I OSK 1023/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska (sprawozdawca) Protokolant starszy asystent sędziego Paweł Pietrzyk po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 365/22 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DN.rn.625.88.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 października 2022 r. sygn. I SA/Wa 365/22 oddalił skargę A. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DN.rn.625.88.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. Skargę kasacyjną od wyroku wniosła A. M. zarzucając Sądowi pierwszej instancji: I. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r.) poprzez błędne uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. nie narusza obowiązującego prawa, podczas, gdy przepis art. 2 ust 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podczas gdy skarga ta była w pełni zasadna, a zaskarżony wyrok narusza interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z nieprawidłowym zastosowaniem art. 2 ust 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. pomimo oczywistej sprzeczności ustawy nowelizującej k.p.a. z przepisami art. 2, art. 45 ust 1 oraz art. 64 ust 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r., art. 17 ust 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i nie uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. w całości, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, przez zastosowanie art. 2 ust 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. do postępowania wszczętego przed wejściem w życie przepisów tejże ustawy, tj. 16 września 2021r. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. ratyfikowanej w roku 1993, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. nie narusza obowiązującego prawa, podczas gdy zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego do postępowań, które zostały wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie tejże ustawy, narusza normę wyrażoną w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który to akt jest stosowany przed ustawą o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r., w związku z czym przepis art. 2 ust. 2 w zakresie postępowań, które zostały wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie tejże ustawy nie powinien być stosowany, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi, co naruszyło istotę prawa do własności i prawa dziedziczenia oraz uniemożliwiło dochodzenia swoich praw, podczas gdy przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie postępowań, które zostały wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie tejże ustawy narusza art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie i uznanie, iż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. nie narusza obowiązującego prawa, co skutkowało oddaleniem skargi, podczas gdy przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie stosowania przepisów tejże ustawy do postępowań, które zostały wszczęte i niezakończone przed wejściem jej w życie narusza przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, co miało wpływ na wynik sprawy. Żądaniem skargi kasacyjnej objęto uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi. Wniesiono o przedłożenie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunatowi Konstytucyjnemu mającego na celu ustalenie zgodności art. 2 ust 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto wniesiono o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2026, poz. 143 – dalej jako: "p.p.s.a." wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do zakwestionowania dopuszczalności zastosowania przepisu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2021, poz.1491 – dalej jako: "ustawa zmieniająca" albo "ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r.") do postępowania nieważnościowego wszczętego przed dniem wejścia w życie tej ustawy, lecz niezakończonego ostateczną decyzją lub postanowieniem do dnia 16 września 2021 r. Skarżąca argumentuje, że regulacja ta narusza Konstytucję RP, Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Z tego wywodzi naruszenie art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021, poz. 735 – dalej jako: "k.p.a.") oraz przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze kasacyjnej. Stanowisko skargi kasacyjnej nie jest jednak trafne. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił legalność decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2021 r. Przepis art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Z ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji wynika, że orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego Pomorskiego z 14 sierpnia 1946 r. oraz orzeczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 17 czerwca 1948 r. zostały doręczone najpóźniej we wrześniu 1946 r. i w lipcu 1948 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, że choć nie zachowały się zwrotne potwierdzenia odbioru, to nie podważa to faktu doręczenia, zwłaszcza że orzeczenie zostało wykonane, a od orzeczenia z 1946 r. S.P. wniósł odwołanie. Skoro odwołanie zostało skutecznie złożone, orzeczenie musiało zostać wcześniej doręczone. Wniosek A. M. o stwierdzenie nieważności tych orzeczeń został sporządzony 30 sierpnia 2021 r. i wpłynął do organu 3 września 2021 r. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Postępowanie nieważnościowe zostało więc wszczęte 3 września 2021 r., a zatem po upływie ponad siedemdziesięciu lat od doręczenia kwestionowanych orzeczeń. Nie zostało ono zakończone ostateczną decyzją ani postanowieniem przed dniem 16 września 2021 r., to jest przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. W tych okolicznościach organ nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku. Z dniem wejścia w życie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej postępowanie uległo umorzeniu z mocy prawa. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miała w tym zakresie charakter deklaratoryjny. Jej funkcją było formalne potwierdzenie skutku, który nastąpił bezpośrednio z mocy ustawy. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji uznał, że organ był zobowiązany do zakończenia postępowania przez wydanie rozstrzygnięcia potwierdzającego jego umorzenie. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z nieprawidłowym, zdaniem skarżącej, zastosowaniem art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przewiduje uchylenie decyzji w razie stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie takiego naruszenia nie stwierdzono. Organ zastosował przepis intertemporalny wprost odnoszący się do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy, o ile zostały one wszczęte po upływie trzydziestu lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Taka właśnie sytuacja wystąpiła w tej sprawie. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut naruszenia przepisu art. 7 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. Skarżąca podnosi, że oddalenie skargi naruszyło interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 7 k.p.a. nakłada na organ obowiązek działania na podstawie prawa, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Słuszny interes strony nie może jednak być postrzegany jako uzasadnienie dla prowadzenia postępowania, które z mocy samego prawa uległo umorzeniu. Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów naruszenia art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wskazać trzeba, że niesłusznie skarżąca w treści art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej upatruje naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego, prawa do sądu oraz konstytucyjnej ochrony własności. Wprowadzenie terminu ograniczającego możliwość kwestionowania decyzji administracyjnych w trybie nadzoru jest wyrazem realizacji zasady pewności prawa, która również ma swoje umocowanie konstytucyjne w art. 2 Konstytucji RP. Ustawodawca, ważąc konkurujące wartości, jakimi są ochrona praw jednostki przed skutkami wadliwych decyzji administracyjnych oraz stabilność porządku prawnego, nie pozbawił adresatów wadliwych decyzji ochrony przed skutkami wadliwych decyzji administracyjnych, a jedynie ograniczył w czasie możliwość dochodzenia tej ochrony. Ustawodawca miał prawo wprowadzić ograniczenie czasowe w tym zakresie. Prawo administracyjne, ze swojej natury, ma na celu porządkowanie życia społecznego i gospodarczego. Na podstawie art. 16 § 1 k.p.a., ostateczna decyzja organu administracji publicznej korzysta z domniemania legalności i zgodnie z zasadą trwałości decyzji, funkcjonuje w obrocie prawnym. Domniemanie to upada dopiero w przypadku wyeliminowania decyzji administracyjnej z obrotu prawnego. Oznacza to, że decyzje administracyjne, choć mogą być wadliwe, wywołują skutki prawne, na podstawie których podmioty prawa (zarówno osoby fizyczne, jak i prawne) podejmują dalsze działania. Brak jakichkolwiek ram czasowych na stwierdzenie nieważności decyzji oznaczałoby permanentną niepewność co do legalności dokonanych czynności i nabytych praw. W tym kontekście wypowiedział się też już kiedyś Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok z dnia 15 maja 2000 r., sygn. SK 29/99) wskazując, że nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych zwłaszcza wtedy, gdy obowiązujące prawo wyznaczało odpowiednio długi okres dla dochodzenia naruszonych praw, nie stanowi zasady konstytucyjnej podczas, gdy wartością konstytucyjną jest stabilność stosunków prawnych. W następnej kolejności wskazać trzeba, że prawo własności podlega ochronie konstytucyjnej (art. 64 Konstytucji RP), lecz ochrona ta nie ma charakteru absolutnego. Ustawodawca jest uprawniony do wprowadzania ograniczeń, jeżeli są one uzasadnione koniecznością zapewnienia porządku publicznego oraz bezpieczeństwa prawnego. Ograniczenie czasowe możliwości wzruszenia decyzji, które stały się podstawą nabycia praw majątkowych, jest działaniem zgodnym z konstytucyjną zasadą pewności prawa oraz ochrony praw nabytych. Ustawodawca może wprowadzać ograniczenia, jeżeli służą one porządkowi publicznemu i bezpieczeństwu prawnemu. W niniejszej sprawie nie chodzi o bezpośrednie odjęcie prawa majątkowego, lecz o ustanowienie granicy czasowej dla nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej i uzyskania prejudykatu. Takie ukształtowanie mechanizmu kontroli orzeczeń z lat czterdziestych XX w. po upływie tak znacznego czasu, mieści się w granicach swobody ustawodawcy i służy stabilizacji stosunków prawnych. W tym miejscu trzeba też zwrócić uwagę na szczególny kontekst spraw dotyczących orzeczeń wydanych w latach czterdziestych XX wieku. Po upływie kilkudziesięciu lat ich weryfikacja jest istotnie utrudniona z powodu niekompletności materiałów archiwalnych. Ocenianie aktów z 1946 r. i 1948 r. według współczesnych standardów, po tak znacznym upływie czasu, mogłoby wręcz wypaczać sens nadzoru administracyjnego. Wprowadzenie ograniczenia czasowego w możliwości wzruszenia decyzji administracyjnej nie stanowi również niedopuszczalnego zamknięcia drogi sądowej (art. 45 Konstytucji RP), jak usiłuje przekonywać skarżąca kasacyjnie. Wprowadzenie terminu ograniczającego możliwość kwestionowania decyzji administracyjnych w trybie nadzoru jest wyrazem realizacji zasady pewności prawa, która również ma swoje umocowanie konstytucyjne w art. 2 Konstytucji RP. Gwarancji zawartych w art. 45 Konstytucji RP nie można utożsamiać z prawem do bezterminowego uruchamiania nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji administracyjnych. Ustanowienie trzydziestoletniej cenzury czasowej dla wszczęcia postępowania nieważnościowego nie stanowi niedopuszczalnego zamknięcia drogi sądowej. Ogranicza ono jedynie czas, w którym można uzyskać niezbędny prejudykat potwierdzający niezgodność decyzji z prawem. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji z uwagi na jej ostateczność, a z drugiej strony przewidywać nieograniczoną terminem możliwość wzruszania decyzji, na podstawie której strona nabyła prawo. Z tych powodów ustawodawca wprowadził granicę czasową uniemożliwiającą wszczęcie oraz prowadzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jeżeli od jej doręczenia lub ogłoszenie upłynęło 30 lat. Nie można podzielić zarzutu naruszenia zasady nieretroaktywności wynikającej z art. 2 Konstytucji RP. Odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej o naruszeniu zasadny nieretroaktywności podkreślić trzeba, że retroaktywność w rozumieniu konstytucyjnym zachodzi wtedy, gdy nowe przepisy są używane do oceny zdarzeń, które miały miejsce pod rządami dawnego prawa, albo gdy ustawodawca wprost nadaje im moc wsteczną (por. wyroki TK z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. P 6/19 i z dnia 22 lipca 2020 r. K 4/19). W badanej sprawie nowy przepis nie służył do ponownej oceny, czy orzeczenia z 17 czerwca 1948 r. oraz z 14 sierpnia 1946 r. były wadliwe już w dacie ich wydawania. Dokonywano wyłącznie oceny, czy po 16 września 2021 r. wolno jeszcze prowadzić trwające postępowanie nadzwyczajne. W sprawie nie doszło do wstecznego zastosowania nowego prawa do zdarzeń zakończonych przed jego wejściem w życie. Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. została zastosowana do postępowania pozostającego w toku w dniu jej wejścia w życie. Nie chodziło zatem o retroaktywną ocenę skutków prawnych orzeczeń z 17 czerwca 1948 r. oraz z 14 sierpnia 1946 r., lecz o bezpośrednie zastosowanie przepisu intertemporalnego do niezakończonej jeszcze sprawy administracyjnej. Trafnie w badanej sprawie Sąd pierwszej instancji ocenił, że po dniu 16 września 2021 r. organ nie był już uprawniony do dalszego merytorycznego rozpoznawania sprawy stwierdzenia nieważności orzeczeń z 17 czerwca 1948 r. oraz z 14 sierpnia 1946 r., skoro wniosek o stwierdzenie nieważności został wniesiony po upływie trzydziestu lat od dnia jej doręczenia, a postępowanie nie zostało wcześniej zakończone ostateczną decyzją lub postanowieniem. Przepis art. 2 ust. 2 ma charakter intertemporalny. Jego hipoteza odwołuje się do spraw "wszczętych i niezakończonych" przed wejściem w życie nowelizacji, czyli do stanów trwających w chwili wejścia ustawy w życie, a nie do spraw definitywnie zamkniętych. Zastosowanie przepisu art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej do starych, wciąż toczących się postępowań nieważnościowych nie narusza zakazu retroakcji, lecz służy stabilności stosunków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. I OSK 1655/23 oraz wyrok NSA z dnia 13 lutego 2025 r. sygn. I OSK 1240/23). Podsumowując, nie są również usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Pożądanego rezultatu nie mógł przynieść również zarzut naruszenia art. 1 Protokołu dodatkowego do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. weszła w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej dnia 19 stycznia 1993 r. (oświadczenie rządowe z dnia 7 kwietnia 1993 r. - Dz. U. Nr 61, poz. 285). Przepisy Konwencji mają zastosowanie tylko do takich naruszeń praw i wolności, które miały miejsce po wejściu w życie Konwencji wobec danego państwa. Punktem wyjścia dla określenia jurysdykcji ratione temporis jest więc moment zaistnienia faktów stanowiących naruszenie któregoś z praw czy wolności gwarantowanych przez Konwencję (L. Garlicki (w:) Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Tom I. Komentarz do artykułów 1-18 pod red. L. Garlickiego, Warszawa 2010, s. 45, wyrok ETPCz z 8 marca 2006 r. w sprawie Blecić przeciwko Chorwacji, skarga nr 59532/00, § 70). Skarga kasacyjna naruszenia Konwencji upatruje w wejściu w życie przepisu art. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej., co miało miejsce w 2021 r. Kwestionowany przez stronę skarżącą kasacyjnie przepis art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. Umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania bez rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Z kwestionowanego przepisu wynika brak możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego w określonych sprawach. Umorzenie postępowania ma charakter formalny i zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron. Z kolei orzeczenie, którego dotyczył złożony w niniejszej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności zostało wydane w 1946 i 1948 r., a podstawę prawną ich wydania stanowiły przepisy, które weszły w życie jeszcze przed wejściem w życie w stosunku do Polski Konwencji oraz Protokołu Nr 1. Z tych też przyczyn nietrafnie skarga kasacyjna w Protokole nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poszukuje ochrony własności, do pozbawienia której doszło w 1946 r. Podobnie, w zakresie zarzutu dotyczącego art. 17 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE wskazać należy, że Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 14 grudnia 2007 r. Nr C 303, s. 1; dalej jako: "KPP UE") taką samą rangę prawną jak traktaty, ma od dnia 1 grudnia 2009 r. Przepis art. 17 ust. 1 KPP UE stanowi, że każdy ma prawo do władania, używania, rozporządzania i przekazania w drodze spadku mienia nabytego zgodnie z prawem. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności, chyba że w interesie publicznym, w przypadkach i na warunkach przewidzianych w ustawie, za słusznym odszkodowaniem za jej utratę wypłaconym we właściwym terminie. Korzystanie z mienia może podlegać regulacji ustawowej w zakresie, w jakim jest to konieczne ze względu na interes ogólny. Dokonując oceny zasadności skargi kasacyjnej w tym zakresie, ponownie należy powtórzyć, że nietrafnie skarga kasacyjna w KPP UE poszukuje ochrony własności, do pozbawienia której doszło w 1946 r. Przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt K 2/22 zarejestrowano wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa: z art. 2 Konstytucji RP; z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji; z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji - przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Sprawa oczekuje na rozpoznanie. Niezależnie od powyższego, pytanie prawne może zostać skierowane tylko wtedy, gdy odpowiedź Trybunału jest niezbędna do rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie taka zależność nie zachodziła. Stąd też żądanie skargi kasacyjnej w zakresie przedłożenia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu mającego na celu ustalenie zgodności art. 2 ust 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie mogło przynieść pożądanego efektu. Jednocześnie, zaakcentować trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka na podstawie obowiązującego stanu prawnego, a ewentualne przyszłe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie może stanowić podstawy do ewentualnego zawieszenia postępowania ani do odstąpienia od stosowania obowiązujących przepisów prawa. Nie było zatem podstaw do przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP ani do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.