I GSK 112/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 371/20 w sprawie ze skargi Z. Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 grudnia 2019 r. nr RR.prz.027.36.2019 w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Z. Sp. z o.o. w G. na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kwotę 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 24 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 371/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. Sp. z o.o. w G. (dalej: skarżąca spółka) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: organ odwoławczy, Minister) z 13 grudnia 2019 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej. Z akt sprawy wynika, że Prezes Agencji Rynku Rolnego decyzją z dnia 18 września 2012 r. przyznał spółce refundację wywozową do wniosku WPR1 o numerze 2012/0501/0100 z dnia 11 czerwca 2012 r. MRN 12PL394010E0123248, w wysokości 3 733,90 EUR, tj. 16 283,55 zł z tytułu wywozu towaru o kodzie ERN: 0201 20 50 9110 w ilości 8 868 kg oraz 0201 20 50 9110 w ilości 13 000 kg. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu w okresie od 12 września 2014 r. do 28 lutego 2017 r., a następnie Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego (WUCS) w Poznaniu w okresie od 1 marca 2017 r. do 13 września 2017 r. przeprowadzili w spółce kontrolę w zakresie prawidłowości wypłaty refundacji wywozowych przyznawanych do wywozu produktów rolnych do państw trzecich, realizowanych w ramach finansowania wspólnej polityki rolnej zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L z 2013 r., poz. 347, str. 549, z późn. zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem nr 1306/2013"). W toku kontroli ustalono, że część wywiezionego mięsa pochodzi ze zwierząt, w stosunku do których w dniu uboju stwierdzono rozbieżności dotyczące: płci pomiędzy kategorią ubojową, a płcią zgłoszoną do rejestracji w bazie systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ), dwukrotne uboje zwierząt o tym samym numerze identyfikacyjnym, uboje zwierząt o tym samym numerze identyfikacyjnym w dwóch różnych ubojniach, w tym w spółce, niezgodności w wieku pomiędzy danymi w paszporcie, a wiekiem wynikającym z uzębienia ubitych sztuk, rozbieżności pomiędzy wagą bitą ciepłą (WBC) a wagą schłodzonych ćwierci. Powyższe ustalenia znalazły się w protokole kontroli z dnia 28 września 2017 r., do którego spółka nie wniosła uwag. Naczelnik WUCS w Poznaniu uznał, że wystąpiły przesłanki do zainicjowania postępowania celnego w przedmiocie uznania za nieprawidłowy zapis zawarty w polu 34a (kraj pochodzenia) zgłoszenia celnego do procedury wywozu sporządzonego w formie elektronicznej i zaewidencjonowanego pod pozycją MRN 12PL394010E0123248. Następnie Naczelnik WUCS w Poznaniu po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w związku z brakiem możliwości ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia 8 812,60 kg masy netto mięsa z partii 21 868,00 kg masy netto zgłoszonej do procedury wywozu według zgłoszenia celnego zaewidencjonowanego pod pozycją 12PL394010E0123248 z dnia 11 czerwca 2012 r., wydał w dniu 13 listopada 2018 r. decyzję nr 394000-COC-3.4322.52.2018, dotyczącą zmiany zapisów w zgłoszeniu celnym nr MRN 12PL394010E0123248. Zmianie uległy zapisy dotyczące pola 34a (kod kraju pochodzenia) oraz 38 (masa netto). Pozycja 1 została podzielona na dwie pozycje: pozycja 1a – brak kodu kraju pochodzenia dla ilości 8 812,60 kg, pozycja 1b – kod kraju pochodzenia PL dla ilości 13 055,40 kg. Powyższa decyzja nie była kwestionowana przez skarżącą spółkę i uzyskała walor ostateczności. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa postanowieniem z dnia 12 lipca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej na podstawie decyzji z dnia 18 września 2012 r. Następnie zaś organ ten, decyzją z dnia 28 sierpnia 2019 r. określił wysokość tej kwoty na 1 501,63 EUR, tj. 6 549,00 zł uzyskanych na mocy ww. decyzji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu odwołania spółki, decyzją z dnia 13 grudnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister odniósł się w pierwszej kolejności do powołanych w odwołaniu zarzutów dotyczących przedawnienia dochodzenia należności. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie początkiem biegu terminu przedawnienia była data 12 września 2013 r., tj. data ostatniej płatności refundacji, przyjmując jednocześnie - z uwagi na związek czasowy w jakim pozostawały nieprawidłowości - że stwierdzona nieprawidłowość miała charakter ciągły. Dokonując oceny dokumentów przekazanych przez Naczelnika WUCS w Poznaniu przy piśmie z dnia 21 września 2018 r. Minister uznał, że określały one dokładnie operacje, w odniesieniu do których istniało podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości dla wskazanych w nich zgłoszeń, które można było z kolei jednoznacznie odnieść do numerów transakcji i wypłaconych przez agencję płatniczą refundacji. Uznano je zatem za wystarczające z punktu spełnienia wymogów aktów przerywających bieg terminu przedawnienia. Minister wskazał przy tym, że takie stanowisko zaprezentował również Naczelnik WUCS w Poznaniu, który skierowaną do spółki korespondencję (wezwania), dołączoną do pisma z dnia 21 września 2018 r., uznał za spełniającą wymogi określone w akapicie trzecim art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/1995. Całość tej korespondencji pochodzi natomiast sprzed dnia 12 września 2017 r., tj. upływu terminu 4-letniego okresu przedawnienia. Minister podkreślił, że kwestie pochodzenia towaru ostatecznie określane są przez służby celne na podstawie przepisów celnych. W myśl art. 61 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE L 269 z 10.10.2013 r.. str. 1. z późn. zm.), jeżeli w zgłoszeniu celnym wskazane zostaje pochodzenie zgodnie z przepisami prawa celnego, organy celne mogą zażądać od zgłaszającego udowodnienia pochodzenia towarów. Niezależnie od przedstawienia dowodu pochodzenia zgodnie z przepisami prawa celnego lub innym prawodawstwem unijnym regulującym określone dziedziny, w przypadku uzasadnionych wątpliwości organy celne mogą zażądać dodatkowego dowodu w celu upewnienia się, że wskazane pochodzenie jest zgodne z regułami określonymi w stosownych przepisach unijnych. Mimo składanych wyjaśnień spółka nie rozwiała wątpliwości organów celnych powyższym zakresie. W powyższej decyzji Naczelnika WUCS jednoznacznie wskazano, że z uwagi na stwierdzone rozbieżności między wagą bitą ciepłą, a wagą schłodzonych ćwierci nie można uznać, iż zwierzęta poddane ubojowi były tożsame ze zwierzętami, dla których wydano określone numery kolczyków. W związku z powyższym Naczelnik WUCS uznał, że nie jest możliwe stwierdzenie, iż zgodnie z zasadami niepreferencyjnego pochodzenia towarów, krajem pochodzenia mięsa uzyskanego z przedmiotowych zwierząt, zgodnie z deklaracją złożoną w zgłoszeniu celnym, jest Polska. Co więcej, niemożność identyfikacji wskazanych sztuk bydła, od których pochodziło uzyskane mięso, powoduje, że kraju pochodzenia tego mięsa nie można ustalić w ogóle. Podsumowując Minister wskazał, że zgodnie z § 3 ust. 3 i 4 obowiązującego w trakcie wywozu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz szczegółowych warunków i trybu postępowania z tymi towarami, w zakresie przewidzianym dla organów celnych (Dz. U. z 2010 r. nr 73, poz. 469), dane wpisywane we wniosku o refundację powinny odpowiadać danym zawartym w zgłoszeniu celnym lub pozycji zgłoszenia celnego, przy czym wniosek o refundację może dotyczyć mniejszej ilości towaru niż ilość wynikająca ze zgłoszenia celnego. W związku z powyższym refundację wypłaconą na podstawie wniosku o refundację WPR1 2012/0501/0100 (MRN 12PL394010E0123248), niezgodnego z danymi zawartymi w ww. zgłoszeniu celnym w stosunku do ilości mięsa, co do której nie ustalono pochodzenia należało uznać za nienależną. WSA w Warszawie, po rozpoznaniu skargi spółki, wyrokiem z 24 listopada 2020 r., przedmiotową skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, uznał, że w niniejszej sprawie termin wskazywany w tym przepisie nie upłynął, gdyż to nie agencja płatnicza, którą w tej sprawie była Agencja Rynku Rolnego, a następnie w wyniku przekształceń Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, przeprowadzał kontrolę, ale organy celno-skarbowe, które nie mają kompetencji w zakresie wypłaty refundacji wywozowych, co tym samym oznacza, że nie były agencją płatniczą. Sąd dodał również, że termin ten odnosi się do państwa członkowskiego, a nie do beneficjenta. WSA w Warszawie uznał, że nieprawidłowość, która miała miejsce w sprawie niniejszej miała charakter ciągły. Nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli celno-skarbowej miały miejsce w ciągu jednego roku budżetowego (16.10.2012 r.- 15.10.2013 r.), dotyczyły zgłoszeń wywozu mięsa wołowego i rozbieżności w zakresie jego wagi i pochodzenia tusz wołowych. Wywóz tego mięsa do państw trzecich stanowił podstawę do wypłaty refundacji wywozowych. Wobec czego prawidłowo organ uznał, że początkiem biegu terminu przedawnienia jest data 12 września 2013 r. jako data ostatniej płatności refundacji wywozowej. W zakresie pojęcia szkody sąd powołał się wyrok TSUE wydany w sprawie C- 59/14, zgodnie z którym art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich należy interpretować w ten sposób, że szkoda powstaje w chwili wydania decyzji o przyznaniu refundacji wywozowej odnośnemu eksporterowi. To od tej chwili bowiem istnieje rzeczywiście szkoda w budżecie Unii. Nie można uznać tej szkody za istniejącą przed datą ostatecznego przyznania tej korzyści, ponieważ oznaczałoby to przyznanie, że termin przedawnienia dla żądania zwrotu tej kwoty może rozpocząć bieg już w chwili, w której nie została ona jeszcze przyznana (por. pkt 32, 33; pkt 2 sentencji). Jak wynika z art. 3 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, okres przedawnienia wynosi cztery lata od chwili dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. Zasady sektorowe dla refundacji wywozowych zostały unormowane w rozporządzeniu Komisji (WE) z nr 612/2009 dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającym wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.U.UE.L.2009.186.1 z dnia 2009.07.17 ). Zgodnie z art. 49 ust. 4 lit. b obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeśli okres, który upłynął między dniem zawiadomienia beneficjenta o ostatecznej decyzji o przyznaniu refundacji a dniem przekazania beneficjentowi przez władze krajowe lub wspólnotowe pierwszej informacji o rodzaju nienależnej płatności, jest dłuższy niż cztery lata. Przepis ten stosuje się tylko wtedy, gdy beneficjent działał w dobrej wierze. Termin przedawnienia jest więc taki sam, jak określony w rozporządzeniu 2988/95 i podobnie ulega przerwaniu z chwilą powiadomienia przez władze krajowe o nieprawidłowości. Analizując treść wezwań organów celno-skarbowych przeprowadzających kontrolę, skierowanych do spółki, w zakresie prawidłowości wypłaty refundacji wywozowych sąd pierwszej instancji stwierdził, iż spełniają one wymogi dla zawiadomienia o nieprawidłowości, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia 2988/95, rozumianym w sposób zaprezentowany przez Trybunał w sprawie C-52/14. Czynności te, prowadzone początkowo w trybie postępowania kontrolnego, które następnie dało podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego, muszą być uznane za akty właściwego organu władzy. Pisma te były skierowane do skarżącej, czyli został także spełniony warunek zawiadomienia odnoszącego się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli celno-skarbowej miały miejsce w ciągu jednego roku budżetowego (16.10.2012 r. - 15.10.2013 r.), dotyczyły zgłoszeń wywozu mięsa wołowego i rozbieżności w zakresie jego wagi i pochodzenia tusz wołowych. Wywóz tego mięsa do państw trzecich stanowił podstawę do wypłaty refundacji wywozowych. Wobec czego prawidłowo organ uznał, że początkiem biegu terminu przedawnienia jest data 12 września 2013 r. jako data ostatniej płatności refundacji wywozowej. Strona została w dniu 24 stycznia 2017 r. wezwana do wyjaśnienia odchyleń dot. wielkości ubytków, m.in. w SAD nr 0123248 z dnia 11 czerwca 2012 r. , oraz do złożenia, m.in. tego zgłoszenia celnego wraz z dokumentami magazynowymi i inną dokumentację pomocną w zidentyfikowaniu kontrolowanych partii mięsa. Następnie w piśmie z 31 marca 2017 r. zażądano nadesłania ww. zgłoszenia celnego wraz z załącznikami (faktury sprzedaży, świadectwa WIJHARS wraz z listami ćwierci, dokumenty potwierdzające schłodzenie towaru). Zaskarżona decyzja nie określa konkretnie które pismo przerwało bieg przedawnienia, ograniczając się do ogólnego powołania się na wszystkie pozyskane z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego dokumenty. Jednak dokumenty te, znane stronie - gdyż do niej kierowane- znajdują się w aktach administracyjnych, na podstawie których sąd kontroluje wydaną decyzję. Możliwa jest więc weryfikacja przez sąd prawidłowości ustaleń organu zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 p.p.s.a., co w konsekwencji oznacza, że istnienie w aktach dokumentu wskazującego na konkretne nieprawidłowości skierowanego do strony przed 12 września 2017 r. musi prowadzić do uznania, że w stosunku do tej nieprawidłowości termin przedawnienia został skutecznie przerwany. Z tych powodów sformułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w zakresie odnoszącym się do przedawnienia dochodzenia zwrotu refundacji należy uznać za niezasadne W kwestii zarzutów dotyczących pochodzenia towaru WSA stwierdził, że jest w tym zakresie związany decyzją celną – stanowiącą dokument urzędowy, która jest prawomocna. Skoro doszło do zmiany zgłoszenia celnego i uznania, że dla części mięsa, na które była przyznana refundacja, brak jest możliwości ustalenia kraju pochodzenia, zaszły podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu przyznanej refundacji. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosła skarżąca spółka, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: • w granicach art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: - naruszenie przepisu art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE. L. z 2013 r. nr 347, str. 549 z późn. zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 1306/2013"), przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że termin określony w tym przepisie "odnosi się do państwa członkowskiego, a nie do beneficjenta", która to wykładnia jest nie tylko sprzeczna z bezpośrednim brzmieniem przepisu ale również narusza zasady ogólne stosowania przepisów prawa unijnego w krajowych porządkach prawnych państw członkowskich. • w granicach art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie przepisu art. 151 p.p.s.a., w powiązaniu z niżej wskazanymi przepisami, przez nieuzasadnione oddalenie skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 grudnia 2019 r., znak: RR.prz.027.36.2019, utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 28 sierpnia 2019 r., nr 208/9300/19/oe;, ustalającą kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej, pomimo naruszenia tych przepisów przez organ I i/lub II Instancji, tj.: a. art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L z 1995 r., poz. 312, str. 1; zwane dalej: "rozporządzeniem nr 2988/95"), przez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że pomimo, iż zarówno decyzja organu I jak i li instancji nie określa, które konkretnie pismo wystosowane do skarżącej przerwało bieg przedawnienia, a ogranicza się jedynie do ogólnego powołania się na wszystkie pozyskane dokumenty z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, możliwa jest weryfikacja przez Sąd prawidłowości ustaleń organu zgodnie z dyspozycją art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem istnienie w aktach dokumentu wskazującego na konkretne nieprawidłowości skierowanego do strony przed dniem 12 września 2017 r. musi prowadzić do uznania, że w stosunku do tej nieprawidłowości termin przedawnienia został skutecznie przerwany, podczas gdy w sprawie zaniechano ustalenia czy, którekolwiek z pism z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, dotyczyło nieprawidłowości związanych z wywozem, dla którego przyznano refundację w drodze decyzji z dnia 18 września 2012 r. (chodzi przy tym o konkretne nieprawidłowości związane z tą konkretną refundacją, a nie jakiekolwiek nieprawidłowości w sprawie), a jeżeli tak to które oraz czy wystarczająco dokładnie określa operacje w odniesieniu do których istniało podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości dla wskazanych w nich zgłoszeń, a także czy zostało ono podane do wiadomości osoby, której zachowanie można przypisać osobie prawnej - skarżącej; b. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, z późn. zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, że zarówno organ I jak i II instancji dokonały wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także zebrały w sposób wyczerpujący i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podczas gdy: - w aktach sprawy brak jest protokołu kontroli Naczelnika WUCS w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r., pisma przekazującego w/w protokół kontroli Dyrektorowi Generalnemu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także dowodu doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu zmieniającej zgłoszenie celne, - w aktach sprawy brak jest dowodów doręczeń - osobie której zachowanie można przypisać osobie prawnej (skarżącej) - pism z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, które rzekomo przerwały bieg przedawnienia, - w/w organy wzięły pod uwagę jedynie dokumenty urzędowe w postaci protokołu kontroli Naczelnika WUCS w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r. (RPEiR) oraz decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu zmieniającej zgłoszenie celne, a jednocześnie pominęły przy tym inne dokumenty urzędowe znajdujące się w aktach sprawy, tj. świadectwa zdrowia (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie "wartościuje" dokumentów urzędowych, a tym samym nie przyznaje pierwszeństwa niektórym / wybranym z nich), - w/w organy nie włączyły do akt niniejszego postępowania następujących dokumentów urzędowych: rejestru z systemu Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt (IRZ) oraz dzienników badania przedubojowego i poubojowego; c. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 11 k.p.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie przez Sąd I instancji, iż decyzja organu I jak i II instancji zawierała uzasadnienie prawne pomimo, iż w/w organy nie wyjaśniły stronie jej podstaw prawnych, tj. nie dokonały wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięć zawartych w decyzji (ograniczyły się jedynie do ich przytoczenia), tj. zaniechały m.in. odniesienia się do kwestii przedawnienia dochodzonych należności, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie odniesienie się do rozstrzygnięcia skarżonej decyzji (m.in. w zakresie przedawnienia) a także doprowadziło do naruszenia podstawowych zasad postępowania i prawa administracyjnego; 2. art. 133 w zw. z art. 62 pkt 1 oraz art. 113 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie zarządzenia skompletowania akt niezbędnych do rozpoznania sprawy, w szczególności protokołu kontroli Naczelnika WUCS w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r., pisma przekazującego w/w protokół kontroli Dyrektorowi Generalnemu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także dowodu doręczenia skarżącej decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu zmieniającej zgłoszenie celne, a tym samym zamknięcie rozprawy w sprawie niedostatecznie wyjaśnionej, a w konsekwencji wydanie wyroku na podstawie niekompletnych akt sprawy; 3. naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie wszystkich prawnych aspektów sprawy, w szczególności poprzez pominięcie istnienia w systemie prawa normy art. 49 ust. 4 lit. b rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. UE L z 2009 r., poz. 186, str. 1, z późn. zm.; zwanego dalej: "rozporządzeniem nr 612/2019") wskazującej, iż obowiązek zwrotu przez beneficjenta kwoty nienależnie otrzymanej nie ma zastosowania jeżeli okres, który upłynął między dniem zawiadomienia beneficjenta o ostatecznej decyzji o przyznaniu refundacji a dniem przekazania beneficjentowi przez władze krajowe lub wspólnotowe pierwszej informacji o rodzaju nienależnej płatności, jest dłuższy niż cztery lata, o ile beneficjent działał w dobrej wierze, co w niniejszej sprawie miało miejsce albowiem okres, który upłynął między dniem zawiadomienia strony o ostatecznej decyzji o przyznaniu refundacji a dniem przekazania stronie pierwszej informacji o rodzaju nienależnej płatności, jest dłuższy niż cztery lata - decyzja o przyznaniu refundacji wywozowej wydana została w dniu 18 września 2012 r. natomiast (jak wynika z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) pierwszą informację o rodzaju nienależnej płatności strona mogła otrzymać najwcześniej w dniu 24 stycznia 2017 r. (pismo - wezwanie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu), a zatem okres pomiędzy dniem wydania w/w decyzji, a tym samym najwcześniejszym dniem w którym skarżąca mogła dowiedzieć się o przyznaniu refundacji a datą, którą opatrzone zostało pismo Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu, a tym samym najwcześniejszym dniem kiedy władze krajowe mogły przekazać beneficjentowi pierwszą informację o rodzaju nienależnej płatności, jest dłuższy niż cztery lata; 4. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającego na niezawarciu w uzasadnieniu skarżonego wyroku stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia, tj. zaniechania przez Sąd I instancji wyjaśnienia skarżącej powodów uznania, iż w sprawie: (1) wszelkie pisma z dnia z Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, które rzekomo przerwały bieg przedawnienia podane zostały do wiadomości osoby, której zachowanie skarżącej (w uzasadnieniu skarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ograniczył się jedynie do wskazania wysłanych pism, bez wykazania skuteczności ich doręczenia do osoby, której zachowanie można przypisać osobie prawnej); (2) p. M. D. jest osobą, której zachowanie można przypisać osobie prawnej - skarżącej, w odniesieniu do pisma, które odebrał w dniu 13 września 2017 r.; (3) protokół kontroli Naczelnika WUCS w Poznaniu z dnia 28 września 2017 r. (RPEiR) oraz decyzja Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu zmieniająca zgłoszenie celne, są "wartościowszymi" dokumentami urzędowymi aniżeli inne dokumenty urzędowe znajdujące się w aktach sprawy, tj. świadectwa zdrowia; (4) stronie zapewniono czynny udział w każdym stadium postępowania albowiem nie stosuje się w tym przypadku art. 10 k.p.a., podczas gdy nie zapewniono jej prawa wglądu w akta sprawy, albowiem zastosowanie art. 73 § 1 k.p.a. nie zostało wyłączone. Na tej podstawie skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi w oparciu o art. 188 p.p.s.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Oprócz tego wystąpiła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Pismem procesowym z 7 maja 2025 r. pełnomocnik Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie szeregu dowodów, w szczególności potwierdzeń odbiorów przez spółkę decyzji NWUCS w Poznaniu z 13 listopada 2018 r. nr 394000-COC-3.4322.52.2018, dotyczącą zmiany zapisów w zgłoszeniu celnym nr MRN 12PL394010E0123248 z 11 czerwca 2012 r., pisma NWUCS w Poznaniu z 21 lutego 2018 r. przekazującego do KOWR kopię protokołu z kontroli z 27 września 2017 r. wraz z załącznikami, pismo z 23 marca 2025 r. potwierdzające, że wszystkie decyzje zmieniające zgłoszenie celne wydane na podstawie ww. protokołu są ostateczne i prawomocne, protokół z kontroli z 27 września 2017 r. wraz z załącznikami i listę kontrolną przeprowadzoną przez służbę celną na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w skarżącej spółce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.; żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej także jako: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami. Zaznaczenia wymaga, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, NSA może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Przed przystąpieniem do oceny wniesionego środka zaskarżenia, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne, w okolicznościach faktycznych sprawy, ustosunkowania się do wniosku złożonego przez Ministra w piśmie z dnia 7 maja 2025 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie szeregu dowodów z dokumentów, w szczególności potwierdzenia odbioru przez spółkę decyzji NWUCS w Poznaniu z 13 listopada 2018 r., protokołu z kontroli z 27 września 2017 r. wraz z załącznikami i listą kontrolną, pisma NWUCS w Poznaniu z 21 lutego 2018 r. przekazującego do KOWR kopię protokołu z kontroli z 27 września 2017 r. wraz z załącznikami oraz pisma z 23 marca 2025 r. potwierdzające, że wszystkie decyzje zmieniające zgłoszenie celne wydane na podstawie ww. protokołu są ostateczne i prawomocne. W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Uregulowane nim postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi przeto być rozumiane zawężająco. Celem art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. Może on mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych. Przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. W okolicznościach faktycznych tej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne i konieczne, celem oceny czy ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny jest kompletny i czy dokonały prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, dopuścić jedynie dowody z dwóch załączników do pisma Ministra z 7 maja 2025 r. - potwierdzenia odbioru przez spółkę decyzji NWUCS w Poznaniu z 13 listopada 2018 r. oraz pisma z 23 marca 2025 r. potwierdzającego, że ww. decyzja jest ostateczna i prawomocna. Powyższe nie stanowiło ustalenia czy też uzupełnienia stanu faktycznego sprawy, co jest niedopuszczalne na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie było potwierdzeniem i rozwianiem wątpliwości pojawiających się w innych, podobnych sprawach zawisłych przed sądami administracyjnymi ze skarg skarżącej spółki na decyzje w przedmiocie nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej. Przeprowadzone dowody potwierdzają stanowisko przyjęte przez organy, co zaaprobował sąd pierwszej instancji, że decyzja NWUCS w Poznaniu z 13 listopada 2018 r. nr 394000-COC-3.4322.52.2018, dotycząca zmiany zapisów w zgłoszeniu celnym nr MRN 12PL394010E0123248, poprzez zmianę zapisów w polu 34a (kodu kraju pochodzenia towaru) oraz 38 (masy netto) została prawidłowo doręczona spółce oraz jest decyzją ostateczną i prawomocną. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej spółce 16 listopada 2018 r., na ZPO widnieje pieczątka z pełnymi danymi skarżącej spółki oraz pieczątka pracownika sekretariatu wraz z podpisem, który przyjął przesyłkę. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną, za zbędne i nie mające wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra uznał treść protokołu kontroli z 27 września 2017 r. wraz z załącznikami i listą kontrolną, dlatego też odmówił przeprowadzenia powyższych dowodów. Stosownie do art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Z dyspozycji tej normy wynika, że oddalenie skargi kasacyjnej jest następstwem uznania jej przez sąd za bezzasadną. Skarga kasacyjna jest bezzasadna także wówczas, gdy samo orzeczenie jest zgodne z prawem, a błędne jest jedynie jego uzasadnienie. Dotyczy to również przypadku, kiedy uzasadnienie prawidłowego orzeczenia jest błędne tylko w części (por. np. wyroki NSA z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 113/11; z dnia 20 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 344/05 i sygn. akt I OSK 345/05, te i inne orzeczenia przytoczone w niniejszym uzasadnieniu dostępna w bazie CBOSA). Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie, jak również w sytuacji, gdy w uzasadnieniu wyroku sąd pierwszej instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku, gdy jego sentencja jest prawidłowa (wyrok NSA z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 221/10). Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną uznać należy, iż nie było podstaw do jej uwzględnienia, chociaż uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest częściowo nieprawidłowe. Wskazać przy tym należy, że przedmiotowa sprawa jest kolejną rozpoznawaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, której przedmiotem jest ustalenie skarżącej spółce przez Ministra kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej odnośnie wywozu mięsa wołowego do krajów trzecich, na które spółka uzyskała refundację. O ile we wcześniejszych wyrokach, wydanych w dniach 25-27 września 2024 r. NSA uwzględniał skargi kasacyjnej spółki i uchylał wyroki sądu pierwszej instancji z uwagi na brak szczegółowej analizy, czy przedstawione przez organ sądowi akta sprawy były kompletne, tak w niniejszej sprawie, wątpliwości te zostały wyeliminowane przez Ministra w zakresie, który pozwalał na przyjęcie, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla wydania zaskarżonej przez spółkę decyzji. Stosownie do treści art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, przypomnieć należy, że dla skuteczności powyższych zarzutów koniecznym jest wykazanie, że naruszenie konkretnych przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. w tej mierze np. wyroki NSA z: 21 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2162/13; 27 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1752/13; 10 października 2014 r., sygn. akt II OSK 793/13, CBOSA). Przez "wpływ", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, zaś związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy oznacza obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby (mógłby być) inny (por. wyrok NSA z 12 marca 2025 r., sygn. akt II GSK 1888/21, CBOSA). Skoro przy tym na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest mowa o "naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że nie chodzi o każde (jakiekolwiek) naruszenia przepisów postępowania, lecz o naruszenie kwalifikowane jego skutkiem, a mianowicie skutkiem, którego wpływ może nie pozostawać bez wpływu na inny wynik sprawy, co wymaga - jak powyżej wyjaśniono - uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia prawa na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanego elementu nie zawierają. Skarżąca kasacyjnie spółka, mimo wskazania szeregu przepisów, których naruszenia dopuścił się sąd pierwszej instancji nie wykazała w czym miał wyrazić się istotny wpływ naruszenia przywołanych przepisów prawa na wynik sprawy. Odnosząc się do najdalej idącego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis ten wymienia podstawowe elementy uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji. W sprawie – wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej – WSA w Warszawie uzasadnił swój wyrok zgodnie dyspozycją tego przepisu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji zawarł bowiem wszystkie elementy przewidziane w tym przepisie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10). Omawiany przepis może stanowić także samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wiążący pogląd w tym zakresie został wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt. II FSK 8/09 (ONSAiWSA 2010, z. 3, poz. 39). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żadna z wyżej wskazanych okoliczności w tej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na dokonanie kontroli instancyjnej i na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez sąd pierwszej instancji. Podkreślić przy tym należy, że wskazywane przez autora skargi kasacyjnej okoliczności, związane z doręczaniem pism WUCS czy też protokołu kontroli z 28 września 2017 r. osobie uprawnionej do działania w imieniu skarżącej spółki, wartościowania poszczególnych dowodów czy też zapewnienia czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu nie mogą być zwalczane zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. To, że strona nie godzi się z twierdzeniami, tezami lub wnioskami sformułowanymi w uzasadnieniu, nie oznacza, że uzasadnienie jest wadliwe ze względu na treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego lakoniczne i nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu. Przechodząc do zarzutów podniesionych w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 133 w zw. z art. 62 pkt 1 oraz art. 133 p.p.s.a, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należało ze skarżącą spółką, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo skompletował akta sprawy, w szczególności w zakresie braku w aktach doręczenia dowodu skarżącej spółce decyzji NWUCS w Poznaniu z 13 listopada 2018 r. zmieniającej zgłoszenie celne, przy jednoczesnym przyjęciu przez sąd, że powyższa decyzja weszła do obrotu prawnego i jest ostateczna. Powyższe naruszenie, w ocenie NSA, nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, a zatem nie mogło stanowić usprawiedliwionej przesłanki uchylenia zaskarżonego wyroku. Jak wskazano powyżej, Minister przedłożył do akt sprawy dowód doręczenia ww. decyzji skarżącej spółce, z którego wynika że została ona doręczona 16 listopada 2018 r. Owszem, na ZPO zostało ujętych kilka numerów decyzji NWUCS w Poznaniu z 13 listopada 2018 r., jednakże wśród nich jest także nr decyzji wydanej w niniejszej sprawie - 394000-COC-3.4322.52.2018, dlatego też stanowisko organów, zaaprobowane przez sąd pierwszej instancji, że powyższa decyzja była ostateczna i prawomocna było trafne. Podobnie należało ocenić zarzuty naruszenia przepisów postępowania podniesionych w pkt 1b i 1c petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a. W tym zakresie wskazać przede wszystkim należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja ostateczna Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 grudnia 2019 r., a nie ostateczna decyzja Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 13 listopada 2018 r. w sprawie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, że wskazana decyzja wydana w sprawie celnej "nie była przez Stronę podważana, w chwili obecnej jest prawomocna." Organy orzekające w sprawie oparły się, co zostało obecnie wykazane, na ostatecznej i prawomocnej decyzji Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego, zmieniającej zapisy konkretnego zgłoszenia celnego w zakresie kodu pochodzenia mięsa wołowego oraz masy netto mięsa. Z powyższej decyzji wynika, że względem 8 812,60 kg mięsa wołowego nie można ustalić kraju pochodzenia towaru jako Polski (ani innego kraju wspólnotowego) a zatem w tym zakresie skarżącej spółce przyznana uprzednio refundacja nie przysługuje. Tą decyzją, jako ostateczną i prawomocną były związane zarówno organy KOWR-u jak i Minister w niniejszej sprawie, dlatego też zasadnie ustaliły nienależnie pobraną kwotę z tytułu refundacji wywozowej w wysokości 1 501,63 Euro czyli 6 549,00 zł. W świetle powyższego, sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził: "Należy wskazać, że decyzja organu celnego zmieniająca zgłoszenie celne, stanowiące podstawę do wypłaty refundacji, korzysta w tym postępowaniu z wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady domniemania legalności. Jest decyzją prawomocną, więc jest wiążąca erga omnes. Domniemanie legalności oznacza, że jest ona ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Postępowanie zakończone decyzją zmieniającą zgłoszenie celne było w całości poświęcone ustaleniu pochodzenia towaru. W jego wyniku organ podjął władcze rozstrzygnięcie i niedopuszczalne jest podważanie de facto tych ustaleń w innym postępowaniu." (str. 23 uzasadnienia). Nadmienić należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej zostało wszczęte z urzędu, stosownie do § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz szczegółowych warunków i trybu postępowania z tymi towarami, w zakresie przewidzianym dla organów celnych, z którego wynika, że organ celny był zobowiązany do przekazania agencji płatniczej kopii decyzji w sprawie zmiany danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Tym samym za niedopuszczalne i spóźnione należało uznać te z zarzutów skargi kasacyjnej, które odnosiły się do prawidłowości postępowania odnoszącego się do sprawy celnej zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. To przed organami celnymi toczyło się postępowanie dotyczące przestrzegania przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów w obrocie między obszarem celnym Unii Europejskiej a państwami trzecimi, dlatego też obecnie nie można podnosić zarzutów sprowadzających się do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Ten stan został ustalony przez organy celne, wydaną decyzją ostateczną były związane organy KOWR-u i Minister dlatego też prawidłowo przyjęto, że względem części mięsa wołowego nie można było ustalić kraju pochodzenia, dlatego też organy były zobowiązane do nakazania zwrotu części przyznanej kwoty refundacji wywozowej. Decyzja organu celnego w przedmiocie zmiany zgłoszenia celnego spowodowała, że dane wpisane we wniosku o refundację nie odpowiadają danym zawartym w zgłoszeniu celnym lub w pozycji zgłoszenia celnego. Z chwilą ostateczności decyzji celnej zaistniała sytuacja z art. 48 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009, nakazująca zwrot spółce kwoty nienależnie otrzymanej tytułem refundacji. Przechodząc do zarzutu podniesionego w pkt 1a petitum skargi kasacyjnej – art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/1995, sprowadzającego się do błędnego przyjęcia przez sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie wystąpiło przedawnienie dochodzonej od skarżącej spółki należności z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia, mimo nie wskazania przez organy, które konkretnie pismo organu celnego dotyczyło nieprawidłowości związanych z wywozem, dla którego przyznano refundację wywozową w drodze decyzji z 18 września 2012 r., NSA uznał je za nieusprawiedliwione. W tym zakresie wskazać przede wszystkim należy, że skarżąca spółka nie wykazała aby wskazane naruszenie, które dostrzegł sąd pierwszej instancji, mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd pierwszej instancji na str. 17-21 szczegółowo opisał pisma kierowane przez organy celne do skarżącej spółki z wezwaniem do przedstawienia określonych dokumentów czy też złożenia wyjaśnień, ze wskazaniem konkretnych dat decyzji przyznających refundację oraz oznaczeń zgłoszeń celnych, względem których organy celne powięziły wątpliwości co do ich rzetelności czy poprawności. Powyższe pisma odbierał M. D. – dyrektor ds. produkcji upoważniony do uczestniczenia w czynnościach kontroli przez prezesa zarządu skarżącej spółki. Na podstawie tychże pism można zatem ustalić których konkretnie zgłoszeń celnych a w konsekwencji decyzji przyznających refundację wywozową dotyczyły, a zatem które z pism, w okolicznościach danej, konkretnej sprawy, przerwało bieg terminu przedawnienia dochodzonej należności jako wskazanie konkretnych nieprawidłowości skierowanych do spółki. Owszem brak wskazania przez organy administracji w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji dat i oznaczeń konkretnych pism adresowanych do skarżącej spółki stanowił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., jednakże powyższy błąd nie miał wpływu na wynik sprawy. Także zarzut podniesiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej – naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez sąd pierwszej instancji art. 49 ust. 4 lit. b. rozporządzenia nr 612/2009 nie zasługiwał na uwzględnienie. O naruszeniu normy wynikającej z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo - mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. W tym zakresie należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, sąd pierwszej instancji dostrzegł istnienie art. 49 ust. 4 lit. b rozporządzenia nr 612/2009, co więcej przytoczył jego treść (str. 16 uzasadnienia wyroku) oraz dokonał szerokich rozważań, w oparciu m.in. o ten przepis, oceniając czy w sprawie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. To, że skarżąca kasacyjnie spółka nie zgadza się z zaprezentowanym przez sąd pierwszej instancji stanowiskiem w tym zakresie, nie oznacza jeszcze że w sprawie został naruszony art. 134 § 1 p.p.s.a. Nadmienić przy tym należy, że art. 49 ust. 4 lit. b rozporządzenia nr 612/2009 ma charakter materialnoprawny, zaś skarżąca spółka nie sformułowała zarzutu naruszenia tego przepisu przez sąd pierwszej instancji na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Tym samym powyższy zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – błędnej wykładni art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, bowiem dokonana przez sąd pierwszej instancji wykładnia jest prawidłowa. Stosownie do art. 54 ust. 1 ww. rozporządzenia, w przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Odpowiednie kwoty zapisuje się w księdze dłużników agencji płatniczej w momencie wystąpienia o ich zwrot. W rozpoznawanym zakresie rację ma sąd pierwszej instancji wskazując, że art. 54 rozporządzenia 1306/2013 jest adresowany do państw członkowskich UE i nakłada na nie określone prawa i obowiązki. Przesądza o tym nie tylko sama jego treść, ale także odczytywanie systemowe. Otóż ulokowany jest on w rozdz. "Rozliczanie rachunków" znajdującym się w Tytule IV "Zarządzanie finansami funduszy", co potwierdza zaprezentowaną przez WSA ocenę. Wynika to także wprost także m.in. z motywu 4 i 7, a przede wszystkim z motywu 37 i 39 preambuły przedmiotowego rozporządzenia. W motywie 37 prawodawca unijny wskazał w odniesieniu właśnie do dyspozycji zawartej w art. 54, że "(...) państwa członkowskie powinny zwrócić się do beneficjenta o zwrot stosownych kwot w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach - otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności, sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu potwierdzającego, że zaistniała nieprawidłowość. Należy wprowadzić przepis dotyczący systemu odpowiedzialności finansowej w przypadku gdy dopuszczono się nieprawidłowości i w przypadku gdy pełna kwota nie została odzyskana." Z kolei w motywie 39 podkreślono m.in., że "(...) Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95." Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że to właśnie ten wymieniony w motywie 39 akt określa okres przedawnienia. Jest to art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95. Przepis ten przewiduje, jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. Wskazany przepis wyznacza też ostateczny moment okresu przedawnienia, którym jest w przypadku programów wieloletnich, moment ostatecznego zakończenia programu. Zauważyć należy, że ostateczne zakończenie programu nie oznacza bezwzględnie upływu terminu przedawnienia w odniesieniu do ewentualnych nieprawidłowości, których dopuszczono się w trakcie wdrożenia tego programu. Ma to miejsce jedynie w odniesieniu do nieprawidłowości, które ustały ponad cztery lata przed ostatecznym zakończeniem programu, przy czym wobec braku przerwania biegu przedawnienia ze względu na jeden z powodów przewidzianych w art. 3 ust 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 2988/95, nieprawidłowości te przedawnią się automatycznie wraz z zakończeniem projektu. (por. wyrok TSUE z 15 czerwca 2017r., C-436/15). TSUE podkreślił, że termin przedawnienia mający zastosowanie do programów wieloletnich przewidziany w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia nr 2988/95 pozwala jedynie na wydłużenie terminu przedawnienia a nie jego skrócenie (por. wyrok NSA z 6 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 1387/19, CBOSA). Z powyższych względów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego – błędnej wykładni art. 54 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013 -należało uznać za nieusprawiedliwiony. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 1350 zł obejmujących wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego organ za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz reprezentowanie organu na rozprawie orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).