I GZ 411/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2025 r. sygn. akt V SA/Wa 1166/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 stycznia 2025 r. nr DIR-IIa.025.8.2023.DJ.5 w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 28 maja 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1166/25 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. G. (dalej: skarżący) na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z 28 stycznia 2025 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zawarty w treści skargi wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniał wystąpienia negatywnego następstwa wykonania zaskarżonej decyzji jakim jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący w żaden sposób nie udokumentował ani nie uzasadnił swojego wniosku co do ewentualnego zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji poza ogólnym odwołaniem się do braku przeciwwskazań co do możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji. Nie wykazano zatem ani nie podniesiono żadnych przesłanek wskazujących na to, iż wykonanie decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniesiono też o przeprowadzenie dowodu z umowy najmu i odpisu z KRS na fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu istotnych okoliczności w sprawie, które skutkowały wydaniem postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji poprzez brak uwzględnienia możliwości wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków w związku z odmową wstrzymania wykonania decyzji, a tym samym naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest uprawdopodobnienie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić przy tym należy, że za wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, w sprawach w których rozstrzygane są kwestie wstrzymania wykonania decyzji ciężar dowodzenia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesuwa się na stronę wnioskującą, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też, aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA oceniając wniosek skarżącego w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i brak przedłożonych dowodów na jego poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącego instytucji ochrony tymczasowej. W realiach niniejszej sprawy skarżący w zażaleniu umotywował swój wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wykazał on jednak należycie okoliczności uzasadniających skorzystanie z ochrony tymczasowej jaką stanowi środek w postaci wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji. Skarżący nie przedłożył też żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową na dzień złożenia wniosku lub zażalenia. Wprawdzie skarżący wnosi w zażaleniu o przeprowadzenie dowodu z umowy najmu i odpisu z KRS na fakt prowadzenia działalności gospodarczej, deklarując jednocześnie dołączenie powyższych dokumentów do zażalenia, lecz owe dokumenty nie zostały przesłane wraz z zażaleniem, ani nie zostały później dosłane do akt sprawy. W tym miejscu wypada podkreślić, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, rodząc określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie oznacza to jednak, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować wyjątkowe rozwiązanie prawne jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Okoliczności takie jak zwrot nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych nie mogą same w sobie być postrzegane jako wywołujące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący powinien bowiem w taki sposób przedstawić swoją całościową sytuację (w treści wniosku lub przy pomocy dokumentów źródłowych) aby Sąd mógł na tej podstawie w pełni ocenić ją pod kątem tego, czy rzeczywiście wykonanie decyzji zagraża interesom ekonomicznym wnioskodawcy w sposób prawnie relewantny. Należność z tytułu zwrotu nienależnie pobranych płatności jest znaczna, lecz - jak wskazano - brak jest podstaw aby uznać, że wyrządzi ona skarżącemu znaczną szkodę lub doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentów na podstawie których można by było ocenić sytuację majątkową skarżącego na dzień złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wskazanych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny nie był w stanie, tak jak i Sąd I instancji, ocenić czy lub że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków względem skarżącego. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.