I OSK 1026/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 833/20 w sprawie ze skargi M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 25 września 2020 r. nr DO-II.7610.141.2020.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu postanawia: 1. umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. zwrócić z środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2021 r. sygn. akt VIII SA/Wa 833/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. Spółka z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 25 września 2020 r. nr DO-II.7610.141.2020.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu, oddalił skargę (k. 22, 95, 37-43v akt sądowych). Skargę kasacyjną wywiodła M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej spółka lub skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez r.pr. K.W., zaskarżając wyrok VIII SA/Wa 833/20 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie: I. przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy: 1. art. 145 § 1 lit. a i c ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej kpa) w zw. z art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm., dalej ugn) w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1990 r. nr 79 poz. 464, dalej ustawa zmieniająca) w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie i użytkowaniu (Dz.U. z 1999 r. nr 23 poz. 120 ze zm., dalej rozporządzenie wykonawcze) przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i uznanie, że organ w sposób wnikliwy i prawidłowy, zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 7 i 77 kpa ustalił stan faktyczny sprawy z pominięciem dowodu z zeznań świadka J.B., który to dowód w ocenie Sądu I instancji był irrelewantny dla jej wyniku, a to z uwagi, że działki numer [...] i [...] stały się własnością Skarbu Państwa dopiero z dniem 12 grudnia 1987 r., a zatem w dacie wydania decyzji Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Warszawie z dnia 15 grudnia 1969 r. w sprawie GKM-VI.610/A/75/69 (dalej decyzja opłatowa) nie mogły zostać oddane poprzednikom prawnym skarżącego w użytkowanie, w sytuacji, gdy kluczowe dla ustalenia prawa zarządu było legitymowanie się na dzień 5 grudnia 1990 r. jednym z dokumentów określonych w § 4 ust 1 rozporządzenia wykonawczego, która to okoliczność (posiadanie jednego z enumeratywnie wymienionych dokumentów) w okresie od 12 grudnia 1987 r. do 5 grudnia 1990 r. mogła zostać udowodniona przy pomocy zeznań świadka J.B., co w konsekwencji powoduje nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy; 2. art. 133 § 1 ppsa przez całkowite pominiecie załączonej do akt sprawy opinii biegłego geodety M.B., z której to opinii jednoznacznie wynika, że decyzja opłatowa objęła także nieruchomości w stosunku do których prowadzone było postpowanie uwłaszczeniowe, a w konsekwencji błędne uznanie przez Sąd I instancji, że decyzja ta nie może potwierdzać prawa zarządu; 3. art. 145 § 1 pkt 1 l lit. c w zw. z art. 151 w zw. z art. 133 § 1 ppsa przez błędną ocenę zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i niesłuszne przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżący w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedłożył dokumentu, z którego wynikałoby, że została wydana decyzja o ustaleniu prawa użytkowania, podczas gdy prawidłowa analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że przedstawione przez skarżącego decyzje tj. (1) decyzja opłatowa (2), decyzja Wojewody nr 579/93 z dnia 14 października 1993 r. i decyzja Wojewody z dnia 30 grudnia 1994 roku są wystarczające do stwierdzenia istnienia prawa zarządu przez poprzedników prawnych skarżącego; II. prawa materialnego: 1. art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej przez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę stwierdzenia nabycia przez skarżącego prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w Warszawie, przy ul. [...] nr [...], oznaczonej numerami ewidencyjnymi: [...], [...] i [...] na warunkach wskazanych ustawą, w sytuacji, gdy wykazano, że przedmiotowa nieruchomość pozostawała i pozostaje w posiadaniu skarżącego, który to legitymuje się dowodem objęcia nieruchomości w zarząd, co wynika z decyzji opłatowej przedłożonej do akt sprawy; 2. § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 200 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 206 ugn przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że aby wykazać się prawem do zarządu w postępowaniu uwłaszczeniowym winno legitymować się decyzją o oddaniu nieruchomości w zarząd, jako dowodem wyłącznym do ustalenia takiego prawa, z pominięciem innych dopuszczonych prawem dowodów i dokumentów takich jak decyzja opłatowa dotycząca naliczenia opłaty za użytkowanie danej nieruchomości, gdy taka konstatacja nie wynika z przedmiotowej normy prawnej i nie zawęża reguł dowodowych dotyczących zarządu wyłącznie do faktu przedłożenia lub braku przedłożenia takiej decyzji, a w konsekwencji jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nabycia przez skarżącego praw do nieruchomości na warunkach użytkowania wieczystego, gdy zostało wykazane, iż przedmiotowa nieruchomość pozostawała i pozostaje w posiadaniu skarżącego, który legitymuje się dowodem oddania jej w zarząd, co wynika z decyzji opłatowej przedłożonej do akt sprawy; 3. art. 200 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 206 ugn. w zw. z § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969 r. nr 22 poz. 159) w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1962 r. nr 35 poz. 159), przez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że jedynie decyzja opłatowa, która odwołuje się do decyzji o zarząd jest potwierdzeniem tego zarządu, gdy z przedmiotowych norm prawnych a zwłaszcza z brzmienia § 4 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wykonawczego nie wynika taka konstatacja tzn. konieczność powoływania się w decyzji opłatowej na treść decyzji o zarządzie, a jedynie decyzja opłatowa nakazująca mu wnoszenie opłaty za użytkowanie stanowi wystarczającą podstawę pozwalającą na uwłaszczenie się na danej nieruchomości; 4. art. 200 ust. 1 pkt 2 ugn w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez niezastosowanie wskazanej wskazanych normy prawa materialnego i odmowę przyjęcia, że decyzja opłatowa mogła zostać wydana jedynie w warunkach istniejącego zarządu, a tym samym błędne uznanie takiej decyzji za pozbawioną mocy dowodowej w postępowaniu uwłaszczeniowym, mimo że powołane przepisy prawa nakładały obowiązek ponoszenia opłat za użytkowanie, co warunkuje istnienie zarządu w dacie istotnej dla uwłaszczenia skarżącego, a przyjęcie wykładni odmiennej pozostaje w sprzeczności z podawaną normą konstytucyjna oraz wyrażoną w niej zasadą zaufania obywateli do państwa czy stanowionego przez nie prawa. Skarżąca kasacyjnie wniosła: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenie od Ministra Rozwoju na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie (k. 49-53v akt sądowych). Pismem z 25 marca 2025 r. pełnomocnik M. Sp. z o.o. z siedzibą w R. r.pr. A.S. cofnęła skargę kasacyjną w całości (k. 123-125 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jest pogląd, że zgodnie z art. 60 ppsa skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednak sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do skarg kasacyjnych (art. 193 ppsa). Skarżący kasacyjnie może rozporządzać skargą kasacyjną po jej wniesieniu, ponieważ jego oświadczenie w tej kwestii jest, co do zasady, wiążące dla sądu (wyrok NSA z 23.8.2016 r. II FSK 2216/16, cbosa). Cofnięcie skargi kasacyjnej jest dla NSA wiążące i skutkuje umorzeniem postępowania. Z uwagi na zasadę związania granicami skargi kasacyjnej sąd ten nie jest władny badać zasadności cofnięcia skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z 23.3.2007 r. II FSK 400/06). Wynikająca z art. 183 § 1 ppsa zasada dyspozycyjności sprawia, że każde cofnięcie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne i to bez zgody strony przeciwnej (wyrok z 16.2. 2016 r. II FSK 3777/13, aprobowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2023, s. 919, nb 10). Wykładnię tę wzmacnia wejście w życie art. 178a ppsa. Wojewódzki sąd administracyjny, orzekając na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego - co oczywiste - nie jest władny badać, czy w sprawie doszło do nieważności postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 ab initio ppsa związany jest granicami skargi kasacyjnej, co oznacza, że ustawodawca zarówno jej wniesienie, jak i zakres rozpoznania, uzależnił od woli wnoszącego skargę kasacyjną. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cofnięcie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest dopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 ppsa, umorzył postępowanie kasacyjne. O zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 in fine ppsa.