpowiedni sąd właściwy miejscowo dla siedziby Zleceniobiorcy.” (§ 5 ust.4 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 6. „Umowę odczytano, jej treść jest dla obu Stron zrozumiała i nie w noszą do niej żadnych zastrzeżeń.” (§ 5 ust. 6 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ), za niedozwolone postanowieni a umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 202 3 r. poz . 1610 ), co stanowi naruszen ie art. 23a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - i zakazuje ich wykorzystywania. II. na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2023 r. poz. 1689), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Justynę Stankiewicz, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą POLANDCARS.COM. JUSTYNA STANKIEWICZ we Wrocławiu w związku z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 23a ww. ustawy kary pieniężne : 1. w wysokości 43 461 zł (słownie: czterdzieści trzy tysiące czterysta sześćdziesiąt jeden) , z tytułu stosowania postanowienia wzorca umowy określonego w pkt. I ust. 1 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa; 2. w wysokości 43 461 zł (słownie: czterdzie ści trzy tysiące czterysta sześćdziesiąt jeden ) , z tytułu stosowania postanowienia wzorca umowy określonego w pkt. I ust. 2 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa; 3. w wysokości 43 461 zł (słownie: czterdzieści trzy tysiące czterysta sześćdziesiąt je den ) , z tytułu stosowania postanowienia wzorca umowy określonego w pkt. I ust. 3 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa ; 4. w wysokości 26 076 zł ( słownie: dwadzieścia sześć tysięcy siedemdziesiąt sześć ) z tytułu stosowania postanowienia wzorca umowy ok reślonego w pkt. I ust. 4 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa ; 5. w wysokości 26 076 zł ( słownie: dwadzieścia sześć tysięcy siedemdziesiąt sześć ) z tytułu stosowania postanowienia wzorca umowy określonego w pkt. I ust. 5 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa ; 6. w wysokości 26 076 zł ( słownie: dwadzieścia sześć tysięcy siedemdziesiąt sześć ) z tytułu stosowania postanowienia wzorca umowy określonego w pkt. I ust. 6 sentencji decyzji, płatną do budżetu państwa . I II . n a podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz. U. z 2023 r. poz. 1689), oraz art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 202 3 r. poz. 775 ), w związku z art. 83 ww. ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Justynę Stankiewicz, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą: POLANDCARS.COM.JUSTYNA STANKIEWICZ we Wrocławiu kosztami postępowania w sprawie o uznanie pos tanowień wzorca umowy za niedozwolone w kwocie 27 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych) i zobowiązuje do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji. UZASADNIENIE [1] P rezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ( dalej: Prezes Urzędu, Prezes UOKiK) - na skutek otrzymanych sygnałów konsumenckich , wsz czął pos tępowanie 3 wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy w związku z działalnością: Justyny Stankiewicz, prow adzącej działalność gospodarczą pod firmą : POLANDCARS.COM. JUSTYNA STANKIEWICZ we Wrocławiu (dalej jako: POLANDCARS ; Przedsiębiorca ), [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] oraz [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] mogło dojść do naruszenia przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 202 3 r. 1689, dalej: uokik ) , w sposób uzasadniający wszczęcie postępowania w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub / i w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy z a niedozwolone, w rozumieniu art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. [2] Na podstawie poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego ustaleń, Prezes Urzędu w dniu 6 kwietnia 202 3 r. - P ostanowieniem RWR Nr 23 /202 3 (dalej: Postanowienie ) - wszczął postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy , opisanych w pkt . I ust. 1 – 6 sentencji decyzji , za niedozwolone . D owód: P ostanowienie RWR nr 23 /202 3 z dnia 6 kwietnia 202 3 r., k. 3 – 10 . [ 3 ] Jednocześnie, postanowieniem Nr RWR 24 /20 2 3 z tej samej da ty , Prezes Urzędu zaliczył w poczet dowodów postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone , część materiału dowodowego zebranego w trakcie ww. postępowania wyjaśniającego, prowadzonego pod sygn. RWR.40 5 . 1 .202 1 . AK . D owód: P ostanowienie RWR nr 24 /2022 z dnia 6 kwietnia 202 3 r., k. 11. [ 4 ] W odwiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w piśmie z dnia 1 3 kwietnia 2023 r., p rzedsiębiorca przekazał stanowisko w sprawie wskazując, co następuje: − W latach [ xxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Od [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] − POLANDCARS.COM. JU S TYNA STANKIEWICZ współpracuje z [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Współpraca pomiędzy przedsiębiorcą a [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] polegała na pomocy w prowadzeniu spraw, zgromadzeniu dokumentów niezbędnych do prowadzenia sprawy przed sądem. D owód: pismo POLANDCARS z dnia 26 kwietnia 202 3 r., k. 90 – 91. [ 5 ] Prezes Urzędu zawiadomił p rzedsiębiorcę o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z aktami spr awy. Przedsiębiorca nie skorzystał z tego uprawnienia i nie odniósł się również do zgromadzonego materiału dowodowego. D o wód : pismo Prezesa Urzędu z dnia 4 sierpnia 2023 r., k. 106. Prezes UOKiK ustalił następujący stan faktyczn y [ 6 ] Justyna Stankiewicz prowadz i działalność gospodarczą pod firmą POLANDCARS.COM. JUSTYNA STANKIEWICZ we Wrocławiu i jest zarejestrowana w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod numerem identyfikacji podatkowej (NIP): 8941193076 i numerem R EGON: 932114104. Ś wiadczy usługi polegające m.in. na wynajmie pojazdów, w tym również dla osób poszkodowanych w kolizjach drogowych z OC sprawcy. Ww. usługi świadczone są zarówno na rzecz osób fizycznych, jak i osób prawnych. W ramach prowadzonej działalno ści proponuje konsumentom również przeprowadzenie procesu likwidacji szkody dla osób poszkodowanych w wypadkach drogowych. W celu realizacji ww. procesu, POLANDCARS zawiera z konsumentami umowy o dochodzenie odszkodowania. Przedmiotem zawieranych umów jest prowadzenie sprawy o dochodzenie roszczeń odszkodowawczych w zakresie szkody osobowej z tytułu zdarzenia losowego (wypadku) na drodze przedsądowej, sądowej i egzekucyjnej. [ 7 ] W obrocie z konsumentami stosuje wzor ze c um owy pn. „Umowa o dochodzenie odszkod owania” (dalej : Umowa). Zastrzeżenia Prezesa UOKiK wzbudziły następujące postanowienia Umowy: 4 1. „Wynagrodzeniem Zleceniobiorcy za usługi wykonane na podstawie niniejszej umowy jest prowizja w wysokości … %) słownie:…………) od wartości każdego świadczenia uzy skanego dla Zleceniodawcy od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody oraz w przypadku skierowania sprawy na drogę sądową - dodatkowo koszty zastępstwa procesowego oraz koszty zastępstwa w egzekucji. Wynagrodzenie należne Zleceniobiorcy powiększone zos tanie o stosowny podatek od towarów i usług VAT w wysokości obowiązującej w dacie uzyskania świadczenia oraz płatne będzie po uzyskaniu (wyegzekwowaniu) należnego świadczenia od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody.” (§ 3 ust. c wzorca Umowy o doch odzenie odszkodowania ); 2. „W przypadku poniesienia przez Zleceniobiorcę kosztów wizyt lekarskich i/lub rehabilitacji odbytych przez Zleceniodawcę, Zleceniodawca wyraża zgodę, aby rozliczenie tych kosztów (ich zwrot Zleceniobiorcy) następowało zgodnie z wyst awionymi z tego tytułu fakturami VAT w pierwszej kolejności z należnej mu części odszkodowania lub innego świadczenia otrzymanego od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody (tj. części odszkodowania lub świadczenia pozostałej po odliczeniu należnej Zl eceniobiorcy prowizji). Zleceniodawca wyraża zgodę na potrącanie tych kwot przez Zleceniobiorcę.” (§ 4 ust. g wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 3. „Zleceniodawca zobowiązuje się, iż nie wypowie niniejszej umowy ani też nie wypowie udzielonego Zleceni obiorcy lub osobie przez niego wskazanej pełnomocnictwa, przed całkowitym wykonaniem niniejszej umowy i jej rozliczeniem. W przypadku niedotrzymania niniejszego zobowiązania przez Zleceniodawcę, Zleceniobiorcy przysługuje prawo do zwrotu kosztów poniesiony ch przy realizacji niniejszej umowy zgodnie z przedstawionym Zleceniodawcy zestawieniem godzinowym czasu pracy i poniesionych kosztów sporządzonym przez Zleceniobiorcę oraz prawo do otrzymana należnego zgodnie z niniejszą umową wynagrodzenia od świadczeń u stalonych lub zasądzonych od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody. Zleceniobiorca oświadcza przy tym, że stawka godzinowa czasu pracy przy likwidacji szkód wynosi 200 złotych oraz powiększona zostanie każdorazowo o stosowny podatek od towarów i usł ug VAT, co Zleceniodawca akceptuje.” (§ 4 ust. 2 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 4. „Strony zobowiązują się do zachowania w tajemnicy w stosunku do osób trzecich wszystkich warunków nn. umowy . ” (§ 5 ust. 2 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ); 5. „Wszelkie spory wynikłe w związku z wykonywaniem nn. Umowy Strony będą się starały rozwiązywać polubownie, a w przypadku braku porozumienia właściwym będzie odpowiedni sąd właściwy miejscowo dla siedziby Zleceniobiorcy.” (§ 5 ust.4 wzorca Umowy o dochodze nie odszkodowania ); 6. „Umowę odczytano, jej treść jest dla obu stron zrozumiała i nie wnoszą do niej żadnych zastrzeżeń.” (§ 5 ust. 6 wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania ) . Dowód: wzorzec Umowy o dochodzenie odszkodowania, k. 33. [ 8 ] Analiza wzorca u mowy w kontekście otrzymanych sygnałów konsumenckich , pozwoliła na ustalenie ogólnego modelu prowadzenia działalności przez Przedsiębiorcę – w zakresie świadczenia usług likwidacji szkody. POLANDCARS , świadcząc na rzecz konsumentów poszkodowanych w wypadka ch komunikacyjnych usługi dochodzenia odszkodowań , współpracuje z [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] w obszarze obsługi prawnej tych usług , zaś z [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] w zakresie usług medyczn ych . Z okoliczności wskazanych w treści sygnałów konsumenckich wynika, że z astrzeżenia konsumentów dotyczyły 5 nieprawidłowości w działalności POLANDCARS , a także powiązań osobowych ww. przedsiębiorców w zakresie reprezentacji POLANDCARS [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . W opinii konsumentów, współpraca pomiędzy ww. przeds iębiorcami miała zostać zorganizowana w nieuczciwy sposób, w celu maksymalizacji zysków POLANDCARS, przy jednoczesnym poszkodowaniu konsumentów. Otrzymane sygnały wskazywały na następujący schemat działalności ww. przedsiębiorców: 1. Z konsumentem kontaktowa ł się przedstawiciel [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , oferując pomoc w zakresie prowadzenia sprawy o odszkodowanie; 2. Następnie konsument zawierał „Umowę o dochodzenie odszkodowania” z POLANDCARS; 3. Jednocześnie z zawarciem umowy z POLANDCARS, konsument otrzymywa ł propozycję zawarcia [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] z [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] Z przekazanych sygnałów wynikało, że konsument zawierając Umowę był zobowiązany do równoczesnego zawarcia umowy z [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] w zakr esie realizacji usług medycznych. [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] oferowała konsumentom usługi lecznicze w postaci badań, zabiegów, rehabilitacji i in., mających na celu poprawę stanu zdrowia, które uległo pogorszeniu wskutek wypadku komunikacyjnego. Zgodnie z umową z [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , rozliczenie za świadczone usługi odbywało się w formie [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] , które polegało na tym, że [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx]. Dowód: skarga konsumenta, k.12 , skarga konsumenta, k.62. Rozliczenie kosz tów prowadzonej sprawy przekazywane konsumentowi przez przedsiębiorcę przedstawiane jest w następującej formie: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx 6 xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx]. W otrzymanych przez UOKiK sygnałach, konsumenci wskazywali na proces zawierania umów z POLANDCARS [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , a także kwestionowali postanowienia 7 wzorca umowy w zakresie zasad potrącania określonych kosztów z odszkodowania i sposobu obliczania wynagrodzenia należn ego przedsiębiorcy: [wyjaśnienia konsumenta M.S. z dnia 7 lutego 2022 r.]: „Umowy zostały zawarte w tym samym czasie i miejscu a w ich sprawie rozmawiała a później kontaktowała się jedna osoba [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Zawarłam umowę o dochodzenie odszk odowania (…) Wszystkie usługi zarówno medyczne jak i obsługi prawnej, zachwalał [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , który namawiał mnie do podpisania umów przedstawiając same plusy i zapewniając, że nie poniosę żadnych kosztów z tym związanych, wszystko pokryje odszkodowanie z OC sprawcy wypadku, zabiegi medyczne były przedstawiane jako obowiązkowe.” Dowód: wyjaśnienia konsumenta, k. 62. [skarga konsumenta P.S z dnia 21.09.2021]: „Zawarłem umowę o dochodzenie odszkodowania na szkodę na moim zdrowiu, wypadek z OC sprawcy. (…) Jak się okazało, sprawa zakończyła się w grudniu 2020, o czym poinformowano mnie w sierpniu 2021 r. Z uzyskanych [xxxxxxxxxx] zł dla mnie pani Justyna żądała ode mnie jeszcze [xxxxxxxx] zł. (…) O pomstę do nieba woła sposób rozliczenia p rzez Panią Justynę swoich klientów, szczególnie tych, którzy jak ja wykonywali swoje leczenie w [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Dowód : skarga konsumenta, k. 18. [skarga konsumenta P.Ł. z dnia 08.02.2021 r.] „Pisze do państwa jako konsument, który uważa ż e został wprowadzony w błąd podczas podpisywania umowy z dwoma podmiotami, których właścicielem jest jedna osoba. A mianowicie bezpośrednio po wypadku i kolizji drogowej trafiłem do firmy [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] w której to umowa zostaje podpisana jak o POLANDCARS.COM. W rozmowie przed podpisaniem umowy pracownik zapewniał mnie, że dzięki podpisaniu umowy mam szanse na odszkodowanie sięgające kwot od 20 – 30 tyś zł. Dodatkowo po sąsiedzku jest firma [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] (…) (właściciel ten sam). (…) podpisałem zatem dwie umowy (…). Jestem zbulwersowany i zaniepokojony stosowaniem przez tą firmę zapisów w umowie, a mianowicie chodzi o zapis: § 3 podpkt c.: wynagrodzenie zleceniobiorcy za usługi wykonane na podstawie niniejszej umowy jest prowizja w wysokości 30 %) od wartości każdego świadczenia uzyskanego dla zleceniodawcy od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody oraz w przypadku skierowania na drogę sądową…” Dowód: skarga konsumenta, k.12. [ 9 ] POLANDCARS zawarła z konsumentami [ xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . W stanowisku z dnia 30 lipca 2021 r., przedsiębiorca wskazał, że [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Dowód: stanowisko p rzedsiębiorcy z dnia 30 lipca 2021 r., k . 40 - 41. 8 [10] W ramach kontroli 1 przeprowadzonej w toku postępowania wyjaśni ającego ustalono, że [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Podmioty te nadal jednak figurują w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego. POLANDCARS zawiera z konsumentami umowy o dochodzenie odszkodowania – na etapie postępowania likwidacyjnego oraz sądow ego i egzekucyjnego. Przedsiębiorca w obrocie z konsumentami wykorzystuje wzorzec Umowy o dochodzenie odszkodowania. Jednocześnie z wyjaśnień uzyskanych od pełnomocnika POLANDCARS - [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] wynika, że działalność, związana ze świadcze niem usług w procesie likwidacji szkody [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , gdzie znajduje się [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , z którą POLANDCARS współpracuje w procesie likwidacji szkody. D owód: protokół kontroli przeprowadzonej w siedzibie Przedsiębiorcy w dniu 4 sierpni a 2022 r., k . 70 – 89. [ 11 ] Informacja o przychodach uzyskanych przez Przedsiębiorcę w 2022 r. W 2022 r. P rzedsiębiorca osiągn ął przychody w wysokości [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Wskazana kwota stanowi sumę następujących pozycji: A. Przychod y netto ze sprzedaży i zrównane z nimi : [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] ; D. Pozostałe przychody operacyjne : [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] ; G. Przychody finansowe : [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . D owód: Rachunek z ysków i s trat (wariant porównawczy) – sprawozda nie za okres 01.01.2022 – 31.12.2022, k. 97. Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, Prezes Urzędu zważył: [ 12 ] Naruszenie interesu publicznego Stosownie do art. 1 ust. 1 u okik , ochrona interesów przedsiębiorców i konsumentów podejmowana w ramach działań Prezesa Urzędu jest prowadzona w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi bezwzględny warunek uznania ko mpetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowan ie. W opinii Prezesa Urzędu rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się z ochroną praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, którzy mogli i mogą być narażeni na stosowanie przez przedsiębiorcę we wzorc u umow y niedozwolon ych po stanowień umownych . Zakwestionowane działani e przedsiębiorcy nie dotycz y więc interesów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyc zna i wynika z faktu posługiwania się przez przedsiębiorcę wzorcem umow y . Należy jednocześnie podkreślić, że przepisy art. 385 1 i art. 385 3 Kodeksu cywilnego , które stanowią materialną podstawę ingerencji Prezesa Urzędu w niniejszej sprawie, implementują do prawa krajowego dyrektywę Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U.UE.L.1993.95.29). Interpretacji tych przepisów należy zatem dokonywać w odniesieniu do uregulowań zawartych w dyrektywie. Zgodnie z preambułą dyrektywy, obowiązkiem państw członkowskich jest zapewnienie, aby umowy zawierane z konsumentami nie zawierały nieuczciwych warunków. Należy tym samym uznać, że ochrona interesu publicznego w rozpatrywanej sprawie wyraża się także w koniecznoś ci zagwarantowania, by we wzorcach 1 Kontrola została przeprowadzona w siedzibie POLANDCARS w dniach 4 – 5 sierpnia 2022 r. 9 umów wykorzystywanych przez przedsiębiorców w relacjach z konsumentami nie występowały niedozwolone postanowienia umowne. [1 3 ] Naruszenie art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów – zasady ogólne Zgodnie z art. 23a uokik, zakazane jest stosowanie we wzorcach umów zawieranych z konsumentami niedozwolonych postanowień umownych, o których mowa w art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego. Odwołanie się do stosowania we wzorcach umów niedozwolonych postanowień umownych w roz umieniu art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego powoduje, że zrekonstruowanie treści zakazu wynikającego z art. 23a uokik wymaga sięgnięcia także do uregulowań kodeksowych, odnoszących się do wzorców umów i postanowień niedozwolonych 2 . Stosownie do art. 385 1 § 1 K odeksu cywilnego postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określając ych główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. [1 4 ] W świetle powołanego przepisu , możliwość uznania postanowienia za niedozwolone , uzależniona jest od stwierdzenia, że postanowienie to : 1. j est stosowane przez przedsiębiorcę wobec konsumentów ; 2. nie zostało indywidualnie uzgodnione ; 3 . nie określa głównych świadczeń stron , chyba że zostało sformułowane w sposób niejednoznaczny ; 4 . kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ; 5 . narusza w sposób rażący interesy konsumenta . Dla uznania danego postanowienia umowy za niedozwolone , konieczne jest przy tym łączne wystąpienie obydwu przesłanek merytorycznych, czyli sprzeczności z dobrymi obyczajami oraz rażącego n aruszenia interesów konsumenta. Z reguły , rażące naruszenie interesu konsumenta jest naruszeniem dobrych obyczajów, ale nie zawsze zachowanie sprzeczne z dobrymi obyczajami rażąco narusza ten interes 3 . Należy podkreślić, że przepis art. 385 1 § 1 Kodeksu c ywilnego stanowi klauzulę generalną, którą uzupełnia zamieszczona w art. 385 3 Kodeksu cywilnego lista tzw. klauzul szarych, obejmująca typowe, najczęściej spotykane w praktyce klauzule, które uznawane są za sprzeczne z dobrymi obyczajami i zarazem rażąco n aruszające interesy konsumenta. Ich wspólną cechą jest nierównomierne rozłożenie praw, obowiązków i ryzyka między stronami, prowadzące do zachwiania równowagi kontraktowej. Chodzi o takie klauzule, które z góry, w oderwaniu od konkretnych okoliczności, st awiają konsumenta w gorszym (trudniejszym) położeniu. Odwzorowanie w umowie (wzorcu) któregoś z postanowień objętych ww. wyliczeniem znacząco ułatwia wykazanie, że wypełnia ono przesłanki niedozwolonego postanowienia umownego. Funkcja art. 385 3 sprowadza s ię do ustanowienia swoistego domniemania działającego „w razie wątpliwości”, że klauzula umowna o określonej treści jest zakazanym postanowieniem umownym 4 . Ocena, czy dane postanowienie jest niedozwolone należy, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie ko nkurencji i konsumentów, do Prezesa Urzędu. Art. 23b ust. 1 uokik stanowi, że Prezes Urzędu wydaje decyzję o uznaniu postanowienia wzorca umowy za niedozwolone i zakazującą jego wykorzystywania, jeżeli stwierdzi naruszenie zakazu określonego w art. 23a u stawy. 2 por. K. Pacuła [w:] Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów; art. 23a - 23d i 99a - 99f. Komentarz pod red. K. Osajdy, 2018, wyd. 1, Legalis . 3 por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 2010 r. sygn. akt I CSK 694/09 . 4 Tak: W. Popiołek i stanowiska tam powołane. K omentarz do art. 385 3 Kodeksu cywilnego [w:] Kodeks cywilny. Komentarz do art. 1 - 449 11 , t. I pod red. prof. dr hab. K. Pietrzykowskiego, wyd. CH Beck, Warszawa 2005, s. 995 - 996 . 10 Ad 14. 1 . Stosowanie postanowie ń przez przedsiębiorcę W niniejszej sprawie bezsporne jest, że POLANDCARS jest przedsiębiorcą i zawiera z konsumentami umow y o dochodzenie odszkodowania . Posługuje się przy tym wzorcem umowy nazwie : Umowa o dochodzeni e odszkodowania . Ad 14.2. Brak indywidualnego uzgodnienia W przypadku postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, przesłanka braku indywidualnego uzgodnienia nie ma znaczenia, wobec abstrakcyjnego charakteru kontroli postano wienia wzorca umowy. Prezes UOKiK nie bada w niniejszym postępowaniu konkretnych stosunków istniejących pomiędzy kontrahentami, ale wzorzec i treść hipotetycznych stosunków, jakie powstałyby pomiędzy przedsiębiorcą a potencjalnym konsumentem. Nie ma zatem znaczenia, czy jakaś konkretna umowa była między stronami negocjowana, ani nawet czy wzorzec był, czy też nie był zastosowany przy zawieraniu konkretnej umowy. Kontrola ta ma bowiem charakter oceny ex ante i obejmuje wzorzec, nie zaś konkretną umowę. Istot ny jest zatem fakt, że przedsiębiorca wprowadził oceniany wzorzec do obrotu, poprzez wystąpienie z ofertą zawarcia umów z jego wykorzystaniem. Ad 14.3. Główne świadczenia stron Przez pojęcie „głównych świadczeń stron”, należy zasadniczo rozumieć elementy przedmiotowo istotne umowy ( essentialia negotii ), które przyjmowane są przez strony na zasadzie wyraźnego, a nie domniemanego konsensusu, co wskazuje na indywidualne uzgodnienie treści tych postanowień. Nie ulega wątpliwości, że w praktyce są to postanowie nia określające cenę oraz przedmiot świadczeń stron umowy. Za postanowienia określające świadczenia główne stron nie są natomiast uznawane postanowienia dotyczące świadczeń ubocznych, np. odsetki za opóźnienie, lub klauzule, które wywierają wpływ na wysoko ść świadczenia głównego, np. klauzule waloryzacyjne 5 . Klauzula zacytowana w pkt I ust. 1 sentencji decyzji określa główne świadczenia stron. Dotyczy bowiem m.in. sposobu ustalania wynagrodzenia Przedsiębiorcy z tytułu świadczenia usług na rzecz konsumenta w procesie likwidacji szkody. Jak już jednak zostało wskazane wcześniej , art. 385 1 § 1 k.c., nie znajduje zastosowania do postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Z daniem Prezesa UOKiK powyższe postanowienie nie zostało jednak określone w sposób jednoznaczny (o czym mowa szerzej poniżej), co umożliwia jego analizę w kontekście przesłanek opisanych w art. 385 1 § 1 k.c. Pozostałe klauzule tj. zacytowane w pkt I ust. 2 – 6 sentencji decyzji , dotyczą: sposobu wzajemnych rozliczeń i dokumentowania kosztów oraz prawa do potrącenia określonego rodzaju wierzytelności ( ust. 2), wypowiedzenia umowy przez zleceniodawcę ( ust. 3), zachowania tajemnicy nt. umowy ( ust. 4), właściwo ści sądu w razie zaistnienia sporu pomiędzy stronami (ust. 5) oraz znajomości treści umowy i niewnoszenia zastrzeżeń do jej treści (ust. 6). N ie odnoszą się zatem bezpośrednio do głównych świadczeń stron wynikających z umowy. Ad 14.4. Sprzeczność z dobrym i obyczajami Dobre obyczaje pojmowane są jako reguły postępowan ia zgodne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami. Istotą tego pojęcia jest szeroko rozumiany szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien on wyraża ć się właściwym informowaniem o przysługujących uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniem partnerów umów. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami można uznać działania zmierzające do niedoinformowania, d ezorientacji, wywołania błędnego przekonania u konsumenta, a także wykorzystan ia jego niewiedzy lub naiwności. Chodzi więc o postępowanie, które potocznie 5 Wyrok SOKiK z dnia 1 marca 2007 r., sygn. akt XVII AmC 12/06. 11 jest rozumiane jako nieuczciwe, nierzetelne, sprzeczne z akceptowanymi standardami działania 6 . Dobre obyczaje są pozaprawnymi normami postępowania, którymi winni kierować się przedsiębiorcy względem konsumentów. Ich treści nie da się określić w sposób wyczerpujący, ponieważ kształtowane są przez postawy uwarunkowane zarówno przyjmowanymi wartościami moral nymi, jak i celami ekonomicznymi i związanymi z nimi praktykami życia gospodarczego. Ad 14.5. Rażące naruszenie interesów konsumenta Druga z przesłanek wymienionych w art. 385 1 § 1 Kodeksu cywilnego odnosi się do rażącego, tj. doniosłego, znaczącego narus zenia interesów konsumenta. Kwestii rażącego naruszenia interesów konsumenta nie można sprowadzać do kategorii czysto ekonomicznej, rachunkowej, a więc porównania pieniężnej wartości świadczeń. Określenie „rażąco" należy odnieść do znacznego odbiegania prz yjętego uregulowania od zasad uczciwego (słusznego) wyważenia praw i obowiązków. Za tego typu zasady konstruujące modelowe (optymalne) ukształtowanie praw i obowiązków umownych stron traktowane są przepisy ustawowe o charakterze dyspozytywnym. Stąd też nie jest możliwe ustalenie pewnych ogólnych kryteriów, których spełnienie w każdej sytuacji automatycznie prowadzić będzie do uznania, że interesy danego konsumenta zostały rażąco naruszone. Oznacza to, że ocena, czy postanowienia zawartej umowy rażąco narusz ają interesy konsumenta, powinna być dokonywana in concreto , przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danego przypadku. Pojęcie „interesy” konsumenta należy przy tym rozumieć szeroko, nie tylko jako niekorzystne ukształtowanie jego sytuacji ekonomiczn ej. Należy tu uwzględnić również takie aspekty jak: niewygoda organizacyjna, strata czasu, nierzetelne traktowanie, naruszenie prywatności konsumenta, czy inne uciążliwości, jakie mogłyby powstać na skutek wprowadzenia do zawartej umowy ocenianego postanow ienia. Przy określaniu stopnia naruszenia interesów konsumenta należy z kolei stosować nie tylko kryteria obiektywne (np. wielkość poniesionych czy grożących strat), lecz także względy subiektywne związane bądź to z przedsiębiorcą bądź z konsumentami. Koni eczne jest zbadanie, jaki jest zakres grożących potencjalnemu konsumentowi strat lub niedogodności 7 . [15] ANALIZA POSZCZEGÓLNYCH POSTANOWIEŃ OPISANYCH W SENTENCJI DECYZJI Ad 15.1. Ocena postanowie nia zamieszczon ego w pkt . I ust. 1 sentencji decyzji : „Wynag rodzeniem Zleceniobiorcy za usługi wykonane na podstawie niniejszej umowy jest prowizja w wysokości … % (słownie:…………) od wartości każdego świadczenia uzyskanego dla Zleceniodawcy od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody oraz w przypadku skierowania sprawy na drogę sądową - dodatkowo koszty zastępstwa procesowego oraz koszty zastępstwa w egzekucji. Wynagrodzenie należne Zleceniobiorcy powiększone zostanie o stosowany podatek od towarów i usług VAT w wysokości obowiązującej w dacie uzyskania świadczen ia oraz płatne będzie po uzyskaniu (wyegzekwowaniu) należnego świadczenia od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody.” Naruszenie dobrych obyczajów Zdaniem Prezesa Urzędu kwestionowana klauzula wypełnia przesłanki, o których mowa w art. 385 1 § 1 k.c. P ostanowienie to dotyczy wynagrodzenia Przedsiębiorcy za świadczone na rzecz konsumenta usługi dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Zgodnie omawianym przepisem o abuzywności postanowienia przesądza to, iż po pierwsze, kształtuje ono prawa i obowiązki kon sumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami , po wtóre zaś, wskutek takiego właśnie układu praw i obowiązków dochodzi do rażącego 6 por. wyroki Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z: 23 lutego 2006 r. sygn. akt XVII AmA 118/04, 14 grudnia 2006 r. sygn. akt XVII AmC 152/05; wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2004 r. sygn. akt I CK 635/03 . 7 por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2004 r. sygn. akt I CK 635/03; wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 26 maja 2015 r. sygn. akt XVII AmC 2615/14 . 12 naruszenia jego interesów . Natomiast wykluczyć trzeba powyższą kwalifikację w odniesieniu do głównych świadczeń stron (w ty m ceny lub wynagrodzenia), jeżeli zostały one sformułowane jednoznacznie, i to niezależnie od tego, czy znalazły się one w samej umowie czy też we wzorcu, albo też częściowo w umowie i częściowo we wzorcu 8 W kontekście powyższego n ie ulega wątpliwości, że zakwestionowana klauzula dotyczy świadczenia głównego, odnoszącego się do wynagrodzenia zleceniobiorcy za usługi wykonane w związku z zawartą umową o dochodzenie odszkodowania. Zgodnie treścią omawianej klauzuli , wynagrodzeniem zleceniobiorcy jest: określo na procentowo prowizja od każdego świadczenia uzyskanego od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody oraz; w przypadku skierowania sprawy na drogę sądową – dodatkowo koszty zastępstwa procesowego oraz koszty zastępstwa w egzekucji. Wynagrodzenie przeds iębiorcy, zgodnie z treścią przedmiotowej klauzuli, ma dodatkowo zostać powiększone o podatek od towarów i usług w wysokości, obowiązującej w dacie uzyskania świadczenia. Wskazać należy, że wynagrodzenie POLANDCARS w umowach zawieranych z konsumentami o d ochodzenie odszkodowania ustalane jest jako tzw. success fee , co oznacza, że h onorarium podstawowe ustalane jest jako określony procent wartości przyszłego świadczenia , uzyskanego na skutek działań podjętych w procesie likwidacji szkody. Wynagrodzenie wyma galne jest po uzyskaniu świadczenia i pod warunkiem jego uzyskania. N ie jest zatem płacone w momencie zawierania umowy z POLANDCARS, co wyklucza możliwość dowiedzenia się konsumenta o całkowit ej wysokości wynagrodzenia. Podkreślenia wymaga, że wynagrodzeni e prowizyjne, określone jako wysokość procentowa od uzyskanego świadczenia jest wynagrodzeniem typowym dla umów określonego rodzaju – w tym także dla umów pośrednictwa w zakresie dochodzenia odszkodowania. Biorąc zatem pod uwagę niedookreśloność kwoty wyna grodzenia, polegającą na tym, że konsument zna jedynie wartość procentową, ale nie zna wysokości przyszłego świadczenia - w szelkie pozostałe kwestie, które mają wpływ na wysokość wynagrodzenia i zasady jego ustalania , powinny być wyrażone w taki sposób, ab y konsument – podpisując umowę - mógł przewidzieć, jakie koszty poniesie w związku ze zleceniem . W opinii Prezesa Urzędu kwestie te nie zostały uregulowane jednoznacznie, co p ozostawia wiele wątpliwości pod kątem tego, na jakich warunkach i wedle jakich k ryteriów przedsiębiorca określa poszczególne komponenty, które mają wpływ na wartość wynagrodzenia należnego zleceniobiorcy. Zdaniem Prezesa Urzędu, przedmiotowa klauzula jest niejednoznaczna, ponieważ wskazuje jedynie na rodzaj pobieranych kosztów, nie o kreślając ich w sposób dostateczny, co uniemożliwia konsumentowi ustalenie wysokości opłat. Podkreślenia wymaga, że jako elementy wynagrodzenia , przedsiębiorca ws kazuje „koszty zastępstwa procesowego” oraz „koszty zastępstwa w egzekucji”. Warto zauważyć , ż e wysokość kosztów z tytułu zastępstwa procesowego może być ustalana na zróżnicowanym poziomie i w zależności od konkretnych okoliczności. Poza stawkami minimalnymi ( ustalonymi w zależności od wartości przedmiotu sporu 9 ) , znaczenie mają także inne kryteria , na podstawie których sąd rozstrzygnie, w jakiej wysokości przyznane zostaną koszty zastępstwa procesowego (np. wynik postępowania: nieuwzględnienia powództwa, lub tylko częściowego jego uwzględnienie). Na podstawie tylko rodzajowo wskazanych kosztów, kon sument nie jest w stanie ustalić, jaka kwota z tytułu zastępstwa procesowego lub zastępstwa w egzekucji , zostanie potrącona z wyegzekwowanej przez POLANDCARS kwoty odszkodowania. Konsument nie jest zatem w stanie przewidzieć, w jakiej wysokości wynagrodzen ie tytułem 8 Zob. M. Śmigiel , Wzorce, s. 370). Przy czym, przesądzające znaczenie dla abuzywności owych postanowień ma okoliczność, że nie zostały one indywi dualnie uzgodnione. 9 Stawki minimalne określ a rozporządzeni e Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265) lub rozporządzeni e Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). 13 „kosztów zastępstwa procesowego , czy „kosztów zastępstwa w egzekucji” zostanie potrącone. P odpisując umowę godzi się na zapłatę kwot, których wysokość może okazać się dla niego nie do przyjęcia, zwłaszcza gdy są one potrącane z odszkodowania , na którego wypłatę liczy. Podkreślić w tym miejscu należy, że rozwiązanie, w którym poza wynagrodzeniem prowizyjnym, zleceniobiorca zastrzega dla siebie także ewentualne zasądzone koszt y z tytułu zastępstwa procesowego – jest rozwiązaniem powszechnym w umowa ch pośrednictwa w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Wskazać jednak należy, że kosztami z tytułu zastępstwa procesowego obciążana jest strona przeciwna (osoba zobowiązana do naprawienia szkody) – w przypadku uwzględnienia powództwa na rzecz poszkodowan ego. W realiach niniejszej sprawy , ze względu na niedookreślony charakter użytych pojęć i brak wskazania zasad naliczania dodatkowego wynagrodzenia procesowego – kwestionowane postanowienie wykorzystywane jest do potrącania zasądzonych kosztów z wyegzekwow anej na rzecz konsumenta kwoty odszkodowania. Biorąc pod uwagę to, że konsument w momencie podpisywania umowy nie wie, na jakim poziomie ukształtowane zostały koszty zastępstwa procesowego – godzi się na potrącenie z wyegzekwowanego odszkodowania kwoty, kt órej nie jest w stanie ustalić. O wysokości kosztów dowiaduje się na etapie sądowym tj. w chwili, gdy zapadnie rozstrzygnięcie w sprawie o odszkodowanie. Wskazać należy, że na podstawie kwestionowanej klauzuli – konsument nie jest w stanie ustalić, iż zle ceniobiorca przewiduje także zastępstwo w substytucj i , które również może generować dodatkowe koszty po stronie konsumenta. W konsekwencji , konsument może w ogóle nie zdawać sobie sprawy z występowania kosztów z tego tytułu. Biorąc to pod uwagę , a także ca łokształt powyższych okoliczności i treść kwestionowanej klauzuli – wskazać należy, że omawian e postanowienie daje zleceniobiorcy dużą swobodę w kształtowaniu wynagrodzenia, jednocześnie ograniczając konsumentowi możliwość ustalenia naliczanych kosztów, a także weryfikację ich zasadności. Niezależnie od powyższego wskazać należy na treść kwestionowanej klauzuli w zakresie odnoszącym się do powiększenia należnego zleceniobiorcy wynagrodzenia o podatek od towarów i usług (VAT). Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług 10 - w cenie powinien być uwzględniony podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu p odatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Z powyższego wynika, że cena podawana lub uwidaczniana przez przedsiębiorcę (zleceniobiorcę), powinna być ceną brutto, tj. ceną zawierającą podatek od towarów i usług, który stanowi jeden z elementów sk ładowych ceny. W niniejszej sprawie, za cenę należy rozumieć w szczególności określoną procentowo część przyszłej kwoty odszkodowania, która zgodnie z umową ma być uzyskana za pośrednictwem POLANDCARS. Nie ma przeszkód, aby już na etapie prezentowania ofer ty i zawierania umowy określono jednoznacznie tak rozumianą cenę usługi na poziomie ostatecznym, tj. z uwzględnieniem wysokości obciążeń fiskalnych. W obecnym kształcie postanowienia, w którym wskazane zostało, że wynagrodzenie zostanie powiększone o podat ek VAT, konsument nie jest w stanie ustalić jego ostatecznej wysokości oraz nie ma pewności , jaka będzie wartość podatku w dacie wystawienia faktury. Podkreślić także należy, że ewentualne zmiany podatku VAT wchodzą w zakres ryzyka podejmowanej profesjonal nie działalności przedsiębiorcy i w związku z tym jego właśnie obciążają. W zakwestionowanej klauzuli ryzyk o to oraz związan e z nim ewentualn e strat y finansow e zostały przerzucone na konsumenta. 10 Dz.U. z 2019 r., poz. 178. 14 Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, wskazać nal eży, że przedsiębiorca posługując się kwestionowanym postanowieniem narusza dobre obyczaje w zakresie obowiązku przekazywania konsumentom rzetelnej i jednoznacznej informacji o kosztach usługi pośrednictwa w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. W kwestio nowanej klauzuli w sposób ogólny wskazane zostały jedynie elementy, które stanowią o wynagrodzeniu przedsiębiorcy. Taki sposób uregulowania zasad ustalania wynagrodzenia nie pozwala konsumentowi na dostateczne sprecyzowanie wszystkich kosztów związanych ze zleceniem sprawy o odszkodowanie. Działanie przedsiębiorcy prowadzi zatem do niedoinformowania konsumenta i umożliwia wykorzystani e jego niewiedzy . Na podstawie kwestionowanego postanowienia konsument nie jest w stanie ustalić, ile zapłaci za świadczone p rzez POLANDCARS usługi. Ze względu na brak uregulowania podstawowych kwestii dotyczących zasad naliczania wynagrodzenia , konsument ma ograniczone możliwości weryfikacji przekazywanych przez przedsiębiorcę rozliczeń i zasadności potrąconych kosztów z odszko dowania. Rażące naruszenie interesów konsumentów Dokonując oceny kwestionowanego postanowienia pod kątem rażącego naruszenia interesów, należy zwrócić także uwagę na charakter samej umowy i szczególną grupę konsumentów, do których kierowana jest oferta pr zedsiębiorcy. Zleceniodawcami przedsiębiorcy są osoby poszkodowane w wypadkach komunikacyjnych, które odniosły zarówno straty materialne (koszty uszkodzonego pojazdu, koszty leczenia), oraz straty niematerialne (rozstrój zdrowia, konieczność zmiany dotychc zasowej aktywności). Wskazane osoby, w chwili otrzymania propozycji od podmiotu zajmującego się likwidacją szkody przeżywają silny stres, niejednokrotnie także znajdują się w szoku powypadkowym. Takie osoby będą w sposób szczególny liczyć na pomoc i wsparc ie podmiotu, który oferuje usługi w procesie likwidacji szkody. Konsument ma zatem prawo kierować się określonym poziomem zaufania do przedsiębiorcy i uznawać, że przedsiębiorca świadczy usługi w sposób profesjonalny i rzetelny, a przede wszystkich z posza nowaniem drugiej strony umowy. W realiach niniejszej sprawy, uczciwe zasady kontraktowe zostały jednak zaburzone, poprzez ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego w sposób nierównorzędny, który ma na celu zabezpieczenie interesów przedsiębiorcy. Odnosząc p owyższe uwagi do kwestii podniesionych w zakresie kwestionowanej klauzuli wskazać należy, że przedsiębiorca uregulował zapisy dotyczące wynagrodzenia w sposób jednostronny, umożliwiający dowolne kształtowanie wynagrodzenia. Poza tym, że wynagrodzenie przed siębiorcy określone jest jako wartość procentowa od uzyskanej kwoty odszkodowania, (co samo w sobie ze względu na specyfikę świadczenia przyszłego ma niedookreślony charakter), to konsumentowi wskazuje się dodatkowo na potrącenie kosztów zastępstwa proceso wego i zastępstwa w egzekucji. Jak zostało jednak wskazane, treść postanowienia ogranicza się jedynie do wyszczególnienia tych kosztów bez wskazania zasad i sposobu i ch obliczania. Stosowana przez POLANDCARS klauzula nie uwzględnia i nie zabezpiecza zatem interesu konsumenta, jako słabszej strony umowy, co prowadzi do ukształtowania stosunku zobowiązaniowego w sposób rażąco dla niego niekorzystny. W świetle powyższego, w ocenie Prezesa UOKiK przedmiotowe postanowienie kształt uje prawa i obowiązki konsumenta w sposób, który rażąco narusza jego interesy. Biorąc pod uwagę całokształt ustalania składników wynagrodzenia przez przedsiębiorcę i brak szczegółowego ich określania (koszty zastępstwa procesowego, koszty zastępstwa w egzekucji), – należy wskazać, że tak i sposób ustalania wynagrodzenia w sposób rażący narusza interes konsumentów. Rażące naruszenie interesów konsument ów przejawia się w tym, że konsument w chwili zawarcia umowy nie jest w stanie ustalić, jakie wynagrodzenie będzie musiał uiścić na rzecz prz edsiębiorcy. Na kwotę wynagrodzenia wpływa nie tylko bowiem ustalona procentowo prowizja, ale także inne jego elementy jak: koszty zastępstwa procesowego, koszty zastępstwa w egzekucji, a także podatek VAT, który nie został 15 uwzględniony i którego wartoś ci konsument nie jest w stanie ustalić na etapie zawarcia umowy o dochodzenie odszkodowania. Uznając wskazane postanowieni e za niedozwolone, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , Prezes Urzędu zak azał Spółce jego wykorz ystywania, orzekając jak w punkcie I ust. 1 decyzji. Ad 15.2. Ocena postanowie nia zamieszczon ego w pkt . I ust. 2 sentencji decyzji : „W przypadku poniesienia przez Zleceniobiorcę kosztów wizyt lekarskich i/lub rehabilitacji odbytych przez Zleceniodawcę, Zle ceniodawca wyraża zgodę, aby rozliczenie tych kosztów (ich zwrot Zleceniobiorcy) następowało zgodnie z wystawionymi z tego tytułu fakturami VAT w pierwszej kolejności z należnej mu części odszkodowania lub innego świadczenia otrzymanego od podmiotu zobowią zanego do naprawienia szkody (tj. części odszkodowania lub świadczenia pozostałej po odliczeniu należnej Zleceniobiorcy prowizji). Zleceniodawca wyraża zgodę na potrącanie tych kwot przez Zleceniobiorcę.” Naruszenie dobrych obyczajów W ocenie Prezesa UOKiK zakwestionowane postanowienie wypełnia dyspozycję przepisu art. 385 1 § 1 k.c. Kwestionowana klauzula w sposób arbitralny zobowiązuje konsumenta do wyrażenia zgody na rozliczenie kosztów wizyt lekarskich i/lub rehabilitacji, które zostaną poniesione przez Z leceniobiorcę na podstawie wystawionych przez niego faktur. Na jej podstawie konsument jest zobowiązany nadto do wyrażenia zgody na potrącenie tych kwot z wyegzekwowanego odszkodowania. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza przy uwzględnieniu zakresu współprac y pomiędzy POLANDCARS a [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Jak już zaznaczono wcześniej , [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . N iewątpliwie ma to znaczący wpływ na ogólny schemat działań i postępowania – m.in. w zakresie rozliczeń, w tym także ustalania kos ztów za wykonane usługi lecznicze. Wypracowany sposób współpracy – przy jednoczesnym wprowadzeniu w umowie określonych zastrzeżeń na rzec z zleceniobiorcy - pozwala POLANDCARS na dowolne ustalanie składników wynagrodzenia (w tym wypadku kosztów usług medyczn ych, świadczonych przez [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] a następnie ich swobodne potrącenie z wyegzekwowanej kwoty odszkodowania. A nalizowane postanowienie zakłada bowiem złożenie przez konsumenta oświadczenia o wyrażeniu zgody na narzucony przez POLANDCARS sposób ustalania i rozliczania wynagrodzenia, zanim jeszcze dojdzie do wykonania jakichkolwiek zabiegów. Konsument wyraża zatem zgodę na rozliczenie usług, których kosztów nie zna i nawet nie jest w stanie ich bliżej oszacować. W konsekwencji dysponuje og raniczoną możliwością weryfikacji, za jakie zabiegi zostały wystawione faktury i jak rozliczony został łączny koszt wszystkich usług medycznych . Ponadto, ze względu na niepewność dotyczącą wyniku po stępowania likwidacyjnego i odszkodowawczego i tego, jaka kwota zostanie przyznana konsumentowi - konsument nie jest w stanie także ustalić, w jakim zakresie wyegzekwowane odszkodowanie pokryje koszty wykonanych przez [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zabiegów . Podsumowując, kwestionowana klauzula obliguje konsumenta do wyrażenia zgody na potrącenie roszczeń (z wyegzekwowanego odszkodowania), których wysokości nie jest on w stanie ustalić w chwili zawierania umowy. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przy padku niniejszego postanowienia, rażące naruszenie interesów konsumentów polega na obarczaniu konsumenta opłatami za usługi , których wysokości i ostatecznej ceny nie jest w stanie ustalić w chwili zawierania umowy . Przedmiotowa klauzula ogranicza konsument owi prawo do weryfikacji zasadności ich pobrania oraz wysokości tych kosztów przed wykonaniem danej usługi. Wynagrodzenie za zabiegi medyczne w ramach 16 [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] ustalane jest bowiem później – po zawarciu ww. Umowy i po ustaleniu indywidu alnego planu leczenia przez podmiot medyczny. K onsument wyraża zgodę na potrącenie roszczenia, którego wysokości nie jest w stanie ustalić w chwili zawarcia umowy z POLANDCARS. Takie ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego jest skrajnie niekorzystne dla k onsumenta poprzez narażenie go na poniesienie obciążeń finansowych w niesprecyzowanej wysokości. K onsument, zanim wyrazi zgodę na potrącenie kosztów usług medycznych, powinien dysponować możliwością uprzedniej ich weryfikacji pod względem zasadności oraz w ysokości opłat. Kwestionowana klauzula ogranicza konsumentowi to prawo, obligując go do automatycznego wyrażenia zgód we wskazanym zakresie. Takie ukształtowanie wzorca Umowy prowadzi do sytuacji, w której konsument będzie zobowiązany do zapłaty za świadcz enia nienależne, czy też naliczone w sposób bezzasadny. Uznając wskazane postanowieni e za niedozwolone, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu zak azał przedsiębiorcy jego wykorzystywania, orzekając jak w pun kcie I ust. 2 decyzji. Ad 15.3. Ocena postanowienia zamieszczonego w pkt I ust. 3 sentencji decyzji „Zleceniodawca zobowiązuje się, iż nie wypowie niniejszej umowy ani też nie wypowie udzielonego Zleceniobiorcy lub osobie przez niego wskazanej pełnomocnic twa, przed całkowitym wykonaniem niniejszej umowy i jej rozliczeniem. W przypadku niedotrzymania niniejszego zobowiązania przez Zleceniodawcę, Zleceniobiorcy przysługuje prawo do zwrotu kosztów poniesionych przy realizacji niniejszej umowy zgodnie z przeds tawionym Zleceniodawcy zestawieniem godzinowym czasu pracy i poniesionych kosztów sporządzonym przez Zleceniobiorcę oraz prawo do otrzyman i a należnego zgodnie z niniejszą umową wynagrodzenia od świadczeń ustalonych lub zasądzonych od podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody. Zleceniobiorca oświadcza przy tym, że stawka godzinowa czasu pracy przy likwidacji szkód wynosi 200 złotych oraz powiększona zostanie każdorazowo o stosowny podatek od towarów i usług VAT, co Zleceniodawca akceptuje.” Naruszenie dob rych obyczajów Dokonując analizy przedmiotowego postanowienia – w pierwszej kolejności należy odnieść się do ogólnych zasad, uregulowanych w przepisach kodeksu cywilnego, odwołujących się do umowy zlecenia – w szczególności warunków, związanych z wypowiedz eniem tej umowy. Zgodnie z art. 746 § 1 k.c., dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę. Jednocześnie § 3 przywołanego przepisu, stanowi, że n ie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. W świetle przywołanych wyżej przepisów należy wskazać, że kwestionowane postanowienie jest niekorzystne dla konsumenta w ten sposób, że zobowiązuje go do niewypowiedzenia umowy oraz pełnomocni ctwa przed całkowitym wykonaniem umowy. Jednocześnie niedotrzymanie zobowiązania przez konsumenta skutkować ma koniecznością zwrotu kosztów poniesionych w wykonaniu umowy przez zleceniobiorcę oraz uiszczenia na jego rzecz wynagrodzenia. Co istotne – rozlic zenie ww. kosztów ma nastąpić na podstawie zestawienia godzinowego czasu pracy, wykonanego przez zleceniobiorcę. Z art. 746 k.c. wynika, iż konsument rozwiązujący umowę po rozpoczęciu świadczenia usług w postaci likwidacji szkody byłby zobowiązany: 1) zwró cić zleceniobiorcy wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania umowy; 2) uiścić przedsiębiorcy część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom; 3) ewentualnie naprawić szkodę (w 17 sytuacji wypowiedzenia umowy bez ważnej przyczyn y). Z powyższego wynika, iż zakres obowiązków konsumenta wynikający z przedmiotowego postanowienia w sposób rażący odbiega od zakresu obowiązków, wynikających z art. 746 k.c. W szczególności przewiduje obowiązek zarówno zwrotu poniesionych przez przedsiębi orcę wydatków, jak i zapłaty całego wynagrodzenia i to niezależnie od tego, czy wypowiedzenie umowy nastąpi z ważnych powodów, czy też z innych przyczyn. Zauważyć ponadto należy, że omawiane postanowienie – w zakresie , w jakim reguluje ewentualny zwrot ko sztów przez konsumenta – opiera się na wykonanym przez zleceniobiorcę „zestawieniu godzinowym czasu pracy”, co Zleceniodawca akceptuje w sposób odgórny. Daje to Zleceniobiorcy nieograniczone możliwości w zakresie ich kształtowania, a tym samym dowolność w kształtowaniu zastrzeganego na taki wypadek wynagrodzenia. Zauważyć też trzeba, że stawka godzinowa czasu pracy została ustalona przez Przedsiębiorcę na kwotę 200 zł plus VAT. S pełnia to przesłanki rażąco wygórowanej kary umownej, lub odstępnego. Jednocześ nie p rzedsiębiorca przyznaje sobie prawo do wiążącej interpretacji umowy odnośnie do „czasu pracy przy likwidacji szkody”. Na podstawie tak sformułowanej klauzuli może zatem w sposób swobodny ustalać zakres wykonanych czynności i czas potrzebny na ich wyk onanie. Konsument ma zaś ograniczone możliwości weryfikacji ewentualnego zestawienia godzinowego wykonanego przez przedsiębiorcę. Na marginesie podnieść należy, że wskazana stawka godzinowa nie uwzględnia podatku od towarów i usług, przez co konsument może mieć uzasadnione wątpliwości odnośnie do faktycznej ceny stawki godzinowej ustalonej przez przedsiębiorcę. W konsekwencji poprzez takie ukształtowanie stosunku prawnego przedsiębiorca także i w tym przypadku może dowolnie kształtować swoje wynagrodzenie w sytuacji wypowiedzenia przez konsumenta umowy. Takie ukształtowanie praw i obowiązków strony umowy w sposób oczywisty może zniechęcać konsumentów do wypowiedzenia umowy nawet na wypadek jej nienależytego wykonywania przez Przedsiębiorcę. Zauważyć trzeba, że p rzedsiębiorca posiada szereg innych możliwości ochrony swoich interesów na wypadek rezygnacji konsumenta z umowy o świadczenie usług w postaci likwidacji szkody. Może w tym zakresie stosować postanowienia wzorca umownego określające zasady odpowiedzial ności finansowej konsumenta w przypadku wcześniejszego wypowiedzenia umowy, ale zasady tej odpowiedzialności muszą pozostawać w związku z kosztami i rzeczywistym ryzykiem, jakie poniesie przedsiębiorca w związku z wypowiedzeniem umowy przez zleceniodawcę , co nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Podsumowując stwierdzić trzeba, że omawiana klauzula kształt uje obowiązki konsumentów (związane z rezygnacją z usług zleceniobiorcy) w sposób rażąco niekorzystny. W ocenie Prezesa Urzędu konsument powinien móc wyp owiedzieć umowę w każdym momencie jej trwania, z przyczyn które w jego ocenie powodują, że przestaje być zainteresowany ofertą przedsiębiorcy. Przykładowo konsument powinien mieć możliwość wypowiedzenia umowy, jeżeli stwierdzi, że usługi świadczone przez p rzedsiębiorcę w przedmiocie dochodzenia roszczeń odszkodowawczych są niezadowalające i nie doprowadzą do oczekiwanego rezultatu. W konsekwencji zastosowania omawianej klauzuli, konsument zostaje jednak zobowiązany do tego, iż nie wypowie umowy i pełnomocni ctwa, przed całkowitym wykonaniem umowy. Podkreślić należy, że analogiczne ograniczenie nie zostało nałożone na przedsiębiorcę. Powoduje to zatem nierównorzędne ukształtowanie stosunku zobowiązaniowego. Należy podkreślić, że w sytuacji wypowiedzenia umowy przez zleceniobiorcę – na rzecz konsumenta nie została przewidziana określona rekompensata, czy kara umowna. Oceniane postanowienie wypełnia zatem przesłanki niedozwolonego postanowienia umowy, o jakim mowa w art. 385 3 pkt 14 k.c. 18 Jednocześnie kwestionowan ą klauzulę należy uznać za niedozwoloną w rozumieniu art. 385 3 pkt 17 k.c., który za abuzywne uznaje postanowienia, które nakładają na konsumenta, który nie wykonał zobowiązania lub odstąpił od umowy, obowiązek zapłaty rażąco wygórowanej kary umownej lub o dstępnego. Zastrzega ona prawo Z leceniobiorcy do zwrotu kosztów poniesionych przy realizacji umowy przy czym przedsiębiorca – na jego podstawie – może dowolnie kształtować jego wysokość. Niezależnie od powyższego konsument obowiązany jest również do zapła ty umówionego wcześniej wynagrodzenia. Postanowienie to jest zatem sprzeczne z dobrymi obyczajami. Jego zamieszczenie we wzorcu Umowy stanowi zaś przejaw nadużycia przez przedsiębiorcę posiadanej przewagi kontraktowej. Omawiana klauzula wyraźnie ogranicza swobodę konsumenta w podjęciu decyzji, co do kwestii związanych z realizacją umowy. Rażące naruszenie interesów konsumentów W przypadku omawianego postanowienia w opinii Prezesa Urzędu, rażące naruszenie interesów konsumenta polega na zobowiązywaniu konsu menta do kontynuacji zawartej umowy niezależnie od okoliczności. Takie ukształtowanie warunków świadczenia usług może uniemożliwiać konsumentowi należyte wykonywanie swoich praw. W przypadku niezadowolenia z poziomu usług świadczonych przez przedsiębiorcę, konsument powinien dysponować możliwością wyboru innego podmiotu, który poprowadzi jego sprawę w należyty sposób. W związku jednak z tak sformułowaną klauzulą, prawo to zostało wyraźnie ograniczone. Jednocześnie kwestionowane postanowienie narusza interes y konsumenta pod względem ekonomicznym. Niedotrzymanie przez konsumenta zobowiązania w zakresie kontynuowania umowy skutkować będzie koniecznością zwrotu kosztów na rzecz zleceniobiorcy. Przy tym ich wyliczenie ma wynikać z „zestawienia godzinowego czasu p racy”, wykonanego przez zleceniobiorcę. W kontekście tak ukształtowanego zastrzeżenia umownego konsument, który zdecyduje o wypowiedzeniu umowy może zostać obciążony kosztami, których nie był w stanie przewidzieć w momencie zawierania umowy. Zważyć bowiem należy, że umowa nie określa, jakie czynności i w jakim czasie zostaną wykonane przez zleceniobiorcę w celu realizacji umowy. To zaś może prowadzić do trudności w ustaleniu i ewidencji ww. zestawienia godzinowego czasu pracy – a w konsekwencji do znacznych finansowych strat konsumenta. Uznając wskazane postanowieni e za niedozwolone, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu zak azał przedsiębiorcy jego wykorzystywania, orzekając jak w punkcie I ust. 3 niniejszej decyzji . Ad 15.4. Ocena postanowienia zamieszczonego w pkt . I ust. 4 sentencji decyzji „Strony zobowiązują się do zachowania w tajemnicy w stosunku do osób trzecich wszystkich warunków nn. umowy.” Naruszenie dobrych obyczajów Zdaniem Prezesa Urzędu, zakwe stionowane postanowienie jest niedozwolon ym postanowieni em umown ym , o którym mowa w art. 385 1 § 1 k.c . Wskazana klauzula zobowiązuje konsumenta do zachowania w tajemnicy wszystkich warunków dotyczących zawartej umowy w stosunku do osób trzecich. Takie ureg ulowanie zobowiązania zleceniodawcy (korzystającego z usługi dochodzenia odszkodowania) może wprowadzać konsumenta w błąd, co do ewentualnych czynności, jakie może wykonać w związku z zawartą umową. W szczególności tak sformułowana klauzula może sugerować konsumentowi, że nie ma on prawa konsultować faktu zawartej umowy oraz treści jej postanowień z osobami trzecimi ze względu na obowiązującą tajemnicę. Powyższa klauzula może powodować u konsumenta przeświadczenie, iż nie może on skorzystać z profesjonalnej pomocy np. w celu weryfikacji warunków zawartej umowy. 19 Rażące naruszenie interesów konsumentów Przedmiotowe postanowienie w sposób rażący narusza interesy konsumentów poprzez utrudnianie prawa do weryfikacji warunków Umowy. Ze względu na zawartą klauzulę , konsument może pozostawać w przeświadczeniu, iż nie ma prawa konsultować zawartej umowy ze względu na opisywane zastrzeżenie. Konsument z obawy przed konsekwencjami „niedochowania tajemnicy” może zrezygnować zatem z zasięgnięcia opinii prawnej, czy konsu ltacji w zakresie zawartej umowy. Jednocześnie brak weryfikacji, pomimo woli konsumenta może skutkować tym, że nie będzie on miał wystarczającej wiedzy na temat rzeczywistych warunków Umowy, związanych ze zleceniem sprawy o odszkodowanie. W konsekwencji ko nsument może pozostawać stroną umowy, co do której nie posiada dostatecznych informacji. Uznając wskazane postanowieni e za niedozwolone, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu zak azał przedsiębiorcy jego wyk orzystywania, orzekając jak w punkcie I ust. 4 niniejszej decyzji. Ad 15.5. Ocena postanowienia zamieszczonego w pkt . I ust. 5 sentencji decyzji „Wszelkie spory wynikłe w związku z wykonywaniem nn. Umowy Strony będą się starały rozwiązywać polubownie, a w przypadku braku porozumienia właściwym będzie odpowiedni sąd właściwy miejscowo dla siedziby Zleceniobiorcy.” Naruszenie dobrych obyczajów Powyższe postanowienie jest odpowiednikiem postanowienia umownego, wskazanego w art. 385 3 pkt 23 k.c. , zgodnie z kt órym: w razie wątpliwości niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności (…) wyłączają jurysdykcję sądów polskich lub poddają sprawę pod rozstrzygnięcie sądu polubownego polskiego lub zagranicznego albo innego organu, a także narzucaj ą rozpoznanie sprawy przez sąd, który wedle ustawy nie jest miejscowo właściwy. Zauważyć należy, że kwestionowane postanowienie wskazuje wprost, że w przypadku zaistnienia sporu pomiędzy stronami umowy, sądem wyznaczonym do rozstrzygnięcia ewentualnego sp oru pozostanie sąd miejscowo właściwy dla siedziby zleceniobiorcy. Poprzez tak ukształtowane postanowienie konsument jest zobowiązany do akceptacji arbitralnej decyzji przedsiębiorcy dotyczącej wyboru sądu, który rozstrzygnie ewentualny spór. Podkreślenia wymaga, że kwestionowana klauzula zabezpiecza jedynie interes przedsiębiorcy bez dostatecznego uwzględnienia interesów konsumenta. Pomocne dla rozpatrzenia ww. klauzuli w kontekście naruszenia dobrych obyczajów może być ogólne zwrócenie uwagi na to, jak kw estionowana klauzula kształtuje sytuacje stron umowy. Zauważyć należy, że na podstawie niniejszego postanowienia, to przedsiębiorca pozostaje w bardziej korzystnej sytuacji, aniżeli konsument. Każdorazowo bowiem sądem właściwym dla przedsiębiorcy będzie są d, znajdujący się w miejscu wykonywania, prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę. W konsekwencji postanowienie o zacytowanej treści w sposób nierównomierny rozkłada obowiązki stron. Wskazać należy, że klauzule o analogicznej treści były wielokrotnie kwestionowane przez Prezesa UOKiK i uznawane za niedozwolone postanowienia umowne. Podobne klauzule były przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do Rejestru niedozwolonych klauzul umownych ( https://rejestr.uokik.gov.pl/ ) zostały m.in. wpisane klauzule pod numerami: 77, 169, 210, 276, 309, 340, 660, 1034. Rażące naruszenie interesów konsumentów Aspekt rażącego naruszenia interesów konsumentów w związku z kwestionowanym postanowieniem wi ąże się natomiast z samym narzuceniem sądu ustalonego według 20 siedziby przedsiębiorcy. Z punktu widzenia ekonomiki procesowej takie ukształtowanie warunków umowy jest dla konsumentów niekorzystne , gdyż może narazić ich na dodatkowe, zwiększone koszty. W chw ili wytoczenia powództwa, konsument będzie zobowiązany do uczestnictwa w sporze w sądzie właściwym dla siedziby przedsiębiorcy. Należy podkreślić, że przedsiębiorca – uwzględniając zakres prowadzonej działalności i jej przedmiot dociera do szerokiego grona poszkodowanych w wypadków. Często mogą to być osoby, które mieszkają poza siedzibą wykonywanej przez przedsiębiorcę działalności – w miejscowościach znacznie oddalonych. Narzucanie konsumentom właściwości sądowej może być zatem znacznym utrudnieniem zarów no na poziomie ekonomicznym (wydatki poświęcone na dojazd do właściwego sądu) jak i niematerialnym (czas poświęcony na podróż, uciążliwość z tym związana - zwłaszcza w przypadku osób starszych, czy schorowanych). Uznając wskazane postanowieni e za niedozwo lone, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu zak azał przedsiębiorcy jego wykorzystywania, orzekając jak w punkcie I ust. 5 sentencji decyzji. Ad 15. 6. Ocena postanowienia zamieszczonego w pkt . I ust. 6 sente ncji decyzji „Umowę odczytano, jej treść jest dla obu Stron zrozumiała i nie wnoszą do niej żadnych zastrzeżeń.” Naruszenie dobrych obyczajów Wskazane postanowienie wprowadza domniemanie, iż Umowa została odczytana oraz, że wszelkie warunki umowy są dla s tron - w tym w szczególności dla konsumenta (zleceniodawcy) zrozumiałe i nie wnosi on żadnych zastrzeżeń. K westionowana klauzula suger uje , iż konsument miał wpływ na treść Umowy i rozumiał wszelkie jej zapisy. P rzedsiębiorca, posługując się wskazanym posta nowieniem, obliguje konsumenta do złożenia oświadczenia w zakresie braku jakichkolwiek zastrzeżeń, co do treści umowy i jej poszczególnych klauzul. Podkreślić jednak trzeba, że w skazane postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie, ale stanowi klauzu lę narzuconą konsumentowi, na którą nie miał on rzeczywistego wpływu. W konsekwencji nawet jeżeli konsument nie będzie rozumiał poszczególnych postanowień i będzie miał zastrzeżenia, co do treści umowy będzie zobligowany do złożenia oświadczenia przeciwneg o do sytuacji faktycznej. Umiejscowienie postanowienia o wskazanej treści narzuca wszystkim postanowieniom walor uzgodnionych, a tym samym przez konsumenta zaakceptowanych. Zdaniem Prezesa Urzędu, żądanie od konsumentów potwierdzenia akceptacji treści umow y i wprowadzenie domniemani a , że jej treść jest zrozumiała przez obie strony, gdy w istocie jej warunki zostały ukształtowane jednostronnie, przeczy dobrym obyczajom, zgodnie z którymi profesjonalista nie powinien wykorzystywać swojej uprzywilejowanej pozy cji kontraktowej. Rażące naruszenie interesów konsumentów Zamieszczenie w umowie kwestionowanego postanowienia jest nielojalne względem konsumenta i godzi w jego interesy. Rażące naruszenie interesów konsumenta w okolicznościach niniejszej sprawy przejawi a się, w uregulowaniu stosunku zobowiązaniowego z pokrzywdzeniem konsumenta, poprzez bezpodstawne wskazanie na równy udział obu stron w procesie negocjacji warunków umowy. Skutkiem zamieszczenia kwestionowanego postanowienia jest nieuzasadniona dysproporcj a praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta. Biorąc pod uwagę powyższe, kwestionowane postanowienie jest niedozwolon ym postanowieniem umownym, o którym mowa w art. 385 1 § 1 k.c. 21 Uznając wskazane postanowieni e za niedozwolone, na podstawie art. 23b ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu zak azał przedsiębiorcy jego wykorzystywania, orzekając jak w punkcie I ust. 6 niniejszej decyzji. Wobec powyższego Prezes UOKiK orzekł jak w punkcie I sentencji decyzji. [2 4 ] Rozstrzygnięcie o ka rze pieniężnej określonej w pkt . II sentencji decyzji A rt. 106 ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi , że Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% obrotu osi ągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 23a usta wy. Art. 106 ust. 3 uokik , wskazujący sposób obliczania obrotu, przewiduje m.in. w pkt 1, że obrót oblicza się jako sumę przychodów wykazanych w rachunku zysków i strat - w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. Art. 106 ust. 5 u okik wskazuje przy tym, że w przypadku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100.000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsię biorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokik kara pieniężna może być nałożona, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło choćby nieumyślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa st wierdzenie nawet nieumyślnego naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają przy tym przesłanek, od który ch uzależnione byłoby podjęcie decyzji o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał jedynie w art. 111 uokik te okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Wysokość nakładanej kary pieniężnej ustalana jest z uwz ględnieniem w szczególności okoliczności naruszenia przepisów tej ustawy oraz uprzedniego naruszenia, a także okresu, stopnia i skutków rynkowych naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes UOKiK ocenia, biorąc pod uwagę okoliczności d otyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszenia. Ustalając wysokość kar pieniężnych Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie (art. 111 ust. 2 uo kik). Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 uokik, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu, podjęcie z wł asnej inicjatywy działań w celu zaprzestania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu ok oliczności obciążających art. 111 ust. 4 pkt 2 uokik wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz umyślnoś ć naruszenia. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zakwestionowanych postanowień umownych oraz skalę naruszeń, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest 22 nałożenie na przedsiębiorcę kar pieniężnych za ich stosowanie . Jest to uzasa dnione również z uwagi na cele prewencji indywidualnej i ogólnej, jak również cel represyjny. Nałożenie kary pieniężnej służyć będzie zatem jako środek odstraszający od stosowania podobnych praktyk w przyszłości (prewencja indywidualna) - co jest szczególn ie istotne - biorąc pod uwagę fakt, że p rzedsiębiorca nie zaprzestał stosowania kwestionowanych praktyk. Rozstrzygnięcie o karze ma również być sygnałem dla innych profesjonalnych uczestników rynku prowadzących działalność pośredniczącą w świadczeniu usług likwidacji szkody, że opisane w decyzji praktyki nie mogą być podejmowane - pod rygorem sankcji finansowej (prewencja ogólna). Kara pieniężna spełni również funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla strony niniejszego postępowania uzas adnioną stwierdzeniem naruszenia interesów konsumentów. Umyślność naruszenia Zgodnie z art. 106 ust. 1 uokik kara pieniężna może być nałożona, gdy do naruszenia przepisów tej ustawy doszło choćby nieumyślnie. W świetle obowiązujących przepisów prawa stwier dzenie nawet nieumyślnego naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów daje zatem podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Aby zatem zarzucić przedsiębiorcy umyślne stosowanie niedozwolonych postanowień wzorca umowy musi on mieć wiedzę na temat teg o, że dana klauzula jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza rażąco interesy konsumentów lub też takiej wiedzy można od tego przedsiębiorcy wymagać z uwagi np. na jego duże doświadczenie w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Taką wiedzę mo że on zaś czerpać z dostępnego orzecznictwa zarówno Prezesa UOKiK, jak i orzecznictwa sądowego. Należy także zauważyć, że tworzenie wzorców umów, zwłaszcza dokonywane przez profesjonalny podmiot, nie jest przypadkowe. Nie jest też efektem spontanicznych dz iałań. Przeciwnie, w przekonaniu Prezesa UOKiK, każde postanowienie wzorca umowy jest szczegółowo analizowane i dobierane pod kątem wywoływanych nim skutków. W świetle powyższego, uwzględniając treść kwestionowanych postanowień zawartych we wzorcu umowy n ależy wskazać, że ich zamieszczenie miało charakter celowy i służyło wywołaniu określonych skutków. Nie bez znaczenia w kontekście umyślności postępowania Przedsiębiorcy ma w szczególności przyjęty model działalności w zakresie świadczenia na rzecz konsume ntów usług w postaci dochodzenia należności odszkodowawczych. Jak zostało już wskazane wcześniej, p rzedsiębiorca współpracuje z innymi podmiotami, których działanie w zakresie świadczenia obsługi prawnej, czy też usług medycznych jest ściśle powiązane z PO LANDCARS i ma zasadniczy wpływ na umowę, jaką konsument zawiera z Przedsiębiorcą. Podkreślenia wymaga, że kwestionowane postanowienia wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania wprost odnoszą się do świadczeń i usług, wykonywanych przez wspomniane wcześniej Spółki [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] – co ma bezpośrednie przełożenie – zarówno na wysokość kosztów związanych z zawarciem umowy (koszty dodatkowych usług) . Ukształtowanie działalności w sposób, który opiera się na świadczeniu usług prawnych, bezgotówkowych usług medycznych, a wreszcie usług odszkodowawczych ( przy uwzględni eniu [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] ) – było działaniem zamierzony m i zaplanowany m, mającym na celu jednostronne zabezpieczenie interesów Przedsiębiorcy. Przedsiębiorca kształ tując w ten sposób postanowienie o wynagrodzeniu miał świadomość , że będzie mógł w to wynagrodzenie wliczać różne koszty związane ze świadczeniem zastępstwa procesowego . Przy czym brak konkretnych i szczegółowych uregulowań w zakresie tych kosztów pozwalał na dużą dowolność i swobodę w ustalaniu ich wysokości. W świetle powyższego, t rudno uznać 23 przypadkowość postępowania POLANDCARS pod kątem tworzenia, konstruowania i stosowania kwestionowanych postanowień umownych. Zasady kalkulacji kary Stosownie do pr zepisu 106 ust. 3 pkt 1 uokik obrót, o którym mowa w art. 106 ust. 1 uokik, oblicza się jako sumę przychodów wskazanych w rachunku zysków i strat – w przypadku przedsiębiorcy sporządzającego taki rachunek na podstawie przepisów o rachunkowości. Podstawę o bliczenia wysokości kary w niniejszym postępowaniu stanowi obrót potwierdzony rachunkiem zysków i strat Spółki osiągnięty w 2022 r., który wyniósł [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] . Ustalenie wysokości kary pieniężnej ma charakter wieloetapowy. Ustalając wysok ość nakładanej kary pieniężnej należy uwzględnić w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy, uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także okres stopień oraz skutki rynkowe naruszenia. Na tej podstawie ustalona zostaje kwota bazowa. W dalsze j kolejności należy rozważyć, czy w sprawie występują okoliczności obciążające i łagodzące oraz jaki powinny mieć wpływ na wysokość kary. Okoliczności naruszenia przepisów ustawy Okoliczności naruszenia zostały już szczegółowo opisane w poprzedniej części uzasadnienia decyzji. Zakwestionowane przez Prezesa Urzędu działanie Spółki polegało na stosowaniu niedozwolonych postanowień umownych we wzorcu pn. „Umowa o dochodzenie odszkodowania” wskazanych w pkt I ust. 1 - 6 sentencji decyzji. Okres stosowania Roz strzygając o wysokości kar y za stosowanie kwestionowanych postanowi eń, Prezes Urzędu uwzględnił okres trwania stwierdzonego naruszenia. Zakwestionowany wzorzec, w którym zamieszczone został y przedmiotowe postanowieni a, przedsiębiorca wykorzystywał w obroci e konsumenckim co najmniej od 20 17 r. , co zostaje zakwalifikowane jako okres długotrwały. Stopień i skutki rynkowe naruszenia (z uwzględnieniem okoliczności dotyczących natury naruszenia oraz działalności przedsiębiorcy, która stanowiła przedmiot naruszen ia) W ocenie Prezesa Urzędu stopień naruszenia zarzucanego Przedsiębiorcy jest znaczny. Zgodnie z art. 111 uokik , stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stanowi ła przedmiot naruszenia. Prze dsiębiorca prowadzi działalność w zakresie usługi pośrednictwa w dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. W gestii Przedsiębiorcy jest zatem oferowanie, proponowanie i zawieranie umów w przedmiocie likwidacji szkody w stosunku d o osób poszkodowanych w wypadkach komunikacyjnych. POLANDCARS swoje usługi świadczy na terenie Wrocławia . Jak już wskazano powyżej kwestionowane postanowienia wzorca Umowy o dochodzenie odszkodowania wprost odnoszą się także do świadczeń i usług, wykonywan ych przez inne podmioty m. in. [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , któr e również działają na terenie Wrocławia. Z uwagi na powyższe należy przyjąć, że działalność POLANDCARS ma charakter lokalny i obejmuje teren powiatu wrocławskiego. Dokonując oceny stopnia i skutków naruszenia w kontekście profilu działalności Przedsiębiorcy, nie 24 można pominąć specyfiki umów odszkodowawczych i szczególnej grupy konsumentów, do których kierowana jest oferta Przedsiębiorcy. Raz jeszcze należy podkreślić, że zleceniodawcami Przed siębiorcy są osoby, które odniosły zarówno straty o charakterze majątkowym (koszty uszkodzonego pojazdu, koszty leczenia), jak i niemajątkowych (rozstrój zdrowia, pogorszenie komfortu życia). Wskazane osoby nierzadko przeżywają silny stres w związku z zais tniałym zdarzenie m. Od podmiotu, który oferuje swoje usługi i proponuje pomoc w zakresie likwidacji szkody – tacy konsumenci mają prawo oczekiwać profesjonalizmu, doświadczenia a przede wszystkim rzetelności. W szczególności osoby poszkodowane, mają prawo wymagać od zleceniobiorcy przestrzegania zasad uczciwości kontraktowej, która przejawia się w równorzędnym i sprawiedliwym uregulowaniu zobowiązania. Postanowieni a wskazane w pkt. I ust. 1 – 3 sentencji decyzji Ze względu na to, że postanowienia zakwest ionowane w pkt I. ust. 1 – 3 sentencji decyzji odnoszą się do zasad kształtowania wynagrodzenia oraz kosztów, związanych z wykonywaniem umowy – zostaną one omówione łącznie. Zdaniem Prezesa Urzędu stosowanie przez Przedsiębiorcę zakwestionowanych postanowi eń stanowi istotne naruszenie przepisów uokik. Istotą zachowania przedsiębiorcy jest bowiem działanie polegające na wykorzystaniu silniejszej pozycji poprzez stosowanie we wzorcach umów niedozwolonych postanowień umownych oraz w konsekwencji wprowadzenie daleko idącej dysproporcji praw i obowiązków na niekorzyść konsumentów. Prezes Urzędu uznał, że przedsiębiorca mógł dowolnie kształtować wysokość swojego wynagrodzenia, ponieważ kwestie dotyczące zasad jego naliczania (w szczególności w zakresie kosztów za stępstwa procesowego i zastępstwa w egzekucji) nie zostały uregulowane w sposób umożliwiający ustalenie ich wysokości. To zaś prowadziło do dużej swobody przedsiębiorcy w określaniu tych kosztów i uwzględnianiu ich w rozliczeniu przekazywanym konsumentowi. Jednocześnie konsument w kwestionowanym wzorcu umowy godzi się na potrącenie kosztów leczenia, których nie zna w chwili zawarcia umowy o odszkodowanie (pkt I ust. II sentencji decyzji). Jednocześnie przedsiębiorca pozbawia konsumenta możliwości wypowiedze nia zawartej umowy pod rygorem zwrotu kosztów na rzecz zleceniobiorcy. W tym wypadku także zakres kosztów, należnych przedsiębiorcy w sytuacji wypowiedzenia umowy nie został ustalony w sposób umożliwiający kalkulacje. Przedsiębiorca ograniczył się jedynie do wskazania, iż godzinowy czas pracy zleceniobiorcy wynosi 200 zł + VAT, co uwzględniając całokształt podniesionych wyżej okoliczności – może prowadzić do nadużyć i swobodnego ustalaniu czasu pracy, jaki został poświęcony w związku z otrzymanym zleceniem. Mając powyższe na uwadze, w postanowieniach wskazanych w pkt. I ust. 1 – 3 sentencji decyzji zaburzon e został y zasady uczciwości kontraktowej , co nie pozostaje to bez wpływu na negatywne skutki rynkowe omawianego naruszenia . Kwestionowane postanowieni a m iał y zastosowanie do wszystkich konsumentów, którzy zawarli z POLANDCARS umowę o dochodzenie odszkodowania. Tym samym każda osoba, która zdecydowała się na zlecenie Przedsiębiorcy w postaci dochodzenia roszczeń odszkodowawczych była zobowiązana do akceptac ji zakwestionowanego wzorca umowy . Jednocześnie sposób, w jaki przedsiębiorca uregulował kwestie wynagrodzenia, dawał dużą swobodę w jego ustalaniu, co bezpośrednio narażało konsumenta na straty o charakterze ekonomicznym. Postanowieni a wskazane w pkt. I ust. 4 – 6 sentencji decyzji W ocenie Prezesa Urzędu treść postanowień odnoszących się do wykonywania umowy mogła znacząco ograniczać i utrudniać konsumentowi ewentualne roszczenia przeciwko 25 Przedsiębiorcy. W konsekwencji mogło się to przełożyć na wyłącz enie odpowiedzialności POLANDCARS z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania wobec znacznej grupy konsumentów. Klauzula dotycząca właściwości sądu zobowiązuje konsumenta do akceptacji arbitralnej decyzji przedsiębiorcy dotyczącej wyboru sądu, który rozs trzygnie ewentualny spór. Kwestionowana klauzula zabezpiecza jedynie interes przedsiębiorcy bez dostatecznego uwzględnienia interesów konsumenta. Jednocześnie na skutek zastosowania pozostałych klauzul konsument ma ograniczone możliwości weryfikacyjne w za kresie zawartej umowy o odszkodowanie. Ponadto konsument jest zobowiązany do potwierdzenia, iż treść umowy jest dla niego zrozumiała i jasna. Zdaniem Prezesa Urzędu stosowanie tego typu klauzul w zakresie zasad wykonywania umowy przeczy dobrym obyczajom, z godnie z którymi profesjonalista nie powinien wykorzystywać swojej uprzywilejowanej pozycji kontraktowej. W rezultacie należało uznać, że stopień i skutki rynkowe naruszenia są znaczne i wywierają szeroki, negatywny wpływ na konsumentów, którzy zawarli um owy przedsiębiorcą . Wyliczenie kwoty bazowej Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Prezes Urzędu ustalił kwotę bazową kary na poziomie: 1/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2022 r. – w przypadku posta nowienia wskazanego w pkt. I ust. 1 sentencji decyzji; 2/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2022 r. – w przypadku postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 2 sentencji decyzji; 3/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] o brotu osiągn iętego przez Przedsiębiorcę w 2022 r. – w przypadku postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 3 sentencji decyzji ; 4/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2022 r. – w przypadku postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 4 sente ncji decyzji; 5/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2022 r. – w przypadku postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 5 sentencji decyzji; 6/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] obrotu osiągniętego przez Przedsiębiorcę w 2022 r. – w przypadku postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 6 sentencji decyzji. Przedsiębiorca osiągn ął w 2022 r. obrót w wysokości [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] , a zatem kwota bazowa kar wynosi: 1/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zł w przypadku stosowania postanowien ia wskazanego w pkt. I ust. 1 sentencji decyzji; 2/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zł w przypadku stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 2 sentencji decyzji; 3/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zł w przypadku stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 3 sentencji decyzji ; 4/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zł w przypadku stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 4 sentencji decyzji; 5/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zł w przypadku stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 5 sentencj i decyzji; 26 6/ [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] zł w przypadku stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 6 sentencji decyzji. Okoliczności łagodzące i obciążające Ustalając ostateczny wymiar kary pieniężnej nałożonej na Przedsiębiorcę, Prezes Urzędu do konał również oceny zaistniałych w postępowaniu okoliczności obciążających i łagodzących. W procesie kalkulacji kary we wszystkich postanowieniach wskazanych w pkt I. ust. 1 – 6 sentencji decyzji Prezes Urzędu wziął pod uwagę okoliczność obciążającą w pos taci umyślności naruszenia. Z tego względu kwot y bazow e podwyższon o o [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] - dla każdej z zakwestionowanych klauzu l . Prezes Urzędu nie stwierdził okoliczności łagodzących. Obliczenie kary Uwzględniając wszelkie okoliczności, jaki e zaistniały w sprawie, nałożona na Spółkę kara: 1/ z tytułu stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 1 sentencji decyzji wynosi 43 461 zł , co stanowi [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. i [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx ] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik; 2/ z tytułu stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 2 sentencji decyzji wynosi 43 461 zł , co stanowi [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % o brotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. i [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik; 3/ z tytułu stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 3 sentencji decyzj i wynosi 43 461 zł , co stanowi [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. i [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik ; 4/ z tytułu stoso wania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 4 sentencji decyzji wynosi 26 076 zł , co stanowi [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. i [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spół kę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik 5/ z tytułu stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 5 sentencji decyzji wynosi 26 076 zł, co stanowi [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. i [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxx ] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik . 6/ z tytułu stosowania postanowienia wskazanego w pkt. I ust. 6 sentencji decyzji wynosi 26 076 zł , co stanowi [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % obrotu osiągniętego przez Spółkę w 2022 r. i [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] % maksymalnej kary, która mogłaby zostać nałożona na Spółkę na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik Suma kar z tytułu stosowania postanowień wskazanych w pkt 1 – 6 wynosi 2 08 611 zł. Po dsumowanie 27 W ocenie Prezesa Urzędu, wysokość poszczególnych kar pieniężnych jest adekwatna do okresu, stopnia i okoliczności naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym skutków rynkowych jakie te naruszenia wywołują. W opinii Prezesa UO KiK nałożone kary pieniężne będą stanowić środek odstraszający od stosowania podobnych praktyk w przyszłości, skierowany zarówno wobec POLANDCARS , jak również wobec innych przedsiębiorców podejmujących podobne działania. Kary pieniężne nałożone niniejszą d ecyzją spełnią również funkcję represyjną, to znaczy stanowić będzie dolegliwość dla strony niniejszego postępowania uzasadnioną stwierdzeniem naruszenia interesów konsumentów. Dodać należy, że w ocenie Prezesa Urzędu - ustalone kary pieniężne są adekwatne do okoliczności sprawy i stopnia zawinienia p rzedsiębiorcy. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik, kary pieniężne należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Wobec powyższego, Prezes Urzędu orzekł jak w pkt. II sentencji decyzji. [2 5 ] Rozstrzygnięcie zamieszczone w pkt . I II decyzji (koszty postępowania) Zgodnie z art. 77 ust. 1 uokik, jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzęd u stwierdził naruszenie przepisów ww. ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest obowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 uokik, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach, w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Zgodnie z art. 263 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2023 r. poz. 775 , dalej: kpa ) do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56 tej ustawy, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Zgodnie zaś z art. 264 § 1 kpa, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji pub licznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. W punkcie I. sentencji decyzji Prezes Urzędu w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie o uznanie postanowi eń wzorca umowy za niedozwolone stwierdził naruszenie przez ww. przedsiębiorcę art. 23a uokik. Spełniona została zatem przesłanka wynikająca z art. 77 ust. 1 uokik pozwalająca na obciążenie przedsiębiorcy kosztami przeprowadzonego postępowania, którymi są dla Prezesa Urzędu wydatki w łącznej kwocie 27 zł (słownie: dwudziestu siedmiu złotych) związane z prowadzoną w toku tego postępowania korespondencją ze stroną niniejszego postępowania. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany jest wpłaci ć na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji. Mając powyższe na względzie, postanowiono jak w pkt. III sentencji decyzji. 28 [ 2 6 ] Pouczeni a: Stosownie do treści art. 81 ust. 1 uokik, w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 202 3 r. poz. 1550 ; dalej: kpc) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury we Wrocławiu (adres w stopce) . W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach - zawartego w pkt . III niniejszej decyzji - na podstawie art. 264 § 2 kpa, w związku z art. 83 uokik oraz stosowanie do art. 81 ust. 5 tej ustawy, w związku z art. 479 32 kpc, Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warsza wie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury we Wrocławiu (adres w stopce) . Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 us t. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 202 3 r. poz. 11 44 ; dalej: ukssc), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł, a zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów opłacie w kwocie 500 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 zd. 1 ukssc, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której usta wa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ukssc, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w któ rym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 zd. 1 kpc, strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jedn ostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokat a lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK we Wrocławiu Agnieszka Jacyszyn