I GNP 1/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi M. B. i P. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1556/24 w sprawie ze skargi kasacyjnej P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 9/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej postanawia: odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 9/24 odrzucił skargę M. B. i P. B. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Skargę kasacyjną od tego wyroku, złożoną przez P. B., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 6 grudnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1556/24. Pismem z dnia 13 stycznia 2025 r. skarżący M. B. i P. B. wnieśli osobiście sporządzoną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1556/24. Wnieśli o stwierdzenie niezgodności powyższego postanowienia NSA z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu. W myśl art. 285l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) w przypadkach nieuregulowanych przepisami Działu VIIa dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do wskazanego środka zaskarżenia, jest art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadzający przymus adwokacko-radcowski. Powyższe oznacza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3 tego przepisu. Z treści art. 175 § 2-3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez adwokata lub radcę prawnego jest wyłączony, jeśli skargę sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka, a także wówczas, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, jak również w przypadkach, gdy skargę sporządza doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) lub rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej). W rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżących M B. i P. B. Już samo to stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia, gdyż skarżący nie należą do kręgu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2-3 p.p.s.a. Utrwalone jest stanowisko doktryny i judykatury, że niesporządzenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez jedną z osób wskazanych w art. 175 p.p.s.a. jest brakiem nieusuwalnym skargi i uzasadnia jej odrzucenie bez wzywania do uzupełnienia braku (art. 285f § 3 p.p.s.a.; por. np. postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r. sygn. akt II ONP 3/12; treść tego orzeczenia jak i orzeczeń dalej wskazanych dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przy tym regulacja ta nie narusza Konstytucji RP, w tym prawa do sprawiedliwej procedury (por. np. uzasadnienie wyroku TK z 12 lipca 2011 r. sygn. akt SK 49/08, uzasadnienie wyroku TK z 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt SK 22/11). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 w zw. z art. 285h § 1 oraz w zw. z art. 285l p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.