DNR-8/2017

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW DNR - 70 - 222 ( 54 )/ 15 - 17 /BZ Warszawa, dnia 13 stycz nia 2017 r . DECYZJA nr DNR - 1/8/2017 Na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecz eństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. czujnika tlenku węgla model NCC - 1, Prezes Urzędu O chrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na przedsiębiorcę Jarosława Ciepała, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jarosław Ciepał „COBANK” Doradztwo Gospodarcze, Nowe Technologie, Logistyka Jarosław Ciepał w Pruszkowie karę pieniężną w wysokości 4 000 zł (słownie: cztery tysiące złotych), płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie Pismem z 6 września 2016 r. Prezes Urzęd u Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem UOKiK” lub „organem nadzoru”), zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), powiadomił przedsiębiorcę Jaros ława Ciepała, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Jarosław Ciepał „COBANK” Doradztwo Gospodarcze, Nowe Technologie, Logistyka Jarosław Ciepał w Pruszkowie (zwanego dalej „stroną postępowania”) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, tj. czujnika tlenku węgla model NCC - 1, zwanego dalej „czujnikiem”. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z 6 września 2016 r. - k. 2 - 3 akt postępowania Prezesa UOKiK. Postępowanie to było konsekwencją ustaleń dokonanych w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez Prez esa UOKiK na podstawie ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2016 r. poz. 2047), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeńs twie produktów”, w sprawie ogólnego bezpieczeństwa czujnika. W jego toku strona postępowania nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że czujniki są bezpieczne ani świadczących o wyeliminowaniu przez nią zagrożeń stwarzanych przez te produkty. W związku z powyższym, w decyzji nr DNR - 1/78/2015 z 25 lipca 2016 r. Prezes UOKiK uznał, że czujniki nie spełniają wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz nałożył na stronę postępowania obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. b i pkt 2 lit. b tej ustawy. Pismem z 7 września 2016 r. Prezes UOKiK zlecił Mazowieckiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli u strony postępowania, której przedmiotem miało być m. in. ustalenie cen sprzedaży czujników dla poszczególnych dystrybutorów z 2015 r. oraz z 2016 r. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z 7 września 2016 r. - k. 4 - 5 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 7 października 2016 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Insp ekcji Handlowej przekazał Prezesowi UOKiK akta kontroli przeprowadzonej u strony postępowania. Dowód: pismo Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 7 października 2016 r. - k. 7 - 54 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 20 paźdz iernika 2016 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o określenie, kiedy wyłączny dystrybutor czujników, tj. przedsiębiorca Katarzyna Ciepał, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Katarzyna Ciepał „FOREX - PRIM” w Pruszkowie, zosta ł poinformowany o stwarzanym przez produkt zagrożeniu i konieczności jego zwrotu oraz wezwał ją do wskazania daty przekazania czujników do chińskiego producenta w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych w laboratorium TÜV RHEINLAND. Ponadto organ nadzor u wezwał stronę postępowania do określenia, czy otrzymywała skargi lub reklamacje na czujniki oraz czy badania laboratoryjne czujników zostały już zakończone. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z 20 października 2016 r. - k. 55 - 56 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 7 listopada 2016 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż nie otrzymała jakichkolwiek skarg ani reklamacji na czujniki. Ponadto strona postępowania wskazała, iż wyłączny dystrybutor czujników został poinformowany o „możliwych kłopotach jakościowych” podczas pierwszej kontroli Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej mającej miejsce na przełomie lutego i marca 2016 r. Strona postępowania oświadczyła, że po otrzymaniu decyzji Prezesa UOKiK w sprawie ogólnego be zpieczeństwa czujników poinformowała chińskiego producenta o negatywnych wynikach badań laboratoryjnych wyrobów i podjęła czynności reklamacyjne. Dodatkowo strona postępowania wskazała, że przekazała czujniki do producenta w celu przeprowadzenia badań labo ratoryjnych „podczas pobytu w Polsce przedstawicieli handlowych producenta, co miało miejsce 1,5 miesiąca po otrzymaniu pisma okazującego wyniki”. Strona postępowania wskazała, iż utraciła kontakt z producentem czujników i nie ma wiedzy, czy badania labora toryjne zostały przeprowadzone. Jednocześnie strona postępowania zadeklarowała, że w związku z utratą kontaktu z producentem produktów podjęła decyzję o utylizacji czujników w firmie zewnętrznej oraz zobowiązała się do przekazania dowodów zniszczenia produ któw po 16 listopada 2016 r. Dowód: pismo strony postępowania z 7 listopada 2016 r. - k. 57 - 60 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 18 listopada 2016 r. strona postępowania przekazała Prezesowi UOKiK dokument pt. „Karta przekazania odpadów” z 17 listopada 2016 r. potwierdzający utylizację 4079 sztuk czujników. Dowód: pismo strony postępowania z 18 listopada 2016 r. - k. 61 - 62 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 21 listopada 2016 r. Prezes UOKiK wezwał wyłącznego dystrybutora produ któw do wskazania, kiedy strona postępowania poinformowała go o zagrożeniu stwarzanym przez te wyroby i konieczności ich zwrotu. Dowód: pismo Prezesa UOKiK z 21 listopada 2016 r. - k. 63 - 64 akt postępowania Prezesa UOKiK. Z uwagi na fakt, iż ze złożonych dotychczas wyjaśnień strony postępowania nie wynikało jednoznacznie, kiedy poinformowała ona chińskiego producenta o zagrożeniu stwarzanym przez czujniki tlenku węgla model NCC - 1 i kiedy produkty zostały mu przekazane w celu przeprowadzenia bada ń laboratoryjnych, pismem z 21 listopada 2016 r. Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do doprecyzowania tej kwestii. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 21 listopada 2016 r. - k. 65 - 66 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 7 grudnia 2016 r. w yłączny dystrybutor czujników poinformował Prezesa UOKiK, że strona postępowania poinformowała go o zagrożeniu stwarzanym przez produkty i zakazie ich dystrybucji w maju 2016 r. Dowód: pismo przedsiębiorcy z 7 grudnia 2016 r. - k. 68 akt postępowania Pr ezesa UOKiK. Pismem z 12 grudnia 2016 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iż skontaktowała się z chińskim producentem czujników pomiędzy 31 lipca 2016 r. a 10 sierpnia 2016 r., czyli po wydaniu decyzji DNR - 1/78/2016 z 25 lipca 2016 r. Ponadto oświadczyła, że przekazanie czujników temu przedsiębiorcy w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych produktów nastąpiło w połowie września 2016 r. Strona postępowania podkreśliła ponadto, iż z czasem poddała się wszystkim rygorom określonym p rzez Prezesa UOKiK. Dowód: pismo strony postępowania z 12 grudnia 2016 r. - k. 69 - 70 akt postępowania Prezesa UOKiK. Pismem z 21 grudnia 2016 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromad zonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dowód : pismo Prezesa UOKiK z 21 grudnia 2016 r. - k. 71akt postępowania Prezesa UOKiK. Strona postępowania skorzystała z przysługującyc h jej praw w dniu 10 stycznia 2017 r. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Jarosław Ciepał, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Jarosław Ciepał „COBANK” Doradztwo Gospodarcze, Nowe Technologie, Logistyka Jarosław Ciepał w Pr uszkowie wprowadził czujnik tlenku węgla model NCC - 1 na rynek i jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się bowiem m. in. osobę, która występuje jako wytwór ca, umieszczając na produkcie lub do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy bądź inne odróżniające oznaczenie. Na opako waniu produktu umieszczono informacje dotyczące podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie go na rynek, tj.: „Wyprodukowano w Chinach dla COBANK, ul. Dobra 18/63, 05 - 804 Pruszków”. Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż strona postępowania miała wpływ na właściwości produkowanego dla niej wyrobu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie p roduktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodni e z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. W decyzji nr DNR - 1/78/2016 z 25 lipca 2016 r. Prezes UOKiK uzn ał, że czujniki nie spełniają wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, a stwarzane przez nie zagrożenie jest poważne w rozumieniu art. 5 ust. 3 tej ustawy. Strona postępowania nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzeni e sprawy, zatem decyzja ta jest ostateczna. W związku z tym, że Prezes UOKiK uznał, iż czujniki nie spełniają wymagań bezpieczeństwa określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, wprowadzający je na rynek przedsiębiorca Jar osław Ciepał, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Jarosław Ciepał „COBANK” Doradztwo Gospodarcze, Nowe Technologie, Logistyka Jarosław Ciepał w Pruszkowie naruszył obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy. Zgodnie z art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK może nałoży ć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Kara pieniężna, nakładana na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów ma charakter fakultatywny, co oznacza, że Prezes UOKiK w ramach uznania administracyjnego decyduje, czy w dane j sprawie nałożenie kary jest zasadne. Mając na względzie poważne zagrożenie stwarzane przez czujnik oraz brak współpracy z Prezesem UOKiK w toku postępowania wszczętego pismem z 13 maja 2016 r., Prezes UOKiK uznał w niniejszej sprawie za celowe nałożenie na nią kary pieniężnej. Prezes UOKiK, zgodnie z art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, przy ustalaniu wysokości kary uwzględnił w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków przez stronę postępowania. Działaln ość strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, iż wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjn ego wynika powinność obywateli co najmniej podstawowej orientacji w przepisach prawnych. Zakres wymaganej wiedzy jest zróżnicowany – nie ulega wątpliwości, że lepsza znajomość prawa jest oczekiwana od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie – powinna ona być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tę działalność w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia (vide wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98). Za okoliczność obciążającą Prez es UOKiK uznał fakt, że strona postępowania wprowadziła na rynek dużą ilość produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, co niewątpliwie wpływa na poszerzenie kręgu potencjalnych użytkowników, którzy poprzez zakup produktów byli narażeni na stwarzane przez nie zagrożenie – do rąk konsumentów trafiło bowiem 921 egzemplarzy czujników. Okolicznością obciążającą jest również fakt, że w toku postępowania zakończonego decyzją nr DNR - 1/78/2016 z 25 lipca 2016 r. strona postępowania nie podjęła współpracy z Prezesem UOKiK – nie ustosunkowała się do pisma z 13 maja 2016 r. oraz nie przekazała żadnych informacji i dowodów, o które się zwrócił się organ nadzoru (m. in. informacji na temat okresu i ilości czujników wprowadzonych na rynek, skargi lub reklamacji o d konsumentów na kwestionowane produkty, listy dystrybutorów, którym sprzedała ten produkt oraz informacji na temat liczby czujników posiadanych na stanie magazynowym). W konsekwencji Prezes UOKiK nie mógł określić skali zagrożenia stwarzanego przez kwesti onowane czujniki. Na niekorzyść strony postępowania przemawia również długi okres obowiązywania normy PN - EN 50291 - 1:2010 „Urządzenia elektryczne do wykrywania tlenku węgla w pomieszczeniach domowych – Część 1: Metody badań i wymagania” określającej wymagan ia bezpieczeństwa stawiane tej grupie produktów, a wymagań tych czujniki nie spełniały. Za okoliczność łagodzącą w niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał fakt, że wobec strony postępowania nie były prowadzone wcześniej postępowania na podstawie ust awy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz brak skarg i reklamacji konsumenckich na produkty. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, kryterium pomocniczym przy określeniu wysokości kary pieniężnej sta nowi wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę postępowania ze sprzedaży produktów będących jego przedmiotem. Korzyść osiągniętą ze sprzedaży produktów stanowi iloczyn sprzedanych produktów, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa i nie zostały przez przedsiębiorcę odzyskane (tj. nieodebranych od dystrybutorów i konsumentów) oraz średniej ceny sprzedaży jednej sztuki produktu. Na podstawie zgromadzonej dokumentacji Prezes UOKiK ustalił, że w okresie 2015 - 2016 strona postępowania wpro wadziła na rynek 5000 sztuk czujników, z czego 4079 sztuk zostało zniszczonych, a zatem liczba sprzedanych i nieodebranych rozgałęźników wynosi 921 sztuk. Przy ustalaniu ceny sprzedaży jednej sztuki czujnika Prezes UOKiK oparł się na fakturze VAT nr 088/20 15 z 7 maja 2015 r., świadczącej o sprzedaży czujników jedynemu dystrybutorowi w cenie jednostkowej wynoszącej 27,50 zł netto. Obliczona w ten sposób korzyść majątkowa strony postępowania ze sprzedaży 921 egzemplarzy czujników wynosi 25 327,50 zł. Wymierzając powyższą karę, Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Należy podkreślić, że nałożona na stronę postępowania kara pieniężna stanowi jedynie 4 % maksymalnego wymiaru kary, wynoszącego - zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów - 100 000 zł. Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń, spełni swój skutek prewencyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszania prz episów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomoc nienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Pouczenie: Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 29 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 184, 1618 i 1634) oraz na podstawie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 26 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, o d niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak