I FZ 200/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 354/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia 27 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2019 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 4 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 354/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu wniosku H. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej skarżąca spółka) odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej do tego Sądu decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. z 27 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od lipca do grudnia 2019 r. 2. Skarżąca spółka w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu wskazała, że "wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki prawne i wywoła niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż wiąże się to wykonanie z obowiązkiem uiszczenia kwoty 118.446, co wpłynie na utratę płynności finansowej spółki, może zagrażać terminowemu regulowaniu zobowiązań, a także narazić ją na niepowetowaną szkodę. Odmowa wstrzymania spowoduje realne zagrożenie dla funkcjonowania i bytu prawnego strony. Może spowodować konieczność zwolnień, utratę części zleceń, zamówień, renomy ". 3. Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022r., poz. 329 ze zm. dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) podkreślił, że skarżąca spółka nie wykazała we wniosku przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wprawdzie powołała się na okoliczności, które w jej ocenie uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, tj. problemy finansowe, zaprzestanie prowadzenia działalności, możliwość naruszenia stabilności finansowej, utrata renomy jednak poza tym nie przedstawiła stosownej dokumentacji, która uprawdopodobniłyby, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. 4. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego zmianę, przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 4.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 i 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieprawidłowe zastosowanie wyrażające się odmową wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji, podczas gdy realia przedmiotowej sprawy, z uwagi na wszczęcie i prowadzenie egzekucji wobec skarżącej spółki na podstawie zaskarżonych decyzji, w toku której dokonano zajęcia rachunku bankowego świadczą że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Na poparcie tych twierdzeń skarżąca spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów z załączonych dokumentów. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Należy w pełni zgodzić się z oceną przyjętą przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że skarżąca spółka we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, że w niniejszej sprawie na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca spółka we wniosku wprawdzie przytoczył ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, wskazując na okoliczności, które – jej zdaniem – potwierdzają zaistnienie tychże przesłanek w niniejszej sprawie (problemy finansowe, możliwość zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, wszczęcie postępowania egzekucyjnego, utrata renomy, stabilności finansowej, pozycji na rynku), jednakże nie przedstawiła żadnej dokumentacji, na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej. 5.3. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl – CBOSA). Ponadto zauważyć należy, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (zob. postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 stycznia 2014 r., II FZ 1350/13 dostępne – CBOSA). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt II FZ 110/10, dostępne – CBOSA. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie przepisu art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. To skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, powinien wykazać istnienie oraz uzasadnienie ustawowych przesłanek. Twierdzenia skarżącego powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z 4 lipca 2012 r., II OSK 1522/12, z 11 października 2012 r., II OZ 877/12, z 11 stycznia 2013 r., II OSK 2895/12, z 15 stycznia 2013 r.: II OSK 3070/12, I FZ 589/12, I GZ 423/12, II GSK 2086/12, z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12, z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12, z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13, z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13; orzeczenia dostępne w CBOSA). 5.4. W świetle powyższego nie naruszała art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena, że skarżąca spółka w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła należycie istnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że nie miał obowiązku z urzędu ustalać, czy egzekucja kwoty wynikającej z decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, utratę możliwości prowadzenia działalności czy doprowadzi do konieczności złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domagała się skarżąca spółka, powinna uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach danych przesłanek i przedstawić na tą okoliczność stosowną dokumentację obrazującą jego sytuację finansową i materialną, czego nie uczyniła. 5.5. Na powyższą ocenę nie ma wpływu przedstawiona w uzasadnieniu zażalenia dodatkowa argumentacja popierająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak i dołączona dokumentacja, wydruki trzech zdjęć dotyczących zajęcia rachunków bankowych. Pozostawiając na uboczu okoliczność, że dokumentacja ta nadal nie przedstawia pełnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej spółki, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie bierze pod uwagę okoliczności przedstawione we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i na ich tle ocenia czy sąd pierwszej instancji oddalając wniosek nie naruszył art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 5.6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.