Sygnatura
I GSK 1076/21
I GSK 1076/21 - Wyrok NSA z 2025-01-22
Wynik
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 22 stycznia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Jacek Boratyn (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1974/19 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu spółki z tytułu wpłat na PFRON 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. oddala skargę, 3. zasądza od M. B. na rzecz Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 4. zarządza zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu kasacyjnie Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych uiszczoną tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. V SA/Wa 1974/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie), po rozpoznaniu skargi M. B. (dalej zwanego skarżącym) na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 września 2019 r. nr BON.III.5220.397.7.2018.MW w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu sp. z o.o., wraz z tą spółką, uchylił zaskarżoną decyzję. W stanie faktycznym sprawy w dniu 6 lipca 2018 r. organ I instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu "H." Sp. z o.o. (dalej zwanej spółką), wraz z tą spółką, za jej zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), solidarnie ze spółką oraz z dwoma innymi byłymi członkami zarządu, za okres od grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że odpowiedzialność solidarna o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, oznacza, że Fundusz może żądać zaspokojenia od wszystkich dłużników łącznie, kilku lub jednego. Dokonanie wpłaty przez któregokolwiek z nich zwalnia zaś pozostałych z tego obowiązku wobec PFRON. Organ ustalił, że spółka złożyła deklaracje DEK-I-0: -w dniu 2013-01-18 za okres 2012/12 na kwotę 6 164,00 zł, -w dniu 2013-02-20 za okres 2013/01 na kwotę 5 892,00 zł, -w dniu 2013-03-20 za okres 2013/02 na kwotę 5 565,00 zł, -w dniu 2013-04-23 za okres 2013/03 na kwotę 5 490,00 zł, -w dniu 2013-05-20 za okres 2013/04 na kwotę 4 372,00 zł, lecz nie dokonała wpłat na poczet należnych zobowiązań. W dniu 10 grudnia 2014 r. jeden z wierzycieli skierował do Sądu Rejonowego Lublin-Wschód wniosek o ogłoszeniu upadłości spółki obejmującą likwidację majątku. W uzasadnieniu wskazał, iż dłużnik nie reguluje względem niego swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, a zaległości w spłacie pochodzą z okresu od dnia 31 grudnia 2013 r. Oprócz tego wnioskodawca zaznaczył, że dłużnik nie reguluje swoich wymagalnych zobowiązań również wobec innych wierzycieli w tym m.in. urzędu skarbowego, a na jego rachunkach bankowych ciążą liczne zajęcia komornicze. Postanowieniem Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt X GU 1351/15 ogłoszono upadłość dłużnika – spółki, obejmującą likwidację majątku dłużnika. Organ I instancji wskazał, że powyższe okoliczności faktyczne zgodnie z art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej powodują przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego. Postanowieniem z 6 października 2017 r., sygn. akt X GUp 475/16, Sąd umorzył postępowanie upadłościowe prowadzone wobec spółki gdyż wierzyciel w wyznaczonym terminie nie złożył zaliczki na jego koszty. Jednocześnie Sąd wskazał, iż nawet gdyby nie wystąpiła ww. przesłanka zasadnym byłoby umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zestawem skarbowym lub hipoteką morską nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. W tym zakresie organ również powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 sierpnia 2011 r. sygn. akt II UK 7/11, w świetle którego uznanie egzekucji za bezskuteczną może nastąpić także w przypadku, kiedy umorzono postępowanie upadłościowe z powodu braku środków na koszty postępowania. W dniu 20 lutego 2018 r. Prezes Zarządu PFRON wszczął postępowanie wobec skarżącego, jako byłego członka zarządu, mające na celu ustalenie odpowiedzialności za zaległości spółki z tytułu wpłat na Fundusz, solidarnie dwoma innymi członkami zarządu spółki, tj. jej prezesem i wiceprezesem, za okres: 2012/12, 2013/01, 2013/02, 2013/03, 2013/04. W ocenie organu, w trakcie tego postępowania skarżący nie wykazał, że we właściwym czasie złożono wniosek o ogłoszenie upadłości ani nie przedstawił dowodów potwierdzających, że nie ponosi winy za niezgłoszenie we właściwym czasie takiego wniosku ani wniosku o przeprowadzenie postępowania układowego. Nie wskazał on również mienia spółki z którego egzekucja mogła by umożliwić zaspokojenie zaległości w znacznej części. W celu określenia "właściwego terminu" dotyczącego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości uznano, że termin dwutygodniowy, zawarty w przepisach prawa upadłościowego, liczy się od dnia, w którym wystąpiła podstawa ogłoszenia upadłości, a więc dłużnik stał się niewypłacalny. Dniem tym jest dzień, w którym nastąpiło zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia 17 września 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowym stanie faktycznym do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich mają zastosowanie zasady określone w art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji. Skarżący w okresie od 8 listopada 2012 r. do 29 maja 2013 r. sprawował funkcję członka zarządu w spółce, a organ I instancji wykazał, że egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Minister uznał, iż organ I instancji prawidłowo przyjął, że w okresie, w którym skarżący pełnił funkcję członka zarządu, podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość spółki niewątpliwie istniała. Podstawę do zgłoszenia wniosku stanowiło bowiem zaprzestanie regulowania należności wobec PFRON. Z informacji uzyskanej z ZUS udzielonej w piśmie z dnia 23 października 2018 r. wynika iż na koncie płatnika figuruje zadłużenie za 12/2012, 2-4/2013, 6/2013-4/2014. Zatem organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie strona wniosek o ogłoszenie upadłości mogła zgłosić już na początku 2013 r., gdy pomimo ustawowego obowiązku dokonywania wpłat na PFRON, jak również wobec drugiego wierzyciela - ZUS, spółka nie wywiązywała się z niego już od grudnia 2012 r. Skarżący, w ocenie organu, nie wykazał przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu, jaką jest wskazanie mienia spółki, którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części - art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Brak było również podstaw do kwestionowania przez skarżącego w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności osób trzecich wysokości zobowiązań spółki wynikających ze złożonych deklaracji DEK-I-0. Deklaracje zostały złożone terminowo w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu w spółce. Odnosząc się do kwestii dotyczącej upoważnień do ich składania w imieniu spółki, organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. stwierdził, iż otrzymał Zgłoszenie Administratora Pracodawcy z dnia 10 marca 2009 r. wystawione przez spółkę dla G. B., z podpisem Dyrektora Generalnego W. D., jako osoby umocowanej do reprezentowania pracodawcy. W ww. zgłoszeniu Dyrektor Generalny oświadczył, że akceptuje warunki korzystania z programu informatycznego e-PFRON oraz jest świadomy odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Fundusz poinformowano również, że zgodnie z warunkami korzystania z programu informatycznego e-PFRON, zaakceptowanymi przez spółkę, G. B. w dniu 19 marca 2013 r. zarejestrowała nowego użytkownika pracodawcy K. M. i nadała jej uprawnienia administratora. Począwszy od okresu sprawozdawczego 02/2013 deklaracje DEK-I-0 były składane przez K. M. Do ww. pisma Funduszu dołączono poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię Zgłoszenia Administratora Pracodawcy z podpisem Dyrektora Generalnego W. D. posługującego się pieczątką spółki. WSA w Warszawie po rozpatrzeniu wniesionej przez skarżącego skargi na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, wyrokiem z 6 listopada 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaległości spółki nie wynikają z wcześniej wydanych decyzji, a właśnie z deklaracji. Tym samym, wbrew ocenie Ministra, zawartej w odpowiedzi na skargę, Sąd uznał, że dopuszczalne w niniejszym postępowaniu jest kwestionowanie istnienia przedmiotowych zaległości. Decyzje określające zobowiązanie (tzw. decyzje wymiarowe), w przeciwieństwie do złożonych deklaracji, korzystają z wynikającej z art. 128 Ordynacji podatkowej. zasady domniemania legalności. Decyzje nadto wiążą erga omnes. Domniemanie ich legalności oznacza, że są one ważne i powinny być wykonywane dopóty, dopóki nie zostaną zmienione, uchylone lub nie zostanie stwierdzona ich nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Sąd zatem poparł stanowisko, zgodnie z którym niedopuszczalne jest negowanie istnienia zobowiązania wynikającego z decyzji określającej w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich. Odmienna sytuacja jest w przypadku, gdy zobowiązanie wynika ze złożonych deklaracji, niewywołujących choćby skutku erga omnes. Nie można również pominąć okoliczności, że decyzje podlegają ocenie sądowej. Nietrudno sobie wyobrazić sytuację, w której deklaracje zostaną złożone przez osobę w żaden sposób niezwiązaną z danym płatnikiem. Czy wówczas przenosząc odpowiedzialność za zaległości na osoby trzecie niedopuszczalne jest podnoszenie przez te osoby zarzutów w stosunku do istnienia owych zaległości wynikających z przedmiotowych deklaracji. Brak możliwości negowania tych zaległości byłby naruszeniem prawa. Odnosząc się zaś do kwestii upoważnień do ich składania w imieniu spółki, Sąd zauważył, iż organ I instancji w piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. wyjaśnił, iż otrzymał Zgłoszenie Administratora Pracodawcy z dnia 10 marca 2009 r. wystawione przez spółkę dla G. B., z podpisem Dyrektora Generalnego W. D. jako osoby umocowanej do reprezentowania pracodawcy. W ww. zgłoszeniu Dyrektor Generalny oświadczył, że akceptuje warunki korzystania z programu informatycznego e-PFRON oraz jest świadomy odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy. Fundusz poinformował również, że zgodnie z warunkami korzystania z programu informatycznego e-PFRON, zaakceptowanymi przez spółkę, G. B., w dniu 19 marca 2013 r. zarejestrowała nowego użytkownika pracodawcy K. M. i nadała jej uprawnienia administratora. W aktach postępowania brak jest jednak warunków korzystania z programu informatycznego e-PFRON. Począwszy od okresu sprawozdawczego 02/2013 deklaracje DEK-I-0 były składane przez K. M. Do ww. pisma Funduszu dołączono poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię Zgłoszenia Administratora Pracodawcy z podpisem Dyrektora Generalnego W. D. posługującego się pieczątką Spółki. W aktach brakuje jednak upoważnienia do reprezentacji płatnika przez Dyrektora Generalnego W. D. Słusznie skarżący wskazuje, że taki dokument nie może zostać zastąpiony przez posłużenie się pieczątka firmową. Przede wszystkim nie jest znany zakres umocowania do działania w imieniu spółki przez W. D. Minister w swoich decyzjach całkowicie pomija ten aspekt. Z treści uzasadnienia rozstrzygnięcia nie wynika również czy w ocenie Ministra posłużenie się pieczątką firmową może świadczyć o uprawnieniu do działania w imieniu płatnika, w zakresie zgłoszenia Administratora Pracodawcy i ewentualnie na jakiej podstawie prawnej. Mając na uwadze, iż począwszy od okresu sprawozdawczego 02/2013 deklaracje DEK-I-0 były składane przez K. M. nie zostało również wyjaśnione posiadanie upoważnienia do zgłoszenia tej osoby przez G. B., która w dniu 19 marca 2013 r. zarejestrowała nowego użytkownika pracodawcy (K. M.) i nadała jej uprawnienia administratora. Organy zaś w sposób prawidłowy wykazały bezskuteczność egzekucji. Rację należy również przyznać Ministrowi, że skarżący nie wykazał przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu, jaką jest wskazanie mienia spółki, którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu w sprawie organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 122, art. 124 , art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak więc w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy WSA w Warszawie nakazał organowi ustalenie zakresu umocowania do działania w imieniu spółki przez W. D., a przede wszystkim tego czy powyższy zakres pozwalał mu na dokonanie Zgłoszenia Administratora Pracodawcy w dniu 10 marca 2009 r. dotyczącego G. B., a nadto wyjaśnienie czy G. B. była upoważniona do zgłoszenia K. M. w dniu 19 marca 2013 r. jako nowego użytkownika pracodawcy i skutecznie nadała jej uprawnienia administratora. Powyższe znajdzie swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji, tym samym organ przesądzi o istnieniu zaległości, które wynikać mają ze złożonych deklaracji. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zaskarżając go w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.: - art 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art 122, art 124, art 187 § 1, art 191 oraz art 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm. - zwanej dalej "O.p." lub Ordynacją podatkową w zw. z art, 116 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, ze zm.) — zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji’" poprzez uznanie, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych dotyczących oceny prawidłowości złożonych przez spółkę deklaracji DEK-I-0 za okres od grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r., w szczególności w zakresie umocowania do działania w imieniu spółki przez W. D., podczas gdy w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu spółki kapitałowej nie jest dopuszczalne kwestionowanie istnienia zaległości podatkowych wobec spółki, a w konsekwencji nie można skutecznie kwestionować wcześniejszych ustaleń dokonanych przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego, jak i prawdziwości materiałów dowodowych, na podstawie których ustalono zobowiązanie podatkowe. Na tej podstawie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Oprócz tego organ wystąpił o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zaznaczono, że brak było podstaw do kwestionowania przez stronę w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności osób trzecich istnienia i wysokości zobowiązań spółki wynikających ze złożonych deklaracji. Deklaracje zostały złożone terminowo w okresie sprawowania przez skarżącego funkcji członka zarządu w spółce. Organ podzielił pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 30 kwietnia 1996 r., w sprawie SA/Po 2712/95, stwierdził, że osoba, na którą przenoszona jest odpowiedzialność podatkowa, nie może skutecznie kwestionować wcześniejszych ustaleń dokonanych przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego zarówno co do podstawy opodatkowania, wysokości podatku, jak i prawdziwości materiałów dowodowych, na podstawie których ustalono zobowiązanie podatkowe". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Strony mogą przytaczać nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Jak stanowi zaś art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), bądź na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W niniejszym przypadku skarżący kasacyjnie organ sformułował jeden zarzut, oparty na twierdzeniach odnośnie naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, tj.: art 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art 122, art 124, art 187 § 1, art 191 oraz art 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych dotyczących oceny prawidłowości złożonych przez spółkę deklaracji DEK-I-0 za okres od grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r. Odnosząc się do tego rodzaju stwierdzeń zgodzić należy się ze skarżącym kasacyjnie, że WSA w Warszawie niezasadnie wytknął mu braki w zakresie ustaleń faktycznych sprawy, w szczególności w związku niezebraniem niezbędnego, z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia materiału dowodowego, co bez wątpienia miało wpływ na jej wynik, tj. treść zaskarżonego wyroku. Ustosunkowując się do tego rodzaju problematyki, w kontekście okoliczności niniejszej sprawy, na wstępie rozważań w tym przedmiocie należy zauważyć, że odpowiedzialność osoby trzeciej, a więc także członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, za jej zaległości w płatnościach na PFRON, ma niewątpliwie subsydiarny charakter. Pociągnięcie więc do tej odpowiedzialności tej kategorii osób, jaka obejmuje członków czy też byłych członków zarządu, w pierwszej kolejności uwarunkowane jest istnieniem tego rodzaju zaległości. W tym więc względzie orzekając o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich należy przede wszystkim wykluczyć wygaśnięcie tego rodzaju zobowiązania, np. na skutek przedawnienia czy umorzenia. Niewątpliwie na gruncie niniejszej sprawy z tego rodzaju sytuacją nie mamy do czynienia, czego skarżący nie kwestionuje. W postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przed organem odwoławczym, jak również w postępowaniu przez Sądem I instancji, zmierzał on natomiast do wykazania, że zobowiązania spółki, za które został pociągnięty do subsydiarnej odpowiedzialności (decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 września 2019 r.) w rzeczywistości nie istnieją, gdyż deklaracje dotyczące tychże zobowiązań, z których to wynika ich wysokość, nie zostały złożone przez uprawnione do tego osoby, tym samym brak jest więc podstaw do przyjęcia, że pochodzą one od spółki. Mając na względzie takie stanowisko skarżącego zauważyć należy, że zobowiązania konkretnych podmiotów (w tym wypadku spółki), dotyczące wpłat na PFRON wynikają z samego prawa, tak więc nie jest wymagane w tym względzie wydanie konstytutywnej decyzji w tym przedmiocie. Takiego charakteru nie mają również składane przez te podmioty czy też w ich imieniu deklaracje. Wprawdzie to w ich treści zobowiązany pracodawca, na zasadzie samoobliczenia, wskazuje wysokość swoich opłat z tego tytułu, jednakże nie zmienia to prawnej podstawy ich powstania. Złożone deklaracje nie są i nie muszą być w określonych terminach weryfikowane przez organ podatkowy. Ma on jednak prawo do skutecznej weryfikacji deklaracji do upływu terminu wydania decyzji wymiarowej (art. 68 Ordynacji podatkowej) lub terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 70 Ordynacji podatkowej). L. Etel [w:] R. Dowgier, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławski, W. Stachurski, K. Teszner, L. Etel, Ordynacja podatkowa. Tom I. Zobowiązania podatkowe. Art. 1-119zzk. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024, art. 21. W niniejszym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której deklaracje dotyczące wpłat na PFRON, w imieniu spółki, zostały złożone (podpisane) przez osoby, które zgodnie ze zgłoszeniem administratora pracodawcy, wystawionym przez dyrektora generalnego spółki, a także dalszymi umocowaniami wynikającymi z tych czynności były uprawnione do dokonywania tego rodzaju czynności. Sama spółka nigdy nie kwestionowała ani prawidłowości swoich deklaracji, ani też uprawnienia osób składających je w jej imieniu do dokonywania tego rodzaju czynności. Nie podważała także samego istnienia czy też wysokości swoich zobowiązań względem PFRON. Skarżący natomiast – były członek zarządu spółki, w ramach postępowania w przedmiocie jego subsydiarnej odpowiedzialności za jej zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, mając na względzie jego stanowisko i argumentację przytoczoną na jego poparcie, podjął starania mające na celu wykazanie nieistnienia (niepowstania) tego rodzaju zobowiązań, poprzez próbę podważenia prawidłowości podpisania deklaracji spółki. Innymi słowy skarżący sformułował stanowisko poddające w wątpliwość możliwość powstania zobowiązań spółki, z tytułu wpłat na PFRON, w związku z niewykazaniem przez organ w sposób wyczerpujący i dogłębny, że osoby których podpisy widniały na deklaracjach, były to tego w niewątpliwy sposób umocowane. Jednocześnie podnosząc tego rodzaju argumenty skarżący, jako były członek zarządu spółki, nie wskazał na żadne okoliczności z których wynikałoby, chociażby w sposób pośredni, że sposób podpisywania deklaracji spółki był, czy też mógł być wadliwy, domagając się jednoznacznego wykluczenia tego rodzaju możliwości przez organ. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że tego rodzaju okoliczności, gdyby rzeczywiście miały miejsce, musiałyby być skarżącemu znane, już tylko z racji sprawowanej przez niego funkcji członka zarządu spółki. Z takim stanowiskiem skarżącego zgodził się zaś Sąd I instancji, nakazując organowi wyjaśnienie kwestii umocowania osób podpisujących deklaracje. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, a w szczególności mając na względzie całokształt uwarunkowań związany ze sposobem powstania zobowiązań spółki oraz relacją z nią skarżącego, zgodzić się należy z Prezesem PFRON, że stanowisko WSA w Warszawie w tym właśnie zakresie jest nieprawidłowe. Poczynione bowiem w sprawie przez organ ustalenia faktyczne były właściwe i adekwatne z punktu widzenia potrzeb orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego. Istnienie samych zobowiązań, powstałych z mocy prawa, w świetle całokształtu okoliczności sprawy, nie ulegało wątpliwości, zwłaszcza że spółka nigdy nie negowała ich istnienia. Oprócz tego sam skarżący nie kwestionował wysokości poszczególnych z nich, ale w sposób generalny poddawał w wątpliwość możliwość ich powstania jako takich, z przyczyn formalnych, co do których nie był w stanie wskazać precyzyjnie żadnych szczegółów. W związku z powyższym stwierdzić należy, że rację ma Prezes PFRON twierdząc, że prowadząc postępowanie w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności skarżącego nie był on zobligowany do czynienia szczegółowych ustaleń w przedmiocie prawidłowości podpisywania w imieniu spółki deklaracji na PFRON, tym bardziej że ich prawidłowość nie była kwestionowana przez samą spółkę, a skarżący w tej materii nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności w świetle których można by było stwierdzić, że prawidłowość samych deklaracji budzi uzasadnione wątpliwości. Brak jest zaś podstaw do przyjęcia, że w takiej sytuacji, organ z własnej inicjatywy winien był prowadzić postępowanie w kierunku zasad reprezentacji spółki. Mając więc na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 P.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok, a uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną rozpoznał skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 września 2019 r. W tym ostatnim zakresie, kierując się art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W świetle okoliczności sprawy zgodzić się należy z organem, że brak było podstaw do podważania istnienia zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON, a przy tym zaistniały wszelki przesłanki, zgodnie z którymi zachodziła możliwość obciążenia skarżącego solidarną odpowiedzialności, wraz ze spółką oraz innymi członkami jej zarządu, za te zobowiązania. Na podstawie art. 209, art. 203 pkt 2 P.p.s.a., w zw. z art. 207 § 2, w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a., oraz § 14 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935, dalej zwanego rozporządzeniem), Naczelny Sąd Administracyjny zasądził od skarżącego na rzecz skarżącego kasacyjnie organu – Ministra Rodziny, Pracy i Polityki społecznej kwotę 460 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną, w wysokości 360 zł, oraz zwrot kosztów uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego 100 zł. Na podstawie art. 225 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zarządził zwrot ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącemu kasacyjnie Ministrowi Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwoty 150 zł, uiszczonej tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 24 sierpnia 2021
- Symbol z opisem
- 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
- Skarżony organ
- Minister Pracy i Polityki Społecznej
- Sędziowie
- Bogdan Fischer /przewodniczący/ Jacek Boratyn /sprawozdawca/ Joanna Wegner
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
z art 122, art 124, art 187 § 1, art 191 oraz art 210 § 1 pkt 6 i § 4 · Dz.U. 2020 poz. 1325
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny