I FSK 2314/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej B. Sp. z o.o. zs. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 września 2023 r. sygn. akt I SA/Bk 214/23 w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. zs. w W. na postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 31 marca 2023 r., nr 318000-COP.4103.17.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.

Wyrokiem z 15 września 2023 r., sygn. akt I SA/Bk 214/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę B. Sp. z o.o. zs. w W. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na postanowienie Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 31 marca 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Strona. Na podstawie treści wpisów ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym (dalej: KRS) Naczelny Sąd Administracyjny powziął informację, że z dniem 27 stycznia 2025 r. (data prawomocności 5 lutego 2025 r.) Skarżąca została prawomocnie wykreślona z rejestru KRS. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postępowanie kasacyjne należało w tej sprawie umorzyć. Zgodnie z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Utrata zdolności sądowej przez te podmioty w toku postępowania sądowoadministracyjnego powoduje, że nie mogą już występować w charakterze strony, ani dokonywać w nim jakichkolwiek skutecznych czynności procesowych (vide art. 26 § 1 i art. 28 § 1 powołanej wyżej ustawy). Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w pkt 1 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej) i pkt 2 (śmierć strony). Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie przed sądem administracyjnym staje się bezprzedmiotowe wtedy, gdy w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana. Bezprzedmiotowość może wyniknąć z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie, z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżąca spółka została prawomocnie wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 27 stycznia 2025 r. (data prawomocności 5 lutego 2025 r.). Wykreślenie Skarżącej z Rejestru Przedsiębiorców oznaczało zakończenie jej bytu prawnego jako osoby prawnej, skutkujące następczą utratą zdolności sądowej, tj. zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. W wypadku bowiem wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki, która utraciła swój byt prawny, a tym samym utraciła zdolność sądową. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2026 r., I FSK 1351/23). W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie kasacyjne stało się bezprzedmiotowe i na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.