I FSK 279/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku L.Z. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej L.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 369/24 na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 5 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wyrokiem z 21 października 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 369/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę L.Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 5 marca 2024 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. Od powyższego wyroku L.Z. (dalej: "strona" lub "skarżąca") wniosła skargę kasacyjną. Odrębnym wnioskiem z 28 maja 2025 r. skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 28 lutego 2019 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą i nie posiada środków na spłatę zobowiązania podatkowego objętego omawianą decyzją. W dalszej części uzasadnienia wniosku skarżąca wskazała na koszty prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej, włączając w to wynagrodzenia pracowników w kwocie ok. 281.528 zł, koszty energii elektrycznej i wody w kwocie ok. 34.003 zł, podatek od nieruchomości, środków transportowych, koncesję na alkohol i sprzedaż paliw, opłaty dozorowe w kwocie około 48.914 zł., - paliwo, akcesoria samochodowe, materiały biurowe w kwocie około 67.226 zł. oraz ubezpieczenie OC w kwocie około 41.906 zł. Skarżąca wskazała, że zobowiązania uiszcza terminowo. Według Skarżącej wykonanie zaskarżonej decyzji skutkowałoby skierowaniem egzekucji do jej majątku, przez co w konsekwencji doszłoby do utraty przez stronę płynności finansowej i uniemożliwiłoby dalsze prowadzenie przez nią działalności gospodarczej i spłacanie zobowiązań podatkowych. Cały majątek skarżącej jest przedmiotem zabezpieczenia na poczet zobowiązań w podatku akcyzowym. Egzekucja z tego majątku oznaczałaby konieczność zakończenia działalności, co jest równoznaczne ze spowodowaniem skutków niemożliwych do odwrócenia. Ponadto wiązałoby się to również z koniecznością zwolnienia 5 pracowników. Strona wskazała także, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił 12 wyroków Sądu pierwszej instancji i 12 decyzji organów podatkowych w zainicjowanych przez nią sprawach dotyczących podatku akcyzowego za lata 2005-2007. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpoznawany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że co do zasady ciężar uprawdopodobnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie spoczywa na skarżącym, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Na wstępie należy zauważyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został złożony w sprawie, która dotyczy postępowania nadzwyczajnego. Należy wskazać, że granicę orzekania przez sąd administracyjny stanowi stosunek administracyjnoprawny wyznaczający przedmiot postępowania sądowo-administracyjnego i ramy tego postępowania, a więc sprawa administracyjna w znaczeniu materialnym (por. Jan Paweł Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LexisNexis 2011, pkt 4 i 5 do art. 134). Przedmiotem orzekania sądu administracyjnego jest sprawa, której granice wyznacza tożsamość elementów podmiotowych – podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków oraz tożsamość przedmiotowa, a więc tożsamość praw i obowiązków opartych na danej podstawie prawnej i faktycznej (por. uchwała NSA z dnia 27 czerwca 2000 r., sygn. akt FPS 12/99, ONSA 2001/1/7; Tadeusz Woś, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2016, s. 568). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła skargę na decyzję organu odwoławczego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2006 r., podczas gdy wniosek o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego dotyczył decyzji kończącej postępowanie, będące przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania. W tej sytuacji nie można mówić o tożsamości podmiotowej i przedmiotowej tych postępowań, która wymagana jest do uznania, że akt objęty wnioskiem o wstrzymanie wykonania został wydany w ramach tej samej sprawy, która została wszczęta skargą do sądu administracyjnego. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak jest tożsamości podmiotowej pomiędzy postępowaniem wszczętym skargą a postępowaniem, w którym wydana została decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 28 lutego 2019 r. Oznacza to, że decyzja ta wydana została w odrębnym postępowaniu administracyjnym niemieszczącym się w granicach rozpoznawanej sprawy wyznaczonej złożoną skargą kasacyjną. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 1 i 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.