I FZ 123/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. Sp. kom. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2026 r. sygn. akt I SA/Po 229/26 odrzucające skargę D. Sp. kom. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 listopada 2025 r. nr 3001-IOP-11.4103.312.2025 w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2023 r. postanawia: oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt I SA/Po 229/26, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę D. Sp. k. w P. (dalej: skarżąca lub spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 listopada 2025 r. w przedmiocie ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od marca do sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że spółka została wezwania do usunięcia braków formalnych skargi poprzez m.in. podanie wartości zaskarżenia w sprawie. Skarżąca nie odebrała w ciągu 14 dni od dnia pierwszego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie, w związku z czym korespondencja została zwrócona do sądu i dołączona do akt ze skutkiem doręczenia. Z akt wynika, że brak formalny skargi nie został uzupełniony. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wezwanie było skuteczne i wywołało skutek doręczenia na dzień 10 lutego 2026 r. w trybie tzw. fikcji doręczenia z art. 73 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Wobec upływu z dniem 17 lutego 2026 r. terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi ziściły się przesłanki do odrzucenia tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W zażaleniu na wskazane postanowienie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, uznanie, że braki formalne skargi zostały uzupełnione w terminie i nadanie biegu sprawie. Równocześnie skarżąca – w razie nieuwzględnienia argumentacji zażalenia – wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wobec wadliwego wykonania usługi pocztowej przez pracowników Poczty Polskiej S.A. (niedoręczenie przesyłki/awiza). Powołując się na nieprawidłowość działania operatora pocztowego spółka wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego (przesłuchanie pełnomocnika skarżącej do odbioru korespondencji) i skorzystanie przez sąd pierwszej instancji z uprawnień w zakresie złożenia reklamacji przesyłki poleconej. Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne uznanie, że doszło do upływu wyznaczonego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi, podczas gdy z bezspornych okoliczności w sprawie wynika, że nigdy nie doszło do skutecznego i prawidłowego doręczenia skarżącej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, a zatem nie rozpoczął biegu terminu do uzupełnienia tych braków. Organ odwoławczy nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że kwestie dotyczące braku winy spółki w uchybieniu terminu pozostają poza granicami niniejszego postępowania zażaleniowego. Zawarty w zażaleniu wniosek o przywrócenie terminu został – zgodnie z właściwością – rozpoznany przez sąd pierwszej instancji w odrębnym od zaskarżonego postanowieniu z dnia 20 maja 2026 r., podlegającym samodzielnemu zaskarżeniu. Wszystkie zagadnienia związane z nieotrzymaniem awiza dotyczącego przesyłki poleconej zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi podlegają zatem rozpatrzeniu w innym postępowaniu niż obecne. Dla rozstrzygnięcia badanego zażalenia istotne jest to, czy zgodnie z prawem sąd pierwszej instancji uznał, że zaszły podstawy do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., tj. odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi. Dla przesądzenia zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia istotne jest to, czy sąd trafnie dostrzegł wystąpienie istotnego (wymagającego uzupełnienia) braku formalnego skargi, czy wystosowane do spółki wezwanie o usunięcie tego braku formalnego było sformułowane jednoznacznie i zawierało stosowne pouczenia, a także czy zostało prawidłowo doręczone, a termin do uzupełnienia braku formalnego upłynął bezskutecznie. W sprawie w istocie nie jest kwestionowane ani to, że brak formalny skargi wystąpił, ani to, że – aż do wniesienia przedmiotowego zażalenia – nie został usunięty. Podważane jest natomiast to, czy sąd mógł stwierdzić, że doszło do skutecznego doręczenia wezwania spółce. W przypadku podzielenia twierdzeń spółki o nieprawidłowości doręczenia wezwania, należałoby uznać, że termin do uzupełnienia braków formalnych skargi nie rozpoczął biegu, a w konsekwencji sąd nie miał podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W badanej sprawie do doręczenia miało dojść poprzez tzw. fikcję doręczenia (doręczenie przez awizo) z art. 73 p.p.s.a. Dla stwierdzenia, że warunki z tego przepisu zostały spełnione, trzeba stwierdzić, czy przesyłka sądowa była skierowana pod właściwy adres i czy zwrot tej przesyłki do sądu został opatrzony adnotacjami wskazującymi na właściwe zastosowanie przez operatora pocztowego procedury pozostawienia awiza (zarówno pierwszego, jak i ponownego). Warunki te zostały w okolicznościach sprawy spełnione. Przede wszystkim wątpliwości nie budzi to, że przesyłka sądowa została prawidłowo zaadresowana, tj. na adres wskazany jako adres spółki w skardze, pod którym odbierane były wcześniejsze pisma z sądu. Analiza adnotacji doręczyciela/placówki pocztowej na kopercie zawierającej wezwanie wskazuje, że podjęto dwie próby doręczenia – w dniu 27 stycznia 2026 r. oraz w dniu 4 lutego 2026 r., a więc w terminach zgodnych z art. 73 § 3 p.p.s.a. Z adnotacji wynika, że zawiadomienia o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym zostały umieszczone "w drzwiach adresata". Stanowisko skarżącej sprowadza się do stanowczego zaprzeczania, że zostało jej pozostawione którekolwiek z tych zawiadomień, przy czym w badanej sprawie trzeba się odnieść do twierdzenia spółki o niemożności umieszczenia awiza "w drzwiach adresata". W tym względzie spółka wskazuje, że pod adresem jej siedziby prowadzony jest autoryzowany salon sprzedaży samochodów, który był otwarty w dniach, w których miano dokonać awizacji. W salonie są zatrudnione recepcjonistki, których obowiązkiem jest m.in. przyjmowanie korespondencji. Niemożliwe jest pozostawienia awiza "w drzwiach", gdyż do salonu przychodzi codziennie co najmniej kilkadziesiąt osób, a zatem drzwi są ciągle otwierane/zamykane. Analiza akt sądowych sprawy – w tym dokumentów dołączonych przez spółkę do zażalenia – pozwala na dokonanie istotnych dla rozstrzygnięcia spostrzeżeń. Po pierwsze, sposób doręczania kilku innych przesyłek wysyłanych przez sąd na podany przez spółkę adres odpowiada doręczeniu, które jest podważane w zażaleniu, tj. przesyłki nie są odbierane bezpośrednio przy próbie doręczenia przez doręczyciela, pozostawiane jest awizo "w drzwiach adresata" i dochodzi do odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym wskazanym w zawiadomieniu przez upoważnioną osobę (w ten sposób doręczono dwie z trzech pozostałych przesyłek w sprawie – trzecia została odebrana pod adresem doręczenia bez potrzeby awizacji). Po drugie, co potwierdza zarówno wydruk godzin otwarcia salonu sprzedaży samochodów, jak i zdjęcie wejścia do tego salonu (przedłożone przez spółkę), salon ten prowadzony jest nie przez spółkę, a przez odrębny od niej podmiot. Kwestia ta nie została przez skarżącą wyjaśniona. W ocenie Sądu podważa to twierdzenia spółki z zażalenia, zarówno o tym, że recepcjonistki czynne w lokalu innego przedsiębiorcy były upoważnione do odbioru korespondencji kierowanej do skarżącej, jak i o tym, że to drzwi zewnętrzne salonu sprzedaży stanowią drzwi, w których miały być wielokrotnie pozostawiane awiza. Należy w związku z tym podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że z załączonego do akt sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że spełnione są warunki tzw. fikcji doręczenia, umożliwiające stwierdzenie skuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. W takiej sytuacji termin do uzupełnienia tych braków rozpoczął bieg w dniu 10 lutego 2026 r. i upłynął z dniem 17 lutego 2026 r. Ponieważ bezspornie w tym terminie brak formalny skargi objęty wezwaniem sądu nie został uzupełniony, sąd pierwszej instancji miał podstawy do stwierdzenia, że spełnione zostały przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA ----------------------- 2