Numer decyzji
DKK-39/2018
Decyzja UOKiK DKK-39/2018
- Data decyzji
- 26 lutego 2018
Treść rozstrzygnięcia
PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ Warszawa, 26 lutego 2018 r. DKK1-421/42/17/PK DECYZJA nr DKK-39/2018 Na podst awie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania an tymonopolowego wszczętego na wniosek H+H Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez H+H Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kontroli nad Grupa Silikaty sp. z o.o. z siedzibą w Krukac h. UZASADNIENIE W dniu 18 lipca 2017 r. wpłynęło do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i k onsumentów ( zwanego dalej „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolowym” ) zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, polegającej na przejęciu przez H+H Polsk a sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie ( dalej jako „H+H”, „Wnioskodawca” lub „Zgłaszający” ) kontroli na Grupą Silikaty sp. z o.o. z siedzibą w Krukach ( dalej jako „Grupa Silikaty” lub „GS” ) , tj. koncentracji określonej w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 229 ze zm. - zwanej dalej „ustawą o ochronie konkurencji” ). W związku z tym, iż: 1) spełnione zostały niezbędne przesłanki , uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, bowiem: łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, przejęcie przez przedsiębiorcę bezpośredniej kontroli nad innym przedsiębiorcą jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, 2) nie występuje w tej sprawie żadna okoliczność z katalogu przesłanek wyłączających obowiązek zgłoszenia zamiaru przedmiotowej koncentracji wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji, zostało w tej sprawie wszczęte, na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, postępowanie antymonopolowe, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017, poz. 1257), organ antymonopolowy zawiadomił stronę pismem z 25 lipca 2017 r. W dniu 6 września 2017 r. organ an tymonopolowy postanowieniem nr DKK-58/2017 przedłużył termin na zakończenie postępowania w tej sprawie o 4 miesiące w celu przeprowadzenia badania rynku. Uzasadniając powyższe , Prezes Urzędu wskazał na silną pozycję GS na lokalnych rynkach wprowadzania do obrotu silikatów, wprowadzenie przez Zgłaszającego produktu o nazwie handlowej H+H dBlok, dalej „dBlok”, łączącego właściwości silikatów i betonu komórkowego, jak również przedłożon e Prezesowi Urzędu opinie kontrahentów, którzy wskazywali na różne ryzyka dotyczące koncentracji, w tym związane z podniesieniem cen materiałów ściennych, ograniczeniem konkurencji oraz narzuceniem sprzedaży wiązanej różnych materiałów ściennych. Ostateczne zatem ustalenie wpływu omawianej koncentracji na poszczególne rynki, na k tórych działają uczestnicy koncentracji, jak również ustalenie pozycji rynkowej Zgłaszającego i GS oraz ich konkurentów, a także wpływu transakcji na konkurencję wymagało przeprowadzenia badania rynku. Badaniem rynku objęto 214 przedsiębiorców , z tego 24 konkurentów uczestników koncentracji i 190 odbiorców ściennych materiałów murowych, a pytania skierowane do nich dotyczyły m.in.: wielkości i wartości produkcji ściennych materiałów murowych w 2015 r. i 2016 r., odległości, na jaką dostarczana była w 2016 r. większość ściennych materiałów murowych, planów otwarcia nowych zakładów produkcyjnych i rozpoczęcia produkcji ściennych materiałów murowych, pojawienia się w latach 2016 - 2017 materiałów, które mogą stanowić substytut dla betonu komórkowego lub silikatów, ilości i wartości zakupu ściennych materiałów murowych od poszczególnych producentów w 2015 r. i 2016 r., ilości i wartości zakupu dBlok do końca sierpnia 2017 r., ilości i wartości zakupu produktu Silikat NT -25, dalej „NT - 25”, do końca sierpnia 2017 r., czynników, jakie zadecydowały o wyborze danego materiału ściennego, możliwoś ci zamiennego stosowania - ze względu na właściwości i cenę - betonu komórkowego, cegieł/pustaków ceramicznych z silikatami, dBlok z silikatami oraz NT- 25 z betonem komórkowym . Ponadto organ antymonopolowy poprosił o wyrażenie opinii odnośnie zakresu asortymentu oferowanego przez producentów ściennych materiałów murowych i wpływu koncentracji na rynek sprzedaży tych wyrobów. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji: H+H - aktywny uczestnik koncentracji - prowadzi działalność w zakresie wprowadzania do obrotu bloczków z autoklawizowanego betonu komórkowego ( dalej „beton komórkowy” lub „ABK” ) za pośrednictwem sześ ciu zakładów prod ukcyjnych zlokalizowanych w: Warszawie, Puławach, Gorzkowicach, Lidzbarku, Żelisławicach oraz Redzie. Należy do grupy kapitałowej , na czele której stoi H+H International A/S z siedzibą w Kopenhadze (Dania), dalej „Grupa H+H”. W Polsce, poza Wnioskodawcą , do Grupy H+H należą : [tajemnica przedsiębiorstwa] – świadcz y usługi w zakresie obsługi klienta oraz (ii) [tajemnica przedsiębiorstwa] – świadcz y usług i finansowe wyłącznie w ramach grupy kapitałowej. Łączny światowy obrót Grupy H+H w 2016 r. wyniósł ok. 956,5 mln euro, w tym na terenie Polski [tajemnica przedsiębiorstwa] euro. GS - pasywny uczestnik koncentracji - wchodzi w skład międzynarodowej grupy pro ducentów materiałów budowlanych, tj. Grupy CRH , ostatecznie kontrolowanej przez CRH plc z siedzibą w Dublinie (Irlandia). GS prowadzi działalność w zakresie wprowadzania do obrotu ściennych materiałów wapienno - piaskowych, tzw. silikatów , za pośrednictwem siedmiu zakładów produkcyjnych zlokalizowanych w : Piszu, Krukach, Przysieczynie, Ludyni, Kluczach, Jedlance oraz Leżajsku. Grupa Silikaty nie posiada podmiotów zależnych. Łączny światowy obrót Grupy Silikaty w 2016 r. wyniósł [tajemnica przedsiębiorstwa] euro, a na terenie Polski [tajemnica przedsiębiorstwa] euro. Przyczyny i zakres koncentracji Planowana kon centracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i polega na przejęciu przez H+H kontroli nad Grupą Silikaty. Podstawę koncentracji stanowi [tajemnica przedsiębiorstwa] pomiędzy H+H a [tajemnica przedsiębiorstwa] . Przejęcie przez Wnioskodawcę kontroli nad GS ma przyczynić się do komplementarnego uzupełnienia oferty produktowej/systemowej wyrobów przeznaczonych do wznoszenia ścian w budownictwie mieszkaniowym i nie-mieszkaniowym, zmniejszenia ryzyka działalności pro dukcyjno-handlowej w pojedynczym segmencie asortymentowym poprzez poszerzenie oferty produktowej o wyroby silikatowe, poprawy rentowności prowadzonego biznesu oraz optymalizacji procesów produkcyjnych poprzez podniesienie standardów technologicznych. Orga n antymonopolowy ustalił i zważył, co następuje: Rynki wspólne dla bezpośrednich uczestników koncentracji Zarówno H+H, jak i GS prowadzą działalność w zakresie wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych, które obejmują m.in. ABK, silikaty i ceramikę budowlaną. Stanowisko Zgłaszającego w aspekcie produktowym i geograficznym W opinii Zgłaszającego, uczestnicy koncentracji nie są bezpośrednimi konkurentami, z tego względu, iż produkują odmienne produkty – H+H beton komórkowy, zaś GS silikaty. Beton komórkowy (inne nazwy to: suporex, siporex, gazobeton) powstaje w wyniku zmieszania cementu, piasku (czasami również popiołów lotnych), wapna, wody i środka spulchniającego , jakim jest zwykle proszek lub pasta aluminiowa. W wyniku wytwarzania masy w formie, dochodzi do reakcji chemicznych, które powodują powstanie pęcherzyków gazu w materiale. Z tego też względu gęstość materiałowa betonu komórkowego jest dość niska i wynosi 300-700 kg/m 3 , co powoduje niższą odporność ABK na ściskanie (1,5 -8 MPa), jak również niskie właściwości izolacji akustycznej (od 38 do 50 dB). Cechy fizyczne ABK powodują jednak , iż posiada on wysokie zdolności izolacji termicznej (współczynnik przewodzenia ciepła od 0,095 -0,2 W/m*K). Ponadto beton komórkowy jest ognioodporny, ale także nasiąkliwy – co oznacza, że powinien być chroniony przed wodą . Jest to materiał lekki i miękki, a więc łatw y w obróbce. Wnioskodawca sprzedaje swoje materiały z betonu komórkowego w postaci bloczków, płytek, paneli, nadproży i belek. Bloczki oferowane przez H+H występują w następujących wymiarach (długość/szerokość/wysokość w mm): 590/120-420/240 (bloczek H+H Gold wszystkie klasy gęstości), 625/175 -480/250 (bloczki H+H Gold+ wszystkie klasy gęstości) i 590/120-420/240 (bloczek H+H Silver wszystkie kl asy gęstości) . Średnia cena produktu H+H wynosiła w 2016 r. [tajemnica przedsiębiorstwa] . Elementy ścienne silikatowe to materiały wapienno -piaskowe produkowane z wapna, piasku i wody. Składniki te po połączeniu tworzą masę, która jest odpowiednio kształto wana (przy użyciu pras mechanicznych lub hydraulicznych), a następnie poddawana procesowi autoklawizacji, w efekcie czego powstają białe bloczki. Ze względu na sposób wytwarzania materiały silikatowe cechują się gęstością od 1200-2200 kg/m 3 , co sprawia, że mają wysoką odporność na ściskanie (15 - 25 MPa). Gęstość cegły silikatowej powoduje, że jest ona materiał em o wysokich zdolnościach izolacji akustycznej (48 -58 dB). Silikaty charakteryzują się natomiast niską termoizolacyjnością (współczynnik przewodzenia ciepła 0,5 -1 W/m*K). S ą to również materiały odporne na ogień i mróz, nienasiąkliwe , ciężk i e i bardzo trwałe. Pasywny uczestnik koncentracji wprowadza do obrotu swoje produkty pod postacią bloczków silikatowych o wymiarach (długość/szerokość/wysokość w mm) 250-500/65- 250/65-220. Ś rednia cena silikatu sprzedawanego w 2016 r. przez GS wynosiła [tajemnica przedsiębiorstwa] . Poza powyższymi produktami, do najpopularniejszych materiałów ściennych należy również ceramika budowlana. Ceramika budowlana powstaje z wody, piasku i dodatków w postaci gliny lub iłu w procesie wypalania. J est materiałem o dobrych właściwościach termoizolacyjności (współczynnik przewodzenia ciepła 0,10-0,30 W/m*K) i dobrych właściwościach akustycznych (45 - 52 dB). Ma również dużą wytrzymałość na ściskanie ( 5-20 MPa). Ponadto ceramika budowlana jest ognioodporna, ciężka i trudna w obróbce , a także nasiąkliwa, wobec czego wymaga ochrony prze d deszczem i śniegiem. Wnioskodawca wskazuje także, że ww. materiały oraz bloczki z keramzybetonu, wiórobetony, bloczki betonowe i prefabrykaty betonowe mogą znaleźć takie samo zastosowanie w budownictwie jednorodzinnym, wielorodzinnym oraz gospodarczym. Wykorzystuje się je również w budownictwie komercyjnym i przemysłowym. Mogą być użyte w tych samych technologiach wznoszenia ścian, tj. tradycyjnej , jak i szkieletowej. M ateriały te posiadają zbliżone właściwości , a koszt wybudowania ściany jest również zbliżony. Z tego też względu mogą , co do zasady, zostać uznane za substytucyjne, chociaż pewne właściwości mogą wskazywać na unikalność każdego z tych materiałów. Wobec powyższego , w ocenie Zgłaszającego , produktowy rynek właściwy, na którym prowadzą działalność uczestnicy koncentracji należy zdefiniować jako rynek ściennych materiałów murowych, obejmujących b loczki i płytki z betonu komórkowego, cegły i pustaki ceramiczne, ścienne elementy i bloczki silikatowe, bloczki z keramzytobetonu, wiórobetony, bloczki betonowe oraz prefabrykaty betonowe. Oceniając aspekt geograficzny rynku wprowadzania do obrotu materiałów ściennych, Wnioskodawca powołał się na decyzję Prezesa Urzędu 1 , zgodnie z którą zasięg sprzedaży ściennych materiałów murowych obejmuj e obszar w odległości do 200 km (po drogach publicznych ) od zakładu produkcyjnego. Niemniej jednak, Zgłaszający wskaza ł na szereg argumentów , pozwalających na uznanie zasięgu rynku jako krajowego , m.in. takich jak: poprawa sieci drogowej w Polsce, niskie ceny oleju napędowego , brak prawnych i administracyjnych barier, fakt zaopatrywania klientów z całej Polski przez poszczególnych wytwórców materiałów ściennych murowych, prowadzona przez producentów jednolita polityka handlowa, cenowa i marketingowa, nierównomierne rozmieszczenie zakładów produkujących materiały ścienne murowe na terytorium Polski, krajowa struktura rynku hurtowego oraz szybki rozwój sprzedaży internetowej . Opinie konkurentów W badaniu rynku wzięło udział 2 4 konkurentów uczestników koncentracji. W opinii badanych przedsiębiorców w pewnym zakresie beton komórkowy jest zamiennikiem silikatów, ponieważ z każdego z tych materiałów można budować ściany budynków. Jednak ze względu na małą izolacyjność cieplną, silikaty mogą być zamiennikiem, głównie przy budowie obiektów przemysłowych , takich jak hale (KP - Bet) . Również zdaniem Leier Polska ścienne materiały murowe są zamiennymi materiałami, ale nie w pełnym zakresie , gdyż każd y z produktów ma swoje specyficzne właściwości, które powodują, że do określonych zastosowań wyroby z danego materiału nadają się lepiej od wyrobów z innego, np. lepsze właściwości ciepl ne ma beton komórkowy i ceramika, a jeżeli ważniejsze będą właściwości wytrzymałościowe lepiej zastosować silikaty lub ceramikę. W przypadku budownictwa indywidualnego można zastosować każdy rodzaj materiału. Zdaniem Cerpol i Solbet beton komórkowy, cerami ka budowlana i silikaty powinny być traktowane jako zamienniki, ze względu na zbliżone właściwości i cenę, głównie w przypad ku budownictwa jednorodzinnego. W opinii Wienerberger – ceramika i beton komórkowy są zamiennikami 1 Decyzja z 29 stycznia 2015 r., nr DKK-20/2015 silikatów w pełnym z akresie jedynie na etapie projektowania. Z akres zamienności może być ograniczony w przypadku realizowania konkretnego produktu ze względu na określone w nim parametry muru, które muszą być spełnione. Również w opinii Prefabet Łagisza (Termobet) i Bruk-Bet beton komórko wy, silikaty i ceramika budowlana są zamiennikami, gdyż każdy z nich jest stosowany do wzno szenia ścian budynków i budowli. Natomiast zdaniem t ych przedsiębiorców zamienność niewielka/żadna występuje w przypadku wykorzystania do budowy budynk ów energooszcz ędn ych – pasywnych , ścian zaporow ych ogniowych , ścia n jednorodnych bez dociepleń (w takim przypadku stosuje się głównie beton komórkowy ). W przypadku wysokiej ochrony akustycznej i wysokiej wytrzymałoś ci na ściskanie można wyeliminować beton komórkowy stos ując konstrukcję szkieletową – silikat. P ełna/duża zamienność występuje przy budowie ścian budynków z ociepleniem i ścian e k działow ych. Zdaniem Zakładów Silikatowych Żytkowice zastosowanie poszczególnych ściennych materiałów murowych zależy od wymagań w zakresie wytrzymałości i izolacyjności akustycznej , a decyzję zwykle podejmuje projektant. Silikaty Szlachta stwierdziły, że w budownictwie jednorodzinnym silikaty, ceramika i beton komórkowy są całkowicie zamienne, w budynkach powyżej dwóch kondygnacji można stosować zamiennie silikaty i ceramikę. Aby zastosować beton komórkowy w budynku wielokondygnacyjnym musi być on odmiennie zaprojektowany (nie dotyczy to ścian działowych, które można budować bez ograniczeń zarówno z silikatów, betonu komórkowego czy ce ramiki). W opinii Megola beton, komórkowy i ceramika są zamiennikami silikatów, jednakże zastosowanie powyższych materiałów zależy w dużej mierze od ceny, a także etapu projektowania. PPMB Niemce wskazały, iż elementy murowe z betonu komórkowego są w pełni zamiennikami silikatów w indywidualnym budownictwie mieszkaniowym i gospodarczym. W budownictwie wielomieszkaniowym ta zamienność jest mniejsza z uwagi na to, że wyroby silikatowe mogą zawsze stanowić materiał konstrukcyjny, a wyroby z betonu komórkowego nie. Również zdaniem NTB ze względu na cenę , jak i właściwości, beton komórkowy i cegły/pustaki ceramiczne są zamiennikami silikatów, szczególnie w sektorze inwestorów indywidualnych budujących domy jednorodzinne. Dużo mniejszą zamiennością cechują się natomiast ściany wewnętrzne bloków mieszkalnych i budynków użyteczności publicznej, gdzie silikat ma przewagę wynikającą z dużo większej izolacyjności akustycznej, wysokiej wytrzymałości i ognioodporności. W ocenie Sil-pro beton komórkowy, silikaty i ceramika budowlana są zamiennikami , ponieważ z e wszystkich wskazanych produktów można wymurować ściany zewnętrzne i wewnętrzne. Jednak są to produkty różniące się znacząco parametrami technicznymi np. poz iomem izolacyjności technicznej. S ilikaty, beton komórkowy i ceramika mogą być zdaniem Silikat ów Trąbki stosowane zamiennie przy wznoszeniu domów jednorodzinnych i budynków przemysłowych, z uwagi na niższą cenę i łatwość murowania. W przypadku domów wielorodzinnych, hoteli, szkół, szpitali i innych obiektów użyteczności publicznej, istnieją wymogi wysokiej ochrony akustycznej pomieszczeń, co powoduje, że spełnienie tego typu wymogów nakazuje wybór silikatów . W opinii Prefbet w łaściwości betonu komórkowego zdecydowanie różnią się od wyrobów silikatowych. Gęstość objętościowa wskazuje jednoznacznie korzystne parametry izolacji termicznej, paroprzepuszczalność, szybkość murowania dla betonu komórkowego, a kilkukrotnie większa wytrzymałość na ściskani e i dobra akustyka j est zaletą wyrobów silikatowych, które znajdują zas tosowanie w budownictwie wielorodzinnych bloków mieszkalnych, budynków przemysłowych i rolniczych. Beton komórkowy jest natomiast w szczególności wykorzystywany do budowy domów jednorodzinnych i wielorodzinnych. Również zdaniem POB Efekt ze względu na różniące się parametry techniczne i fizyczne, silikaty i beton komórkowy w zdecydowanej większości zastosowań nie mogą być zami ennikami. Ceramika Lewkowo wskazała, że w zależności od ceny i dostępności na rynku, wiedzy fachowej oraz upodobań projektantów, a t akże tradycji w praktyce beton komórkowy i pustak ceram iczny są zamiennikami silikatów. W ocenie ZCB Owczary, Silikatów Białystok, Prefabed, Prefabet Osława i Ecobet beton komórkowy, ceramika czerwona i silikat są substytutami i występują zamiennie , konku rując na rynku ceną i właściwościami . Natomiast w opinii ZPHiB Wyszków beton komórkowy jest zamiennikiem silikatów . Jego z amienność jest jednak niewielka. Jak wynika z powyższego , w iększość spośród badanych producen tów materiałów ściennych wskazał a na ogr aniczoną zamienność silikatu z betonem komórkowym i ceramiką budowlaną ze względu na właściwości m.in. cieplne, wytrzymałościowe i akustyczne. W ich ocenie pełna zastępowalność występuje jedynie w indywidualnym budownictwie mieszkaniowym i gospodarczym. Na pełną zastępowalność poszczególnych ściennych materiałów murowych wskazało jedynie 5 badanych przedsiębiorców. Opinie odbiorców Na pytania wystosowanie przez Prezesa Urzędu odpowiedziało ok. 190 przedsiębiorców. W odpowiedzi na pytanie o możliwość zamiennego stosowania ABK i ceramiki budowlanej z silikatem 31 badanych przedsiębiorców wskaz ało na brak zamienności ze względu na odmienne właściwości termoizolacyjne i akustyczne. 29 badanych przedsiębiorców wskazało na brak zamienności ww. materiałów w budownictwie wielokondygnacyjnym lub wielorodzinnym wielokondygnacyjnym ze względu na wytrzymałość poszczególnych produktów ( najbardziej wytrzymały silikat znajduje głównie zastosowanie w budownictwie wielopiętrowym ). 22 przedsiębiorców wskazało, że istnie je możliwość zamiennego stosowania w w. ściennych materiałów murowych w budownictwie jednorodzinnym i wielorodzinnym niskim. W opinii 17 badanych przedsiębiorców silikaty nie są zazwyczaj stosowane w budownictwie jednorodzinnym ze względu na niskie właściwości izolacji termicznej, co wymaga dodatkowego ocieplenia i przez to generowane są większe koszty budowy jednorodzinnej. Grupa 11 ankietowanych wskazywała na możliwą zamienność przedmiotowych materiałów ściennych w ściankach działowych , tyle samo przedsiębiorców wskazało na zamienność materiałów ściennych w budownictwie szkieletowym, natomiast 9 przedsiębiorców wskazało na brak zamienności betonu komórkowego i silikatu, ze względu na małą wytrzymałość ABK. Tyle samo ankietowanych przedsiębiorców wskazywało na brak zamiennika dla silikatu w budownictwie gospodarczym lub przemysłowym, a 7 przedsiębiorców wskazywało na teoretycznie możliwą zamienność materiałów ściennych w budownictwie gospodarczym lub przemysłowym. Badani przedsiębiorcy wskazywali również na brak zamienności ze względu na cenę, jednak bez precyzowania, który materiał ścienny jest tańszy . Natomiast 37 przedsiębiorców nie udzieliło lub nie potrafiło udzielić odpowiedzi na pytanie dotyczące zamienności poszczególnych ściennych materiałów murowych. Opinia Prezesa Urzędu Prezes Urzędu nie zgadza się ze stanowiskiem H+H w kwestii definicji rynku właściwego w aspekcie produktowym. Podstawowym argumentem Zgłaszającego było to, że wszystkie materiały murowe posiadają podobne właściwości i służą tym samym celom, a koszty wybudowania porównywalnego fragmentu ściany przy ich wykorzystaniu są zbliżone. Zgłaszający powoływał się na w cześniejsze orzecznictwo organu antymonopolowego, zgodnie z którym rynkiem właściwym dla producentów betonu komórkowego jest rynek ściennych materiałów murowych 2 . Należy w tym miejscu jednak wyjaśnić, iż w sprawie tej określano rynek i substytuty dla betonu komórkowego. Wątpliwości Prezesa Urzędu wzbudziła jednak możliwość substytucyjności w drugą stronę 2 jw. tzn., czy substytutem s ilikatów może być beton komórkowy. Jak wskazywał sam Zgłaszający , porównując poszczególne rodzaje materiałów ściennych można określić i wyróżnić ich specyficzne cechy oraz właściwości, które będą wskazywać na pewną unikalność poszczególnych materiałów. Pon adto H+H wskazywało na pełną substytucyjność silikatów i betonu komórkowego w bardzo ograniczonym przypadku, mianowicie jedynie w zastosowaniu przy budowie ścian wewnętrznych budynków. Na uwagę zasługuje również fakt, że Strona informowała o gorszych właściwościach izolacji cieplnej materiałów silikatowych, co w przypadku stosowania ich w budowie ścian zewnętrznych wymagałoby większych nakładów finansowych na ocieplenie ściany powstałej z bloczków silikatowych. Istotne z punktu widzenia substytucyjności betonu komórkowego dla silikatów są również pewne unikalne cechy obu produktów. Różnice występujące w poszczególnych rodzajach materiałów ściennych mogą być kluczowe dla decyzji jaką podejmuje odbiorca materiałów ściennych . W tym miejscu należy przytoczyć ar t. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji, który na potrzeby stwierdzenia substytucyjności wskazuje na towary, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytut y . Analizując zamienność poszczególnych materiałów ściennych należy zauważyć, iż wszystkie one służą do wznoszenia ścian - nośnych (przenoszących obciążenia) zewnętrznych i wewnętrznych, jak i ścian działowych. Ze względu na konstrukcję rozróżnia się ściany jedno, dwu i trójwarstwowe. Ściany jednowarstwowe składają się z elementu nośnego i tynku, a ponieważ nie występuje tu materiał izolacyjny, wykorzystywane materiały murowe musi cechować wysoka izolacyjność termiczna i akustyczna. Ściany dwuwarstwowe składają się z elementu nośnego i materiału izolacyjnego, co pozwala na stosowanie materiałów murowych o słabszych parametrach izolacyjnych. W efekcie zastosowania dodatkowego izolatora, np. styropianu i tynku, powstaje konstrukcja o bardzo dobrych parametrach izolacyjności (zwykle lep szych od parametrów ścian jednowarstwowych). Z kolei ściana trójwarstwowa składa się z warstwy nośnej, warstwy izolacyjnej (np. wełna mineralna) i zewnętrznej warstwy osłonowej. Dzięki temu ściany takie najlepiej spełniają funkcje ścian zewnętrznych (konstrukcyjną, ochronę przed zewnętrznymi warunkami atmosferycznymi, wilgocią, izolacyjną, przeciwpożarową itp.). Dodatkowo d la robót murowych z wykorzystaniem tych materiałów budowlanych obowiązują te same wymogi techniczne, jakie mają spełniać konstrukcje opi sane przez normy techniczne (Polskie Normy). Istotnym czynnikiem dla stwierdzenia ewentualnej zamienności jest istnienie technicznej możliwość wykorzystania wszystkich materiałów murowych w budownictwie niskim, w szczególności jednorodzinnym oraz w budown ictwie gospodarczym. Równocześnie istnieje możliwość wykorzystania wszystkich analizowanych materiałów ściennych w budownictwie wielokondygnacyjnym, jednak zamienne wykorzystanie ceramiki budowlanej i betonu komórkowego dla silikatów jest możliwe jedynie przy zastosowaniu konstrukcji szkieletowej. Ponadto, bazując na opiniach przedstawionych w nadesłanych ankietach, istnieje duża grupa uczestników rynku, którzy uznają możliwość zamiennego zastosowania ABK, silikatów i ceramiki budowlanej. Definiując rynek właściwy w aspekcie produktowym, należy wskazać, iż z p rzekazanych przez łączące się podmioty informacji, wynika, że zajmują się one wytwarzaniem dwóch różnych rodzajów materiałów budowlanych tj. silikatów (Grupa Silikaty) oraz betonu komórkow ego (H+H). Oba rodzaje tych materiałów należą do grupy materiałów ściennych murowych (która to grupa materiałów oprócz betonu komórkowego i silikatów obejmuje również m.in. ceramikę budowlaną) mających zastosowanie w budowie ścian wewnętrznych i zewnętrznych. Materiały te posiadają zauważalne różnice w takim zakresie jak wytrzymałość na ściskanie, izolacja akustyczna i termoizolacja. Biorąc pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie podmiotem przejmowanym jest Grupa Silikaty czyli producent silikatów, pytaniem jakie w pierwszej kolejności musiał zadać organ antymonopolowy definiując rynek produktowy, była kwestia tego, czy dla silikatów ich zamiennikami mogą być inne materiały ścienne murowe , w szczególności beton komórkowy i ceramika. Z przeprowadzonej przez Prezesa Urzę du analizy (zaprezentowanej po wyżej ) wynika, iż materiały te nie stanowią zamienników dla silikatów. Z drugiej strony , zbierając informacje na potrzeby prowadzonej analizy, powstały wątpliwości , czy taki sam wniosek, tj. o braku zamienności pozostałych materiałów ściennych murowych , można wysunąć również w stosunku do betonu komórkowego. W związku z tym, iż beton komórkowy jest wytwarzany przez zakłady H+H postanowiono również zbadać , czy pozostałe materiały ścienne murowe , w szczególności ceramika budowlana i silikaty, stanowią zamienniki dla betonu komórkowego . Analizując zamienność pozostałych materiałów ściennych murowych w stosunku do silikatów, należy zauważyć, że m ateriał silikatowy odznacza się największą odpornością na ściskanie osiągając wartości o d 15 MPa do 25 MPa. Natomiast wytrzymałość ABK waha się od 1,5 MPa do 8 MPa, a ceramiki budowlanej od 5 MPa do 20 MPa. Posiadający większą odporność na ściskanie materiał ma możliwość nie tylko przenoszenia swojego ciężaru , ale także przenoszenia ciężaru innych elementów konstrukcji (np. z wyższych kondygnacji, z dachu, stropu) na fundamenty. Powoduje to, że w budownictwie wysokim, cegła ceramiczna i beton komórkowy nie będą zamiennikami dla silikatów. Pomiędzy poszczególnymi materiałami ściennymi murowymi w ystępują również różnice dotyczące izolacji hałasu ( od 38 do ok. 50 dB – w przypadku betonu komórkowego, od 45 do 52 dB – w przypadku ceramiki budowlanej oraz od 48 do 58 dB – w przypadku silikatów). Jak wynika z powyższego silikaty w zakresie akustyki o siągają najlepsze wartości, a więc są to mater iały najlepiej tłumiąc e hałas. Powoduje to, ż e ze wzrostem wymagań akustycznych, możliwość zamiany silikatu przez inny materiał ścienny będzie się zmniejszała . W szczególności widoczne jest to w przypadku zasto sowania materiałów ściennych murowych w budowie ścian między mieszkaniowych , w których wymagania akustyczne są największe. R óżnica rzędu 2 - 3 dB pomiędzy właściwościami akustycznymi danych materiałów powoduje, iż dla uzyskania podobnych efektów akustycznych wymagane będzie wzniesienie dwukrotnie grubszej ściany. W budownictwie wielorodzinnym, budowanie dwukrotnie grubszej ściany przełożyłoby się na mniejszą powierzchnię mieszkania, co może wpływać negatywnie na opłacalność inwestycji . Ponadto pomiędzy silikatami a pozostałymi materiałami ściennymi murowymi występują różnice w maksymalnych wskaźnikach przewodzenia ciepła (0,095 do 0,2 W/m*K – ABK, od 0,5 do 1 W/m*k – silikaty oraz 0,10 do 0,30 W/m*K – pustak ceramiczny). Pomimo osiągania przez ABK najlepszych rezultatów w zakresie termoizolacji, nie różnią się one zbytnio od właściwości termoizolacyjnych ceramiki budowlanej. Zatem pod tym względem ABK i ceramika budowlana mogą stanowić zamienniki. Odmienna sytuacja występuje w przypadku materiałów silikatowych, które mają znacznie gorsze właściwości termoizolacyjne od pozostałych materiałów ściennych. Koniecznym jest wskazanie, że im niższy współczynnik przewodzenia ciepła, tym lepsze właściwości termoizolacyjne ma dany materiał. Istotne jest również to, że w przypadku większego współczynnika przewodzenia ciepła dla danego materiału ściennego murowego konieczne jest zastosowanie grubszej warstwy izolacyjnej. Wpływa to na zwiększenie całkowitego kosztu inwestycji, co w przypadku budownictwa jednorodzinnego może powodować rezygnację z zastosowania silikatu. Na podstawie danych zgromadzonych w trakcie badania rynku, Prezes Urzędu obliczył średnią cenę poszczególnych ściennych materiałów murowych . Ś rednia cena silikatu w 2016 r. wynosiła ok. 177 zł/m 3 , betonu komórkowego ok. 159 zł/m 3 , a ceramiki budowlanej ok. 157 zł/m 3 . Ponadto, w ocenie Prezesa Urzędu , powyżej wskazane cechy charakterystyczne poszczególnych ściennych materiałów murowych wpływają na użycie poszczególnych rodzajów materiałów w różnych typach budownictwa. Jak wynika z odpowiedzi ankietowanych przedsiębiorców, mimo technicznej możliwości, silikaty nie są powszechnie stosowane w budownictwie jednorodzinnym ze względu na ich gorsze właściwości termoizolacyjne oraz mniejsze możliwości obróbki , co przekłada się na łatwość murowania. Z informacji przekazanych przez Zg łaszającego wynika, że zaledwie ok. 10% sprzedawanych na rynku silikatów wykorzystywane jest w budownictwie jednorodzinnym, co, biorąc pod uwagę wielkość tego segmentu w yliczonego na podstawie danych Z głaszającego , oznacza, że odpowiadają one zaledwie za kilka procent sprzedawanych w tym segmencie materiałów ściennych. Zdecydowana większość silikatów (ok . 70% sprzedawanych ogółem ) wykorzystywana jest w budownictwie wielokondygnacyjnym. Ze względu na właściwości tego materiału, tj. wysoką odporność na ściskanie oraz izolacyjność akustyczną , posiada on w tym segmencie przewagę konkurencyjną nad innymi materiałami ściennymi. W przypadku wznoszenia budynk ów przy użyciu technik tradycyjnych, ze względu na odporność na ściskanie, silikat jest jedynym materiałem, jaki może zostać wykorzystany, natomiast wysoka zdolność izolacji akustycznej powoduje, że deweloperzy wykorzystując ten materiał do budowy ścian, w szczególności między lokalowych mogą oszczędzić na ich grubości, co przekłada się na większą powierzchnię sprzedawanego mieszkania. W opinii Prezesa Urzędu, różnice występujące pomiędzy silikatem a pozostałymi materiałami ściennymi murowymi , w szczególności ceramiką budowlaną i betonem komórkowym , p rzejawiające się w wyższych cen ach , większej wytrzymałości na ściskanie i lepszej izolacji akustycznej silikatów , pozwalają na stwierdzenie, iż pozostałe materiały ścienne murowe nie stanowią zamienników silikatów. Tym samym w niniejszej sprawie za rynek w łaściwy w ujęciu produktowym należy uznać rynek wprowadzania do obrotu silikatów. Z drugiej strony, jak już wspomniano wcześnie j , w trakcie analizy powstały wątpliwości czy taki sam wniosek jak w przypadku silikatów można wysunąć w stosunku do betonu komórkowego. W związku z powyższym postanowiono przeanalizować możliwe warianty definicji rynku, za punkt wyjścia przyjmujące beton komórkowy i presję konkurencyjną wywieraną na ten produkt. W pierwszej kolejności uznano, iż najwęższą definicj ą jaką można przyjąć jest rynek betonu komórkowego. Przy takiej definicji rynku transakcja nie rodzi problemów dla konkurencji ponieważ łączący się przedsiębiorcy produkują inne rodzaje materiałów ściennych murowych , a tym samym działają na rozłącznych rynkach produktowych. Kolejnym rozważanym wariantem był wpływ ceramiki budowlanej na beton komórkowy, która , jak się wydaje, ze względu na parametry techniczne jest bliższym zamiennikiem betonu komórkowego niż silikaty . W ystępujące podobieństwa pomiędzy betonem komórkowym i c eramiką budowlaną w zakresie izolacji termicznej, ceny oraz preferencje do częstszego wykorzystywania tych materiałów w budownictwie mieszkaniowym niskim sugerują, że oba materiały można rozpatrywać jako należące do jednego rynku wspólnego pozostałych materiałów ściennych murowych. Również p rzy takiej definicji rynku, na którym działa aktywny uczestnik koncentracji (obejmującego beton komórkowy i ceramikę budowlaną) transakcja nie rodzi problemów dla konkurencji, ponieważ obaj przedsiębiorcy działają na rozłącznych rynkach produktowych. Ostatnim rozważanym przez Prezesa Urzędu wariantem był rynek obejmujący silikaty, ceramik ę budowlan ą i beton komórkowy , tj. wszystkie materiały ścienne murowe. W przypadku przyjęcia takiej definicji rynku uczestnicy koncentracji działają na rynku wspólnym. Jednak analiza nawet tak szeroko pojmowanego rynku nie wykazała zagrożenia dla konkurencji związanego ze zgłoszoną transakcją, w związku z czym kwestię definicji rynku właściwego dla betonu komórkowego (tj. ustalenia czy pozostałe materiały ścienne murowe stanowią substytuty dla betonu komórkowego) postanowiono po zostawić otwartą. W 2017 r. H+H wprowadził do obrotu produkt z betonu komórkowego dBlok, łączący właściwości silikatów i betonu komórkowego , który może być substytutem wyrobów silikatowych wprowadzanych do obrotu przez GS. Mając na uwadze możliwość jego substytucji z silikatem, Prezes Urzędu postanowił przeprowadzić osobnę analizę zamienności dBlok z materiałem silikatowym. Zamienność H+H dBlok względem silikatu S tanowisko zgłaszającego Produkt dBlok jest wyrobem z betonu komórkowego. Materiał ten wytwarzany jest z [tajemnica przedsiębiorstwa ] . Wytwarzany jest on w takiej samej technologii jak inne produkty z betonu komórkowego . Niemniej jednak, jak wskazuje Zgłaszający, dBlok charakteryzuje się podwyższoną gęstością (800 kg/m 3 ) w porównaniu do standardowych właściwościach betonu komórkowego w tym zakresie (300 -700 kg/m 3 ). Dzięki podwyższonej gęstości charakteryzuje się nieznacznie lepszymi parametrami izolacyjnoś ci akustycznej (49- 52 dB) w stosunku do standardowych produktów z betonu komórkowego. S pełnia zatem wymagania normowe stawiane ścianom między mieszkaniowym (R’A1 ≥ 50 dB). Wprowadzany jest on do obrotu w postaci bloczków o wymiarach (długość/szerokość/wysokość w mm) 500/180-240/240-250. Poza tym, dBlok posiada cechy charakterystyczne dla innych produktów z ABK, takie jak niska wytrzymałość na ściskanie (5 MPa) oraz niski współczynnik przewodzenia ciepła - 0,205W/m*K, zatem posiada dobre właściwości termoizo lacyjne a także jest odporny na ogień. Ponadto jest on materiałem nasiąkliwym i mało odpornym na mróz , co również charakteryzuje pozostałe produkty z betonu komórkowego . Średnia cena dBloku w 2017 r . wyniosła [tajemnica przedsiębiorstwa] . Zdaniem Wnioskodawcy, mając na uwadze podwyższone właściwości akustyczne, zarówno dBlok jak i materiały silikatowe , mogą być zastosowanie w takich samych typach ścian, takich jak ściany między mieszkaniowe w budynkach wielorodzinnych. Opinie odbiorców Produkt dBlok wprowadzany jest do obrotu stycznia 2017 . Z tego względu, iż jest to produkt relatywnie nowy, jedynie 67 ze 190 ankietowanych przedsiębiorców był o w stanie udzielić odpowiedzi na temat zamienności tego produktu z silikatem. W ocenie 17 przedsiębiorców przedmiotowe materiały mogą być zamiennikami ze względu na swoje właściwości, głównie akustyczne, choć dwaj ankietowani przedsiębiorcy wskazali na lepszą izolację termiczną. Grupa 12 przedsiębiorców wskazywała na zamienność tych materiałów, nie podając jednak uz asadnienia dla swojej opinii. O śmiu spośród badanych przedsiębiorców wskazywało na zamienność dBlok, ale tylko z NT-25 , nowym produktem GS. Tyle samo odpowiedzi wskazywało na zamienność dBlok i silikatów ze względu na spełnianie norm dla ścian oddzielających klatkę schodową od mieszkań. Czterej ankietowani wskazali na zamienność w zakresie ścian między mieszkaniowych, natomiast trzech na zamienność w zakresie ścian akustycznych. 10 przedsiębiorców wskazało na brak zamienności dBlok z silikatami ze względu na parametry obu materiałów (niższa wytrzymałość i niskie parametry akustyczne). Natomiast 6 przedsiębiorców wskazało na brak zamienności ww. materiałów ze względu na wysoką cenę dBlok. Opinia Prezesa Urzędu Bezsporny w ocenie Prezesa Urzędu jest fakt og ólnego przeznaczenia wskazywanych materiałów do wznoszenia ścian, zarówno nośnych (przenoszących obciążenia) , zewnętrznych i wewnętrznych, jak i ścian działowych. Dzięki temu zarówno dBlok , jak i silikaty mogą zostać wykorzystane w budownictwie niskim, w szczególności jednorodzinnym. Silikaty, jak i dBlok znajdą również zastosowanie w budownictwie wielorodzinnym, jednak zamienność tych dwóch materiałów będzie ograniczona do pewnego zakresu. Mianowicie, ww. materiały mogą być zamiennie wykorzystane w tym ty pie budownictwa ze względu na właściwości akustyczne dBloku (od 49 do 52 dB) i silikatów (od 48 do 58 dB) . Obydwa prod ukty można zatem zamiennie zastosować do budowy ścian między mieszkaniowych z tego względu, że spełniają normy przewidziane dla takiego typu ścian. Równocześnie istnieje możliwość zastosowania zarówno silikatu , jak i dBloku w budownictwie wielokondygnacyjnym. Jednakże użycie dBloku w inwestycjach polegających na budowaniu budynków wielopiętrowych napotyka na ograniczenia w postaci konieczności zastosowania odmiennych technik budowania. Wobec tego dBlok może zostać wykorzystany w budownictwie wielokondygnacyjnym, ale tylko w przypadku zastosowania techniki szkieletowej. W ocenie Prezes Urzędu , mimo powyższych podobieństw istnieją również różnice, które wskazują na brak zamienności dBloku i silikatu. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę odmienne właściwości termoizolacyjne porównywanych produktów. Współczynnik przewodzenia ciepła dla dBloku wynosi 0,205W/m*K, czyli o ok. 0,3W/m* k mniej niż w przypadku produktów silikatowych . Oznacza to, że dBlok posiada o wiele lepsze właściwości termoizolacyjne niż produkt silikatowy z najlepszymi właściwościami termoizolacyjnymi . Gorsze właściwości termoizolacyjne materiałów silikatowych, będą się przekładać na konieczność zastosowania grubszej warstwy izolacyjnej , a w konsekwencji na wyższe koszty budowy . Różnica pomiędzy dBlok i silikatami występują również w zakresie gęstości produktów , jak i odporności na ściskanie. Produkt dBlok posiada gęstość 800 kg/m 3 , podczas gdy gęstość produktów silikatowych zaczyna się od ok.1200 kg/m 3 . O dporność na ściskanie dBloku wynosi 5 MPa, tj. trzy razy mniej niż najmniej wytrzymały produkt z silikatu ora z pięć razy mniej niż najtrwalszy produkt z silikatu. Oznacza to, że przy wykorzystaniu techniki tradycyjnej dBlok nie może być wykorzystywany w budownictwie wielokondygnacyjnym. Prezes Urzędu stwierdz ił również, że pomimo spełniania przez obydwa produkty norm dla ścian między mieszkaniowych w budownictwie wielorodzinnym, typowe produkty GS osiągają izolacyjność akustyczną rzędu 54 - 55 dB, natomiast maksymalne właściwości izolacji akustycznej dBlok wynoszą 52 dB. Różnica rzędu 2 -3 dB w skali logarytmicznej wymaga wybudowania przy użyciu dBlok dwukrotnie grubszej ściany. Zatem, im większe wymagania akustyczne stawiane przez inwestora, tym mniejsza wystąpi zamienność silikatu na dBlok. Również istotne jest, że dBlok wykonany jest z innych surowców oraz podlega innemu procesowi produkcyjnemu niż silikat. W ocenie Prezesa Urzędu , pomiędzy dBlok i silikatami nie istnieje zatem zamienność na poziomie podażowym. Ostatnim kryterium odróżniającym dBlok od silikatów jest jego cena. Średnia cena dBlok w 2017 r. wyniosła [tajemnica przedsiębiorstwa] . Mając na względzie powyższe, w ocenie Prezesa Urzędu, biorąc pod uwagę w szczególności technologię produkcji, właściwości i cenę , dBlok i silikaty nie są substytutami, niemniej jednak z ostrożności Prezes Urzędu dokonał dalsze j analizy wpływu koncentracji na rynek obejmując y obydwa te produkty. Zamienność NT-25 względem betonu komórkowego Stanowisko Zgłaszającego NT-25 jest nowym produktem w ofercie GS. Celem wprowadzenia tego produktu jest wykorzystanie go do wznoszenia jed nowarstwowych ścian wewnętrznych oddzielających pomieszczenia ogrzewane (mieszkania) od nieogrzewanych klatek schodowych i korytarzy, przede wszystkim w budownictwie wielorodzinnym. NT-25 produkowany jest w takim samym procesie produkcyjnym, jak inne mater iały silikatowe, przy użyciu podobnych surowców . [tajemnica przedsiębiorstwa] . Niemniej jednak NT- 25 ma mniejszą gęstość od innych produktów silikatowych , tj. 1210-1400 kg/m 3 . Odporność na ściskanie tego produktu wynosi 15 MPa, izolacyjność akustyczna 55 d B, natomiast współczynnik przewodzenia ciepła 0,33 W/m*K . Jest to produkt ognioodporny i mało nasiąkliwy. NT- 25 sprzedawany jest w postaci bloczków o wymiarach (długość/szerokość/wysokość w mm) 250/250/220 , a jego średnia cena wyniosła w 2017 r. [tajemnic a przedsiębiorstwa] . Zdaniem Wnioskodawcy, porównując zastosowanie NT -25 z przeznaczeniem produktów ABK , należy stwierdzić, że , co do zasady, beton komórkowy nie znajdzie zastosowania przy budowie jednowarstwowych ścian wewnętrznych oddzielających pomieszczenia ogrzewane (mieszkania) od nieogrzewanych klatek schodowych i korytarzy chociażby ze względu na słabą izolacyjność akustyczną oraz gorsze parametry wytrzymałości na ściskanie. Opinie odbiorców NT-25 jest nowym produktem, z tego powodu nie wszyscy a nkietowani mogli się wypowiedzieć na jego temat . Z około 190 odbiorców ściennych materiałów murowych, którzy odpowiedzieli na ankietę Prezesa Urzędu, jedynie 68 przedstawiło swoje opinie na temat NT- 25. 14 odpowiedzi wskazywało na brak zamienności NT -25 i betonu komórkowego ze względu na większą wytrzymałość, lepsze właściwości akustyczne ale gorszą izolację termiczną. Kolejna grupa przedsiębiorców (13) wskazywała na zamienność ww. produktów w zakresie ścian oddzielających mieszkania, lub oddzielających mie szkania od klatek schodowych. 10 badanych przedsiębiorców wskaza ło na zamienność NT-25 i betonu komórkowego ze względu na podobne parametry i cenę . Natomiast 9 przedsiębiorców wskazało na zamienność w pewnych ograniczonych sytuacjach, takich jak spełnienie przez materiały odpowiednich norm, czy gdy materiały mają podobne właściwości . Sześciu ankietowanych przedsiębiorców wskazywało na zamienność NT -25 ale tylko z H+H dBlok, zaś 4 ankietowanych wskazało na zamienność ze względu na fakt, iż oba materiały stos owane są do murowania ścian. P o jednej odpowiedzi przypadło na zamienność, ze względu na wyższą wytrzymałość NT - 25 oraz na małą zamienność w ścianach zewnętrznych . Opinia Prezesa Urzędu W ocenie Prezesa Urzędu bezsporne jest, iż obydwa produkty stanowi ą materiały do wznoszenia ścian. NT-25 może być stosowany zamiennie z betonem komórkowym, niemalże wszędzie tam gdzie ten drugi materiał jest stosowany, ale jedynie pod warunkiem, że inwestor/odbiorca nie wymaga wysokiej termoizolacyjności. Zamiana NT-25 na beton komórkowy nie będzie jednak mo żliwa we wszystkich sytuacjach. W budownictwie wielokondygnacyjnym lub w sytuacjach wymagających wysokiej izolacji dźwiękowej, beton komórkowy nie będzie stanowił zamiennika dla NT -25. Ist otnym czynnikiem przemawiają cym za uznaniem ABK i NT-25 za produkty nie stanowiące substytutów jest bardzo wysoka cena NT-25 wynosząca [tajemnica przedsiębiorstwa] . Cena NT-25 jest zatem wyższa od ceny betonu komórkowego o [tajemnica przedsiębiorstwa] . Mając na względzie powyższe, w ocenie Prezesa Urzędu, biorąc pod uwagę w szczególności technologię produkcji, właściwości i cenę beton komórkowy i NT -25 nie są substytutami niemniej jednak z ostrożności Prezes Urzędu dokonał dalszej analizy wpływu koncentracji na rynek obejmujący ww. produkty. Stanowisko Prezesa Urzędu odnośnie określenia rynku w aspekcie geograficznym Zgodnie z orzecznictwem Prezesa Urzędu , rynek wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych w aspekcie geograficznym ma wymiar lokalny i obejmuje swoim zasięgi em obszary położone w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od poszczególnych zakładów produkcyjnych 3 . Na takie określenie rynku w aspekcie geograficznym wskazał również Wnioskodawca. Jednakże w opinii Zgłaszającego możliwe jest również zakreślenie zasięgu rynku wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych jako krajowego. Dla uzasadnienia swojego twierdzenia wskazał na poprawę jakości dróg w Polsce oraz niskie ceny oleju napędowego, co przekłada się na niższe koszty transportu. Ponadto H+H wskazywało również na brak istotnych barier prawnych i administracyjnych w prowadzeniu omawianej działalności gospodarczej, fakt zaopatrywania klientów z całej Polski przez poszczególnych wytwórców materiałów ściennych murowych oraz prowadzoną przez nich jednolitą politykę handlową , c enową i marketingową, nierównomierne rozmieszczenie zakładów produkujących materiały ścienne murowe na terytorium Polski, krajową strukturę rynku hurtowego oraz szybki rozwój sprzedaży internetowej . Przeprowadzone badanie rynku potwierdziło wcześniejsze ustalenia Prezesa Urzędu w kwestii określenia zasięgu geograficznego rynku wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych. Poniżej przedstawiono zestawienie zawierające zakresy odległości , na jakie zakłady prowadzą zdecydowaną większość sprzedaży ( ok. 80%) swoich materiałów ściennych, z liczbą zakładów, jakie dostarczają materiały na daną odległość 3 Decyzja Prezesa Urzędu z 29 stycznia 2015 r., nr DKK -20/2015 Tabela nr 1 Promień sprzedaży Liczba zakładów (ogółem ) dostarczających ścienne materiały murowe na daną odległość W tym: liczba zakładów dostarczających ceramikę budowlaną na daną odległość W tym: liczba zakładów dostarczających silikaty na daną odległość W tym: liczba zakładów dostarczających beton komórkowy na daną odległość 0 - 100 km 3 0 1 2 101-150 km 10 2 8 - 151-200 km 7 - 3 4 201-251 km 11 5 1 5 251-300 km 1 - - 1 >400 km 1 1 - - Jak wynika z powyższego, w przypadku większości zakładów produkcyjnych należących do konkurentów uczestników koncentracji zdecydowana większość sprzedaż y ściennych materiałów murowych (ok. 80 %) odbywa się w promieniu od 100 do 250 km. W oparciu o przekazane przez H+H i GS , jak i badanych przedsiębiorców dane dotyczące wielkości sprzedaży poszczególnych zakładów produkcyjnych w ujęciu ilościowym i wartościowym Prezes Urzędu obliczył średnią ważoną zasięgów oddziaływania, na których koncentruje się większość sprzedaży ściennych materiałów murowych, poszczególnych zakładów na rzecz odbiorców. Z dokonanych wyliczeń wynika, iż zasięg ten obliczony zarówno dla ściennych materiałów murowych ogółe m , a także odrębnie dla silikatów i betonu komórkowego wynosi ok. 200 km. R ynek wprowadzania do obrotu silikatów ma zatem zasięg lokalny , obejmujący obszar położony w promieni u do 200 km (po drogach publicznych) od zakładu produkcyjnego. Natomiast definiuj ąc rynek dla beton komórkowego analizowano jego trzy warianty, tj. rynek betonu komórkowego, rynek betonu komórkowego i ceramiki budowlanej oraz rynek ściennych materiałów murowych (obejmujących beton komórkowy, ceramikę budowlaną oraz silikaty). Wszystkie analizowane warianty rynków mają zasięg lokalny , obejmujący obszar w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od zakładu produkcyjnego . W związku z tym, iż działalność uczestników koncentracji pokrywa się w szerokim rynku wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych, Prezes Urzędu dokonał analizy działalności uczestników koncentracji na tym rynku. Przyjmując powyższe , działalność uczestników koncentracji pokrywa się na 5 lokalnych rynkach wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych wyznaczonych od zakładów produkcyjnych H+H: 1. Rynek 1 - Warszawa (Zakład Warszawa, ul. Kupiecka 6 , 03-046 Warszawa) – na rynku tym zlokalizowane są jeszcze trzy zakłady H+H w Lidzbarku, Puławach i Gorzkowicach oraz zakłady produkcji silikatów należąc e do GS w Piszu, Krukach, Jedlance i Ludyni; łączny udział uczestników koncentracji w 2016 r. wyniósł [30-40] % według kryterium ilościowego oraz [30 – 40] % według kryterium wartościowego. 2. Rynek 2 - Lidzbark (Zakład Lidzbark, ul. Przemysłowa 14 , 13-230 Lidzbark) – na rynku tym zlokalizowany jest jeszcze jeden zakład H+H w Warszawie oraz zakład y GS w Krukach i Piszu, a s zacunkowy łączny udział uczestników koncentracji wynosi [20- 30] % według kryterium ilościowego oraz ok. [20-30] % według kryterium wartościowego. 3. Rynek 3 - Żelisławice (Zakład Żelisławice , Żelisławice 1, 29-105 Krasocin) – na rynku tym zlokalizowane są jeszcze dwa zakłady H+H: w Puławach i Gorzkowicach, oraz dwa zakłady GS w Ludyni i Kluczach a szacunkowy łączny udział uczestników koncentracji wynosi [15-20] % według kryterium ilościowego oraz [15-20] % według kryterium wartościowego . 4. Rynek 4 - Gorzkowice (Zakład Gorzkowice, ul. Przemysłowa 40 , 97- 350 Gorzkowice) – na rynku tym prowadzą również działalność 3 inne zakład y H+H w Warszawie, Puławach i Żelisławicach oraz 2 zakłady GS w Ludyni i Kluczach; szacunkowy łączny udział uczestników koncentracji wynosi [30-40] % według kryterium ilościowego oraz [30-40] % według kryterium wartościowego. 5. Rynek 5 – Puławy (Zakład Puławy, ul. Kwiatkowskiego 2, 24-100 Puławy ) – na rynku tym prowadzą działalność jeszcze 3 zakłady produkcyjne H+H w Gorzkowicach, Warszawie i Żelisławicach oraz 3 zakłady GS w Jedlance, Ludyni i Leżajsku , a szacunkowy łączny udział uczestników koncentracji wynosi [20-30] % według kryterium ilościowego o raz [20-30] % według kryterium wartościowego . Należy również wskazać, że H+H dysponuje jeszcze zakładem w Redzie, jednak w rejonie oddziaływania tego zakładu (do 200 km) nie znajduje się żaden zakład należący do GS. Dla kompletności analizy należy wskazać, że łączny udział uczestników koncentracji w zakresie wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych na terenie całego kraju w 2016 r. wyniósł [15-20] % wg kryterium ilościowego oraz ok. [15-20] % wg kryterium wartościowego. Ze względu na stanowisko Zgłaszającego, wskazujące na możliwą zamienność dBlok z silikatem , organ antymonopolowy dokonał również analizy działalności uczestników na rynku silikatów , w skład którego wchodziłby dBlok. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami zasięg geograficzny rynku ma teriałów silikatowych wyznaczony jest obszarem położonym w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od zakładu produkcji silikatów. Wskazać należy, iż dBlok jest wytwarzany w dwóch zakładach produkcyjnych należących do H+H w Warszawie i Lidzbarku. Przy jmując powyższe działalność uczestników koncentracji pokrywa się w 3 lokalnych rynkach wyznaczonych od zakładów produkcyjnych GS: 1. Rynek 1 – Pisz (Zakład Pisz, ul. Olsztyńska 13, 12 -200 Pisz) - na rynku tym prowadz ą działalność 2 zakład y produkcji silikatów należący do GS w Piszu i Krukach oraz dwa zakłady H+H produkujące dBlok - w Warszawie i Lidzbarku. Szacunkowy udział uczestników koncentracji w tak określonym rynku wynosi [20- 30] % wg kryterium ilościowego oraz [20-30] % wg kryterium wartości . 2. Rynek 2 – K ruki (Zakład Kruki, ul. Nowowiejska 33, 07 -415 Olszewo-Borki) - na tym rynku działalność prowadzą 3 zakłady produkcji silikatów GS w Krukach, Piszu i Jedlance oraz 2 zakłady H+H produkujące dBlok - w Warszawie i Lidzbarku. Szacunkowy udział uczestników koncentracji w tak określonym rynku wynosi [30- 40] % wg kryterium ilościowego oraz [30-40] % wg kryterium wartości . 3. Rynek 3 – Jedlanka (Zakład Jedlanka, Jedlanka 2, 21 - 450 Stoczek Łukowski) - na rynku tym zlokalizowany jest jeszcze jeden zakład GS w Krukach oraz jeden zakład H+H produkujący dBlok w Warszawie, a szacunkowy łączny udział uczestników koncentracji w tak zdefiniowanym rynku wyniósł [15-20] % według kryterium ilościowego oraz [15-20] % według kryterium wartościowego . Równocześnie w przypadku uznania NT - 25 za substytut betonu komórkowego, Prezes Urzędu dokonał analizy rynku betonu komórkowego obejmując ego również NT -25. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami , zasięg rynku betonu komórkowego wyznaczony jest w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od z akładu produkcji. Wskazać należy, iż NT- 25 jest wytwarzany w jednym zakładzie produkcyjnym GS w Leżajsku . Wobec tego działalność uczestników koncentracji będzie się pokrywać na rynku wyznaczonym od zakład u H+H w: Rynek 1 – Puławy (Zakład Puławy , ul. Kwiatkowskiego 2, 24-100 Puławy ) – na tym rynku zlokalizowane są jeszcze trzy zakłady H+H w Warszawie, Żelisławicach, Gorzkowicach oraz należący do GS zakład w Leżajsku, który produkuje NT -25. Szacunkowy łączny udział uczestników koncentracji w tak wyznaczonym rynku wyniósł [40-50] % wg kryterium ilościowego oraz [40-50] % wg kryterium wartościowego . Opinie konkurentów na temat planowanej koncentracji Spośród 2 4 konkurentów , 13 wyraziło negatywną opinię odnośnie planowanej koncentracji. Spośród tej grupy najczęściej wskazywano na możliwość osiągnięcia pozycji dominującej przez H+H w rynku ściennych materiałów murowych. Wskazywano również na umocnienie pozycji uczestników koncentracji, co wpłynie na możliwość dyktowania cen oraz ogólny spadek konkurencji na rynku. Ponadto, ankietowani przedsiębiorcy wskazywali, że koncentracja doprowadzi do powstania drugiego po Xella przedsiębiorstwa o zagranicznym kapitale, z bardzo mocną pozycją na rynku ściennych materiałów murowych. Pięciu przedsiębiorców oceniło, iż planowana koncentracja nie będzie miała negatywnych skutków. Jednakże dwóch przedsiębiorców z tej grupy wskazywała, iż nie traktują uczestników przedmiotowej koncentracji jako bezpośrednich konkurentów. Ponadto w ocenie jednego z ankietowanych przedsiębiorców może dojść do spadku konkurencyjności na rynku produkcji i sprzedaży ściennych materiałów murowych, jednak z drugiej strony nie widział on większego wpływu transakcji na swoją działalność, z uwagi na fakt, iż nie uważał on uczestników koncentracji za kluczową konkurencję. Pięciu przedsiębiorców nie przedstawiło swojej opinii na temat planowanej koncentracji. Z informacji zebranych w toku badania rynku wynika, iż [tajemnica przedsiębiorstwa] planuje otworzyć no wy zakład produkujący silikaty w [tajemnica przedsi ębiorstwa] , [tajemnica przedsiębiorstwa] planuje rozpoczęcie produkcji silikatów [tajemnica przedsiębiorstwa] , [tajemnica przedsiębiorstwa] w ciągu najbliższych dwóch latach zamierza rozpocząć produkcję [tajemnica przedsiębiorstwa] . Opinie odbiorców na te mat planowanej koncentracji Grupa ok. 80, spośród 190 ankietowanych odbiorców ściennych materiałów murowych, wyraziła negatywną opinię na temat planowanej koncentracji. Z tej grupy 52 przedsiębiorców wskazywało na możliwy wzrost cen produktów. Druga grupa (ok. 30) badanych przedsiębiorców wskazywała na możliwy spadek dostępności silikatów. 19 ankietowanych uważa, że możliwe będzie zamknięcie zakładów przejmowanego przedsiębiorcy. W ocenie 17 przedsiębiorców koncentracja przyczyni się do ograniczenia konkurencji. Sześciu badanych przedsiębiorców wskazywało na możliwość uzależnienia zakupu jednego materiału od zakupu drugiego. Dwóch przedsiębiorców wskazywa ł o na możliwość faworyzowania dystrybutorów, pogorszenie warunków zakupowych oraz spadek jakości towarów . 64 ankietowanych odbiorców nie była w stanie przekazać opinii na temat planowanej koncentracji bądź w ogóle nie udzielił a odpowiedzi na to pytanie. W ocenie kolejnych 26 przedsiębiorców omawiana koncentracja nic nie zmieni. 19 ankietowanych wyrazi ło pozy tywną opinię na temat koncentracji. W ich opinii zwiększy się dostępność materiałów na rynku, łatwiej będzie prowadzić negocjacje , a ponadto na rynku pojawi się duż y konkurent dla Xella. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ Mając na uwadze definicję ustawową oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. z 2015 r. poz. 80 ze zm .), organ antymonopolowy uznał, iż: a) przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na 4 lokalne rynki wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych zlokalizowane w Warszawie, Lidzbarku, Gorzkowicach i Puławach . Prezes Urzędu uznał, iż w niniejszej sprawie mogą występować następujące rynki produktowe, na których prowadzą działalność uczestnicy koncentracji. Definiując rynek dla silikatów uznano, iż pozostałe materiały ścienne murowe nie stanowią ich zamienników, tym samym rynkiem właściwym w tym przypadku jest lokalny rynek wprowadzania do obrotu silikatów, który obejmuje obszar położony w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od zakładu produkcji silikatów. Na tak zdefiniowanym rynku działalność prowadzi tylko pasywny uczestni k koncentracji (H+H produkuje inny rodzaj materiałów ściennych murowych i nie działa na tym rynku). Definiując rynek dla betonu komórkowego Prezes Urzędu przeanalizował możliwe warianty zamienności pozostałych materiałów ściennych murowych względem betonu komórkowego, pozostawiając tę kwestię ostatecznie otwartą, ze względu na brak zagrożenia dla konkurencji w każdym z rozpatrywanych wariantów (por. rozważania na s. 14). Jedynym wariantem definicji rynku, na którym uczestnicy koncentracji bezpośrednio konkurują, jest rynek obejmujący silikaty, ceramikę i beton komórkowy, a więc zakładający, że pierwsze dwa rodzaje produktów wywierają presję konkurencyjną na produkty z trzeciej kategorii. W takim przypadku wyróżnić można lokalne rynki wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych (obejmujący silikaty, beton komórkowy i ceramikę budowlaną), które obejmują obszar położony w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od zakładów produkcyjnych H+H. Przy takim określeniu rynku właściwego w sprawie na czterech lokalnych rynkach udział uczestników koncentracji przekroczy próg 20%. Są to rynki zlokalizowane w Warszawie (Rynek 1), Lidzbarku (Rynek 2), Gorzkowicach (Rynek 4) oraz Puławach (Rynek 5). Rynek 1 Na rynku tym prowadz ą działalność cztery zakład y H+H zlokalizowane w Warszawie, Lidzbarku, Puławach i Gorzkowicach oraz cztery zakłady należące do GS – w Piszu, Krukach, Ludyni i Jedlance , a łączny udział uczestników koncentracji wynosi [30-40] % według kryterium ilościowego (w tym udział H+H [20-30] %, zaś GS [10-15] %) oraz ok. [30- 40] % według kryterium wartości owego (w tym H+H [20-30] %, GS [10-15] %). W opinii organu antymonopolowego koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla konkurencji na omawianym rynku lokalnym wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych. H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 17 zakładów produkujących ścienne materiały murowe, należących do 10 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi [60-70] %, natomiast wg kryterium wartości owego [60-70] %. Największymi konkurentami na tym rynku są Solbet z udziałem wynoszącym [15- 20] % wg kryterium ilościowego i [15-20] % wg kryterium wartościowego , Xella z udziałami wynoszącymi [10-15] % według kryterium ilościowego i [15-20] % wg kryterium wart ościowego, a także Leier z udziałami wynoszącymi odpowiednio [10-15] % oraz [10-15] %. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynku lokalnym. Rynek 2 Na rynku tym działalność prowadzą dwa zakłady H+H zlokalizowane w Warszawie i Lidzbarku oraz dwa zakłady GS - w Piszu i Krukach, a łączny udział uczestników koncentracji wynosi [20-30] % według kryterium ilościowego (w tym udział H+H [15-20] %, zaś GS [5-10] %) oraz [15-20] % według kryterium wartościowego (w tym udział H+H [10-15] %, zaś GS ok. [5- 10] %). H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 12 zakładów produkujących ścienne materiały murowe, należących do 7 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi ok . [70-80] %, natomiast wg kryterium wartości sprzedaży ok. [70-80] %. Największymi konkurentami uczestników koncentracji na tym rynku lokalnym są Solbet z udziałami wynoszącymi [30-40] % wg kryterium ilościowego oraz [30-40] % wg kryterium sprzedaży, Xella z u działami wynoszącymi [20-30] % wg kryterium ilości owego oraz [20-30] % według kryterium wartościowego , i Prefbet z udziałami wynoszącymi odpowiednio [5-10] % i [5-10] %. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynku lokalnym. Rynek 4 Na rynku tym działalność prowadzą dwa zakłady H+H w Gorzkowicach, Puławach, Warszawie i Żelisławicach oraz dwa zakłady GS - w Ludyni i Kluczach, a łączny udział uczestników koncentracji w tym rynku wynosi [30-40] % według kryterium ilościowego (w tym udział H+H [20-30] %, zaś GS ok. [5-10] %) oraz [30-40] % według kryterium wartościowego (w tym udział H+H [20-30] %, zaś GS [5-10] %). Na omawianym rynku H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 14 zakładów produkujących ścienne materiały murowe, należących do 9 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi [60-70] %, natomiast wg kryterium wartościowego [60-70] % . Największymi konkurentami H+H i GS na tym rynku są Wienerberger z udziała mi wynoszącymi [20-30] % wg kryterium ilości owego oraz [20-30] % wg kryterium wartości owego, Xella z udziałami wynoszącymi [20-30] % w ujęciu ilościowym, i [20-30] % w ujęciu wartościowym, a także Cerpol z udziałami wynoszącymi odpowiednio [5-10] % oraz [5-10] %. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynku lokalnym. Rynek 5 Na rynku tym działalność prowadzą cztery zakłady H+H - w Warszawie, Puławach, Żelisławicach i Gorzkowicach oraz trzy zakłady GS - w Ludyni, Jedlance i Leżajsku a łączny udział uczestników koncentracji w tym rynku wynosi [20-30] % według kryterium ilościowego (w tym udział H+H [15-20] %, zaś GS [5-10] %) oraz [20-30] % według kryterium wartości owego (w tym udział H+H [15-20] %, z aś GS [5-10] %). Na omawianym rynku H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 17 zakładów produkujących ścienne materiały murowe, należących do 9 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi [70-80] %, natomiast wg kryterium wartościowego [70-80] %. Największymi konkurentami H+H i GS na tym rynku są Wienerberger z udziałami wynoszącymi [20-30] % wg kryterium ilości owego oraz [30-40] % wg kryterium wartości owego, Solbet z udziałami wynosząc ymi odpowiednio [20-30] % i [20-30] %, a także ZCB Owczary z udziałami wynoszącymi odpowiednio [5-10] % oraz [0-5] % oraz Xella z udziałami wynoszącymi odpowiednio [0-5] % i [5-10] %. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynk u lokalnym. Ponadto, w przypadku łącznego rozpatrywania dBlok z silikatami oraz NT-25 z betonem komórkowym , koncentracja może wywierać wpływ na następujące rynki wspólne: I) silikatów (obejmujący również produkt dBlok), któr y obejmuje obszar położony w pr omieniu do 200 km (po drogach publicznych) od zakładów produkcyjnych GS. Przy takim określeniu rynku właściwego w sprawie , na dwóch lokalnych rynkach udział uczestników koncentracji przekroczy próg 20%. Są to rynki zlokalizowane w Piszu (rynek 1) i Krukach (rynek 2). Rynek 1 Na rynku tym prowadzą działalność dwa zakłady GS zlokalizowane w Piszu i w Krukach oraz dwa zakłady należące do H+H w Warszawie i Lidzbarku , a łączny udział uczestników koncentracji wynosi [20-30] % wg kryterium ilościowego (w tym udział GS [ 20- 30] %, zaś udział H+H [0-5] %) oraz [20-30] % (w tym udział GS [20-30] %, zaś udział H+H [0-5] %) wg kryterium wartości owego. W opinii organu antymonopolowego, koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla konkurencji na omawianym rynku lokalny m wprowadzania do obrotu silikatów obejmujących również dBlok . Wzrost pozycji H+H na tym rynku jest znikomy, bowiem wynosi [0-5] % zarówno wg kryterium ilościowego oraz wartościowego. Ponadto H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 5 zakładów produkujących silikaty , należących do 3 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi [70-80] %, natomiast wg kryterium wartości sprzedaży [70-80] %. Największymi k onkurentami uczestników koncentracji na tym rynku są Xella z udziałem wynoszącym [40-50] % wg kryterium ilościowego i [50-60] % wg kryterium wartościowego oraz Silikaty Białystok z udziałami wynoszącymi [15-20] % według kryterium ilościowego oraz [15-20] % wg kryterium wartościowego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że plano wana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynku lokalnym. Rynek 2 Na rynku tym prowadzą działalność dwa zakłady GS zlokalizowane w Piszu i w Krukach oraz zakład należący do H+H w Warszawie i Lidzbarku , a łączny udział uczestników ko ncentracji wynosi [30-40] % według kryterium ilościowego (w tym udział GS [30-40] % , zaś H+H [0-5] %) oraz [30-40] % według kryterium wartości owego (w tym GS [30- 40] %, H+H [0-5] %). W opinii organu antymonopolowego koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skut ków dla konkurencji na omawianym rynku lokalnym wprowadzania do obrotu ściennych materiałów murowych. H+H umocni swoją pozycję na tym rynku w sposób marginalny, tj. [0- 5] % zarówno wg kryterium ilościowego, jak i wartościowego. Ponadto, H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 5 zakładów produkujących silikaty , należących do 3 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi [60-70] %, natomiast wg kryterium wartości sprzedaży [60-70] %. Największymi k onkurentami uczestników k oncentracji na tym rynku są Xella z udziałem wynoszącym [40-50] % wg kryterium ilościowego i [40-50] % wg kryterium wartościowego oraz Silikaty Białystok z udziałami wynoszącymi odpowiednio [15-20] % oraz [15-20] %. Wobec powyższego należy stwierdzić, że plan owana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynku lokalnym. II) betonu komórkowego (obejmujący również produkt NT - 25), któr y obejmuje obszar położony w promieniu do 200 km (po drogach publicznych) od zakładów produkcyjnych H+H. Przy t akim określeniu rynku właściwego w sprawie na jednym lokalnym rynku udział uczestników koncentracji przekroczy próg 20%. Jest to rynek zlokalizowany w Puławach . Rynek Puław Na rynku tym prowadzą działalność cztery zakłady H+H zlokalizowane w Warszawie, P uławach, Żelisławicach i Gorzkowicach oraz zakład należący do GS w Leżajsku, wytwarzający produkt NT - 25. Łączny udział uczestników koncentracji wynosi [40-50] % wg kryterium ilościowego (w tym udział H+H [40-50] %, zaś udział GS [0-5] %) oraz [40-50] % (w tym udział H+H [40-50] %, zaś udział GS [0-5] %) wg kryterium wartości . W opinii organu antymonopolowego, koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla konkurencji na omawianym rynku lokalnym wprowadzania do obrotu silikatów , obejmujących również NT -25. Wzrost pozycji H+H na tym rynku jest marginalny, ponieważ wynosi znacznie poniżej 1 punktu procentowego zarówno wg kryterium ilościowego, jak i wartościowego. Z miany w strukturze tego rynku po dokonaniu koncentracji będą zatem w zasadzie niezauważalne i nieodczuwalne dla konkurentów. Ponadto H+H będzie spotykało się z konkurencją ze strony 6 zakładów produkujących beton komórkowy, należących do 4 producentów, których łączny udział w rynku wg kryterium ilościowego wynosi [50-60] % w ujęciu ilościowym oraz [50-60] % w ujęciu wartościowym. Największymi konkurentami na tym rynku są Solbet z udziałem wynoszącym [50-60] % wg kryterium ilościowego i [50-60] % wg kryterium wartościowego, PPMB Niemce z udziałem [0-5] % wg kryterium ilościowego i [0- 5] % wg kryterium wartościowego oraz KP BET z udziałem [0-5] % wg kryterium ilościowego i w artościowego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia dla konkurencji na ww. rynku lokalnym. b) brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym W toku przeprowadzonego postępowania nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), bowiem przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji nie prowadzą działalności na rynkach będących jednocześnie rynkami poprzedniego bądź następnego szczebla obrotu, oraz w których indywidualny lub łączny udział tych przedsiębiorców przekraczałby 30%. c) uzasadnienie braku wpływ u koncentracji na rynki w układzie konglomeratowym Ko ncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym na 2 lokalne rynki wprowadzania do obrotu silikatów w Ludyni i Kluczach, w których udział Grupy Silikaty wynosi [50-60] % wg kryterium ilościowego i [40-50] % wg kryterium wartościowego (rynek Ludyni) oraz [50-60] % wg kryterium ilościowego i [50 – 60] % wg kryterium wartościowego (rynek Kluczy). Ocena skutków koncentracji Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku, przez którą rozumie się zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Oznacza to, że podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Nawet jeżeliby uznać, że materiały silikatowe i ceramika budowlana stanowią zamienniki dla betonu komórkowego - wchodzą w skład jednego rynku ściennych materiałów murowych, koncentracja nie powodowałaby ograniczenia konkurencji. Niemniej jednak wówczas łączny udział uczestników koncentracji na czterech lok alnych rynkach wprowadzania do obrotu materiałów ściennych murowych przekracza próg 20%. I tak łączny udział uczestników koncentracji w: rynku Warszawy wynos i [30-40] % wg kryterium ilościowego oraz [30-40] % wg kryterium wartościow ego, w rynku Lidzbarku [20-30] % wg kryterium ilościowego oraz [15-20] % wg kryterium wartościowego , w rynku Gorzkowic [30-40] % wg kryterium ilościowego i [30-40] % wg kryterium wartościowego oraz w rynku Puław [20-30] % wg kryterium ilościowego i [20-30] % wg kryterium wartościowego . Jednakże na rynkach tych działają zakłady produkcyjne ściennych materiałów murowych należące do konkurentów uczestników koncentracji , które będą wywier ać presję konkurencyjną na H+H po koncentracji. Największymi z nich są Xella, Wienerberger i Solbet. Ponadto łączny udział H+H i GS daleki jest od progu 40%, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. W przypadku łącznego rozpatrywania dBlok z silikatami na rynku Piszu i Kruk ów łączny udział uczestników koncentra cji przekroczy próg 20%. W rynku Piszu łączny udział uczestników koncentracji wynosi [20-30] % wg kryterium ilościowego oraz [20-30] % wg kryterium wartości , natomiast w rynku Kruków łączny udział uczestników koncentracji wynosi [30-40] % według kryterium ilościowego oraz [30-40] % według kryterium wartości sprzedaży. Istotny jest fakt, że u czestnicy koncentracji na obydwu lokalnych rynkach spotykają się z konkurencją ze strony innych producentów silikatów , w tym Xella, której udziały przekraczają próg 40% zarówno wg kryterium ilościowego , jak i wartościowego. Ponadto wzrost pozycji rynkowej H+H po dokonaniu koncentracji jest znikomy, co powoduje, że transakcja nie zmieni w sposób odczuwalny struktury tych rynków . W przypadku łącznego rozpatrywania NT-25 z betonem komórkow ym, łączny udział uczestników koncentracji przekroczy próg 20% na rynku lokalnym w Puławach (łączny udział uczestników koncentracji wynosi [40-50] % wg kryterium ilościowego oraz [40-50] % wg kryterium wartości). Jednakże, jak wykazano w analizi e ww. rynku, wzrost udziałów Zgłaszającego jest marginalny i z tego też powodu nie zmieni się struktura tego rynku. Ponadto na rynku tym uczestnicy koncentracji spotykają się z istotną konkurencją ze strony m.in. Solbet . W skazać należy również , że konkurenci uczestników koncentracji w najbliższym czasie planują otworzyć zakłady na obszarach, które pokrywają się z terytorium oddziaływania wszystkich ww. rynków. I tak [tajemnica przedsiębiorstwa] planuje otworzyć no wy zakład produkujący silikaty w [tajemni ca przedsiębiorstwa ] , [tajemnica przedsiębiorstwa] planuje rozpoczęcie produkcji silikatów [tajemnica przedsiębiorstwa] , [tajemnica przedsiębiorstwa] w ciągu najbliższych dwóch latach zamierza rozpocząć produkcję [tajemnica przedsiębiorstwa] . Koncentracja nie wywiera również wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym . Natomiast koncentracja wywiera wpływ w układzi e konglomeratowym na dwa lokalne rynki wprowadzania do obrotu silikatów, na których G S osiągnął udział przekraczający 40% , tj. rynku Ludyni i Klucz: Ludynia – udział [50-60] % wg kryterium ilościowego i [40-50] % wg kryterium wartościowego oraz Klucze – udział [50-60] % wg kryterium wartościowego i [50-60] % wg kryterium wartościowego . W ocenie Prezesa Urzędu w przedmiotowej sprawie nie istnieje zag rożenie, iż siła rynkowa, jaką posiada GS na rynkach, na których koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, może zostać przeniesiona na rynek, na którym obecny będzie aktywny uczestnik koncentracji. Przede wszystkim H+H stwierdziło, że nie uzależni zakupów silikatów od zakupów betonu komórkowego. Jak uzasadniał Zgłaszający, nie ma uzasadnienia ekonomicznego dla takich praktyk, bowiem wiązanie sprzedaży produktów może doprowadzić do zmniejszenia rentowności sprzedaży. Wprowadzanie dalszych obniżek marży handlowej poprzez zwiększanie rabatów czy obniżanie cen będzie nieefektywne z punktu widzenia przedsiębiorczości. Ponadto H+H wskazało, że ze względu na preferencje inwestorskie, jest małe zainteresowanie ze strony kupującego na łączny zakup obu wskazywanych materiałów. Równocześnie łączenie ofert jest nieatrakcyjne ze względu na regionalne preferencje w zakresie stosowanych technologii. W obydwu rynkach lokalnych wprowadzania do obrotu silikatów, na któr e koncentracja wywrze wpływ w układzie kong lomeratowym, pozostałe udziały posiada Xella, której udział w rynku Ludyni wynosi [40-50] % wg kryterium ilościowego i [50-60] % wg kryterium wartościowego, natomiast w rynku Kluczy odpowiednio [40-50] % i [40-50] %. Ponadto Xella w swojej ofercie produktowej posiada również produkty z betonu komórkowego. Z tego względu należy wskazać, iż każda próba przeniesienia przez Zgłaszającego siły rynkowej z rynku silikatów na rynk i wprowadzania do obrotu pozostałych ściennych materiałów murowych, spotka się z natychmiastową odpowiedzią ze strony głównego konkurenta. Ponadto, odbiorcy obecni na tych rynkach lokalnych będą mieli możliwość zakupienia materiałów ściennych murowych od Xelli, Wienerbergera lub innych mniejszych producentów tych materiałów działających zarówno na rynku Ludyni, jak i Kluczy. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż planowana transakcja spełnia przesłanki określone w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 229) w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w W arszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosz tach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 623 ze zm.), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy praw nego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Kontroli Koncentracji Robert Kamiński Otrzymuje: H+H Polska sp. z o.o., Warszawa
Analiza z kontekstem sprawy
Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Sygnatura
- DKK1-421/42/17/PK
- Rodzaj praktyki
- Kontrola koncentracji
- Kara finansowa
- nie
- Branża
- 23.51 PRODUKCJA CEMENTU 23.52 PRODUKCJA WAPNA I GIPSU 23.61 PRODUKCJA WYROBÓW BUDOWLANYCH Z BETONU 23.62 PRODUKCJA WYROBÓW BUDOWLANYCH Z GIPSU 23.69 PRODUKCJA POZOSTAŁYCH WYROBÓW Z BETONU, GIPSU I CEMENTU
- Region
- Mazowieckie; Warmińsko-Mazurskie
- Strony
- H+H Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie , Grupa Silikaty sp. z o.o. z siedzibą w Krukach,
- Odwołanie do sądu
- Nie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów