I GSK 1334/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 183/23 w sprawie ze skargi K. Z. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2023 r., o sygn. akt I SA/Gl 183/23, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę K. Z. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący kasacyjnie") na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strona, reprezentowana przez adwokata, zaskarżyła powyższy wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie prawa materialnego: a) § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r., nr 187, poz. 1342 ze zm. - dalej w skrócie: "rozporządzeniem z 2007 r.") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż wysłanie przez operatora publicznego powiadomienia o nadaniu Skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] było równoznaczne z powiadomieniem go o nadaniu mu wskazanego powyżej numeru; b) § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym przyjęciu, iż operator publiczny wykazał i udowodnił fakt powiadomienia Skarżącego o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...]. W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach oraz o zasądzenie na rzecz Strony kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. 2.2. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną Strony. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny sporządził uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 193 zdanie drugie P.p.s.a., przedstawiając jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Regulacja ta ma charakter szczególny, gdyż wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed Sądem odwoławczym wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny sprowadził swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań, oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz żadna z przesłanek, przewidziana w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę jedynie zakres wyznaczony podstawą skargi kasacyjnej określoną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., która dotyczą obrazy prawa materialnego. 3.1. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało polegać na niewłaściwym jego zastosowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Powyższe jest konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) regulacji materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnych zarzutów procesowych, kwestionujących ustalony przez organ stan faktyczny, zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji, co oznacza związanie nim w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy ocena zasadności zarzutów obrazy prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie niezakwestionowanego stanu faktycznego, którego elementy nie zostały podważone. 3.2. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że powołane w podstawach skargi kasacyjnej rozporządzenie z 2007 r. zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2014 r. Wobec powyższego organ, wydając w dniu [...] grudnia 2022 r. postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, nie mógł w niniejszej sprawie naruszyć regulacji nieobowiązującego już rozporządzenia z 2007 r., jak twierdzi Strona poprzez niewłaściwe zastosowanie. Wskazany w zarzutach § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. stanowił, że operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z treści tej regulacji nie wynika, aby powiadomienie dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca nie wprowadza obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu, czego potwierdzenia oczekuje Skarżący kasacyjnie. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego, nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania, czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia, w czym Skarżący kasacyjnie upatruje wadliwości działania organu. 3.3. Odnosząc się do istoty sporu należy wyjaśnić, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Strona nie wykazała nieistnienia obowiązku dotyczącego opłat abonamentowych za okres objęty tytułem wykonawczym od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r. Decyzja z dnia [...] lipca 2019 r. umarzająca postępowanie w sprawie umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych, z powodu ich przedawnienia, na którą powołuje się Strona, dotyczyła wcześniejszego obowiązku, obejmującego okres do dnia 27 września 2012 r. Skarżący kasacyjnie pomimo twierdzeń o wyrejestrowaniu odbiornika RTV w 2003 r., nie wykazał tej okoliczności, choć na zobowiązanym ciąży powinność przedstawienia dowodów potwierdzających, że przedmiotowy obowiązek wobec niego nie istnieje, co wymagało przedstawienia dokumentu (dowodu) wyrejestrowania odbiornika. Rację należy zatem przyznać Sądowi pierwszej instancji, że skoro zobowiązany nie przedstawił dowodu dopełnienia powyższej formalności, a w dokumentacji wierzyciela brak jest takiego dokumentu, to nie można zasadnie twierdzić, że wierzyciel ma wykazać jego istnienie, wobec braku obowiązku wysyłania zawiadomienia listem poleconym, czy za potwierdzeniem odbioru. Trafnie zauważył WSA, że brak zaległości za okres wcześniejszy, tj. do 27 września 2012 r. wynikał z faktu ich przedawnienia i nie miał związku z rzekomym wyrejestrowaniem odbiorników RTV przez Stronę. Z kolei poddane sądowej kontroli postanowienie organu z dnia [...] grudnia 2022 r. dotyczy obowiązku późniejszego, za okres od stycznia 2017 r. do czerwca 2021 r., co do którego nie wykazano przedawnienia. Wobec powyższego twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej nie potwierdzają zasadności zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku. Autor skargi kasacyjnej pomija, że dla skuteczności zarzutu nieistnienia obowiązku, konieczne jest przedstawienie jednoznacznych dowodów potwierdzających, że obowiązek względem Skarżącego kasacyjnie nie istnieje. Jak wspomniano, na Stronie ciążył obowiązek wykazania okoliczności znoszących powstały uprzednio obowiązek w zakresie uiszczenia opłat abonamentowych. Wymagało to przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, którego w aktach brak. W orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 2018 r., o sygn. akt II GSK 1343/16). Niepodważona w niniejszej sprawie okoliczność zarejestrowania odbiornika, bez jego późniejszego wyrejestrowania przez Stronę, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia ustawowego obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie opłaty abonamentowej), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. W tym stanie rzeczy nie sposób uznać za skuteczne zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące obrazy prawa materialnego. 3.4. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną Strony jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a. M. Bejgerowska B. Fischer J. Salachna