I GZ 59/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 547/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2024 r., nr ONW/14/24 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 5 września 2025 r. sygn. akt VIII SA/Wa 547/24 odrzucił skargę G. Sp. z o.o. w B. (dalej zwanej: skarżącą lub spółką) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z 18 kwietnia 2024 r. nr ONW/14/24 w przedmiocie ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 16 lipca 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 777 złotych – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 23 maja 2025 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 117/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 10 kwietnia 2025 r. o odmowie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Następnie pismem z 11 czerwca 2025 r. w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 5 czerwca 2025 r. skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z 16 lipca 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi– w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia wspomnianego braku fiskalnego skargi zostało doręczone skarżącej 13 czerwca 2025 r. W zakreślonym terminie (który upływał 20 czerwca 2025 r.) strona nie dokonała wpłaty należnego wpisu sądowego. Natomiast pismem z 18 czerwca 2025 r. spółka ponownie złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi, uzasadniając go pogorszeniem sytuacji finansowej. Postanowieniem z 5 września 2025 r. sygn. akt VIII SPP/Wa 140/25 WSA w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 10 lipca 2025 r. o odmowie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I instancji podkreślił, że w dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zidentyfikowano do 21 sierpnia 2025 r. wpłaty tytułem opłaty sądowej w zakresie wpisu od skargi w procedowanej sprawie, co jest jednoznaczne z faktem, że spółka nie uiściła wymaganego wpisu sądowego. Spółka złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie, wnosząc o jego uchylenie i o przyznanie zwolnienia zgodnie z wnioskiem strony i dalsze procedowanie skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu oraz naruszenie art. 47 Karty Praw Podstawowych UE. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, sprzeciw od decyzji, sprzeciw od postanowienia, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie w tym przedmiocie zostało prawomocnie zakończone postanowieniem WSA w Warszawie z 23 maja 2025 r., VIII SPP/Wa 117/24 którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 10 kwietnia 2025 r. odmawiające skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji prawomocnego zakończenia postępowania w zakresie odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy zasadne było wezwanie skarżącej do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII WSA w Warszawie z 16 lipca 2024 r. o wezwaniu spółki do uiszczenia wpisu od skargi. Wezwanie do usunięcia braku fiskalnego skargi zostało prawidłowo doręczone skarżącej w dniu 13 czerwca 2025 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął w niniejszej sprawie z dniem 20 czerwca 2025 r. W zakreślonym terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca wpisu nie uiściła natomiast złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sytuacji złożenia ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym do uiszczenia opłaty, należy stwierdzić, że jeżeli strona skarżąca po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpiła do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, to bieg terminu do opłacenia skargi nie został przerwany. W konsekwencji nieuiszczenia wpisu w terminie zakreślonym w prawidłowo doręczonym spółce wezwaniu zasadne było odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu skupia się na braku możliwości uiszczenia wpisu przez skarżącą, nie kwestionując jednak faktu nieopłacenia skargi. W związku zaś z odmową przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, ewentualny brak zdolności finansowych skarżącej do uiszczenia wpisu sądowego pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości odrzucenia skargi przez Sąd I instancji. Tym samym nie doszło do pozbawienia strony prawa do sądu, bowiem w sytuacji nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, na stronie skarżącej spoczywają obowiązki ponoszenia kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie, zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.