I GZ 327/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 309/25 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] listopada 2024 r. znak [...] w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków unijnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 20 marca 2025 r. V SA/Wa 309/25 odmówił J. C. przywrócenia terminu do wniesienia jego skargi na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] listopada 2024 r. w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków unijnych. W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że okoliczności podnoszone przez J. C. (dalej: "skarżący") we wniosku o przywrócenie terminu nie mogły stanowić podstawy do jego uwzględnienia. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Okoliczności podnoszone przez skarżącego wskazujące na nagłe i skumulowane działania organu, który w krótkim czasie wydał kilkanaście decyzji wobec strony, zdaniem WSA obrazują jedynie, że skarżący nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Sam skarżący stwierdził, że postępowania administracyjne były prowadzone nawet trzy lata, a zatem miał wiedzę na temat prowadzonych postępowań i ich ilości. Zakończenie tych postępowań i wydanie decyzji nie mogło być okolicznością nie do przewidzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący domagając się jego uchylenia w całości oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] listopada 2024 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. Naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i bezzasadne uznanie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. 2. Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) - poprzez odmowę przywrócenia terminu bez należytego uwzględnienia realiów życiowych i sytuacji nadzwyczajnej, w jakiej znalazła się strona, co skutkuje ograniczeniem prawa do sądu. 3. Pominięcie istotnych okoliczności faktycznych - takich jak podeszły wiek strony oraz przewlekłość postępowań administracyjnych prowadzonych przez organ, które doprowadziły do skumulowanego wydania decyzji w krótkim czasie, uniemożliwiając skuteczne działanie strony. Argumentację na poparcie stanowiska skarżący zawarł w uzasadnieniu zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462, nb 4; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08, cbosa). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10, cbosa). Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2013 r., I OZ 1199/13). Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Zaznaczyć przy tym należy, że poprawność doręczenia przesyłki zawierającej odpis zaskarżanej decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...] listopada 2024 r. - nie budzi zastrzeżeń. Jak bowiem wynika z zażalenia skarżący nie kwestionuje skuteczności tego doręczenia. Wskazać należy, że z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji wynika, że powołane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności świadczyły o dopuszczeniu się lekkiego niedbalstwa przez skarżącego w prowadzeniu swoich spraw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarówno we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jak i w zażaleniu, nie wykazał okoliczności, które pozwoliłyby na zastosowanie w sprawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że w ww. pismach procesowych skarżący przede wszystkim powołuje się na podeszły wiek co za tym idzie ograniczoną sprawność fizyczną i psychiczną oraz na skumulowanie działań organu, który w krótkim czasie wydał kilkanaście decyzji wobec skarżącego. Stanowisko to jest bezpodstawne. W podsumowaniu powyższego należy uznać, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że argumenty skarżącego nie wskazują na brak jej winy w uchybieniu terminu. W takiej sytuacji przywrócenie terminu nie było zasadne, a zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.