I OSK 1064/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 10 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...] z dnia 10 lipca 2025 r. nr GKN-II.6821.27.2025.JS w sprawie ze skargi kasacyjnej K.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2026 r. sygn. akt VIII SA/Wa 810/25 w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 września 2025 r. nr 1453/R/2025 w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2026 r. sygn. akt VIII SA/Wa 810/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 września 2025 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, który wystąpił również o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia 10 lipca 2025 r. utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 września 2025 r. w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna numer [...], położonej w obrębie [...], gmina [...], poprzez udzielenie PGE Dystrybucja S.A. [...] zezwolenia na wykonanie prac związanych z realizacją inwestycji celu publicznego. W ocenie wnioskodawcy wniosek uzasadniony jest tym, że brak wstrzymania wykonalności decyzji o ograniczeniu korzystania z części nieruchomości skarżącego może powodować znaczną szkodę w mieniu skarżącego lub trudne do odwrócenia skutki. Ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości, posadowienie urządzeń elektroenergetycznych (słupa, przewodów, stacji transformatorowej) i wpis do księgi wieczystej znacznie obniżają wartość rynkową działki. Samo posadowienie urządzeń przesyłowych na działce stanowi trudne do odwrócenia skutki. PGE Dystrybucja dobrowolnie ich nie będzie chciała przesunąć, a ewentualna konieczność ich przesunięcia przez skarżącego jest nierealna (pozyskanie zgody PGE na prace na ich sieci obwarowane jest koniecznością zawarcia umów kolizyjnych - z postanowieniami narzuconymi jednostronnie przez przedsiębiorstwo przesyłowe, uzyskania wszelkich pozwoleń itp.), a w przypadku gdyby nawet udało się uzyskać takie zgody to zlecenie wykonania prac jest bardzo kosztowne. Skarżący jest rolnikiem, utrzymuje się z prowadzonego gospodarstwa rolnego i takich kosztów nie byłby w stanie ponieść bez uszczerbku dla swojego budżetu domowego. Wstrzymanie wykonania decyzji nie zagraża też interesowi publicznemu, ponieważ dotyczy ona interesów skarżącego i sposobu ograniczenia korzystania przez niego z części nieruchomości. Natomiast sama realizacja decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegająca na przystąpieniu do prac budowlanych związanych z budową i przebudową sieci, nawet trochę odsunięta w czasie również nie zagraża interesowi społecznemu, ponieważ nie pozbawia dostępu do elektryczności mieszkańców wsi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po wniesieniu skargi organ administracji (art. 61 § 2 P.p.s.a.), a po przekazaniu sądowi skargi – sąd, może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, przy czym sąd wydaje takie postanowienie, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 zd. pierwsze P.p.s.a.). Ponadto wskazać należy, że art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r., poz. 399 ze zm.) zawiera regulację szczególną, w myśl której w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy (z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a) - wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Jak długo wywołuje skutki postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji określa z kolei art. 61 § 6 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658; art. 1 pkt 20 w zw. z art. 2 tej ustawy) wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 22 października 2025 r. nr 62/R/2025, w związku z wniesioną przez skarżącego skargą na decyzję z dnia 5 września 2025 r. nr 1453/R/2025, Wojewoda Mazowiecki na podstawie art. 9 u.g.n. wstrzymał z urzędu jej wykonanie do czasu prawomocnego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie złożonej na tę decyzję skargi przez K.K. Z kolei zaskarżony wyrok Sądu I instancji z dnia 16 kwietnia 2026 r. oddalający skargę nie jest prawomocny, co w świetle art. 61 § 6 P.p.s.a. powoduje, że skutki udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej przez organ (art. 61 § 2 P.p.s.a.) rozciągają się również na etap kasacyjny postępowania sądowego. Konkluzja ta wynika wprost z art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a. Tym samym ocena, czy wykonanie zaskarżonej przez skarżącego w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Mazowieckiego może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 P.p.s.a.) jest bezprzedmiotowa, skoro zaskarżona decyzja pozostaje nadal wstrzymana na podstawie rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Skarżący nadal bowiem korzysta z udzielonej ochrony tymczasowej. Wobec wstrzymania przez organ II instancji zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 9 u.g.n. - nie podlega ona wykonaniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. Bezprzedmiotowe jest sięganie do instytucji z art. 61 § 3 P.p.s.a., skoro ten sam skutek wywołuje postanowienie Wojewody Mazowieckiego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I OZ 1325/16, z dnia 22 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 2863/19, z dnia 25 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 411/21, z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 767/23, z dnia 10 maja 2023 r. sygn. akt I OSK 631/23, z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt I OSK 2048/23, z dnia 21 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 200/24 oraz z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt I OSK 1598/24). Mając powyższe na uwadze, postępowanie wywołane niniejszym wnioskiem zamieszczonym w skardze kasacyjnej należało umorzyć, o czym orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a.