I GSK 815/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sp. z o.o. w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt V SAB/Wa 99/23 o odrzuceniu skargi M. Sp. z o.o. w W. na przewlekłe prowadzenie czynności kontrolnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt V SAB/Wa 99/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. [...] Sp. z o.o. w W. na przewlekłe prowadzenie czynności kontrolnych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca nie poprzedziła skargi ponagleniem, wobec czego skarga jest niedopuszczalna. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając orzeczenie w całości oraz zarzucając art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a." oraz art. 52 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 59 ust. 14 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo Przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., poz. 236) poprzez jego niepoprawne zastosowanie przez niedostrzeżenie, że jest to przepis szczególny wobec art. 52 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej jako: "k.p.a.". Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Sądu pierwszej instancji i uwzględnienie skargi. Na wypadek, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 179 p.p.s.a., skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia co do istoty, względnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto zrzekła się roaprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Postanowienie Sądu pierwszej instancji, mimo błędnego uzasadnienia, jest zgodne z prawem. Przede wszystkim błędnie jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca powinna wyczerpać środki zaskarżenia przewidziane w przepisach k.p.a. i w związku z tym wnieść ponaglenie do organu w trybie art. 37 k.p.a. Po pierwsze nie mamy tu do czynienia z postępowaniem jurysdykcyjnym, w którym w ogóle stosowanie przewidzianej w przepisach k.p.a. instytucji ponaglenia wchodziłoby w grę, a po drugie zagadnienia procesowe związane z zaskarżaniem czynności kontrolnych, w tym przewlekłość w tym zakresie regulują wyłącznie przepisy Prawa Przedsiębiorców. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła sprzeciw w trybie art. 59 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców. Wobec tego obowiązkiem organu było rozpoznanie sprzeciwy na podstawie art. 59 ust. 7 Prawa Przedsiębiorców i wydanie jednego z dwóch postanowień, o których mowa w poszczególnych punktach tego przepisu. Spośród tych postanowień zaskarżalne jest wyłącznie to, które wydawane jest na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. I jedynie po utrzymaniu w mocy postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych dopuszczalne staje się zaskarżenie stanu przewlekłości prowadzenia czynności kontrolnych. Przesądza o tym unormowanie art. 59 ust. 14 Prawa Przedsiębiorców. Z akt sprawy nie wynika, aby organ wydał postanowienie o którym mowa w art. 59 ust. 7 pkt 1 lub 2 Prawa Przedsiębiorców, mimo że organ miał taki obowiązek po złożeniu przez stronę sprzeciwu. W to miejsce organ wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozpoznania sprzeciwu, ale skarżąca nie kwestionowała legalności tego postanowienia. Skoro skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, to sprawa nie znalazła się na etapie, na którym można byłoby kwestionować przewlekłość czynności kontrolnych. Wyłącznie z tego powodu skarga w tej sprawie jest niedopuszczalna i zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, choć argumentacja która legła u podstaw jego wydania powinna być zupełnie odmienna. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.