I GZ 511/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt V SAB/Wa 95/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. G. na przewlekłe prowadzonego postepowania przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie przewlekle prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie kosztów egzekucyjnych postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt V SAB/Wa 95/25 odrzucił skargę M. G. na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie przewlekle prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zakresie kosztów egzekucyjnych. Sąd I instancji wskazał na brzmienie art. 52 § 2 oraz art. 53 § 2b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a." oraz art. 35 i 37 ustawa z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, ze zm.), dalej "k.p.a.". Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie, jak wynika z akt, Minister otrzymał odwołanie skarżącej w dniu 31 lipca 2025 r., natomiast skarżąca wniosła ponaglenie w dniu 28 sierpnia 2025 r., a więc przed upływem miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu ponaglenie to należy uznać za wniesione przedwcześnie, a zatem nieskutecznie. W konsekwencji skarga, która została oparta na takim ponagleniu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zatem wniesione przez skarżącą w dniu 28 sierpnia 2025 r. ponaglenie miało charakter ewidentnie przedwczesny i – w świetle art. 37 § 3a k.p.a. – nie mogło wywołać zamierzonego skutku prawnego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego uchylenie. Organ odpowiadając na zażalenie wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W zakresie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania powołane przepisy uzupełnia jeszcze art. 53 § 2b p.p.s.a., stanowiąc, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie, która nie została poprzedzona ponagleniem, jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki zgodnie z obowiązującymi przepisami przyjął, że w niniejszym postępowaniu strona skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia i zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywanie Sądu I instancji wyrażone na tle dyspozycji art. 37 § 1 k.p.a. w zakresie rozumienia pojęć "bezczynność" i "przewlekłość"; są to dwie różne instytucje prawne, choć zmierzające do jednego celu - załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Bezczynność została zdefiniowana jako nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.); natomiast przewlekłość zachodzi wtedy gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). W takim też zakresie stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, co zostało wskazane w treści art. 37 § 1 k.p.a., a także prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 37 § 3a k.p.a. "jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się." Zastrzeżony w tym przepisie rygor, w postaci pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy wniesione przez stronę skarżącą pismem z 28 sierpnia 2025 r. ponaglenie było skutecznym środkiem zaskarżenia w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów, warunkującym dopuszczalność złożonej skargi "na przewlekłość postępowania Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej", w sytuacji gdy z akt sprawy jasno wynika, że organ odwoławczy otrzymał odwołanie skarżącej w dniu 31 lipca 2025 r. Na tak zadane pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 § k.p.a. i zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jak bowiem wskazano powyżej skarga została poprzedzona ponagleniem, zgodnie z art. 52 § 1 i 2 oraz art. 53 § 2b p.p.s.a., jednakże zostało ono złożono przedwcześnie, bowiem organowi odwoławczemu nadal biegł termin do rozstrzygnięcia odwołania. Dlatego też, choć skarżący wniósł ponaglenie, to było ono nieskuteczne, bowiem zgodnie z art. 37 k.p.a. § 3a k.p.a. warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a. jest uprzednie wniesienie ponaglenia w sposób respektujący unormowanie art. 37 § 3a k.p.a., a więc po upływie terminu na załatwienie sprawy przez organ administracji, określonego w art. 35 k.p.a. albo przepisach szczególnych. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.