I GSK 1525/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Op 101/22 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 stycznia 2022 r. nr UP - 32/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Po 101/22 oddalił skargę po rozpoznaniu sprawy R. K. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 stycznia 2022 r., nr UP-32/2022, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), polegające na oderwaniu go od funkcjonalnego połączenia z treścią art. 33 ust. 4 pkt. 3 wymienionej ustawy, co w konsekwencji prowadziło do pozbawienia statusu bezrobotnego bez względu na charakter wyznaczonego bezrobotnemu terminu, podczas gdy z przepisów tych wynika, że niestawienie się w innym celu niż przyjęcie odpowiedniej propozycji pracy przez bezrobotnego nie może skutkować pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej. 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie przez WSA skargi skarżącego w sytuacji, gdy decyzja dyrektora Państwowego Urzędu Pracy została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobody oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niekompletnym materiale dowodowym i dowolną a nie swobodną ocenę, podczas gdy z ustalonego w sprawie materiału dowodowego oraz jego oceny wynika, że skarżący zgodnie z treścią art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), stawił się w powiatowym urzędzie pracy i powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, tym samym nie zostały spełnione warunki do utraty statusu bezrobotnego przez skarżącego. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie pełnomocnik Skarżącego przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, powołując się jednak na zupełnie inne unormowania prawne , a mianowicie ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, tylko weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Według art. 176 pkt 2) p.p.s.a, skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, ich niespełnienie skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez kasatora, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach powołanej podstawy w petitum skargi. Uzasadnienie szczątkowe, błędne lub nie na temat podlega ocenie przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku prawidłowego formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów. Mając na względzie treść uchwały Pełnego Składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, (treść dostępna w Internecie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Prawidłowe sformułowanie skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Podstawą prawną decyzji jest przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego powołany w decyzji jako podstawa prawna decyzji, wyjaśniona w uzasadnieniu prawnym decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia tych wymogów, bowiem kasator opierając skargę kasacyjną na podstawie z art. 174 pkt 1) i 2) p.p.s.a. w petitum skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego dotyczące ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, i to zarówno w kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego. W petitum skargi kasator odwołał się także do decyzji Dyrektora Państwowego Urzędu Pracy. Ani powołane przez kasatora przepisy, ani decyzja nie były jednak przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Przedmiotem sprawy były bowiem przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umorzenia składek ZUS. Oznacza to, że będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, o czym szczegółowo mowa była powyżej, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł w żaden sposób rozpoznawać sformułowanych przez kasatora zarzutów, gdyż one po prostu nie dotyczyły sprawy kasacyjnej i nie mieściły się w jej zakresie przedmiotowym. Z tych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.