I GZ 324/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. G. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3241/24 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 września 2024 r., nr KOC/4753/Ni/24 w przedmiocie zwrotu podania w sprawie umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu postanawia: oddalić zażalenie.

J. G. (dalej zwany: skarżącym) wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 20 września 2024 r. nr KOC/4753/Ni/24 w przedmiocie zwrotu podania w sprawie umorzenia należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany także: sądem I instancji lub WSA w Warszawie) uznał, że skarżący w skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. sygn. akt VSPP/Wa 337/24 WSA w Warszawie pozostawił wniosek bez rozpoznania z uwagi na to, że wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPF. Zarządzeniem z 21 lutego 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 3241/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, składając jednocześnie ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W zażaleniu wskazał, że zarządzenie jest nieważne albowiem powinno zostać wydane przez sędziego, a nie "referenta czy "specjalistę"". Postanowieniem z 28 maja 2025 r. sygn. akt VI SPP/Wa 102/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z uwagi na to, że skarżący nie złożył wniosku na wymaganym formularzu PPF, a także nie uzupełnił ww. barku w wyznaczonym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako oczywiście bezzasadne podlegało oddaleniu. Na wstępie wskazać należy z uwagi na treść zażalenia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego bada zgodność z prawem takiego zarządzenia. Ocenia czy były podstawy do żądania od skarżącego uiszczenia wpisu sądowego oraz czy wysokość takiego wpisu została określona w prawidłowej wysokości. Sąd nie jest władny badać czy sytuacja skarżącego, w szczególności jego stan majątkowy pozwala mu na uiszczenie wpisu. Okoliczności związane z sytuacją majątkową strony zobowiązanej do poniesienia kosztów sądowych, do których zalicza się między innymi wpis sądowy mogą być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu jakim jest udzielenie zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. Tylko w tym ostatnim postępowaniu bada się sytuację osobistą, rodzinną i majątkową skarżącego pod kątem jego możliwości poniesienia kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.) zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. W przedmiotowej sprawie Zastępca Przewodniczącego Wydziału – działający z upoważnienia – wydał na podstawie art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, albowiem zasadą jest, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Jeżeli należna opłata nie została wniesiona wraz z pismem, przewodniczący, z zastrzeżeniem art. 220 § 2, 3 i 3a, wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, natomiast w przypadku skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, sąd wydaje postanowienia o odrzuceniu powyższych pism. Zarządzenie przewodniczącego wzywające do uiszczenia należnego wpisu sądowego jest niewątpliwie zarządzeniem w przedmiocie kosztów sądowych, które na wstępnym etapie postępowania konkretyzuje ustawową zasadę obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 214 § 1 p.p.s.a.). W tym znaczeniu zarządzenie to jest zaskarżalne zażaleniem na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a. Dokonując oceny formalnej i materialnej zaskarżonego zarządzenia, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie narusza ono prawa. Skarżący w momencie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego nie korzystał z prawa do zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych – złożony wraz ze skargą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem sądu I instancji z 18 grudnia 2024 r. sygn. akt VSPP/Wa 337/24, postanowienie jest prawomocne. W związku z powyższym, działający z upoważnienia Zastępca Przewodniczącego Wydziału, był uprawniony do wydania zarządzenia, o którym mowa art. 220 § 1 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. Tym samym, niezasadny jest także zarzut postawiony w zażaleniu, że zarządzenie zostało podpisane przez nieuprawnioną osobę, tj. referenta lub specjalistę. W przedmiotowej sprawie bowiem zarządzenie podpisał działający z upoważnienia Zastępca Przewodniczącego Wydziału V – sędzia WSA Tomasz Zawiślak (k. 9 akt sądowych). Nie budzi także wątpliwości prawidłowość ustalonej w zaskarżonym zarządzeniu wysokości należnego wpisu. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 197 § 1 p.p.s.a., orzeczono o oddaleniu zażalenia.