DNR-35/2016

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 730 - 331(9)/15/IS Warszawa, dnia 26 lutego 2016 r. DECYZJA DNR - 2/35/2016 Na podstawie art. 41c ust. 2 pkt 2 w zwi ązku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodno ści (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonej do obrotu przez „GARDETECH” Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 52, kod kreskowy: 5900789552002, niezgodnej z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1228 z późn. zm.), w związku z usunięciem niezgodności wyrobu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w „LEROY - MERLIN POLSKA” Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, miejsce przeprowadzenia kontroli – Swadzim, ul. Św. Antoniego 6, 62 - 080 Tarnowo Podgórne, stwierdzono w ofercie handlowej ww. p ilarkę, oznaczoną: producent – Gardetech Sp. z o.o. ul. Robotnicza 72, 53 - 608 Wrocław, zakupioną przez kontrolowanego przedsiębiorcę w ilości 1200 sztuk, na podstawie faktury nr FV/14/00011 z dnia 4 lutego 2014 r. od „GARDETECH” Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu. W wyniku oględzin przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu stwierdzono, że ww. pilarka nie spełnia wymagań normy PN - EN ISO 11681 - 1:2011 Maszyny dla leśnictwa – Wymagania bezpieczeństwa i bada nie pilarek łańcuchowych przenośnych – Cześć 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych, dalej „norma”, oraz wymagań rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1228 z późn. zm.), dalej „rozporządzenie”, z uwagi na: 2 • brak podania w parametrach technicznych: użytkowej długości prowadnicy w cm , maksymalnej prędkości przesuwu łańcucha w m/s, masy wyrobu bez łańcucha i prowadnicy oraz z opróżnionymi zbiornikami w kg – pkt 5.1.2 normy ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak podania w parametrach technicznych: typu prowadnicy i łańcucha tnącego, grubości ogniwa prowadzącego w mm – pkt 5.1.2 normy ( § 59 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia), • brak podania w parametrach tec hnicznych wartości poziomu ciśnienia oraz mocy akustycznej zgodnie z ISO 22868 oraz wartości poziomu wibracji zgodnie z ISO 22867 wraz z poziomem niepewności – pkt 5.1.2 normy ( § 59 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia, § 64 rozporządzenia), • brak informacji dotycz ących: używania osłony prowadnicy podczas składowania maszyny, instrukcji zabezpieczenia maszyny podczas transportu w celu zapobieżenia wyciekom paliwa, zniszczeniom lub zranieniom – pkt 5.1.3 a normy ( § 59 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia), • brak informacji do tyczących czyszczenia i konserwacji przed składowaniem pilarki – pkt 5.1.3 a normy ( § 59 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia), • brak listy rekomendowanych kombinacji łańcuchów tnących i prowadnic z podaniem konsekwencji wynikających z użycia kombinacji niezalecany ch – pkt 5.1.3 b ( § 59 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia), • sposób ostrzenia łańcucha tnącego podano poprzez zamieszczenie nieczytelnych rysunków oraz opisano w sposób uproszczony bez wyjaśnienia zasad pracy – pkt 5.1.3 b ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak opisu regularnego sprawdzania funkcjonowania sprzęgła (brak ruchu łańcucha tnącego na biegu jałowym) – pkt 5.1.3 b normy ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak opisu, identyfikacji i nazewnictwa zasadniczych części maszyny, włączając urządzenia bezpiecz eństwa oraz wyjaśnienia ich funkcji – pkt 5.1.3 c normy ( § 59 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia), • brak objaśnienia symboli użytych na maszynie: rozruch ręczny, regulacja smarowania łańcucha, hamulec łańcucha, symbol gorących powierzchni – pkt 5.1.3 c normy ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak podania poziomu ciśnienia akustycznego dla pozycji operatora, występującego ryzyka oraz podejmowanych środków w celu jego zminimalizowania – pkt 5.1.3 c normy ( § 59 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia), 3 • brak podania deklarowanego poziomu wibracji, występującego ryzyka oraz podejmowanych środków w celu jego zminimalizowania – pkt 5.1.3 c normy (§ 64 rozporządzenia), • brak notatki informującej użytkownika, że przepisy krajowe mogą ograniczać użytkowanie maszyny – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak wskazania codziennych przeglądów po upadku lub innych uderzeniach w celu identyfikacji istotnego uszkodzenia lub usterek – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak instrukcji dotyczącej wyboru i użytkowania obuwia ochronnego o antypoślizgowej podeszwie – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak instrukcji dotyczącej narażenia na hałas oraz w skazania na stosowanie odpowiednich środków ochrony słuchu, w tym zalecenia do ograniczenia czasu pracy jeśli zachodzi taka potrzeba – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak instrukcji dotyczącej narażenia na wibracje wraz z wyjaśnieni em choroby białych palców oraz środków ochrony dla użytkowników, w tym zalecenia do ograniczenia czasu pracy jeśli zachodzi taka potrzeba – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak wyjaśnienia zjawiska „poślizgu” i „skakania” oraz opadan ia pilarki przy końcu cięcia oraz sposobów ich uniknięcia – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak ostrzeżeń o mgle olejowej oraz pyle roboczym – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak opisu dotyczącego poprawnego użycia ostrogi zębatej – pkt 5.1.3 d normy ( § 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak specyfikacji części zamiennych mających wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatora, w szczególności łańcucha tnącego i prowadnicy – pkt 5.1.3 e normy ( § 59 ust. 1 pkt 20 r ozporządzenia), • brak rysunków umożliwiających użytkownikowi podejmowanie czynności naprawczych – pkt 5.1.3 e normy ( § 59 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia), • brak podania wystarczających informacji umożliwiających użytkownikowi poprawne serwisowanie elementów sy stemu bezpieczeństwa przez cały okres użytkowania maszyny oraz wyjaśnienia konsekwencji wynikających z usuwania lub modyfikacji elementów systemu bezpieczeństwa – pkt 5.1.3 e normy ( § 59 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia), • brak sposobu działania dźwigni ssania, brak identyfikacji korka i/lub wlewu zbiornika oleju oraz śrub regulacji gaźnika – pkt 5.2 normy ( § 57 ust. 1 rozporządzenia). 4 Ponadto stwierdzono, że w deklaracji zgodności dla pilarki nie wskazano zastosowanych norm zharmonizowanych. W związku z powy ższym Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wydał w dniu 17 września 2015 r. decyzję, w której zakazał kontrolowanemu przedsiębiorcy udostępniania 1 sztuki pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 52, kod kreskowy: 5900789552002, na okres 2 m iesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji, z uwagi na naruszenie wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że prawidłowo sporządzona instrukcja jest warunkiem bezpiecznego użytkowania wyrobu, a brak wymaganych informacji naraża użytkownika na zagrożenie wystąpienia urazu w wyniku wypadku, co może doprowadzić do obrażenia ciała lub śmierci. Decyzji zos tał nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Ze względu na powyższe niezgodności akta z kontroli przekazane zostały do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów celem wszczęcia postępowania administracyjnego, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sier pnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 z późn. zm.), dalej: „ustawa o systemie oceny zgodności” . Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zawiadomi ł „GARDETECH” Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, dalej: „strona”, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie wprowadzonej do obrotu pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 52, kod kreskowy: 5900789552002, niezgodnej z wymaganiami rozpor ządzenia: • § 57 ust. 1, z uwagi na brak informacji niezbędnych do bezpiecznego użytkowania maszyny ( brak sposobu działania dźwigni ssania, brak identyfikacji korka i/lub wlewu zbiornika oleju oraz śrub regulacji gaźnika ), • § 59 ust. 1 pkt 4, z uwagi na brak w instrukcji ogólnego opisu maszyny z wyszczególnieniem jej części składowych, • § 59 ust. 1 pkt 5, z uwagi na brak w instrukcji rysunków, schematów, opisów i objaśnień niezbędnych do użytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawidłowości jej działania (wskazanych w ww. punktach normy), • § 59 ust. 1 pkt 12, z uwagi na brak w instrukcji informacji dotyczących ryzyka istniejącego mimo zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w sobie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych (wskazanych w ww. punktach normy), • § 59 ust. 1 pkt 14, z uwagi na brak w instrukcji podstawowych parametrów narzędzi (typu prowadnicy i łańcucha tnącego, grubości ogniwa prowadząceg o w mm ), które można stosować w maszynie, 5 • § 59 ust. 1 pkt 16, z uwagi na brak w instrukcji informacji określających bezpieczne warunki transportu, przenoszenia i przechowywania maszyny, • § 59 ust. 1 pkt 18, z uwagi na brak w instrukcji opisu czynności konse rwacyjnych, jakie powinien wykonywać użytkownik oraz zapobiegawczych środków konserwacji, • § 59 ust. 1 pkt 19, z uwagi na brak instrukcji umożliwiających bezpieczne przeprowadzenie regulacji i konserwacji, w tym środków ochrony, jakie należy podjąć w trakcie tych czynności, • § 59 ust. 1 pkt 20, z uwagi na brak w instrukcji specyfikacji części zami ennych, jakie mają zostać użyte, jeżeli mają one wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatorów, • § 59 ust. 1 pkt 21, z uwagi na brak w instrukcji parametrów dotyczących emisji hałasu, • § 64, z uwagi na brak w instrukcji informacji dotyczących drgań przenoszon ych przez maszynę, • pkt 1.3.7. załącznika nr 3 do rozporządzenia, z uwagi na brak w deklaracji zgodności odniesienia do zastosowanych norm zharmonizowanych. Prezes UOKiK w piśmie zawiadamiającym o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wyznaczy ł stronie termin 21 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności wyrobu bądź wycofanie go z obrotu, informując jednocześnie, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych przez stronę działań. Decyzją z dnia 13 listopa da 2015 r. Prezes UOKiK przedłużył zakaz Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 17 września 2015 r., do czasu zakończenia postępowania administracyjnego. W toku postępowania strona poinformowała, że wyprodukowała 1200 sztuk p ilarek spalinowych GardeTech, model: C - 52, które następnie sprzedała jedynemu kontrahentowi „LEROY - MERLIN POLSKA” Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Ustaliła, że jej kontrahent posiada w ofercie sprzedaży 11 sztuk pilarek. Strona przekazała poprawioną ins trukcję oraz deklarację zgodności, a na dowód usunięcia niezgodności przez kontrahenta przedstawiła jego oświadczenie, że załączone do wyrobów dokumenty zostały wymienione. Pismem z dnia 2 lutego 2016 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie, jednak z przysługujących uprawnień strona postępowania nie skorzyst ała. Prezes Urz ędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, 6 szcz egółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania może być także dystrybutor. Według art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności producentem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która p rojektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własną nazwą lub znakiem. „GARDETECH” Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu jest producentem pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 52, kod kreskowy: 5900789552002. Stwierdzone w toku kontroli niezgodności uzasadniały wszczęcie z urzędu przez Prezesa UOKiK postepowania w sprawie wprowadzonej do obrotu pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 52, kod kres kowy: 5900789552002, niezgodnej z wymaganiami rozporządzenia: • § 57 ust. 1, z uwagi na brak informacji niezbędnych do bezpiecznego użytkowania maszyny ( brak sposobu działania dźwigni ssania, brak identyfikacji korka i/lub wlewu zbiornika oleju oraz śrub reg ulacji gaźnika ), • § 59 ust. 1 pkt 4, z uwagi na brak w instrukcji ogólnego opisu maszyny z wyszczególnieniem jej części składowych, • § 59 ust. 1 pkt 5, z uwagi na brak w instrukcji rysunków, schematów, opisów i objaśni eń niezbędnych do użytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawidłowości jej działania (wskazanych w ww. punktach normy), • § 59 ust. 1 pkt 12, z uwagi na brak w instrukcji informacji dotyczących ryzyka istniejącego mimo zastosowania konst rukcji bezpiecznej samej w sobie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych (wskazanych w ww. punktach normy), • § 59 ust. 1 pkt 14, z uwagi na brak w instrukcji podstawowych parametrów narzędzi (typu prowadnicy i łańcucha tnącego, grubości ogniwa prowadzącego w mm ), które można stosować w maszynie, • § 59 ust. 1 pkt 16, z uwagi na brak w instrukcji informacji określających bezpieczne warunki transportu, przenoszenia i przechowywania maszyny, 7 • § 59 ust. 1 pkt 18, z uwagi na brak w instrukcji op isu czynności konserwacyjnych, jakie powinien wykonywać użytkownik oraz zapobiegawczych środków konserwacji, • § 59 ust. 1 pkt 19, z uwagi na brak instrukcji umożliwiających bezpieczne przeprowadzenie regulacji i konserwacji, w tym środków ochrony, jakie nal eży podjąć w trakcie tych czynności, • § 59 ust. 1 pkt 20, z uwagi na brak w instrukcji specyfikacji części zamiennych, jakie mają zostać użyte, jeżeli mają one wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatorów, • § 59 ust. 1 pkt 21, z uwagi na brak w instrukcji pa rametrów dotyczących emisji hałasu, • § 64, z uwagi na brak w instrukcji informacji dotyczących drgań przenoszonych przez maszynę, • pkt 1.3.7. załącznika nr 3 do rozporządzenia, z uwagi na brak w deklaracji zgodności odniesienia do zastosowanych norm zharmoni zowanych. Na podstawie § 57 ust. 1 rozporządzenia oprócz oznaczeń, o których mowa w § 56 ust. 1, na maszynie powinny znaleźć się pełne informacje dotyczące typu maszyny oraz informacje niezbędne do bezpiecznego użytkowania maszyny. Zgodnie z treścią przepisu § 59 ust. 1 rozporządzenia instrukcja powinna zawierać co najmniej następujące informacje, jeżeli ma to zastosowanie: 4) ogólny opis maszyny; 5) rysunki, schematy, opisy i objaśnienia niezbędne do użytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz s prawdzenia prawidłowości jej działania; 12) informacje dotyczące ryzyka istniejącego mimo zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w sobie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych; 14) podstawowe parametry narzędzi, które można stosowa ć w maszynie; 16) określające bezpieczne warunki transportu, przenoszenia i przechowywania, z podaniem masy maszyny i jej poszczególnych części, jeżeli istnieje konieczność osobnego transportu; 18) opis czynności regulacyjnych i konserwa cyjnych, jakie powinien wykonywać użytkownik, oraz zapobiegawcze środki konserwacji; 19) instrukcje umożliwiające bezpieczne przeprowadzenie regulacji i konserwacji, w tym środki ochronne, jakie należy podjąć w trakcie tych czynności; 20) specyfikacje części zamiennych, jakie mają zostać użyte, jeżeli mają one wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatorów; 21) parametry dotyczące emisji hałasu: a) poziom ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowanego charakterystyką A, j eżeli przekracza on 70 dB(A); natomiast jeżeli poziom ten nie przekracza 70 dB(A), to powinno być to wyraźnie zaznaczone w instrukcji, b) szczytową chwilową wartość ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowaną charakterystyką C, jeżeli przekrac za ona 63 Pa (130 dB w stosunku do 20 μPa), 8 c) poziom mocy akustycznej maszyny skorygowany charakterystyką A, jeżeli poziom emitowanego ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowany charakterystyką A przekracza 80 dB(A). Na podstawie § 64 ust. 1 rozporządzenia instrukcja do łączona do maszyny przenośnej trzymanej w ręku lub prowadzonej ręcznie powinna zawierać następujące informacje, dotyczące drgań przenoszonych przez maszynę: 1) całkowitą wartość drgań działających na kończyny górne opera tora, jeżeli wartość ta określona na podstawie odpowiedniej metody badania przekroczy 2,5 m/s 2 ; w przypadku gdy wartość ta nie przekroczy 2,5 m/s 2 , należy zamieścić tę informację w instrukcji; 2) niepewność pomiarową. 2. Wartości te muszą być albo zmierzo ne dla danej maszyny, albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych dla technicznie porównywalnej maszyny. 3. W przypadku gdy normy zharmonizowane nie są stosowane, parametry drgań mierzy się przy zastosowaniu najbardziej odpowiedniej metody pomiarów dla danej maszyny. 4. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać odniesienie do zastosowanej normy zharmonizowanej, a w przypadku, o którym mowa w ust. 3, informacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowanych metodach pomiaru. We dług treści załącznika nr 3 do rozporządzenia deklaracja zgodności WE powinna zawierać, m.in.: odniesienie do zastosowanych norm zharmonizowanych, jeżeli ma to zastosowanie (pkt 1.3.7.). Prezes UOKiK powiadomił stronę o możliwości podjęcia działań zmierza jących do usunięcia niezgodności wyrobu bądź wycofania go z obrotu i wyznaczył jej termin na ich podjęcie. Strona postępowania została poinformowana, jakie należy przedstawić dowody na potwierdzenie podjętych działań. Przedstawione w toku postępowania adm inistracyjnego przez stronę dowody: poprawiona instrukcja wraz z deklaracją zgodności oraz oświadczenie jej kontrahenta o załączeniu do posiadanych w ofercie sprzedaży wyrobów poprawionych dokumentów są w ocenie Prezesa UOKiK wystarcza jącą podstawą do uznania, że stwierdzone w toku kontroli niezgodności pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 52, kod kreskowy: 5900789552002 zostały usunięte. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stwierdzi, że niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta albo wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. 9 P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wn ioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka