Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 1521/25

Wyrok NSA z 11 czerwca 2026 r., I GSK 1521/25 – kontyngenty taryfowe

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
11 czerwca 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Surmacz po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2025 r. sygn. akt III SA/Lu 21/25 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 25 października 2024 r. nr 0601-IGC.4355.279.2024.MG w przedmiocie cła antydumpingowego oraz podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 21/25, oddalił skargę A. S. (Skarżący, Skarżący kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (organ, DIAS) z dnia 25 października 2024 r., nr 0601-IGC.4355.279.2024.MG w przedmiocie określenia kwoty cła oraz kwoty podatku od towarów i usług. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Skarżący kasacyjnie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. Wniesiono również o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; aktualnie: t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.), Skarżący kasacyjnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci przykładowego certyfikatu pochodzenia sklejki brzozowej zaimportowanej przez skarżącego (przetłumaczonego na język polski) na fakt jej pochodzenia z Chińskiej Republiki Ludowej. Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 2 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję DIAS, pomimo naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (aktualnie: t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111; dalej: O.p.) w zw. z art. 73 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1590; aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1373; dalej: Prawo celne) poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd polegającego na uznaniu, że towar, którego krajem przeładunku był Kazachstan pochodził z Rosji, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, że krajem pochodzenia towaru była Rosja, a zgodnie ze zgłoszeniem celnym miejscem pochodzenia były Chiny, a Kazachstan był tylko "przystankiem" na drodze towaru wysłanego z Chin, na którym nastąpiła zmiana środka transportu; b) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a., art. 180, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 73 Prawa celnego, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz zaniechanie jego pełnej analizy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na niezasadnym określeniu należności celnych w postaci ostatecznego cła antydumpingowego i różnicy w podatku od towarów i usług poprzez uznanie, iż Kazachstan był krajem wysyłki/wywozu, w sytuacji gdy kraj ten był wyłącznie krajem przeładunku towaru wysłanego z Chin; c) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a., art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (Dz.U.UE.L.2016.176.21; dalej: rozporządzenie nr 2016/1036) w zw. z art. 1 ust. 1-4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 2024/1287 z dnia 13 maja 2024 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu (Dz.U.UE.L.2024.1287; dalej: rozporządzenie nr 2024/1287) poprzez błędną jego interpretację polegającą na nałożeniu cła antydumpingowego, pomimo braku wykazania, iż towar przywieziony z Kazachstanu pochodzi z Rosji oraz, że krajem wysyłki towaru był Kazachstan; d) art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 151, art. 145 § 2 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja RP) w zw. art. 1 ust. 1-4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym pobraniu cła tymczasowego nałożonego na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji (Dz.U.UE.L.2021.394.7; dalej: rozporządzenie nr 2021/1930) i art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/1036 poprzez naruszenie zasady lex retro non agit (prawo nie działa wstecz) polegające na nałożeniu ostatecznego cła antydumpingowego po dokonaniu zgłoszenia celnego, kiedy w czasie dokonywania zgłoszenia cło to nie obowiązywało; II. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z przepisami prawa materialnego, tj.: - art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 19 a, "art. 30b ust. 1, usta. 4 i 5", art. 33 ust. 2a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 361; aktualnie: t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775; dalej: u.p.t.u.) poprzez błędną interpretację i zastosowanie, polegające na określeniu różnicy w podatku od towarów i usług z uwagi na określenie należności celnych w postaci ostatecznego cła antydumpingowego, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy nie wskazuje, że na towar zaimportowany przez stronę należało zastosować cło antydumpingowe. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez Sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Zarzuty proceduralne zasadniczo zmierzały do wykazania braku podstaw faktycznych do nałożenia na Skarżącego rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego z tytułu importu sklejki z drewna brzozowego, o której mowa w zaskarżonej decyzji. Zarzucono dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie pochodzenia towaru (który miał być nabyty w Chinach, a nie w Rosji) i nieuwzględnienia, że w Kazachstanie doszło tylko do zmiany środka transportu. Jedyny wyodrębniony zarzut materialnoprawny zmierzał zaś do wykazania braku podstaw do wyliczenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w zwiększonej wysokości, po uwzględnieniu ostatecznego cła antydumpingowego. Jednak zarzuty oznaczone pkt I.2, I.3 i I.4 zostały skonstruowane wadliwie, z naruszeniem wymagań określonych w art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Zarzut z pkt I.2 w istocie dotyczył błędu subsumpcji, zatem powinien być sformułowany jako zarzut błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego, a nie proceduralny dotyczący błędnego ustalenia stanu faktycznego. Podobnie zarzut z pkt I.3, który choć dotyczył błędnej interpretacji przepisów art. 14 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1036 i art. 1 ust. 1-4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2024/1287, to w istocie odnosił się do jego zastosowania. Z kolei zarzut z pkt I.4 dotyczył niezasadnego zastosowania przepisów art. 1 ust. 1-4 rozporządzenia nr 2021/1930 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 2016/1036. Niemniej, przy uwzględnieniu wskazań zawartych w uzasadnieniu uchwały o sygn. akt I OPS 10/09, zostały one przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznane, ponieważ stanowisko Skarżącego wyrażone w uzasadnieniu skargi kasacyjnej pozwoliło ustalić intencje kasatora. Zmierzał on do wykazania, że nie było podstaw faktycznych do nałożenia na niego ostatecznego cła antydumpingowego ze względu na faktyczne pochodzenie towaru z Chin, a nie z Rosji, zaś przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2024/1287 nie powinny znaleźć zastosowania do zdarzenia z 24 sierpnia 2023 r., ponieważ jeszcze wtedy nie obowiązywały. Żaden z tych zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie. Sprawy celne należą do wyłącznych kompetencji Unii (art. 3 ust. 1 lit. a) Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej; Dz.U.2004.90.864/2; dalej: TFUE). W celu wykonywania swoich kompetencji Unia przyjmuje akty ustawodawcze, z których rozporządzenia mają zasięg ogólny, wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich (art. 288 i art. 289 ust. 3 TFUE). Komisja Europejska, na podstawie upoważnień zawartych w aktach ustawodawczych, może przyjmować akty delegowane (art. 290 ust. 1 TFUE) i akty wykonawcze (art. 291 ust. 2 TFUE). Dla uznania, że dany akt unijny wywołuje skutki prawne w państwie członkowskim, istotna jest data jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 297 ust. 1 i 2 TFUE; zob. także art. 1 ust. 3 i art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, Dz. U. z 2019 r. poz. 1461). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosi się również, że akt taki musi zostać opublikowany w języku polskim przed zaistnieniem danego zdarzenia (por. wyroki NSA o sygn. akt I GSK 84/12). Z art. 2 Prawa celnego wynika, że wprowadzenie towaru na obszar celny Unii powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego. Zalicza się do nich przede wszystkim regulacje unijne, w szczególności Unijny Kodeks Celny, przyjęty przez Parlament Europejski i Radę (UE) w drodze rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny (Dz.U.UE.L.2013.269.1; dalej: UKC). Podstawą należnych należności celnych przywozowych jest Wspólna Taryfa Celna (art. 56 ust. 1 UKC). Mogą one wynikać także z konieczności zastosowania środków polityki handlowej, o których mowa w art. 5 pkt 36 UKC (np. takich, jak ostateczne cło antydumpingowe). Zidentyfikowanie towaru dla potrzeb klasyfikacji taryfowej wiąże się z określeniem jednej podpozycji lub dalszych podpodziałów w Nomenklaturze scalonej. Natomiast do celów stosowania środków pozataryfowych określa się jedną podpozycję lub dalsze podpodziały w Nomenklaturze scalonej lub innej nomenklaturze ustanowionej przepisami unijnymi (art. 57 ust. 2 UKC). Dane niezbędne do stosowania przepisów regulujących procedurę celną powinny zostać zamieszczone w zgłoszeniu celnym. Jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych (art. 172 ust. 2 UKC). W chwili zaistnienia okoliczności faktycznych leżących u podstaw kontrolowanej sprawy przepisy regulujące przyjęcie środków polityki handlowej w postaci środków antydumpingowych przez Unię Europejską były zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1036 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Unii Europejskiej (dalej: rozporządzenie podstawowe). Akt ten kompleksowo reguluje zagadnienia dotyczące ochrony rynku wewnętrznego Unii przed przywozem produktów spoza Unii po cenach dumpingowych z państw trzecich. Ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, będące środkiem polityki handlowej Unii, zostało wprowadzone przez Komisję Europejską w rozporządzeniu wykonawczym nr 2021/1930 z dnia 8 listopada 2021 r. Na mocy rozporządzenia wykonawczego nr 2023/1649 z dnia 21 sierpnia 2023 r. Komisja wszczęła dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym nr 2021/1930 na przywóz sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji, poprzez przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu, oraz poddającego rejestracji przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu. W dniu 13 maja 2024 r. przyjęła rozporządzenie wykonawcze nr 2024/1287 rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2021/1930 wobec przywozu sklejki z drewna brzozowego pochodzącej z Rosji na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Turcji i Kazachstanu, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Turcji i Kazachstanu. Ten ostatni akt prawny stanowił bezpośrednią podstawę prawną nałożonego na Skarżącego ostatecznego cła antydumpingowego. Został on, podobnie jak wcześniej wymienione, opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przed dniem zarejestrowania zgłoszenia celnego, także w polskiej wersji językowej. Rozporządzenie wykonawcze nr 2024/1287 nie zawiera przepisów wymagających dowodzenia pochodzenia sklejki z drewna brzozowego z Rosji, ani ustalania składu procentowego materiałów użytych do jej produkcji w krajach objętych rozszerzającym ostatecznym cłem antydumpingowym. Ponieważ akt ten przyjęto w związku ze stwierdzeniem obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym nr 2021/1930, to jak trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, kwestia pochodzenia produktów objętych postępowaniem z Rosji nie miała istotnego znaczenia w sprawie, ponieważ to jest przedmiotem regulacji rozporządzenia wykonawczego nr 2021/1930. Przeprowadzenie dowodu na tę okoliczność nie można było więc uznać za konieczne; ustaleniu podlegał kraj wysyłki. Stosowanie środków przyjętych w rozporządzeniu wykonawczym nr 2024/1287, służących przeciwdziałaniu obchodzeniu środków przyjętych w rozporządzeniu wykonawczym nr 2021/1930, powiązane zostało wyłącznie z przywozem sklejki wysyłanej z Turcji i Kazachstanu (krajów trzecich, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia podstawowego, zgodnie z którym "cła antydumpingowe nałożone na podstawie niniejszego rozporządzenia można rozszerzyć tak, aby objęły przywóz z państw trzecich, których dotyczy środek produktów podobnych, zarówno nieznacznie zmodyfikowanych, jak i niemodyfikowanych, lub nieznacznie zmodyfikowanych produktów podobnych, lub też ich części, w przypadku gdy obowiązujące środki są obchodzone"), a nie pochodzeniem z Rosji. W rozporządzeniu wykonawczym nr 2024/1287 ustanowiono odrębne zasady nakładania ceł antydumpingowych, stanowiące instrument mający na celu zapobieganie obchodzenia środków określonych w rozporządzeniu wykonawczym nr 2021/1930. Kwestie pochodzenia produktów objętych postępowaniem z Rosji była badana w toku dochodzenia prowadzonego przez Komisję Europejską na podstawie rozporządzenia wykonawczego nr 2023/1649. Nie podlegały one ponownemu badaniu przez organ celny przy stosowaniu rozporządzenia wykonawczego nr 2024/1287; organ nie miał obowiązku dowodzenia pochodzenia sklejki z Rosji. W motywach tego rozporządzenia jednoznacznie stwierdzono, że dochodzeniem objęty został taki sam produkt, jak ten objęty rozporządzeniem wykonawczym nr 2021/1930, ale wysyłany z Turcji i Kazachstanu (motyw 7) i że wykazało ono, że sklejka z drewna brzozowego wywożona z Rosji oraz sklejka z drewna brzozowego wysyłana z Kazachstanu i Turcji, pochodząca lub niepochodząca z Kazachstanu i Turcji, mają te same podstawowe właściwości fizyczne i chemiczne oraz te same zastosowania, a zatem są uważane za produkty podobne w rozumieniu art. 1 ust. 4 rozporządzenia podstawowego (motyw 8). Finalnie uznano, że ostateczne cło antydumpingowe na przywóz sklejki z drewna brzozowego z Rosji nałożone rozporządzeniem wykonawczym nr 2021/1930 należy rozszerzyć na przywóz sklejki z drewna brzozowego wysyłanej z Kazachstanu i Turcji, zgłoszonej lub niezgłoszonej jako pochodząca z Kazachstanu i Turcji (motyw 227). Przy wykładni i stosowaniu przepisów rozporządzenia wykonawczego nr 2024/1287 należało brać pod uwagę nie tylko treść, ale też kontekst i cele, do których zmierzało to uregulowanie. Rozporządzenie rozszerzające cło antydumpingowe miało na celu zapewnienie skuteczności tego środka antydumpingowego i uniknięcie jego obejścia, w tym poprzez umożliwienie zastosowania ceł z mocą wsteczną, by uniknąć pozbawienia skuteczności ostatecznych środków podlegających zastosowaniu, w tym w czasie trwania postępowania dotyczącego obejścia (por. pkt 50 wyroku TSUE w sprawie C-371/14 oraz pkt 29 wyroku TSUE w sprawie C-667/11). Specyfika postępowania antydumpingowego charakteryzuje się tym, że po przeprowadzeniu stosownego dochodzenia może ostatecznie dojść do rozszerzenia poboru ceł antydumpingowych i ich zastosowania do towarów sprowadzanych do UE w czasie trwania dochodzenia, jeżeli zostało to odpowiednio wcześniej zakomunikowane, a przywóz towarów odpowiednio zarejestrowany przez organ celny. Dlatego prawidłowo przyjęto wykładnię przepisów rozporządzenia wykonawczego nr 2024/1287, nie łącząc przywozu (importu) produktów objętych postępowaniem wysłanych do Unii z Kazachstanu z ich pochodzeniem z Rosji, ani badaniem ich rzeczywistego pochodzenia z innego kraju. Zastosowanie tych przepisów okazało się prawidłowe. Wbrew zarzutowi z pkt I.1 skargi kasacyjnej, nie przyjęto w toku postępowania, że sporny towar pochodził z Rosji, lecz że objęty był określonym kodem TARIC i wysłany został z Kazachstanu. Odnośnie do zagadnienia, że wobec Skarżącego nie można było zastosować przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2024/1287, ponieważ nie obowiązywało ono w dniu dokonania zgłoszenia celnego (24 sierpnia 2023 r.) wskazać należy, że przepisy te do przedmiotowego zdarzenia zostały zastosowane prawidłowo (por. pkt 48-49 wyroku TSUE w sprawie C-371/14 i pkt 29 wyroku w sprawie C-667/11). Uprawnienie takie należało wywieść z treści art. 10 ust. 1 i 4 rozporządzenia podstawowego. Na mocy rozporządzenia wykonawczego nr 2023/1649 Komisja Europejska wszczęła dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym nr 2021/1930. Akt ten został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 22 sierpnia 2023 r., a wszedł w życie 23 sierpnia 2023 r. Przywóz (import), który Skarżący zrealizował na podstawie zgłoszenia celnego z 24 sierpnia 2023 r., miał więc miejsce po tej dacie i po zarejestrowaniu przywożonych produktów przez służbę celną. Rejestracji tej dokonywano na podstawie art. 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 2023/1649, co stanowiło realizację warunku określonego w art. 15 ust. 5 rozporządzenia podstawowego. Natomiast cło antydumpingowe zostało pobrane na podstawie przepisów art. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 2024/1287 od przywozu zarejestrowanego zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 2023/1649, o której to czynności ewidencyjnej organ celny nie musiał informować importera (informacji na temat rodzaju towarów, których dotyczyło dochodzenie, można było zasięgnąć w organie celnym, w tym poprzez dedykowaną stronę internetową). Takiego sposobu zastosowania tych regulacji nie można było uznać za naruszające art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ponieważ możliwość wstecznego zastosowania ostatecznego cła antydumpingowego wobec importowanych produktów określonego rodzaju została skutecznie zakomunikowana importerom w przepisach unijnych powszechnie obowiązujących, które weszły w życie przed dokonaniem importu. Z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP wynika zaś, że prawo stanowione przez organizację międzynarodową, jaką jest m.in. Unia Europejska, jest bezpośrednio stosowane, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową. Zobowiązanie do przestrzegania prawa wspólnotowego zostało przyjęte przez Państwo Polskie w Traktacie akcesyjnym z 16 kwietnia 2003 r. i ponownie wyrażone w Traktacie o Unii Europejskiej. Nie ulega też wątpliwości, że analizowane rozporządzenia wykonawcze zalicza się do przepisów prawa celnego w rozumieniu art. 5 pkt 2 UKC. W toku postępowania celnego Skarżący nie przedstawił dowodów, że sporny towar faktycznie został wysłany z Chińskiej Republiki Ludowej, a w Kazachstanie znalazł się wyłącznie w związku z jego przewozem (tranzytem) przez ten kraj i doszło w nim tylko do zmiany środka transportu. Treść zgłoszenia celnego z 24 sierpnia 2023 r. była w kontrolowanej sprawie decydująca i jednoznaczna; nie zostało ono przez Skarżącego sprostowane w przypadkach dopuszczonych w UKC. Wynikało z niego, że sporny towar, zaklasyfikowany do kodu TARIC 4412 33 10 20, został wysłany do Polski z Kazachstanu, z miasta U. Brak też było dowodu na to, że podmiot, od którego Skarżący nabył sporny towar, choć miał taką możliwość, skorzystał z prawa ubiegania się o zwolnienie, o którym mowa w art. 13 ust. 4 rozporządzenia podstawowego, które zostałoby mu przyznane. W tym stanie rzeczy niezasadny okazał się także zarzut naruszenia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Opodatkowaniu tym podatkiem podlega m.in. import towarów na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.p.t.u.). Podatnikami są m.in. osoby fizyczne, na których ciąży obowiązek uiszczenia cła (art. 17 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.). Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania długu celnego (art. 19a ust. 9 u.p.t.u.). Podstawą opodatkowania z tytułu importu towarów jest wartość celna powiększona o należne cło, obejmującą koszty dodatkowe (art. 30b ust. 1, ust. 4 i 5 u.p.t.u.). Wysokość podatku powinna być wykazana w zgłoszeniu celnym (art. 33 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u.). Jeżeli jednak organ celny po zwolnieniu towarów stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo albo nie została określona w prawidłowej wysokości, naczelnik urzędu celno-skarbowego wydaje decyzję określającą różnicę między kwotą podatku w prawidłowej wysokości a kwotą podatku już wykazaną albo określoną (art. 33 ust. 2a u.p.t.u.). Z powyższego wynika zatem, że zmiana wartości celnej importowanych towarów ma wpływ na wymiar podatku od towarów i usług. Wartość celna podlegała zaś zwiększeniu m.in. o kwotę ostatecznego cła antydumpingowego. Organ celny obowiązany był więc przeliczyć wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, skoro zmianie uległa wartość stanowiąca podstawę jego wymiaru. Co istotne, postępowanie mające za przedmiot analizę prawidłowości zgłoszenia celnego obejmuje nie tylko kwestie celne, ale i podatkowe, co zostało jednoznacznie określone w art. 73g ust. 1 i 2 Prawo celne (1. Naczelnik urzędu celno-skarbowego prowadzi jedno postępowanie w sprawie należności celnych przywozowych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, a także opłaty paliwowej i opłaty emisyjnej, z tytułu importu towarów; 2. W wyniku postępowania, o którym mowa w ust. 1, jest wydawana jedna decyzja). Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne. Skarżący kasacyjnie nie zdołał podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku tak w aspekcie proceduralnym, jak i materialnoprawnym. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skarga kasacyjna jako niezawierająca usprawiedliwionych podstaw została w całości oddalona. O kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 209 oraz art. 207 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 z późn. zm.). Zasądzenie kosztów postępowania sądowego (zastępstwa radcy prawnego) w części było podyktowane tym, że na tej samej sesji zostało rozpoznanych kilkanaście spraw o tożsamym charakterze, z czym związany jest mniejszy nakład pracy pełnomocnika organu w przyczynieniu się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Miarkowanie polegało na zasądzeniu kosztów zastępca procesowego w wysokości 50%.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 listopada 2025
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/ Jacek Surmacz Tomasz Smoleń /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny