I GZ 153/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 817/24 w zakresie oddalenia wniosku w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 17 lutego 2025 r., I SA/Gl 817/24 oddalił wniosek B. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. B. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonalności na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w niniejszej sprawie jest bowiem postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego, dotyczące zarzutów na to postępowanie. Jest to zatem akt, który nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącej, w szczególności nie nakłada na nią powinności określonego zachowania się. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i "wstrzymanie wykonania decyzji" ewentualnie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Nadto wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia niniejszego zażalenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez uznanie, że nie ma podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, podczas gdy skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonej decyzji objętej wnioskiem wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. WSA w Gliwicach postanowieniem z 24 marca 2025 r., I SA/Gl 817/24 odmówił wstrzymania wykonania postanowienia na podstawie art. 196 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w tym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Sądu I instancji, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r., o sygn. akt II GZ 306/15). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] kwietnia 2024 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Takie postanowienie ze względu na zakres i charakter prawny nie nadaje się do wykonania. Akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącej o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji