0111-KDIB2-3.4014.691.2025.1.JS

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(...) listopada 2025 r. odkupił Pan od brata 1/2 udziału nieruchomości (KW (…)), w której posiadałPan już wcześniej 1/2 udziału. Zarówno Pan, jak i brat odziedziczyli (...) stycznia 2022 r. (akt notarialny Rep A. nr (…)) swoje udziały po zmarłym ojcu, który był jedynym jej właścicielem w chwili śmierci od 2008 r.

Nigdy wcześniej nie był Pan właścicielem żadnej innej nieruchomości, posiadał Pan jedynie ten udział w wysokości 50% nabyty w drodze dziedziczenia.

Wskazał Pan, że notariusz podczas czynności pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 5350 zł; nie był pewien, czy w tej sytuacji mógł Pan skorzystać ze zwolnienia podatku od czynności cywilnoprawnych na pierwsze mieszkanie.

Pytanie

Czy nabycie w drodze sprzedaży 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, którego 1/2 udziału nabył Pan wcześniej w drodze dziedziczenia po ojcu, podlegało zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych? W związku z tym czy pobrany przez notariusza podatek od czynności cywilnoprawnych był należny? Czy przysługuje Panu zwrot nadpłaconego podatku?

Pana stanowisko w sprawie

W Pana ocenie, podatek od czynności cywilnoprawnych przy czynności notarialnej został pobrany niesłusznie – mógł Pan skorzystać ze zwolnienia na zakup pierwszej nieruchomości.

Wskazał Pan, że przedmiotem umowy jak i celem transakcji, poza nabyciem samego udziału, było również nabycie pełnego prawa w tejże nieruchomości, na własne cele mieszkaniowe. Wraz z nabyciem udziału, zyskał Pan pełne prawo (pełna odpowiedzialność za opłaty, zadłużenia, zobowiązania podatkowe), co w myśl art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlega zwolnieniu od podatku przy zakupie pierwszego mieszkania.

Pozostałe warunki również zostały spełnione, tj.: nabycie nastąpiło od osoby fizycznej, nieruchomość ma własną księgę wieczystą i stanowi odrębną nieruchomość oraz pochodzi z rynku wtórnego. Nie miał Pan wcześniej innej nieruchomości a udziały, które posiadał pochodziły z dziedziczenia i nie przekraczały 50%.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295 ze zm.):

Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na kupującym.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 i ust.2 ww. ustawy:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%,

b) innych praw majątkowych − 1%.

Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:

· prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

· prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

· spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.

Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.

Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.

Jeżeli umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.

Z opisu wniosku wynika, że (...) listopada 2025 r. nabył Pan od brata 1/2 udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zarówno Pan, jak i brat odziedziczyli swoje udziały po zmarłym ojcu (po 1/2 udziału). W wyniku umowy sprzedaży 1/2 udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość nabył Pan pełne prawo własności tego lokalu. Nigdy wcześniej nie był Pan właścicielem żadnej innej nieruchomości, posiadał Pan jedynie udział w wysokości 50% w ww. lokalu mieszkalnym, nabyty w drodze dziedziczenia.

Ma Pan wątpliwości, czy w opisanej sytuacji przysługiwało Panu zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Pana zdaniem mógł Pan skorzystać ze zwolnienia przy zakupie pierwszej nieruchomości.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Zwolnienia i ulgi podatkowe mają charakter wyjątkowy. Stanowią one bowiem odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej, przejawiającej się w powszechności oraz równości opodatkowania.

Z analizowanego przepisu art. 9 pkt 17 ww. ustawy wynika, że zwolnieniem objęta jest umowa sprzedaży, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Sformułowaną w ten sposób treść przepisu należy odczytywać zatem tak, że nie podlega zwolnieniu sprzedaż jedynie udziału/udziałów w takich prawach. Przedmiotem sprzedaży musi być prawo całej własności, żeby zwolnienie mogło mieć zastosowanie.

Z treści wniosku jednoznacznie wynika, że przedmiotem umowy sprzedaży, którą Pan zawarł, był jedynie udział w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Nie ma znaczenia wskazana przez Pana okoliczność, że w wyniku umowy sprzedaży stał się Pan właścicielem całego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, czy też kwestia spełnienia innych warunków zwolnienia z art. 9 pkt 17 ww. ustawy. Umowa sprzedaży nie spełniała, jak już wyżej wskazałem, warunku do zwolnienia określonego tym przepisem, gdyż przedmiotem umowy sprzedaży nie było prawo całej własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość a jedynie udział w tym prawie.

Tym samym nie mógł Pan skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ww. ustawy a podatek od czynności cywilnoprawnych został przez notariusza należnie pobrany.

Dodatkowe informacje

Organ interpretacyjny nie przeprowadza w sprawach dotyczących wydawania interpretacji postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. Nie jest uprawniony do analizowania i oceny dokumentów załączonych do wniosku o interpretację. Oznacza to, że jakiekolwiek dokumenty dołączone przez Pana do wniosku nie mogą być brane pod uwagę – wszystkie istotne dla sprawy informacje powinny znaleźć się we wniosku. Przy wydawaniu tej interpretacji oparłem się na danych zawartych w treści wniosku.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.