I FZ 261/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 143/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 27 listopada 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2017 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. sygn. akt III SA/Wa 143/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę N. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "spółka" lub "strona") na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 27 listopada 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2017 r. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia wskazano, że postanowieniem z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III SPP/Wa 51/24, starszy referendarz sądowy odmówił spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2024 r. wezwano spółkę, za pośrednictwem jej pełnomocnika, do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z dnia 23 stycznia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie została spółce doręczona w dniu 8 maja 2024 r. (UPD k. 92 akt sądowych). W zakreślonym terminie tj. do dnia 15 maja 2024 r., nie uiszczono wpisu od skargi. W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a"). Z informacji zawartej w Rejestrze Opłat Sądowych, wynikało, że na dzień orzekania w przedmiotowym postępowaniu wpadkowym, nie zidentyfikowano wpłaty wpisu sądowego od skargi w wysokości 7.439 zł. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie, domagając się jego uchylenia oraz przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania tj.: - art. 220 § 3 w zw. z art. 220 § 1 p.p.s.a., poprzez zastosowanie tego przepisu w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy i odrzuceniu skargi ze względu na uznanie, że wpis od skargi w wysokości 7.439 zł - po zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu - nie został uiszczony, podczas gdy strona napotkała przeszkodę nie do przezwyciężania, przez co przysługuje jej przywrócenie uchybionego terminu. Dodatkowo mając na względzie art. 106 § 4 p.p.s.a. strona wniosła o przeprowadzanie dowodów z dokumentów tj.: - zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na poczet należności pieniężnej, o której mowa w art.. 2b ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - prawo bankowe, lub innych należności pieniężnych z dnia 6 maja 2024 r. i 13 grudnia 2023 r.,- aktualnego odpisu KRS, - decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 2 listopada 2023 r. [...] o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2017 r. Równolegle do przedmiotowego zażalenia, pismem z dnia 22 lipca 2024 r., strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na wymienioną już wyżej decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z dnia 27 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (odrzucenia skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia opłaty, przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest skarga, skarga kasacyjna, zażalenie, skarga o wznowienie postępowania - podlega ono odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu, jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wywołuje już jednak skutków suspensywnych (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 159/09; z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 444/10; z dnia 28 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 1003/10; z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 66/15). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy, wskazać należy, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia 23 stycznia 2024 r. spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 7.439 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie wpadkowe w tym zakresie prawomocnie zakończyło się dla strony niekorzystnie (strona nie złożyła od powyższego rozstrzygnięcia przysługującego jej środka zaskarżenia w postaci sprzeciwu), po czym - zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia 26 kwietnia 2024 r. - została ona ostatecznie wezwana do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Strona miała w takiej sytuacji obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu od skargi w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania. Spółka, pomimo skutecznego doręczenia jej wezwania z dnia 30 kwietnia 2024 r. do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 stycznia 2024 r., nie uiściła wpisu od skargi, a więc zasadnie Sąd pierwszej instancji skargę odrzucił z uwagi na nieuzupełnienie braku fiskalnego. Argumentacja zażalenia wraz z dowodami w postaci poszczególnych dokumentów potwierdzających jej zasadność, a zmierzająca do wykazania, że strona bez swojej winy dopuściła się uchybienia terminowi do uzupełnienia braku fiskalnego skargi (uiszczenia należnego od niej wpisu), pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kwestia przywrócenia terminu objęta będzie przedmiotem innego postępowania wpadkowego, a mianowicie wywołanego wnioskiem strony o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Właściwym w tej sytuacji, jest na podstawie art. 87 § 1 p.p.s.a. sąd, w którym czynność miała być dokonana, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Podobnie, w przedmiotowym postępowaniu wpadkowym, nie mogą być badane, ani też nie mają na nie wpływu, kwestie związane z ewentualnym przedawnieniem zobowiązań podatkowych, w związku z którymi to strona jak twierdzi, posiada interes prawny w rozpoznaniu sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Kwestie te należą do postępowania głównego. Na marginesie, odnotować należało, iż prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego, bowiem jego realizacja uzależniona jest od spełnienia szeregu wymogów, jak np. terminowość składania pism procesowych, uiszczanie opłat sądowych, czy sporządzenie pisma przez zawodowego pełnomocnika. Wymogi te służą zaś pełnej realizacji wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP gwarancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.