I GSK 165/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I.M., S. D.S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 27 października 2025 r. sygn. akt I SA/Bd 446/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi I. M., S. D., S. K. na czynność Prezydenta Grudziądza w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji oświatowej postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: Sąd I instancji lub WSA) postanowieniem z 27 października 2025 r., sygn. akt I SA/Bd 446/25 odrzucił skargę I. M., S. D., S. K. (dalej: skarżący) na czynność Prezydenta Grudziądza w przedmiocie ustalenia wysokości dotacji za października 2024 r. Skarżący wnieśli skargę na czynność przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji dla N.P. z Oddziałami Integracyjnymi w G. za październik 2024 r. Pismem z 30 września 2025 r. Sąd I instancji wezwał skarżących do usunięcia braku formalnego skargi przez przesłanie dokumentu, z którego wynika kto jest organem prowadzącym N. P. z Oddziałami Integracyjnymi w G. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie skarżący nadesłali wydruk z Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych z którego wynika, że organem prowadzącym ww. przedszkole jest P. Sp. z o.o. w G. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że uprawnionym do jej wniesienia był organ prowadzący przedszkole w dniu jej złożenia, tj. P. Sp. z o.o. w G., a nie skarżący. Powyższe wynika z zaświadczenia o wpisie do ewidencji szkół i placówek z 2 października 2025 r. oraz z Krajowego Rejestru Sądowego - data dokonania wpisu spółki do KRS to 5 sierpnia 2024 r., natomiast skarga do Sądu, która została sporządzona w dniu 27 czerwca 2025 r. (data nadania skargi – 10 lipca 2025 r.) nie została złożona przez spółkę, a przez skarżących, którzy nie są organem prowadzącym przedszkole. W związku z powyższym Sąd I instancji, mając na względzie treść art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że skarżący nie byli uprawnieni do wniesienia skargi. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wnieśli skarżący, w której zaskarżyli orzeczenie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z uwagi na uznanie, że skarżąca nie posiada legitymacji czynnej w niniejszym postępowaniu w sprawie dotyczącej ustalenia, przyznania i wypłaty dotacji za październik 2024 r., podczas gdy do dnia 12 listopada 2024 r. I. M., S. D. oraz S. K. byli osobami prowadzącymi N. P. z Oddziałami Integracyjnymi i to skarżący otrzymali dotację za październik 2024 r., a nie organ prowadzący przedszkole obecnie, a tym samym to skarżący posiadali legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, jako dotyczącej dotacji za październik 2024 r. W związku z powyższym zarzutem wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Ponadto wnieśli o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentu - zaświadczenia o wpisie do ewidencji szkół i placówek niepublicznych z dnia 12 listopada 2024 r. na okoliczność ustalenia, że legitymacja do wniesienia skargi w zakresie dotacji za październik 2024 r. przysługiwała skarżącym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, że w świetle art. 182 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 182 § 3 p.p.s.a., rozpoznając tego rodzaju sprawę na posiedzeniu niejawnym, orzeka w składzie jednego sędziego. Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności, o których mowa w § 2 tego przepisu, należało podzielić ocenę Sądu I instancji, że skarga w niniejszej sprawie była niedopuszczalna, gdyż skarżący nie posiadali legitymacji procesowej. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto skargę może wnieść również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. II. Lex/el 2021). Nie ulega wątpliwości, że przedszkola nie posiadają osobowości prawnej, a za ich działalność odpowiada organ prowadzący w myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 ze zm.). Oznacza to, że to organ prowadzący odpowiada za ich zobowiązania, a także realizuje uprawnienia związane z prowadzeniem placówki oświatowej. Mając natomiast na względzie, że zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 439, dalej: u.f.z.o.) to niepubliczne przedszkole a nie jego organ prowadzący otrzymuje dotacje, które na podstawie art. 35 u.f.z.o. są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie jej wydatków bieżących, natomiast stosownie do art. 34 ust. 1 u.f.z.o. są one przekazywane na rachunek bankowy przedszkola. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma przy tym wątpliwości, że realizacja uprawnień przysługujących placówce oświatowej może być dokonywana jedynie przez organ prowadzący aktualny na dzień wniesienia skargi inicjującej konkretne postępowania. Przekazanie placówki oświatowej do dalszego prowadzenia innemu podmiotowi prowadzi do transferu uprawnień oraz obowiązków związanych z prowadzeniem dotowanej placówki na nowy organ prowadzący. Zmiana organu prowadzącego ma charakter publicznoprawny i nie jest determinowany jakimikolwiek ustaleniami stron zawartymi przykładowo w umowie cywilnoprawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 427/18; dostępny na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zatem wskazać, że placówki niepubliczne są zakładane i prowadzone po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. W przypadku zaktualizowania wpisu w ewidencji w zakresie organu prowadzącego mamy do czynienia z wykazaniem następstwa prawnego w przedmiocie prowadzenia danej placówki lub placówek. Placówka, która była dotowana nadal funkcjonuje, ale inny jest jej organ prowadzący, który ją reprezentuje w stosunku dotacyjnym. Z akt sprawy wynika, że skarżący pełnili funkcję organu prowadzącego do 12 listopada 2024 r., a tym samym wnosząc skargę z 10 lipca 2025 r. (data nadania) nie byli legitymowani do inicjowania postępowania w sprawie czynności organu dotującego, niezależnie od okresu, którego skarga ta dotyczyła. Nie posiadali więc interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, podziela stanowisko Sądu I instancji, że skarżącym nie przysługiwała legitymacja procesowa do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.